Adhyaya 177

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यापि च तत्रास्ति गौरी वै पञ्चपिंडिका । लक्ष्म्या संस्थापिता चैव मानुषत्वंव्यवस्थया

সূতে ক’লে: তাত অৱশ্যে আন এটা ৰূপো আছে—পঞ্চপিণ্ডিকা নামে খ্যাত গৌৰী। মানৱ অৱস্থাৰ কল্যাণৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত বিধান অনুসাৰে, লক্ষ্মী দেৱীয়ে নিজেই তেখেতক প্ৰতিষ্ঠা কৰিছিল।

Verse 2

तस्या दर्शनमात्रेण नारी सौभाग्यमामुयात् । ज्येष्ठे मासि सिते पक्षे वृषस्थे च दिवाकरे

তেখেতৰ কেৱল দৰ্শনমাত্ৰে নাৰীয়ে সৌভাগ্য লাভ কৰে—বিশেষকৈ জ্যেষ্ঠ মাহৰ শুক্ল পক্ষত, যেতিয়া সূৰ্য বৃষ ৰাশিত থাকে।

Verse 3

तस्या उपरि नारी या जलयन्त्रं दधाति वै । स्राव्यमाणं दिवानक्तं सौभाग्यं परमं लभेत्

যি নাৰী তেখেতৰ ওপৰত জলযন্ত্ৰ স্থাপন কৰে, যাৰ পৰা দিন-ৰাতি পানী টোপ টোপকৈ সৰি থাকে, সি পৰম সৌভাগ্য লাভ কৰে।

Verse 4

यत्फलं लभते नारी समस्तैर्विहितैर्व्रतैः । गौरीसमुद्भवैश्चैव दानैर्दत्तैस्तदिष्टजैः । तत्फलं लभते सर्वं जलयन्त्रस्य कारणात्

সমস্ত বিধিপূৰ্বক ব্ৰত পালন কৰি, আৰু গৌৰী-সম্বন্ধীয় তথা তেখেতৰ প্ৰিয় দান-অৰ্ঘ্য আদি দান কৰি নাৰীয়ে যি ফল লাভ কৰে—জলযন্ত্ৰ স্থাপনৰ কাৰণেই সি সকলো ফল সম্পূৰ্ণৰূপে লাভ কৰে।

Verse 5

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन स्त्रीभिः सौभाग्यकारणात् । जलयन्त्रं विधातव्यं ज्येष्ठे गौर्याः प्रयत्नतः

সেয়েহে সৌভাগ্যৰ কাৰণে, স্ত্ৰীসকলে সৰ্বপ্ৰযত্নে—বিশেষকৈ জ্যৈষ্ঠ মাহত—গৌৰীৰ উদ্দেশ্যে জলযন্ত্ৰ ভক্তিভাৱে যত্নসহে স্থাপন কৰিব লাগে।

Verse 6

किं व्रतैर्नियमैर्वापि स्त्रीणां ब्राह्मणसत्तमाः । जपैर्होमैः कृतैरन्यैर्बहुक्लेशकरैश्च तैः

হে ব্ৰাহ্মণসত্তমসকল, স্ত্ৰীসকলৰ বাবে ব্ৰত-নিয়মৰ কি প্ৰয়োজন? অথবা জপ, হোম আদি আন কৰ্মৰ, যিবোৰ বহু কষ্টসাধ্য?

Verse 7

स्त्रीणां ब्राह्मणशार्दूला जलेयन्त्रे धृते सति । गौर्या उपरि सद्भक्त्या वृषस्थे तीक्ष्णदीधितौ

হে ব্ৰাহ্মণশাৰ্দূল, যেতিয়া সৎভক্তিৰে গৌৰীৰ ওপৰত জলযন্ত্ৰ স্থাপন কৰা হয়—যি সময়ত তীক্ষ্ণ কিৰণযুক্ত সূৰ্য বৃষ ৰাশিত থাকে—তেতিয়া স্ত্ৰীসকলৰ বাবে ফল নিশ্চিত হয়।

Verse 8

नैवं संजायते वंध्या काकवन्ध्या न जायते । न दौर्भाग्यसमोपेता सप्तजन्मांतराणि सा

এইদৰে তাই বন্ধ্যা নহয়; ‘কাক-বন্ধ্যাত্ব’ও জন্ম নলয়। আৰু তাই দুৰ্ভাগ্যত আক্ৰান্ত নহয়—সাত জন্মান্তৰলৈকে।

