Adhyaya 155: The Efficacy and Sacred Merit of Akrūra Tīrtha

Verse 1

अथाक्रूरतार्थप्रभावः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ पुनरन्यत्प्रवक्ष्यामि मर्त्यलोके सुदुर्लभम् ॥ अनन्तं विदितं तीर्थमचलं ध्रुवमव्ययम् ॥

এতিয়া আক্রূৰ-তীৰ্থৰ মহিমা। শ্ৰী বৰাহ ক’লে: পুনৰ মই আন এটা তীৰ্থ বৰ্ণনা কৰিম, যি মর্ত্যলোকত অতি দুৰ্লভ—‘অনন্ত’ নামে বিদিত, অচল, ধ্ৰুৱ আৰু অব্যয় তীৰ্থ।

Verse 2

तत्र नित्यं स्थितो देवि लोकानां हितकाम्यया ॥ मां दृष्ट्वा मनुजा देवि मुक्तिभाजो भवन्ति ते ॥

তাত মই সদায় অৱস্থিত থাকোঁ, হে দেবী, লোকসমূহৰ মঙ্গল কামনাৰে। তাত মোক দৰ্শন কৰি, হে দেবী, সেই মনুষ্যসকল মোক্ষৰ ভাগীদাৰ হয়।

Verse 3

अयने विषुवे चैव तथा विष्णुपदीषु च ॥ अनन्तं तं समासाद्य मुच्यते सर्वपातकैः ॥

অয়ন (সংক্রান্তি) আৰু বিষুৱ (সমদিন) সময়ত, আৰু তদুপৰি বিষ্ণুপদী দিনসমূহতো—সেই অনন্ত তীৰ্থত উপনীত হলে মানুহ সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 4

अक्रूरेति च विख्यातं मम क्षेत्रं वसुन्धरे ॥ तत्र स्नात्वा महाभागे राहुग्रस्ते दिवाकरे ॥

হে বসুন্ধৰে, মোৰ ক্ষেত্ৰ ‘আক্ৰূৰ’ নামে বিখ্যাত। হে মহাভাগে, যেতিয়া ৰাহুৱে দিবাকৰ (সূৰ্য) গ্ৰাস কৰে (সূৰ্যগ্ৰহণত), তাত স্নান কৰি…

Verse 5

राजसूयाश्वमेधाभ्यां फलं प्राप्नोति मानवः ॥ तीर्थराजं हि चाक्रूरं गुह्यानां गुह्यमुत्तमम् ॥

মানুহে ৰাজসূয় আৰু অশ্বমেধ যজ্ঞৰ সমতুল্য ফল লাভ কৰে। কিয়নো ‘আক্ৰূৰ’ তীৰ্থসমূহৰ ৰজা, গোপনসমূহৰ ভিতৰত সৰ্বোত্তম গোপন।

Verse 6

तत्स्नानात्फलमाप्नोति प्रयागस्नानजं फलम् ॥ अस्मिंस्तीर्थे पुरावृत्तं तच्छृणुष्व वसुन्धरे ॥

তাত স্নান কৰিলে প্ৰয়াগত স্নানৰ পৰা যি ফল হয়, সেই ফল লাভ হয়। হে বসুন্ধৰে, এই তীৰ্থত অতীত কালত যি ঘটনা ঘটিছিল, সেয়া শুনা।

Verse 7

नाम्ना तु सुधनो नाम मम भक्तः सदैव हि ॥ धनधान्यसमायुक्तः सुतयुक्तः सदैव हि ॥

তেওঁৰ নাম সুধন; তেওঁ নিশ্চয় সদায় মোৰ ভক্ত। তেওঁ ধন-ধান্যৰে সমৃদ্ধ আৰু সদায় পুত্ৰ-সন্তান (কুল-সমৃদ্ধি) লাভ কৰা।

Verse 8

बन्धुपुत्रकलत्रैश्च गृहे प्रीतिरनुत्तमा ॥ पुत्रदारसमेतस्य मयि भक्तिर्वसुन्धरे ॥

বন্ধু-স্বজন, পুত্ৰ আৰু পত্নীৰ সৈতে তেওঁৰ গৃহত অনুত্তম স্নেহ বিদ্যমান। পুত্ৰ-দাৰাসহ থাকিলেও, হে বসুন্ধৰা (পৃথিৱী), তেওঁৰ ভক্তি মোৰ প্ৰতিয়েই নিবদ্ধ।

