Adhyaya 39

Verse 1

स्कंद उवाच । पुनः स नारदोऽगस्त्य देव्याः प्राक्समुपागतः । तद्वृत्तांतमशेषं च हरायावेदितुं ययौ

স্কন্দ ক’লে: হে অগস্ত্য! পুনৰবাৰ নাৰদে প্ৰথমে দেৱীৰ ওচৰলৈ গৈ, তাৰ পাছত সম্পূৰ্ণ বৃত্তান্ত সকলোসহ হৰা (শিৱ)ক জনাবলৈ গ’ল।

Verse 2

दृष्ट्वा स नारदः शंभुं नंदिना सह संकथाम् । कांचित्तर्जनिविन्यास पूर्वं कुर्वंतमानमत्

নাৰদে শম্ভুক নন্দিনৰ সৈতে কথোপকথনত ৰত দেখি, আগতে তৰ্জনী আঙুলিৰে এক বিশেষ ভংগী কৰি, নমস্কাৰ কৰি নত হ’ল।

Verse 3

उपाविशच्च शैलादि विसृष्टासनमुत्तमम् । वैलक्ष्यं नाटयन्किंचित्क्षणं जोषं समास्थितः

শৈলজাত (শিৱ)য়ে দিয়া উৎকৃষ্ট আসনত তেওঁ বহিল; অলপ লাজ-লজ্জা প্ৰকাশ কৰি, এক ক্ষণ নীৰৱ হৈ থাকিল।

Verse 4

आकारेणैव सर्वज्ञस्तद्वृत्तांतं विवेद ह । अवादीच्च मुनिं शंभुः कुतो मौनावलंबनम्

কেৱল তেওঁৰ ভাৱ-ভংগীৰ দ্বাৰাই সৰ্বজ্ঞ প্ৰভুৱে সকলো বৃত্তান্ত বুজি ল’লে। তেতিয়া শম্ভুৱে মুনিক ক’লে: “তুমি কিয় মৌনত আশ্ৰয় লৈছা?”

Verse 5

शरारिणां स्थितिरियमुत्पत्तिप्रलयात्मिका । दिव्यान्यपि शरीराणि कालाद्यांत्येवमेव हि

দেহধাৰী সত্তাৰ এই অৱস্থা—উৎপত্তি আৰু প্ৰলয়-স্বভাৱ। দিব্য দেহো কালেৰে বশ হৈ অৱশেষে লয় পায়—ইয়াই নিশ্চিত সত্য।

Verse 6

दृश्यं विनश्वरं सर्वं विशेषाद्यदनीश्वरम् । ततोऽत्र चित्रं किं ब्रह्मन्कंकालः कालयेन्न वै

যি দেখা যায় সেয়া সকলো বিনাশী, বিশেষকৈ যি স্বাধীন নহয়। সেয়ে, হে ব্ৰাহ্মণ, ইয়াত আশ্চৰ্য কি যে কালে এটা কংকালকো ধ্বংস কৰে?

Verse 7

अभाविनो हि भावस्य भावः क्वापि न संभवेत् । भाविनोपि हि नाभावस्ततो मुह्यंति नो बुधाः

যি হ’বই নালাগে, সেয়া ক’তোও অস্তিত্ব লাভ নকৰে; আৰু যি হ’বলগীয়া, সেয়া অনস্তিত্বলৈ নাযায়। সেয়ে জ্ঞানীসকল মোহিত নহয়।

Verse 8

शंभूदीरितमाकर्ण्य स इत्थं मुनिपुंगवः । प्रोक्तवान्सत्यमेवैतद्यद्देवेन प्रभाषितम्

শম্ভুৱে কোৱা বাক্য শুনি সেই মুনিশ্ৰেষ্ঠই ক’লে—“নিশ্চয়েই এই সত্য; দেৱে যি ঘোষণা কৰিছে সেয়াই।”

Verse 9

अवश्यमेव यद्भाव्यं तद्भूतं नात्र संशयः । परं मां बाधतेत्यंतं चिंतैका चित्तमाथिनी

যি ভবিতব্য সেয়া অৱশ্যেই ঘটিব—ইয়াত সন্দেহ নাই। কিন্তু এটা চিন্তাই মোক অত্যন্ত পীড়া দিয়ে মনক মথি তোলে।

Verse 10

नापचीयेत ते किंचिन्नोपचीयेत तत्त्वतः । अव्ययत्वाच्च पूर्णत्वाद्धानिवृद्धी कृतस्त्वयि

হে প্ৰভু, আপোনাৰ একো বস্তু সত্যতে নাহে ক্ষয় হয়, নাহে বৃদ্ধি পায়; কিয়নো আপুনি অব্যয় আৰু সদা-পূৰ্ণ। ‘হানি’ আৰু ‘লাভ’ কেৱল মনৰ কল্পনা, যি আপোনাৰ ওপৰত আৰোপিত।

Verse 11

अहो वराकः संसारः क्व भविष्यत्यनीश्वरः । आरभ्याद्यदिनं न त्वामर्चयिष्यंति केपि यत्

হায়, সংসাৰ কিমান দুঃখময়! প্ৰভু বিনা ই ক’ত স্থিৰ থাকিব? কিয়নো আজিৰ দিনৰ পৰা যদি লোকসকলে একেবাৰে আপোনাক পূজা নকৰে, তেন্তে ক’ত আশ্ৰয় থাকিব?