Verse 9

ऋषय ऊचुः । गौरी चतुर्भुजा प्रोक्ता दृश्यते परमेश्वरी । पञ्चपिंडा कथं जाता ह्येतं नः संशयं वद

ঋষিসকলে ক’লে: গৌৰী পৰমেশ্বৰী চতুৰ্ভুজা বুলি কোৱা হয় আৰু তেনেদৰেই দৰ্শিত হয়। তেন্তে ‘পঞ্চপিণ্ডা’ ৰূপ কেনেকৈ উৎপন্ন হ’ল? আমাৰ এই সংশয় ক’ই দূৰ কৰা।

Verse 10

सूत उवाच । यदा च प्रलयो भावि तदा त्मानं करोत्यसौ । पश्चपिंडीमयं विप्राः कुरुते रूपमुत्तमम्

সূতে ক’লে: যেতিয়া প্ৰলয় হ’বলৈ ধৰে, তেতিয়া সেই দেৱীয়ে নিজকে পঞ্চ পিণ্ডময় এক উত্তম ৰূপত গঢ়ি তোলে, হে বিপ্ৰসকল।

Verse 11

एषा सा परमा शक्तिः सर्वं व्याप्य सुरेश्वरी । तया सर्वमिदं व्याप्तं त्रैलोक्यं सचराचरम्

এইয়াই পৰম শক্তি—সুৰেশ্বৰী দেৱী—যি সকলোতে ব্যাপ্ত। তেওঁৰ দ্বাৰাই এই সমগ্ৰ ত্ৰিলোক, চল-অচলসহ, পৰিপূৰ্ণ হৈ আছে।

Verse 12

पृथिव्यापश्च तेजश्च वायुराकाशमेव च । सृष्ट्यर्थं रक्षयेदेषा ततः स्यात्पंचपिंडिका

পৃথিৱী, জল, তেজ, বায়ু আৰু আকাশ—এই পাঁচ তত্ত্ব সৃষ্টিৰ হিতাৰ্থে সেই দেৱীয়ে ৰক্ষা কৰে। সেয়ে তেওঁ ‘পঞ্চপিণ্ডিকা’ নামে খ্যাত।

Verse 13

यदस्यां पूजितायां तु प्रत्यक्षायां प्रजायते । सहस्रत्रिगुणं तच्च यत्र स्यात्पञ्चपिण्डिका

যেতিয়া তেওঁ প্ৰত্যক্ষ ৰূপে উপস্থিত থাকি পূজিতা হন, তেতিয়া তেওঁৰ উপাসনাৰ যি ফল জন্মে—য’ত তেওঁ পঞ্চপিণ্ডিকা—সেই পুণ্য সহস্ৰগুণ আৰু পুনৰ ত্ৰিগুণ বৃদ্ধি পায়।

Verse 14

ज्येष्ठे मासि विशेषेण जलयंत्रार्चनेन च । अत्र वः कीर्तयिष्यामि त्विति हासं पुरातनम्

জ্যেষ্ঠ মাহত বিশেষকৈ, আৰু জল-যন্ত্ৰৰ অৰ্চনাৰ দ্বাৰাও, মই ইয়াত তোমালোকক এক প্ৰাচীন আখ্যান কীৰ্তন কৰিম।

Verse 15

यद्वृत्तं काशिराजस्य भार्याया द्विजसत्तमाः । यच्च प्रोक्तं पुरा लक्ष्म्या विष्णवे परिपृष्टया

হে দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকল, কাশীৰাজৰ পত্নীৰ বিষয়ে যি ঘটনা ঘটিছিল, আৰু বিষ্ণুৱে সুধিলে লক্ষ্মীয়ে পূৰ্বতে যি কথা কৈছিল, সেয়া মই ক’ম।

Verse 16

लक्ष्मी रुवाच । काशिराजः पुरा ह्यासीज्जयसेन इति श्रुतः । तस्य भार्यासहस्रं तु ह्यासीद्रूपसमन्वितम्

লক্ষ্মীয়ে ক’লে: পূৰ্বে কাশীৰ এজন ৰজা আছিল, যাৰ নাম জয়সেন বুলি খ্যাত। তেওঁৰ এক হাজাৰ পত্নী আছিল, সকলোয়ে ৰূপ-সৌন্দৰ্য্যে সমৃদ্ধ।

Verse 17

अथ चान्या प्रिया तेन लब्धा भार्या सुशोभना । मनुष्यत्वव्यवस्थाया मम चांशकला हि या । सुता मद्राधिराजस्य विष्वक्सेनस्य धीमतः