Verse 9

गच्छन्ति दिवसास्तस्य मासाः संवत्सरास्तथा ॥ करोति गृहकृत्यानि धनोपायेन नित्यशः ॥

তেওঁৰ দিনবোৰ পাৰ হয়—মাস আৰু বছৰো তেনেদৰে। তেওঁ নিত্য ধৰ্মসঙ্গত ধন-উপায়ে গৃহকৰ্মসমূহ সম্পাদন কৰে।

Verse 10

नित्यं कालं च कुरुते हरिपूजनमुत्तमम् ॥ पुष्पदीपप्रदानेन चन्दनेन सुगन्धिना ॥

উচিত সময়ত তেওঁ নিত্য হৰিৰ উত্তম পূজা কৰে—পুষ্প আৰু দীপ দানে, আৰু সুগন্ধি চন্দনে।

Verse 11

उपहारॆण दिव्यॆन धूपॆन च सुगन्धिना ॥ एकादश्यां तु कुरुते पक्षयोरुभयोरपि ॥

দিব্য উপহাৰ আৰু সুগন্ধি ধূপে সৈতে তেওঁ একাদশীত—উভয় পক্ষতে (শুক্ল আৰু কৃষ্ণ)—এই অনুশীলন সম্পাদন কৰে।

Verse 12

उपवासं तु कुरुते रात्रौ जागरणं तथा ॥ स गच्छति यथाकालमक्रूरं तीर्थमुत्तमम् ॥

সেয়া উপবাস কৰে আৰু ৰাতি জাগৰণো পালন কৰে; সময়মতে সি অক্রূৰ নামৰ উত্তম তীৰ্থলৈ গমন কৰে।

Verse 13

तत्रागत्य ममाग्रेऽसौ नृत्यते शुभदर्शनः ॥ सुधनस्तु वणिक्श्रेष्ठः कदाचिद्रात्रिजागरे ॥

তাত আহি সি মোৰ আগত নৃত্য কৰে—শুভদৰ্শন। এতিয়া সুধন, বণিকসকলৰ শ্ৰেষ্ঠ, এবাৰ ৰাত্ৰিজাগৰণৰ সময়ত…

Verse 14

चलमानो गृहीतस्तु चरणे ब्रह्मरक्षसा ॥ कृष्णवर्णी महाकाय ऊर्ध्वकेशो भयंकरः ॥

চলি থাকোঁতে তাক এটা ব্ৰহ্মৰাক্ষসে ভৰিৰ পৰা ধৰি ল’লে—কৃষ্ণবৰ্ণ, মহাকায়, উৰ্ধ্বকেশ আৰু ভয়ংকৰ।

Verse 15

पादे गृहीत्वा वसुधे इदं वचनमब्रवीत् ॥

ভৰি ধৰি সি এই বাক্য ক’লে, হে বসুধা (পৃথিৱী)।

Verse 16

राक्षसोऽहं वणिक्श्रेष्ठ वसामि वनमाश्रितः ॥ त्वामद्य भक्षयिष्यामि तृप्तिं यास्यामि शाश्वतीम् ॥

“হে বণিকশ্ৰেষ্ঠ, মই ৰাক্ষস; বনক আশ্ৰয় কৰি বাস কৰোঁ। আজি মই তোমাক ভক্ষণ কৰিম আৰু চিৰস্থায়ী তৃপ্তি লাভ কৰিম।”

Verse 17

सुधन उवाच ॥ प्रतीक्षस्व क्षणं मेऽद्य दास्यामि तव पुष्कलम् ॥ भक्षयिष्यसि मे गात्रं मिष्टान्नपरिपोषितम् ॥

সুধনে ক’লে: “আজি মোৰ বাবে ক্ষণেক অপেক্ষা কৰা; মই তোমাক প্ৰচুৰভাৱে দিম। তাৰ পাছত তুমি মিঠা আহাৰে পোষিত মোৰ দেহ ভক্ষণ কৰিবা।”

Verse 18

जागरं देवदेवस्य कर्तुमिच्छामि राक्षस ॥ मम व्रतं सार्वकाळं यज्जागर्मि हरेः पुरः ॥

“হে ৰাক্ষস, মই দেবদেৱৰ বাবে জাগৰণ পালন কৰিব খোজোঁ। এই মোৰ চিৰকালৰ ব্ৰত—হৰিৰ সন্মুখত মই জাগি থাকোঁ।”

Verse 19

ततः खादिष्यसे गात्रं विनिवृत्तस्य जागरात् ॥ विष्णुतुष्ट्यै व्रतमिदमारब्धं सर्वकामदम् ॥

