Rig Veda 9.8.2: Mandala 9, Sukta 8, Mantra 2

Sukta 9.8

Rishi: unknown (not supplied in input)

Devata: Soma Pavamāna (with Vāyu and Aśvins as associated recipients)

Chandas: unknown (not supplied in input)

Samhita Patha (Devanagari)

पुनानासश्चमूषदो गच्छन्तो वायुमश्विना । ते नो धान्तु सुवीर्यम् ॥

Transliteration

punānā́saś camū-sádo gácchanto vāyúm aśvínā | té no dhāntu su-vī́ryam ||

Translation

পুনান—নিজেদের শুদ্ধ করে—চমূষদ্, অর্থাৎ পাত্রে আসীন হয়ে, বায়ু ও অশ্বিনদের দিকে গমনকারী তারা আমাদের মধ্যে সুভীর্য—উত্তম, দীপ্তিমান বীরশক্তি—স্থাপন করুক।

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• पुनानासः: being purified; purifying (Soma-drops)
• पुनानासः: कर्तृ (गच्छन्तः इत्यस्य विशेषणम्) अथवा कर्तृसमासः
• Type: Adjective/Participle
• Root: पु (धातु) → पुनान (शतृ/शानच्-प्रत्यय)

• चमूषदः: those seated in the ladles/vats; abiding in the pressing-vessels
• चमूषदः: कर्तृ (पुनानासः/गच्छन्तः इत्यस्य सह-कर्तृवाचकः) अथवा विशेषणम्
• Type: Noun/Adjective
• Root: चमू (प्रातिपदिक) + सद् (धातु) → -सद (उपपद-समास/बहुव्रीहि-प्रायः) अथवा ‘चमूषद्’ इति प्रातिपदिकम्

• गच्छन्तः: going; proceeding
• गच्छन्तः: कर्तृ
• Type: Verb/Participle
• Root: गम् (धातु) → गच्छत् (शतृ-प्रत्यय)

• वायुम्: Vāyu (the Wind-god)
• वायुम्: कर्म (गच्छन्तः किम्? वायुम्) / सम्प्रदानार्थे गत्यर्थकर्म
• Type: Noun
• Root: वायु (प्रातिपदिक)

• अश्विना: the Aśvins (the twin gods)
• अश्विना: कर्म (गच्छन्तः किम्? अश्विना) / सह-गत्यर्थकर्म
• Type: Noun (Dual deity-name)
• Root: अश्विन् (प्रातिपदिक)

• ते: they
• ते: कर्तृ (धान्तु इत्यस्य) संदर्भे ‘they’
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us; to us
• नः: सम्प्रदान (धान्तु—‘for us’)
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• धान्तु: let them place/bestow; let them grant
• धान्तु: क्रिया (विधेय) — ‘let them bestow/establish’
• Type: Verb
• Root: धा (धातु) ‘धारणे/स्थापने/पोषणे’

• सुवीर्यम्: good heroism; excellent strength/valour
• सुवीर्यम्: कर्म (धान्तु किम्? सुवीर्यम्)
• Type: Noun
• Root: सु- (उपसर्ग) + वीर्य (प्रातिपदिक)