তাৰ পাছত তেওঁ আন এজনী অতি প্ৰিয় আৰু দীপ্তিময়ী পত্নী লাভ কৰিলে—মানৱ-ধৰ্মৰ ব্যৱস্থাত যি মোৰেই একাংশ-কলা আছিল। সেইগৰাকী আছিল মদ্ৰাৰ জ্ঞানী ৰজা বিষ্বক্সেনৰ কন্যা।

Verse 18

सा गत्वा प्रातरुत्थाय शुभे गंगातटे तदा । पञ्चपिंडात्मिकां गौरीं कृत्वा कर्द्दमसंभवाम्

সেই নাৰী প্ৰভাতে উঠি তেতিয়া শুভ গঙ্গাতীৰলৈ গ’ল। তাত পবিত্ৰ কাদঁৰ পৰা পঞ্চপিণ্ডাত্মিকা ৰূপে গৌৰী মাতৃৰ মূর্তি গঢ়িলে।

Verse 19

ततः संपूजयामास मन्त्रैः पंचभिरेव च । ततो गन्धैः परैर्माल्यैर्धूपै र्वस्त्रैः सुशोभनैः

তাৰ পাছত তেওঁ পাঁচটা মন্ত্রেৰে মাতৃদেৱীক সম্পূৰ্ণ পূজা কৰিলে। তাৰ পিছত উত্তম সুগন্ধি, মালা, ধূপ আৰু সুন্দৰ বস্ত্ৰেৰে দেৱীক সন্মান জনালে।

Verse 20

नैवेद्यैः परमान्नैश्च गीतैर्नृत्यैः प्रवादितैः । ततो विसृज्य तां देवीं तदुद्देशेन वै ततः

নৈবেদ্য আৰু উত্তম পৰমান্ন, গীত-নৃত্য আৰু বাদ্যধ্বনিৰে তাই পূজা অব্যাহত ৰাখিলে। তাৰ পাছত দেবীক সশ্ৰদ্ধে বিদায় দি, তেঁওৰ উদ্দেশে গ্ৰহণ কৰা সেই ব্ৰত-নিয়ম অনুসৰি আগবাঢ়িল।

Verse 21

दत्त्वा दानानि भूरीणि गौरिणीनां द्विजन्मनाम् । ततश्च गृहमभ्येति भूरिवादित्रनिःस्वनैः

গৌৰৱনীয় দ্বিজন্ম ব্ৰাহ্মণসকলক প্ৰচুৰ দান দিয়া পাছত, বহু বাদ্যযন্ত্ৰৰ গম্ভীৰ ধ্বনিৰ মাজেৰে তাই ঘৰলৈ উভতি আহে।

Verse 22

यथायथा च तां पूजां तस्या गौर्या करोति सा । तथातथा तु सौभाग्यं तस्याश्चाप्यधिकं भवेत्

যিমান পৰিমাণে তাই গৌৰীৰ সেই পূজা কৰে, ঠিক সিমানেই তাইৰ সৌভাগ্য বৃদ্ধি পায়—বৰঞ্চ অধিকতর হৈ উঠে।

Verse 23

सर्वासां च सपत्नीनां सौभाग्यं वाधिकं भवेत्

আৰু সকলো সতীনৰ মাজত তাইৰ সৌভাগ্য সৰ্বাধিক উৎকৃষ্ট হয়।

Verse 24

अथ तस्याः सपत्न्यो याः सर्वा दुःखसमन्विताः । दृष्ट्वा सौभाग्यवृद्धिं तां तस्या एव दिनेदिने

তেতিয়া তাইৰ সকলো সতীন, যিসকল দুখেৰে আৱৃত আছিল, তাইৰ সৌভাগ্য দিনেদিনে বৃদ্ধি পোৱা দেখি,

Verse 25

एकाः प्रोचुः कर्म चैतद्यदेषा कुरुते सदा । मृन्मयांश्च समादाय पूजयेत्पंचपिंडकान्

তেওঁলোকৰ কিছুমানে ক’লে, “এইয়েই নিশ্চয় সেই নিত্য কৰ্ম: মাটিৰ পিণ্ড লৈ তাই পঞ্চ পিণ্ডক পূজা কৰে।”

Verse 26

अन्यास्तां मंत्रसंसिद्धां प्रवदंति महर्षयः । अन्या वदन्ति पुण्यानि ह्यस्याः पूर्वकृतानि च