“তাৰ পাছত জাগৰণ শেষ কৰি মই নিৱৃত্ত হ’লে তুমি মোৰ দেহ ভক্ষণ কৰিবা। এই ব্ৰত বিষ্ণুৰ সন্তুষ্টিৰ বাবে আৰম্ভ কৰা হৈছে, আৰু ই সকলো কামনা পূৰণ কৰে বুলি কোৱা হয়।”

Verse 20

मा कुरु व्रतभङ्गं मे रक्षो नारायणस्य हि ॥ जागरे विनिवृत्ते तु मां भक्षय यथेप्सितम् ॥

“হে ৰক্ষো, মোৰ ব্ৰতভংগ নকৰিবা; কিয়নো ই নাৰায়ণৰ বাবে। কিন্তু জাগৰণ শেষ হ’লে, তোমাৰ ইচ্ছামতে মোক ভক্ষণ কৰিবা।”

Verse 21

सुधनस्य वचः श्रुत्वा ब्रह्मरक्षः क्षुधार्दितः ॥ उवाच मधुरं वाक्यं वणिजं प्रति सादरम् ॥

সুধনৰ কথা শুনি, ক্ষুধাত কাতৰ ব্ৰহ্মৰাক্ষসে বণিকজনৰ প্ৰতি সাদৰে মধুৰ বাক্য ক’লে।

Verse 22

मिथ्या प्रभाषसे साधो त्वं पुनः कथमेष्यसि ॥ को हि रक्षोमुखाद्भ्रष्टो मानुषो यो निवर्तते ॥

হে সাধু, তুমি মিছা কথা কৈছা—পুনৰ কেনেকৈ ঘূৰি আহিবা? ৰাক্ষসৰ মুখত পৰি যোৱা মানুহ কোনে কেতিয়াও উভতি আহে নে?

Verse 23

राक्षसस्य वचः श्रुत्वा स वणिग्वाक्यमब्रवीत् ॥ सत्यमूलं जगत्सर्वं सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम् ॥

ৰাক্ষসৰ বাক্য শুনি সেই বণিকে ক’লে: “সমগ্ৰ জগতৰ মূল সত্য; সকলো বস্তু সত্যতেই প্ৰতিষ্ঠিত।”

Verse 24

सिद्धिं लभन्ते सत्येन ऋषयो वेदपारगाः ॥ यद्यहं च वणिक् पूर्वं कर्मणा न हि दूषितः ॥

সত্যৰ দ্বাৰাই বেদৰ পাৰলৈ যোৱা ঋষিসকলে সিদ্ধি লাভ কৰে। আৰু মই, বণিক, পূৰ্বতে কৰ্মৰ দ্বাৰা অধৰ্মে দুষিত হোৱা নাই।

Verse 25

प्राप्तश्च मानुषो भावो विहितेनान्तरात्मना ॥ शृणु मत्समयं रक्षो येनाहं पुनरागमम् ॥

আন্তৰাত্মাই যি বিধান কৰিছে তাৰ দ্বাৰাই মই মানৱ-অৱস্থা লাভ কৰিছোঁ। হে ৰাক্ষস, মোৰ চুক্তি শুনা—যাৰ দ্বাৰা মই পুনৰ উভতি আহিম।

Verse 26

कृत्वा जागरणं तत्र नृत्यं कृत्वा यथासुखम् ॥ पुनरेष्याम्यहं रक्षो नासत्यं विद्यते मयि ॥

তাত জাগৰণ কৰি আৰু যিদৰে সুখ লাগে তেনেদৰে নৃত্য কৰি, হে ৰাক্ষস, মই পুনৰ আহিম; মোৰ ভিতৰত অসত্য নাই।

Verse 27

सत्येन दीयते कन्या सत्यं जल्पन्ति ब्राह्मणाः ॥ सत्योत्तीर्णा हि राजानः सत्येन वसुधा धृता ॥

সত্যৰ দ্বাৰাই কন্যাদান সম্পন্ন হয়; সত্যৰ দ্বাৰাই ব্ৰাহ্মণসকলে বাক্য উচ্চাৰণ কৰে। নিশ্চয় ৰজাসকল সত্যৰ ওপৰত স্থিত থাকে, আৰু সত্যৰ দ্বাৰাই পৃথিৱী ধাৰিত।

