Atharva Veda 15.2.9: Kanda 15, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 9

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

स उद॑तिष्ठ॒त् स दक्षि॑णां॒ दिश॒मनु॒ व्यऽचलत्

Recitation with translationAtharva Veda 15.2.9

IAST Transliteration

sá úd atiṣṭhat sá dakṣiṇā́ṁ díśam ánu ví 'acalat

English Translation (Griffith/Whitney)

He arose; he moved forth, following along the southern quarter.

Translation

Er erhob sich; er zog voran, der südlichen Himmelsgegend folgend.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: कर्तृ (Kartā)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स-

• उदतिष्ठत्: stood up / arose
• उदतिष्ठत्: क्रिया (कर्तृ-सम्बद्धा)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) उपसर्गः: उद्

• सः: he
• सः: कर्तृ (Kartā)
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स-

• दक्षिणाम्: the southern (direction)
• दक्षिणाम्: कर्म (Karma) / गत्यर्थे लक्ष्य-देशः
• Type: Noun
• Root: दक्षिणा (प्रातिपदिक)

• दिशम्: direction
• दिशम्: कर्म (Karma) / गत्यर्थे लक्ष्य-देशः
• Type: Noun
• Root: दिश् (प्रातिपदिक)

• अनु: along; following; towards
• अनु: क्रियाविशेषण (उपसर्ग/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अनु (उपसर्ग/अव्यय)

• व्यचलत्: moved; proceeded
• व्यचलत्: क्रिया (कर्तृ-सम्बद्धा)
• Type: Verb
• Root: चल् (धातु) उपसर्गः: वि

Attribution

Rishi: Vratya-corpus attribution (variable).

Devata: Directional order (Dakṣiṇā diś) and the empowered subject (ritual protagonist).

Chandas: Short narrative segment; not strictly metrical.

Mantra Rasa

Primary: vira

Secondary: shanta