আন কিছুমানে ক’লে যে মহর্ষিসকলে তাইক ‘মন্ত্ৰ-সিদ্ধা’ বুলি ঘোষণা কৰিছে; আৰু আন কিছুমানে ক’লে, “ই নিশ্চয় তাইৰ পূৰ্বকৃত পুণ্যকৰ্মৰ ফল।”

Verse 27

एवं तासां सुदुःखानां महान्कालो जगाम ह । कस्यचित्त्वथ कालस्य सर्वाः संमंत्र्य ता मिथः

এইদৰে অতি দুঃখিত সেই নাৰীসকলৰ ওপৰেৰে দীঘল সময় পাৰ হ’ল। তাৰ পাছত কোনো এক সময়ত তেওঁলোকে সকলোৱে পৰস্পৰে পৰামৰ্শ কৰি একেলগে হ’ল।

Verse 28

तस्याः संनिधिमाजग्मुस्तस्मिन्नेव जलाशये । यत्र सा पूजयेद्गौरीं कृत्वा तां पञ्च पिंडिकाम्

তেওঁলোকে তাইৰ ওচৰলৈ আহিল, সেই একে জলাশয়ৰ তীৰত, য’ত তাই পঞ্চ সৰু মাটিৰ পিণ্ড গঢ়ি গৌৰীৰ পূজা কৰিছিল।

Verse 29

ततः सर्वाः समालोक्य त्यक्त्वा गौरीप्रपूजनम् । संमुखी प्रययौ तूर्णं कृतांजलिपुटा स्थिता

তেতিয়া তেওঁলোক সকলোকে দেখি তাই গৌৰীপূজা থমকাই তৎক্ষণাৎ সন্মুখলৈ গ’ল আৰু অঞ্জলি বেঁধি ভক্তিভাৱে থিয় হৈ ৰ’ল।

Verse 30

स्वागतं वो महा भागा भूयः सुस्वागतं च वः । कृत्यं निवेद्यतां शीघ्रं येनाशु प्रकरोम्यहम्

হে মহাভাগ্যৱতী নাৰীসকল, তোমালোকক স্বাগতম—পুনৰো তোমালোকক সুশ্বাগতম। কি কৰ্তব্য আছে সোনকালে জনোৱা, যাতে মই তৎক্ষণাৎ সম্পন্ন কৰিব পাৰোঁ।

Verse 31

सपत्न्य ऊचुः । वयं सर्वाः समायाताः कौतुके तवांतिकम् । दौर्भाग्यवह्निनिर्दग्धास्तव सौभाग्यजेनच

সপত্নীসকলে ক’লে: আমি সকলোৱে কৌতূহলবশত তোমাৰ ওচৰলৈ আহিছোঁ। আমাৰ দুর্ভাগ্যৰ অগ্নিত দগ্ধ হৈ, তোমাৰ সৌভাগ্যৰ জ্যোতিয়ে আমাক ইয়ালৈ টানি আনিছে।

Verse 32

तस्माद्वद महाभागे मृन्मयां पंचपिंडिकाम् । नित्यमर्चयसि त्वं किं सौभा ग्यस्य विवर्धनम्

সেয়েহে, হে মহাভাগ্যৱতী, কোৱা—মাটিৰে গঢ়া সেই পাঁচ-পিণ্ডিকা কি, যাক তুমি নিতৌ পূজা-অৰ্চনা কৰা, বৈবাহিক সৌভাগ্য বৃদ্ধি হ’বলৈ?

Verse 33

किं ते कारणमेतद्धि किं वा मन्त्रसमुद्भवः । प्रभावोऽयं महाभागेगुह्यं चेन्नो वदस्व नः

ইয়াৰ কাৰণ কি, সঁচাকৈ? নে এই প্ৰভাৱ কোনো মন্ত্ৰৰ পৰা উদ্ভূত? হে ভাগ্যৱতী, যদি গোপনীয় নহয়, তেন্তে আমাক কোৱা।

Verse 34

पद्मावत्युवाच । रहस्यं परमं गुह्यं यत्पृष्टास्मि शुभाननाः । अवक्तव्यं वदिष्यामि भवतीनां तथापि च

পদ্মাৱতীয়ে ক’লে: হে শুভমুখীসকল, তোমালোকেহে মোক পৰম ৰহস্য, অতি গোপন বিষয় সুধিছা। ক’ব নোৱাৰা হলেও, তথাপি মই তোমালোকক ক’ম।

Verse 35

गौरीपूजनकाले तु यस्माच्चैव समागताः । सर्वा मम भगिन्यः स्थ ईर्ष्याधर्मो न मेऽस्ति च