Verse 28

यमः सत्येन हरति सत्यादिन्द्रो विराजते ॥ तत्सत्यं मम नश्येत यद्यहं नागमे पुनः ॥

সত্যৰ দ্বাৰাই যমে নিজৰ কৰ্তব্য সম্পাদন কৰে; সত্যৰ পৰাই ইন্দ্ৰ দীপ্তিমান হয়। যদি মই পুনৰ নাহোঁ, তেন্তে মোৰ সেই সত্য নষ্ট হওক।

Verse 29

परदारांस्तु यो गच्छेत्काममोहप्रपीडितः ।

কিন্তু যি কোনো ব্যক্তি কাম আৰু মোহে পীড়িত হৈ পৰস্ত্ৰীলৈ আগবাঢ়ে—

Verse 30

तस्य पापेन लिप्येऽहं यदि नायामि ते पुरः ॥

যদি মই তোমাৰ সন্মুখলৈ নাহোঁ, তেন্তে সেই পাপে মই লিপ্ত হওঁ।

Verse 31

दत्त्वा च भूमिदानं यो ह्यपकारं करोति च ॥ तेन पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥

আৰু যি কোনো ব্যক্তি ভূমিদান কৰি সত্ত্বেও অপকাৰ কৰে—যদি মই পুনৰ নাহোঁ, তেন্তে সেই পাপে মই লিপ্ত হওঁ।

Verse 32

पूर्वं भुक्त्वा स्त्रियां यस्तु सुखमाप्य विहृत्य च ॥ द्वेषात्तां यदि चेज्जह्यात्तस्यायं मे भवत्वलम् ॥

যি পুৰুষে প্ৰথমে নাৰীক ভোগ কৰি, সুখ লাভ কৰি আৰু ক্ৰীড়া কৰি, পাছত দ্বেষবশত তাইক ত্যাগ কৰে—সেই কৰ্মৰ সম্পূৰ্ণ ফল মোৰ ওপৰতে পৰক।

Verse 33

पङ्क्तिभेदं तु यः कुर्यादेकपङ्क्त्याशिनां ध्रुवम् ॥ तस्य पापेन लिप्येऽहं नागन्ता यदि ते पुरः ॥

যি কোনোবাই একে পংক্তিত আহাৰ কৰা লোকসকলৰ পংক্তি ভাঙি পংক্তিভেদ ঘটায়—যদি মই তোমাৰ আগত নাহোঁ, তেন্তে সেই পাপে মই লিপ্ত হওঁ।

Verse 34

अमावस्यां महारक्षः श्राद्धं कृत्वा स्त्रियां व्रजेत् ॥ तेन पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥

হে মহাৰক্ষক! যদি অমাৱস্যাৰ দিনা শ্ৰাদ্ধ কৰি তাৰ পাছত নাৰীৰ ওচৰলৈ যায়—যদি মই পুনৰ নাহোঁ, তেন্তে সেই পাপে মই লিপ্ত হওঁ।

Verse 35

अष्टाष्टमी त्वमावास्या उभे पक्षे चतुर्दशी ॥ अस्नातानां गतिं यास्याम्यहं वै नागमे पुनः ॥

অষ্টমী তিথি, অষ্টমী-ব্ৰত, অমাৱস্যা আৰু উভয় পক্ষৰ চতুৰ্দশীত—যদি মই পুনৰ নাহোঁ, তেন্তে মই অস্নাতসকলৰ গতি লাভ কৰোঁ।

Verse 36

गुरोर्भ्रातुः सुतस्यापि सख्युर्वै मातुलस्य च ॥ व्यवस्यति च यन्नारी यो मोहेन विमोहितः ॥

গুৰুৰ পত্নী, ভ্ৰাতৃৰ, পুত্ৰৰ, আৰু সখা তথা মাতুলৰ পত্নীৰ বিষয়ে—যি কোনোবাই মোহত বিমোহিত হৈ তেনে নাৰীৰ প্ৰতি মনত সংকল্প কৰে,

Verse 37

तस्य पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ यस्तु कन्यां सकृद्दत्त्वा अन्यस्मै चेत्पुनर्ददेत ॥

যদি মই পুনৰ নাহোঁ, তেন্তে সেই পাপে মই লিপ্ত হওঁ। আৰু যিজনে একেবাৰ কন্যা দান কৰি, পুনৰ আনক দিব খোজে—

Verse 38

तेन पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ राजयाजकयाज्याश्च ये च वै ग्रामयाजकाः ॥

