Sukta 25
Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted under Atharvan/Angiras attribution for Takman hymns; exact r̥ṣi assignment depends on Anukramaṇī).
Devata: Takman (fever) addressed and coerced; also an invoked ‘harita’-linked divine power by epithet.
Chandas: Anuṣṭubh (with Atharvanic cadence; pāda segmentation as transmitted).
AV 1.25 ist ein knappes atharvanisches Heilungszauberlied, das Takman (Fieber) als ein beseeltes, an seinen Namen gebundenes Leiden konfrontiert und ihm befiehlt, sich „abzustreifen“ und den Kranken von allen Seiten zu verlassen. Der Hymnus benennt die verborgenen Ursprünge und Gestalten des Fiebers — brennende Hitze, wechselnde Anfälle, kummerähnliches Dahinschwinden, ja sogar eine strafende Verknüpfung mit Varuṇa — und neutralisiert es durch zwingendes Wissen (geheimer Name, Geburtsort) sowie durch wiederholte Austreibungsformeln.
Mantras
Mantra 1
ज्वर-नाशनम्। यद॒ग्निरापो॒ अद॑हत् प्र॒विश्य॒ यत्राकृ॑ण्वन् धर्म॒धृतो॒ नमां॑सि । तत्र॑ त आहुः पर॒मं ज॒नित्रं॒ स नः॑ संवि॒द्वान् परि॑ वृङ्ग्धि तक्मन्
Fieber-Vertilgung. Als Agni, hineingegangen, die Wasser verbrannte, dort, wo die Träger der Dharma ihre Verehrungen wirkten—dort, so sagt man, ist deine höchste Geburt. Darum, dies wohl wissend, o Takman (Fieber), streife dich von uns ringsum ab, weiche von allen Seiten.
Mantra 2
यद्य॒र्चि॑र्यदि॒ वासि॑ शो॒चिः श॑कल्ये॒षि यदि॑ वा ते ज॒नित्र॑म्। ह्रूडु॒र्नामा॑सि हरितस्य देव॒ स नः॑ संवि॒द्वान् परि॑ वृङ्ग्धि तक्मन्
Wenn du Flamme bist, wenn du brennende Glut bist; wenn du in gebrochenen Anfällen gehst; oder wenn dein Geburtsort anderswo ist: Hrūḍu heißt du, o Gott des Grünen. Dann, wissend, reiße ihn völlig von uns weg, o Takman.
Mantra 3
यदि॑ शो॒को यदि॑ वाभिशो॒को यदि॑ वा॒ राज्ञो॒ वरु॑ण॒स्यासि॑ पु॒त्रः । ह्रू॒डु॒र्नामा॑सि हरितस्य देव॒ स नः॑ संवि॒द्वान् परि॑ वृङ्ग्धि तक्मन्
Bist du Kummer, bist du Überkummer; oder bist du der Sohn des Königs Varuṇa. Hrūḍu ist dein Name, o Gottheit des Harita; darum, dies wohl wissend, o Takman (Fieber), wende dich von uns ringsum ab.
Mantra 4
नमः॑ शी॒ताय॑ त॒क्मने॒ नमो॑ रू॒राय॑ शो॒चिषे॑ कृणोमि । यो अ॑न्ये॒द्युरु॑भय॒द्युर॒भ्येति॒ तृती॑यकाय॒ नमो॑ अस्तु त॒क्मने॑
Ehrerbietung dem kalten Takman; Ehrerbietung erweise ich dem Rūrā, der brennenden, flammenden Glut. Wer am Wechseltag oder an beiden Tagen herankommt – dem Dreitages-Fieber sei Ehrerbietung; Ehrerbietung dem Takman.
Frequently Asked Questions
Takman is fever personified as an afflicting agent—causing burning heat, recurring fits, and weakness—treated as something that can be addressed, named, and driven away.
In Atharvanic healing, knowing and uttering the true/hidden name is a control-technique: it ‘grips’ the affliction verbally so it can be commanded to depart.
Primarily it is a mantra-based healing charm (bhaiṣajya) aimed at expulsion of fever; it can be paired with cooling measures like clean water and supportive febrifuge care, though herbs are not required by the text itself.
Ask anything about Sukta 25 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
