Sukta 6
Rishi: Traditionally associated with late Atharvanic/Brāhmaṇa-style compilers (sectional tradition rather than a single named ṛṣi).
Devata: Brahman / Vāc (implicit: the Vedic speech-forms Ṛc, Sāman, Yajus).
Chandas: Mixed/Brāhmaṇa-prose cadence (not a strict classical chandas; late AV style).
Atharvaveda 15.6 ist ein spätes, brāhmaṇa‑artiges Wohlstandslied, das den Wissenden als „liebe Wohnstatt“ (priyaṃ dhāma) für die vedischen Sprachformen — Ṛc, Sāman und Yajus — und für das brahman selbst einsetzt. Durch die Aufzählung kosmischer Stützen (Erde, Feuer, Pflanzen, Himmelsrichtungen und verbundene Mächte) sakralisiert es Rang und Ansehen: Der Rezitator wird als autorisierter Sitz des Veda legitimiert, von der Natur geschützt und in der höchsten Sphäre getragen.
Mantras
Mantra 1
स ध्रु॒वां दिश॒मनु॒ व्यऽचलत्
Er zog aus, der unbeweglichen Himmelsrichtung folgend.
Mantra 2
तं भूमि॑श्चा॒ग्निश्चौष॑धयश्च॒ वन॒स्पत॑यश्च वानस्प॒त्याश्च॑ वी॒रुध॑श्चानु॒व्यऽचलन्
Ihm folgten Erde und Agni; es folgten die Heilkräuter, die Herren des Waldes (die Bäume), das Waldgewächs und die kriechenden Pflanzen – sie alle zogen ihm nach.
Mantra 3
भूमे॑श्च॒ वै सो॒३ग्नेश्चौष॑धीनां च॒ वन॒स्पती॑नां च वानस्प॒त्यानां॑ । च वी॒रुधां॑ च प्रि॒यं धाम॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑
Wahrlich: Wer dies so weiß, wird zur lieben Wohnstatt der Erde und des Agni, der Heilkräuter, der Herren des Waldes, des Waldgewächses und der kriechenden Pflanzen.
Mantra 4
स ऊ॒र्ध्वां दिश॒मनु॒ व्यऽचलत्
Er schritt der oberen Himmelsrichtung nach.
Mantra 5
तमृ॒तं च॑ स॒त्यं च॒ सूर्य॑श्च च॒न्द्रश्च॒ नक्ष॑त्राणि चानु॒व्यचलन्
Ihm folgten Ṛta und Satya; Sonne und Mond, und die Sternbilder zogen hinterher.
Mantra 6
ऋ॒तस्य॑ च॒ वै स स॒त्यस्य॑ च॒ सूर्य॑स्य च च॒न्द्रस्य॑ च॒ नक्ष॑त्राणां च । प्रि॒यं धाम॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑
Wahrlich, er ist aus Ṛta und aus Satya, aus Sonne und aus Mond, und aus den Sternbildern. Eine liebe Wohnstatt wird, wer dies so erkennt.
Mantra 7
स उत्त॒मां दिश॒मनु॒ व्यऽचलत्
Er schritt der höchsten Himmelsrichtung entlang.
Mantra 8
तमृच॑श्च॒ सामा॑नि च॒ यजूं॑षि च॒ ब्रह्म॑ चानु॒व्यऽचलन्
Ihm folgten die Ṛc‑Verse, die Sāman‑Gesänge, die Yajus‑Formeln; und auch Brahman ging ihm nach.
Mantra 9
ऋ॒चां च॒ वै स साम्नां॑ च॒ यजु॑षां च॒ ब्रह्म॑णश्च प्रि॒यं धाम॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑
Wahrlich, wer dies so weiß, wird zu einer lieben Wohnstatt — zu einem geliebten Aufenthaltsort — für die Ṛc‑Verse, für die Sāman‑Gesänge, für die Yajus‑Formeln und für das heilige Brahman.
Mantra 10
स बृ॑ह॒तीं दिश॒मनु॒ व्यऽचलत्
Er zog weiter, der Bṛhatī‑Richtung folgend — dem großen Himmelsviertel.
Mantra 11
तमि॑तिहा॒सश्च॑ पुरा॒णं च॒ गाथा॑श्च नाराशं॒सीश्चा॑नु॒व्यऽचलन्
Ihm folgten Itihāsa und Purāṇa, auch die Gāthās und die Nārāśaṃsī-Lobpreisungen, in seinem Gefolge schreitend.
Mantra 12
इ॒ति॒हा॒सस्य॑ च॒ वै स पु॑रा॒णस्य॑ च॒ गाथा॑नां च नाराशं॒सीनां॑ च प्रि॒यं धाम॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑
Wahrlich: Wer dies so erkennt, wird zu einer lieben Wohnstatt — zu einem geliebten Aufenthaltsort — für Itihāsa und Purāṇa, für die Gāthās und für die Nārāśaṃsī-Lobpreisungen.
Mantra 13
स प॑र॒मां दिश॒मनु॒ व्यऽचलत्
Er schritt weiter, der höchsten Richtung folgend — dem höchsten Himmelsviertel.