যদি মই পুনৰ নাহোঁ, তেন্তে সেই পাপে মই লিপ্ত হওঁ—ৰাজযাজক আৰু তেওঁলোকৰ যাজ্য (অনুষ্ঠান-কৰোৱা) সকল, আৰু গাঁওযাজকসকলৰ দৰে।

Verse 39

तेषां पापेन लिप्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ ब्रह्मघ्ने च सुरापे च चोरे भग्नव्रते शठे ॥

যদি মই পুনৰ নাহোঁ, তেন্তে মই তেওঁলোকৰ পাপে লিপ্ত হওঁ—ব্ৰাহ্মণ-হন্তা, সুৰাপায়ী, চোৰ, ব্ৰতভঙ্গকাৰী আৰু ছলনাময় ব্যক্তিৰ পাপত।

Verse 40

या गतिस्तां प्रपद्येऽहं यद्यहं नागमे पुनः ॥ श्रीवराह उवाच ॥ सुधनस्य वचः श्रुत्वा सन्तुष्टो ब्रह्मराक्षसः ॥

যদি মই পুনৰ নাহোঁ, তেন্তে মই সেই একে গতি লাভ কৰোঁ। শ্ৰী বৰাহ ক’লে: সুধনৰ বাক্য শুনি ব্ৰহ্মৰাক্ষস সন্তুষ্ট হ’ল।

Verse 41

उवाच मधुरं वाक्यं गच्छ शीघ्रं नमोऽस्तु ते ॥ ब्रह्मराक्षसमुक्तोऽसौ वणिक् तु दृढनिश्चयः ॥

তেওঁ মধুৰ বাক্য ক’লে: “শীঘ্ৰে যা; তোমাক নমস্কাৰ।” ব্ৰহ্মৰাক্ষসৰ পৰা মুক্ত হৈ সেই বণিক দৃঢ় সংকল্পত স্থিৰ থাকিল।

Verse 42

पुनर्नृत्यति चैवाग्रे मम भक्तो व्यवस्थितः ॥ अथ प्रभातसमये नृत्यचित्तोऽति कोविदः ॥

পুনৰায় সি মোৰ আগত নৃত্য কৰিলে, মোৰ ভক্ত ৰূপে স্থিৰ হৈ থাকিল। তাৰ পাছত প্ৰভাত সময়ত নৃত্যত মন নিবদ্ধ কৰি সি অতিশয় নিপুণ হ’ল।

Verse 43

पुनः पुनर्वै उच्चार्य नमो नारायणाय च ॥ निवृत्ते जागरे सोऽथ कालिन्दीसलिलाप्लुतः ॥

সি বাৰে বাৰে ‘নমো নারায়ণায়’ উচ্চাৰণ কৰিলে। জাগৰণ শেষ হোৱাত সি কালিন্দী (যমুনা) নদীৰ জলে স্নান কৰিলে।

Verse 44

दृष्ट्वा मां दिव्यरूपं तु गतोऽसौ मथुरां पुरीम् ॥ दृष्टश्चाग्रे त्वहं तेन पुरुषो दिव्यरूपवान् ॥

মোৰ দিব্য ৰূপ দেখি সি মথুৰা নগৰীলৈ গ’ল। আৰু তাত তাৰ আগত মই দিব্য ৰূপধাৰী পুৰুষ ৰূপে দৃষ্ট হ’লোঁ।

Verse 45

स च पृष्टो मया देवि क्व भवान्प्रस्थितो द्रुतम् ॥ पुरुषस्य वचः श्रुत्वा सुधनो वाक्यमब्रवीत् ॥

আৰু মই তাক সুধিলোঁ, ‘হে দেবী, তুমি ইমান দ্ৰুত ক’লৈ যোৱা?’ সেই পুৰুষৰ বাক্য শুনি সুধনে উত্তৰ দিলে।

Verse 46

जीवतो धर्ममाहात्म्यं मृते धर्मः कुतो यशः ॥ पुरुषस्य वचः श्रुत्वा स वणिग्वाक्यमब्रवीत् ॥ (५१) ॥ तत्र सत्यं वदिष्यामि यास्ये राक्षससन्निधौ ॥ आगतोऽहं महाभाग नर्तयित्वा यथासुखम् ॥

‘জীৱিত অৱস্থাত ধৰ্মৰ মাহাত্ম্য উপলব্ধি হয়; মৃত্যু হ’লে ধৰ্ম ক’ত, আৰু যশ ক’ৰ পৰা?’ সেই পুৰুষৰ বাক্য শুনি বণিকে ক’লে: ‘তাত মই সত্য ক’ম; মই ৰাক্ষসৰ সন্নিধিলৈ যাম। হে মহাভাগ, মই ইচ্ছামতে নৃত্য কৰি আহিছোঁ।’