গৌৰীৰ পূজাৰ সময়ত তোমালোক সকলোৱে ইয়াত একেলগে সমবেত হোৱা বাবে, তোমালোক সকলো মোৰ ভগ্নীৰ দৰে। মোৰ অন্তৰত ঈৰ্ষ্যাৰ ধৰ্ম একেবাৰে নাই।

Verse 36

अहमासं पुरा कन्या पुरे कुसुमसंज्ञिते । वीरसेनस्य शूद्रस्य वणिक्पुत्रस्य धीमतः । तेन दत्ताऽस्मि धर्मेण विवाहार्थं महात्मना

আগতে মই কুসুম নামৰ নগৰত এগৰাকী কন্যা আছিলোঁ। বণিক বংশৰ পুত্ৰ আৰু শূদ্ৰ অৱস্থাৰ জ্ঞানী বীৰসেনলৈ, সেই মহাত্মাই ধৰ্ম অনুসাৰে বিবাহাৰ্থে মোক অৰ্পণ কৰিলে।

Verse 37

ततो विवाहसमये मम दत्तानि वृद्धये । पंचाक्षराणि श्रेष्ठानि योषिता दीक्षया सह । गौरी पूजाकृते चैव प्रोक्ता चाहं ततः परम्

তাৰ পাছত বিবাহৰ সময়ত, মোৰ কল্যাণ-বৃদ্ধিৰ বাবে, সেই স্ত্ৰীয়ে দীক্ষাসহ উত্তম ‘পঞ্চাক্ষৰ’ মন্ত্ৰ মোক দান কৰিলে। তাৰ পিছত গৌৰী পূজা সম্পাদনৰ বাবে মোক অধিক উপদেশ দিয়া হ’ল।

Verse 38

यावत्पुत्रि त्वमात्मानमेतैः पूजयसेऽक्षरैः । जलपानं न कर्तव्यं तावच्चैव कथञ्चन

‘আই, যেতিয়ালৈকে তুমি এই অক্ষৰসমূহেৰে পূজা কৰি থাকিবা, তেতিয়ালৈকে কোনো মতে পানী পান নকৰিবা—পূজা সম্পূৰ্ণ নোহোৱালৈকে।’

Verse 39

येन संप्राप्स्यसेऽभीष्टं तत्प्रभावाद्यदीप्सितम् । तथेति च मया प्रोक्तं तस्याश्चैव वरानने

‘ইয়াৰ প্ৰভাৱত তুমি তোমাৰ অভীষ্ট, মনোবাঞ্ছিত লক্ষ্য লাভ কৰিবা।’ হে সুন্দৰ-মুখী, তেতিয়া মই তাইক ক’লোঁ, ‘তথাস্তূ।’

Verse 40

ततो विवाहे निर्वृत्ते गताऽहं पतिना सह । श्वशुर स्तिष्ठते यत्र श्वश्रूश्चैव सुदारुणा

তাৰ পিছত বিবাহ সম্পন্ন হোৱাত মই স্বামীৰ সৈতে সেই ঠাইলৈ গ’লোঁ, য’ত মোৰ শ্বশুৰ থাকিছিল আৰু য’ত মোৰ শ্বাশুও অতি কঠোৰ স্বভাৱৰ আছিল।

Verse 41

गौरीपूजाकृते मां च निवारयति सर्वदा । ततोऽहं भयसन्त्रस्ता गौरीभक्तिपरायणा । जलार्थं यत्र गच्छामि तस्मिंश्चैव जलाश्रये

গৌৰীপূজাৰ কাৰণে সি মোক সদায় বাধা দিয়ে। সেয়ে মই ভয়াক্ৰান্ত হলেও গৌৰীভক্তিত সম্পূৰ্ণ নিবিষ্ট হৈ, যেতিয়াই পানীৰ বাবে যাওঁ, ঠিক সেই জলাশ্ৰয়লৈয়ে যাওঁ।

Verse 42

ततः कर्द्दममादाय मन्त्रैः पंचभिरेवच । तैरेव पूजयाम्येव गौरीं भक्तिपरायणा

তাৰ পিছত মই কাদামাটি লৈ কেৱল পাঁচটা মন্ত্ৰেৰে, সেই মন্ত্ৰসমূহৰ দ্বাৰাই, ভক্তিত একাগ্ৰ হৈ গৌৰীক পূজা কৰোঁ।