Mantra 14
तमा॑हव॒नीय॑श्च॒ गार्ह॑पत्यश्च दक्षिणा॒ग्निश्च॑ य॒ज्ञश्च॒ यज॑मानश्च प॒शव॑श्चानु॒व्यऽचलन्
Ihm folgten: das Āhavanīya-Feuer und das Gārhapatya-Feuer und das Südfeuer (Dakṣiṇāgni); auch das Opfer, der Opferherr und das Vieh zogen mit nach.
Mantra 15
आ॒ह॒व॒नीय॑स्य च॒ वै स गार्ह॑पत्यस्य च दक्षिणा॒ग्नेश्च॑ य॒ज्ञस्य॑ च॒ यज॑मानस्य च प॒शूनां च॑ प्रि॒यं धाम॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑
Wahrlich, er wird zur geliebten Wohnstatt des Āhavanīya-Feuers, des Gārhapatya-Feuers und des Südfeuers (Dakṣiṇāgni); des Opfers, des Opferherrn und des Viehs — wer so erkennt.
Mantra 16
सोऽना॑दिष्टां॒ दिश॒मनु॒ व्यऽचलत्
Er zog voran entlang einer nicht zugewiesenen Himmelsrichtung.
Mantra 17
तमृ॒तव॑श्चार्त॒वाश्च॒ लोका॑श्च लौ॒क्याश्च॒ मासा॑श्चार्धमा॒साश्चा॑होरा॒त्रे चा॑नु॒व्यऽचलन्
Ihm folgten die Jahreszeiten (ṛtú) und die saisonalen Abschnitte (ārtavá); die Welten (loká) und die weltlichen Bereiche (laukya); die Monate (māsa), die Halbmonate (ardhamāsa) — und auch Tag-und-Nacht (ahorātra) zogen ihm nach.
Mantra 18
ऋ॒तू॒नां च॒ वै स आ॑र्त॒वानां॑ च॒ लोका॑नां च लौ॒क्यानां॑ च॒ मासा॑नां चार्धमा॒सानां॑ चाहोरा॒त्रयो॑श्च प्रि॒यं धाम॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑
Wahrlich, er wird zur geliebten Wohnstatt der Jahreszeiten (ṛtú) und der saisonalen Abschnitte (ārtavá); der Welten (loká) und der weltlichen Bereiche (laukya); der Monate (māsa) und der Halbmonate (ardhamāsa), und von Tag-und-Nacht (ahorātra) — wer so erkennt.
Mantra 19
सोऽना॑वृत्तां॒ दिश॒मनु॒ व्यचल॒त् ततो॒ नाव॒र्त्स्यन्न॑मन्यत
Er folgte der Himmelsrichtung, die nicht wieder umkehrt; und von dort meinte er: »Ich werde nicht zurückkehren.«
Mantra 20
तं दिति॒श्चादि॑ति॒श्चेडा॑ चेन्द्रा॒णी चानु॒व्यऽचलन्
Ihm folgten Diti und Aditi, und Iḍā, und auch Indrāṇī, weitergehend hinterher.
Mantra 21
दिते॑श्च॒ वै सोऽदि॑ते॒श्चेडा॑याश्चेन्द्रा॒ण्याश्च॑ प्रि॒यं धाम॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑
Wahrlich, er wird zu einer lieben Wohnstatt für Diti und für Aditi, für Iḍā und für Indrāṇī — wer dies so weiß.
Mantra 22
स दिशोऽनु॒ व्यऽचलत्
Er schritt voran entlang der Himmelsrichtungen.
Mantra 23
तं वि॒राडनु॒ व्यऽचल॒त् सर्वे॑ च दे॒वाः सर्वा॑श्च दे॒वताः॑
Ihm folgte Virāj; und alle Götter, und alle weiteren Gottheiten.
Mantra 24
वि॒राज॑श्च॒ वै स सर्वे॑षां च दे॒वानां॒ सर्वा॑सां च दे॒वतानां प्रि॒यं धाम॑ भवति॒ य ए॒वं वेद॑
Und wahrlich: wer dies so weiß, wird zur lieben Wohnstatt der Virāj und aller Götter und aller Gottheiten.
Mantra 25
स सर्वा॑नन्तर्दे॒शाननु॒ व्यऽचलत्
Er zog weiter und durchdrang alle Zwischenräume.
Mantra 26
तं प्र॒जाप॑तिश्च परमे॒ष्ठी च॑ पि॒ता च॑ पिताम॒हश्चा॑नु॒व्यऽचलन्
Ihm folgten Prajāpati und Parameṣṭhin, auch der Vater und der Großvater, ihm überallhin nachgehend, in alle Richtungen.
Frequently Asked Questions
It means the person is recognized as a fitting seat for Vedic speech—someone in whom Ṛc, Sāman, and Yajus can ‘dwell’ without being harmed by misuse. Practically, it signifies legitimacy, authority, and auspicious presence in ritual and society.
Both, but in a specific way: prosperity here is status and stability that arise from brahman-power (brahmavarcasa). The hymn links worldly standing to alignment with Vedic speech and cosmic supports like earth, fire, and plant-life.
In the cited portion, no material substance is required; the efficacy is framed as knowledge and correct recitation (“ya evaṃ veda”). Some Atharvanic rites add substances in practice, but this hymn’s core method is speech-authorization through identification.
Ask anything about Sukta 6 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.