Verse 47

विष्णवे लोकनाथाय चागतो हरिजागरात् ॥ इदं शरीरं मे रक्षो भक्षयस्व यथेप्सितम्

মই হৰিৰ জাগৰণৰ পৰা আহি বিষ্ণু—লোকনাথ—ৰ ওচৰলৈ আহিছোঁ। হে ৰাক্ষস, মোৰ এই দেহ তোমাৰ ইচ্ছামতে ভক্ষণ কৰা।

Verse 48

यथान्यायं विधानॆन यथा वा तव रोचते ॥ नोक्तपूर्वं मया।असत्यं कदाचिदपि राक्षस

যথাযথ ন্যায় অনুসৰি বিধিৰে—অথবা তোমাৰ যি ৰুচে—সেইদৰে কৰা। হে ৰাক্ষস, মই কেতিয়াও আগতে অসত্য কোৱা নাই।

Verse 49

तेन सत्येन मां भुङ्क्ष्व ब्रह्मराक्षस दारुण ॥ वणिजस्तु वचः श्रुत्वा ततोऽसौ ब्रह्मराक्षसः

সেই সত্যৰ বলত, হে ভয়ংকৰ ব্ৰহ্ম-ৰাক্ষস, মোক ভক্ষণ কৰা। বণিকৰ বাক্য শুনি, সেই ব্ৰহ্ম-ৰাক্ষস তেতিয়া (আৰু) আগবাঢ়িল।

Verse 50

उवाच मधुरं वाक्यं सुधनं तदनन्तरम् ॥ साधु तुष्टोऽस्मि भद्रं ते सत्यं धर्मश्च पालितः

তেতিয়া সি সুধনক মধুৰ বাক্য ক’লে: “সাধু। মই সন্তুষ্ট; তোমাৰ মঙ্গল হওক। সত্য আৰু ধৰ্ম ৰক্ষা পালে।”

Verse 51

वणिक् त्वं चातिविज्ञस्तु यस्य ते गतिरीदृशी ॥ जागरस्य समस्तस्य मम पुण्यं प्रयच्छ वै

হে বণিক, তুমি অতি বিচক্ষণ, কিয়নো তোমাৰ গতি এইদৰে। এই সমগ্ৰ জাগৰণৰ পুণ্য মোক নিশ্চয় দান কৰা।

Verse 52

सत्यपुण्यप्रभावेन यथाहं मुक्तिमाप्नुयाम् ॥ सुधन उवाच॥ नाहं दास्यामि ते पुण्यं नृत्यस्य नरभोजन

“যেন সত্য আৰু পুণ্যৰ প্ৰভাৱত মই মুক্তি লাভ কৰিব পাৰোঁ।” সুধনে ক’লে: “হে নৰভোজী নৃত্যকাৰ, মই তোমাক মোৰ পুণ্য নেদিম।”

Verse 53

अर्द्धं वाथ समस्तं वा प्रहरं चार्द्धमेव वा ॥ सुधनस्य वचः श्रुत्वा अब्रवीद्ब्रह्मराक्षसः

“অৰ্ধেক, বা সম্পূৰ্ণ; বা এক প্ৰহৰ (ৰাত্ৰিৰ এক ভাগ); বা কেৱল অৰ্ধ প্ৰহৰ।” সুধনৰ বাক্য শুনি ব্ৰহ্মৰাক্ষসে ক’লে।

Verse 54

केन त्वं कर्मदोषेण राक्षसत्वमुपागतः ॥ यत्ते गुह्यं महाभाग सर्वं तत्कथयस्व मे

“কোন কৰ্মদোষৰ বাবে তুমি ৰাক্ষসত্বলৈ পতিত হ’লা? হে মহাভাগ, তোমাৰ বিষয়ে যি গোপন কথা আছে, সেই সকলো মোক ক’বা।”

Verse 55

सुधनस्य वचः श्रुत्वा विहसित्वाह राक्षसः ॥ किं त्वं मां च विजानासि प्रतिवासी ह्यहं तव

সুধনৰ বাক্য শুনি ৰাক্ষসে হাঁহি ক’লে: “তুমি মোক চিনিব নোৱাৰা নেকি? মই নিশ্চয়েই তোমাৰ ওচৰৰ বাসিন্দা, তোমাৰ প্ৰতিবাসী।”