Verse 43

प्रक्षिपामि तत स्तोये ततो गच्छामि मन्दिरम् । कस्यचित्त्वथ कालस्य भर्ता मे प्रस्थितः शुभः । देशांतरं वणिग्वृत्त्या सोऽपि मार्गं तमाश्रितः

তাৰ পিছত মই তাক পানীত নিক্ষেপ কৰোঁ আৰু তাৰপিছত মন্দিৰলৈ যাওঁ। কিছুদিন পাছত মোৰ শুভ স্বামী যাত্ৰা কৰিলে; বণিকবৃত্তিৰ জীৱিকাৰ বাবে সিও সেই পথ ধৰি দেশান্তৰলৈ গ’ল।

Verse 44

स गच्छन्मरुमार्गेण मां समादाय स्नेहतः । संप्राप्तो निर्जलं देशं सुरौद्रं मरुमंडलम्

সি মৰুমাৰ্গেৰে যাত্ৰা কৰোঁতে স্নেহবশত মোকো লগত লৈ গ’ল। তেতিয়া সি পানীহীন দেশ, অতি ভয়ংকৰ মৰুমণ্ডলত উপস্থিত হ’ল।

Verse 45

तथा रौद्रतरे काले वृषस्थे दिवसाधिपे । ततः सार्थः समस्तश्च विश्रांतः स्थलमध्यगः

অতি তপ্ত সেই সময়ত, দিনৰ অধিপতি সূৰ্য্য বৃষ ৰাশিত স্থিত হোৱাত, সমগ্ৰ সাৰ্থ মাটিৰ মাজভাগত থমকি বিশ্ৰাম ল’লে।

Verse 46

कूपमेकं समाश्रित्य गम्भीरं जलदोपमम् । एतस्मिन्नेव काले तु मया दृष्टः समीपगः । तोयाकारो मरु द्देशस्तश्चित्ते विचिन्तितम्

এটা গভীৰ, জলমেঘ সদৃশ এক কূপৰ আশ্ৰয় লৈ, সেই সময়তেই মই ওচৰত এক মৰুভূমি দেশ দেখিলোঁ যি পানীৰ দৰে দেখা দিছিল; আৰু সেই কথা মনতে বিচাৰিলোঁ।

Verse 47

यत्तच्च दृश्यते तोयं समीपस्थं तथा बहु । अत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा गौरीमभ्यर्च्य भक्तितः । पिबामि सलिलं पश्चात्सुस्वादु सरसीभवम्

আৰু যি জল দেখা যায়—ওচৰত আৰু প্ৰচুৰ—ইয়াত মই স্নান কৰি শুচি হওঁ, ভক্তিভাৱে গৌৰীক পূজা কৰোঁ, আৰু তাৰ পাছত সৰোবৰৰ পৰা জন্মা যেন অতি মিঠা সেই জল পান কৰোঁ।

Verse 48

ततः संप्रस्थिता यावत्प्रगच्छामि पदात्पदम् । यावद्दूरतरं यामि तावत्सा मृगतृष्णिका

তাৰ পাছত যেতিয়া মই যাত্ৰা আৰম্ভ কৰি পদে পদে আগবাঢ়ো, যিমানেই দূৰলৈ যাওঁ, সিমানেই সেই মৃগতৃষ্ণা টিকি থাকে।

Verse 49

एतस्मिन्न न्तरे प्राप्तो नभोमध्यं दिवाकरः । वृषस्थो येन दह्यामि ह्युपरिष्टाच्छुभानना

ইতিমধ্যে সূৰ্য্য আকাশৰ মধ্যভাগত উপনীত হ’ল; বৃষ ৰাশিত স্থিত থাকি, তাৰ দ্বাৰাই মই ওপৰৰ পৰা দগ্ধ হ’লোঁ, হে শুভাননা।

Verse 50

अधोभागे सुतप्ताभिर्वालुकाभिः समंततः । तृष्णार्ताऽहं ततस्तस्मिन्मरुदेशे समाकुला

তলত চাৰিওফালে অতি তপ্ত বালিৰ তাপ উঠিছিল। তৃষ্ণাত কাতৰ হৈ মই সেই মৰুভূমিত ব্যাকুল আৰু বিভ্ৰান্ত হ’লোঁ।

Verse 51

ततश्च पतिता भूमौ विस्फोटकसमावृता । ततो मया स्मृता चित्ते कथा भारतसंभवा

তাৰ পাছত মই ভূমিত পৰি গ’লোঁ, মোৰ দেহ ফোঁহা-ফোঁহা ঘাঁয়ে ঢাক খাইছিল। তেতিয়াই মোৰ চিত্তত ভাৰত-সংভৱ কাহিনী উদয় হ’ল, আৰু মই হৃদয়ত তাক স্মৰণ কৰিলোঁ।

Verse 52

नृगेण तु यथा यज्ञो वालुकाभिर्विनिर्मितः । कूपान्तः क्षिप्यमाणेन तृणलोष्टांबुवर्जितम्

মই স্মৰণ কৰিলোঁ—ৰাজা নৃগৰ প্ৰসঙ্গত কেনেকৈ কেৱল বালিৰে যজ্ঞ গঢ়া হৈছিল; যেতিয়া তেওঁক কূপৰ তললৈ নিক্ষেপ কৰা হৈছিল, তৃণ, মাটিৰ ঢেলা, আনকি পানীৰ পৰাও বঞ্চিত কৰি।

Verse 53

भक्तिग्राह्यास्ततो देवास्तुष्टास्तस्य महात्मनः । तदहं वालुकाभिश्च पूजयामि हरप्रियाम्

ভক্তিতেই গ্ৰাহ্য দেৱতাসকল সেই মহাত্মাত সন্তুষ্ট হৈছিল। সেয়ে মইও বালিৰ অৰ্পণে হৰৰ প্ৰিয়া দেৱীক পূজা কৰোঁ।

Verse 54

तेन तुष्टा तु सा देवी मम राज्यं प्रयच्छति । अद्य देहान्तरे प्राप्ते मनोभीष्टमनंतकम्

তেনে সন্তুষ্ট হৈ সেই দেৱীয়ে মোক ৰাজ্যাধিকার দান কৰে। আজিও, অন্য দেহ লাভ কৰি, তেওঁ মোৰ মনোবাঞ্ছিত ফল অনন্ত আৰু অক্ষয় ৰূপে প্ৰদান কৰে।

Verse 55

ततस्तु पंचभिर्मन्त्रैस्तैरेव स्मृतिमागतैः । पंचभिर्मुष्टिभिर्देवी वालुकोत्थैः प्रपूजिता

তাৰ পাছত স্মৃতিত পুনৰ উদিত হোৱা সেই একে পাঁচ মন্ত্রেৰে, মই দেৱীক সম্পূৰ্ণৰূপে পূজা কৰিলোঁ—বালিৰ পাঁচ মুঠি লৈ।

Verse 56

ततः पञ्चत्वमापन्ना तत्कालेऽहं वरांगनाः । दशार्णाधिपतेर्जाता सदने लोकविश्रुते

তাৰ পাছত সময়মতে মৃত্যুপ্ৰাপ্ত হৈ, মই পুনৰ জন্ম ল’লোঁ—এগৰাকী মহীয়সী নাৰী ৰূপে, দশাৰ্ণাধিপতিৰ লোকবিশ্ৰুত সদনত।

Verse 57

जातिस्मरणसंयुक्ता तस्या देव्याः प्रसादतः । भवतीनां कनिष्ठास्मि ज्येष्ठा सौभाग्यतः स्थिता

সেই দেৱীৰ প্ৰসাদে মোৰ পূৰ্বজন্মস্মৃতি আছে। তোমালোকৰ মাজত মই কনিষ্ঠা, তথাপি সৌভাগ্যত মই অগ্ৰস্থানত স্থিত।

Verse 58

एत स्मात्कारणाद्गौरीं मुक्त्वैतान्पञ्चपिण्डकान् । कर्द्दमेन विधायाथ पूजयामि दिनेदिने

এই কাৰণতেই মই এই পাঁচটা বালিৰ পিণ্ড আঁতৰাই থৈ, পাছত কাদাৰে গঢ়ি, গৌৰীক দিনেদিনে পূজা কৰোঁ।

Verse 59

एतद्गुह्यं मया ख्यातं भवतीनामसंशयम् । सत्येनानेन मे गौरी मनोभीष्टं प्रयच्छतु

এই গোপন কথা মই তোমালোকক নিঃসন্দেহে জনালোঁ। এই সত্যৰ বলত মোৰ গৌৰীয়ে মোৰ মনোবাঞ্ছা পূৰ্ণ কৰক।

Verse 61

प्रसादं कुरु चास्माकं दीयतां मन्त्रपंचकम् । तदेव येन ते देवी तुष्टा सा परमेश्वरी

আমালৈও অনুগ্ৰহ কৰা; আমাক পঞ্চ-মন্ত্ৰৰ সমষ্টি দিয়া। হে দেৱী, সেই একে মন্ত্ৰ-পঞ্চক দ্বাৰাই পৰমেশ্বৰী মহাদেৱী তোমাত সন্তুষ্ট হৈছিল।