Verse 56

अग्निदत्तस्तु वै नाम छान्दसो ब्राह्मणोत्तमः ॥ इष्टकांस्तु हरन्नित्यं परकीयांश्च सर्वदा

“মোৰ নাম আছিল অগ্নিদত্ত—ছান্দস পৰম্পৰাৰ, এক উত্তম ব্ৰাহ্মণ। তথাপি মই সদায় আনৰ ইটা নিতৌ চুৰ কৰি লৈছিলোঁ।”

Verse 57

मृतस्सुगृहकामेन राक्षसत्वमुपागतः ॥ मया त्वं हि यथा प्राप्त उपकारं कुरुष्व मे ॥

সুন্দৰ গৃহৰ কামনাৰে মৃত্যুবৰণ কৰি মই ৰাক্ষসত্ব লাভ কৰিলোঁ। এতিয়া তুমি মোৰ অধীনত পৰিছা, সেয়ে মোৰ উপকাৰ কৰা।

Verse 58

एकविश्रामपुण्यं मे देहि त्वं वणिगुत्तम ॥ कृपया तु समायुक्तो वणिग्वचनमब्रवीत् ॥

হে বণিকশ্ৰেষ্ঠ, মোক এটা বিশ্ৰামৰ পুণ্য দিয়া। দয়াৰে সংযুক্ত হৈ বণিকে তেতিয়া এই বাক্য ক’লে।

Verse 59

साधु राक्षस दत्तं ते एकनृत्यं मया तव ॥ एकनृत्यप्रभावेण राक्षसो मुक्तिमागतः ॥

সাধু, হে ৰাক্ষস! মই তোমাক এটা নৃত্য দান কৰিলোঁ। সেই এক নৃত্যৰ প্ৰভাৱত ৰাক্ষসে মুক্তি লাভ কৰিলে।

Verse 60

श्रीवराह उवाच ॥ सुधनस्तु ततो देवि विश्वरूपं जनार्दनम् ॥ अग्रतस्तु स्थितं देवं दृष्ट्वाऽसौ धरणीं गतः ॥

শ্ৰী বৰাহ ক’লে: হে দেবী, তেতিয়া সুধনে সন্মুখত স্থিত বিশ্বৰূপ জনাৰ্দন দেৱক দেখি ভূমিত লুটি পৰিল।

Verse 61

उवाच मधुरं वाक्यं देवदेवो जनार्दनः ॥ चतुर्भुजो दिव्यतनुः शङ्खचक्रगदाधरः ॥

দেৱদেৱ জনাৰ্দনে মধুৰ বাক্য ক’লে—চতুৰ্ভুজ, দিব্য দেহধাৰী, শঙ্খ-চক্ৰ-গদা ধাৰণকাৰী।

Verse 62

विमानवरमारुह्य मम लोकं व्रजस्व च ॥ इत्युक्त्वा माधवो देवस्तत्रैवान्तरधीयत ॥

“এই উত্তম বিমানত আৰোহণ কৰি মোৰ লোকলৈ যোৱা।” এইদৰে কৈ মাধৱ দেৱতা তাতেই অন্তৰ্ধান হ’ল।

Verse 63

एष तीर्थप्रभावो वै कथितस्ते वसुन्धरे ॥ अक्रूराच्च परं तीर्थं न भूतं न भविष्यति ॥

হে বসুন্ধৰা, এই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱ-মাহাত্ম্য তোমাক কোৱা হ’ল। অক্রূৰৰ তীৰ্থতকৈ শ্ৰেষ্ঠ তীৰ্থ নাছিল, আৰু ভবিষ্যতেও নহ’ব।

Verse 64

तस्य तीर्थप्रभावेण सुधनो मुक्तिमाप्तवान् ॥ द्वादशी शुक्लपक्षे तु कुमुदस्य च वा भवेत् ॥

সেই তীৰ্থৰ প্ৰভাৱত সুধন মুক্তি লাভ কৰিলে। শুক্লপক্ষৰ দ্বাদশী তিথিত—কুমুদ মাহ/ঋতুত, অথবা আন কোনো মতে… হ’ব পাৰে।

Verse 65

तस्मिन्स्नातस्य वसुधे राजसूयफलṃ भवेत् ॥ कार्त्तिकीं समनुप्राप्य तत्तीर्थे तु वसुन्धरे ॥

হে বসুধে, তাত স্নান কৰিলে ৰাজসূয় যজ্ঞৰ ফল লাভ হয়। আৰু হে বসুন্ধৰা, কাৰ্ত্তিকা মাহ উপস্থিত হ’লে, সেই তীৰ্থতেই…