Verse 62

मया प्रोक्ताश्च ता सर्वाः प्रार्थयध्वं यथेच्छया । अहं सर्वं प्रदास्यामि तत्सत्यं वचनं मम

মই সেই সকলো তোমালোকক কৈ দিছোঁ; ইচ্ছামতে প্ৰাৰ্থনা কৰা। মই সকলো দিম—এই মোৰ বাক্য সত্য।

Verse 63

ततो देव मया प्रोक्तं तासां तन्मंत्रपंचकम् । शिष्यत्वं गमितानां च वाङ्मनःकायकर्मभिः

তাৰ পাছত, হে প্ৰভু, মই তেওঁলোকক সেই মন্ত্ৰ-পঞ্চক উপদেশ দিলোঁ। আৰু বাক্য, মন আৰু দেহৰ কৰ্মৰ দ্বাৰা মই তেওঁলোকক শিষ্যত্বত গ্ৰহণ কৰিলোঁ।

Verse 64

विष्णुरुवाच । ममापि वद देवेशि कीदृक्तन्मन्त्रपञ्चकम् । यत्त्वयाऽनुष्ठितं पूर्वं तया तासां निवेदि तम्

বিষ্ণুৱে ক’লে: হে দেৱগণৰ ৰাণী, মোকো কোৱা—সেই মন্ত্ৰ-পঞ্চক কেনেকুৱা? তুমি পূৰ্বে যিদৰে অনুষ্ঠান কৰিছিলা, সেইদৰে তেওঁলোকক বৰ্ণনা কৰি জনোৱা।

Verse 65

लक्ष्मीरुवाच । नमः पृथिव्यै क्षांतीशि नम आपोमये शुभे । तेजस्विनि नमस्तुभ्यं नमस्ते वायुरूपिणि

লক্ষ্মীয়ে ক’লে: হে ধৰণীৰূপা, হে ক্ষান্তিৰ অধিষ্ঠাত্ৰী, তোমাক নমস্কাৰ। হে শুভে, জলময়ী ৰূপে তোমাক নমস্কাৰ। হে তেজস্বিনী, তোমাক নমস্কাৰ; হে বায়ুৰূপিণী, তোমাক নমস্কাৰ।

Verse 66

आकाशरूपसंपन्ने पंचरूपे नमोनमः

আকাশ-ৰূপে সম্পন্ন, পঞ্চৰূপিণী তোমাক নমো নমঃ।

Verse 67

एभिर्मन्त्रैर्मया पूर्वं पूजिता परमेश्वरी । तेन राज्यं मया प्राप्तं सर्वस्त्रीणां सुदुर्लभम्

পূৰ্বে এই মন্ত্ৰসমূহে মই পৰমেশ্বৰীক পূজা কৰিছিলোঁ; তাৰ ফলত মই ৰাজ্য লাভ কৰিলোঁ—যি সকলো নাৰীৰ বাবে অতি দুৰ্লভ।

Verse 68

ततश्च स्थापिता देवी कृत्वा रत्नमयी शुभा । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे मया तत्र सुरेश्वर

তাৰ পাছত মই শুভা দেবীক ৰত্নময়ী ৰূপে গঢ়ি তাত স্থাপন কৰিলোঁ; হে সুৰেশ্বৰ, হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰত মই তাতেই প্ৰতিষ্ঠা কৰিলোঁ।

Verse 69

तां या पूजयते नारी सद्योऽपि पतिवल्लभा । जायते नात्र सन्देहः सर्वपापविवर्जिता

যি নাৰী তেঁওক পূজা কৰে, সি তৎক্ষণাৎ স্বামীৰ প্ৰিয় হয়; ইয়াত সন্দেহ নাই—সি সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।

Verse 177

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये पञ्चपिंडिकोत्पत्ति माहात्म्य वर्णनं नाम सप्तसप्तत्युत्तरशततमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী স্কন্দ মহাপুৰাণৰ একাশীতিসাহস্ৰী সংহিতাৰ ষষ্ঠ নাগৰখণ্ডত, হাটকেশ্বৰ ক্ষেত্ৰমাহাত্ম্যৰ অন্তৰ্গত, “পঞ্চ পিণ্ডিকাৰ উৎপত্তিৰ মাহাত্ম্য বৰ্ণনা” নামৰ একশ সাতসপ্ততিতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।