Verse 66

वृषोत्सर्गं नरः कुर्वंस्तारयेत्सकुलोद्भवान् ॥ श्राद्धं यः कुरुते सुभ्रु कार्तिक्यां प्रयतो नरः ॥

যি মানুহে বৃষোৎসৰ্গ বিধি সম্পন্ন কৰে, সি নিজৰ সমগ্ৰ কুলত জন্ম লোৱা সকলকো তাৰে। আৰু হে সুভ্ৰূ, কাৰ্ত্তিকাত সংযমী হৈ যি মানুহে শ্ৰাদ্ধ কৰে…

Verse 67

पितरस्तारितास्तेन सदैव प्रपितामहाः

তেওঁৰ দ্বাৰাই পিতৃলোক (পূৰ্বপুৰুষ আত্মা) নিশ্চয়েই উদ্ধাৰ পালে; আৰু সদায়ে প্ৰপিতামহ, অৰ্থাৎ পৰ-প্ৰপিতামহসকলেও।

Verse 68

मानकूटं तुलाकूटं न करोति स कर्हिचित् ॥ एवं च वसतस्तस्य बहवो वत्सरा गताः

সেই কেতিয়াও মাপত ধোঁকা বা ওজনত ঠগি নকৰে। এইদৰে জীৱন যাপন কৰি থাকোঁতে তেওঁৰ বহু বছৰ পাৰ হৈ গ’ল।

Verse 69

तत्र जागरणं कृत्वा प्रभाते तव सन्निधौ ॥ आगमिष्याम्यहं शीघ्रमादित्योदयनं प्रति

তাত জাগৰণ কৰি, প্ৰভাতে তোমাৰ সন্নিধানত, মই শীঘ্ৰে আহিম—সূৰ্যোদয়ৰ সময়লৈ।

Verse 70

स्वर्गमिच्छन्ति सत्येन मोक्षः सत्येन लभ्यते ॥ सत्येन सूर्यस्तपति सोमः सत्येन राजते

সত্যৰ দ্বাৰাই তেওঁলোকে স্বৰ্গ কামনা কৰে; সত্যৰ দ্বাৰাই মোক্ষ লাভ হয়। সত্যৰ বলতেই সূৰ্য তাপে; সত্যৰ বলতেই সোম (চন্দ্ৰ) জ্যোতিৰে ৰাজে।

Verse 71

अभिगच्छति मन्दात्मा तत्पापं मे भवेत् तदा ॥ राजपत्नीं ब्रह्मपत्नीं विधवां योऽभिगच्छति

যদি কোনো মন্দবুদ্ধি ব্যক্তি তেওঁলোকৰ ওচৰলৈ যায়, তেন্তে সেই সময়ত সেই পাপ মোৰ ওপৰত পৰিব। যি ৰজাৰ পত্নী, ব্ৰাহ্মণৰ পত্নী বা বিধৱাৰ ওচৰলৈ যায়…

Verse 72

अहं गच्छामि त्वरितो ब्रह्मराक्षससन्निधौ ॥ निवारयामास तदा न गन्तव्यं त्वयानघ

মই তৎক্ষণাৎ ব্ৰহ্মৰাক্ষসৰ সন্নিধিলৈ গৈছোঁ। তেতিয়া কোনোবাই তেওঁক বাধা দি ক’লে: হে নিৰ্দোষ, তোমাৰ তাত যোৱা উচিত নহয়।

Verse 73

एकनृत्यस्य मे पुण्यं दद त्वं वणिगुत्तम ॥ सुधन उवाच ॥ नाहं दास्यामि ते पुण्यं यथोक्तं च समाचर

হে বণিগোত্তম, মোৰ এক নৃত্যৰ পুণ্য তুমি মোক দিয়া। সুধনে ক’লে: মই তোমাক মোৰ পুণ্য নেদিম; যিদৰে কোৱা হৈছে, তেনেদৰেই আচৰণ কৰা।

Verse 74

सुधनः सशरीरोऽपि सकुटुम्बो दिवं ययौ ॥ विमानवरमारुह्य विष्णोर्लोकं जगाम ह

সুধন দেহসহ আৰু পৰিয়ালসহ স্বৰ্গলৈ গ’ল। উত্তম বিমানত আৰোহন কৰি তেওঁ নিশ্চয়েই বিষ্ণুৰ লোকলৈ গমন কৰিলে।