Verse 12

यतः प्रजापतिर्दक्षो न त्वामाहूतवान्क्रतौ । तेनाद्यरीढि तं दृष्ट्वा देवर्षिमनुजा अपि

যিহেতু প্ৰজাপতি দক্ষই যজ্ঞত আপোনাক আহ্বান নকৰিলে, সেয়েহে আজিও—সেই দৃশ্য দেখি—দেৱঋষি আৰু মানুহো তেওঁৰ পৰা আঁতৰি যায়, সেই কৰ্মৰ দোষ চিনাক্ত কৰি।

Verse 13

तव रीढां करिष्यंति किमैश्वर्येण रीढिनाम् । प्राप्तावहेडना लोके जितकालभया अपि । अथैश्वर्येण संपन्नाः प्रतिष्ठाभाजनं किमु

যিসকলে আপোনাৰ শৰণ লয়, তেওঁলোকৰ বাবে লৌকিক ঐশ্বৰ্যৰ কি প্ৰয়োজন? সমাজে উপহাস কৰিলেও তেওঁলোকে কাল-মৃত্যুৰ ভয় জয় কৰিছে। আৰু যদি সমৃদ্ধিও লাভ হয়, তেন্তে তেওঁলোকক আৰু কি প্ৰতিষ্ঠা লাগে?

Verse 14

महीयसायुषा तेषां वसुभिर्भूरिभिश्च किम् । येऽभिमानधनानेह लब्धरीढाः पदेपदे

তেওঁলোকৰ বাবে দীঘলীয়া আয়ুৰ কি লাভ, বা প্ৰচুৰ ধনৰ কি অৰ্থ? যিসকলে ইয়াত অহংকাৰকেই ধন বুলি মানে—পদে পদে আশ্ৰয় লাভ কৰিলেও—সাৰতে তেওঁলোক শূন্যই থাকে।

Verse 15

अचेतनाश्च सावज्ञा जीवंतोपि न कीर्तये । अभिमानधना धन्या वरं योषित्सुसासती

জীৱিত হৈয়ো যিসকল অচেতন আৰু অবজ্ঞাপূৰ্ণ, তেওঁলোক কীৰ্তনৰ যোগ্য নহয়। অহংকাৰকেই যিসকলৰ ধন, তেনে ‘ধন্য’ লোকতকৈ সুশীলা পতিব্ৰতা নাৰীহে অধিক শ্ৰেষ্ঠ।

Verse 16

या त्वद्विनिंदाश्रवणात्तृणीचक्रे स्वजीवितम् । इत्याकर्ण्य महाकालः सम्यग्ज्ञात्वा सतीव्ययम्

যি জনে তোমাৰ নিন্দা শুনি নিজৰ জীৱনক তৃণসম জ্ঞান কৰিলে—এই কথা শুনি মহাকালে সঠিকভাৱে সতীৰ প্ৰয়াণ বুজি কৰ্তব্যত উদ্দীপ্ত হ’ল।

Verse 17

सत्यं मुने सती देवी तृणीचक्रे स्वजीवितम् । जोषं स्थिते मुनौ तत्र तन्महाकालसाध्वसात्

হে মুনি, সত্যই দেবী সতীয়ে নিজৰ জীৱনক তৃণসম জ্ঞান কৰিলে। আৰু তাত মুনি যি নীৰৱ হৈ থিয় আছিল, সেয়া সেই মহাকালৰ ভয়মিশ্ৰিত বিস্ময়ৰ কাৰণেই।

Verse 18

रुद्रश्चातीवरुद्रोभूद्बहुकोपाग्निदीपितः । ततस्तत्कोपजाद्वह्निराविरासीन्महाद्युतिः

ৰুদ্ৰ অতি ভয়ংকৰ হৈ উঠিল, তীব্ৰ ক্ৰোধৰ অগ্নিৰে দগ্ধ-প্ৰজ্বলিত। সেই ক্ৰোধজাত জ্বালাৰ পৰা মহাতেজস্বী এক দ্যুতি প্ৰকাশ পালে।

Verse 19

प्रत्यक्षः प्रतिमाकारः कालमृत्युप्रकंपनः । उवाच च प्रणम्येशं भुशुंडीं महतीं दधत्

তেওঁ প্ৰত্যক্ষ হৈ দেহধাৰী ৰূপে প্ৰকাশ পালে—যাৰ ভয়ে কাল আৰু মৃত্যু পৰ্যন্ত কঁপে। তেওঁ প্ৰভুক প্ৰণাম কৰি, মহা গদা ধৰি, কথা ক’লে।

Verse 20

आज्ञां देहि पितः किं ते करवै दास्यमुत्तमम् । ब्रह्मांडमेककवलं करवाणि त्वदाज्ञया

হে পিতা, আজ্ঞা দিয়া কওক—মই তোমাৰ কি পৰম দাস্য-সেৱা কৰিম? তোমাৰ আদেশে মই সমগ্ৰ ব্ৰহ্মাণ্ডকো একে গিলনি কৰি তুলিবলৈ সক্ষম।

Verse 21

पिबामि चार्णवान्सप्ताप्येकेन चुलुकेन वै । रसातलं वा पातालं पातालं वा रसातलम्

মই একে চুলুকতে সাতোটা সাগৰ পান কৰিব পাৰোঁ; আৰু ৰসাতলক পাতাল কৰি দিম—বা পাতালক ৰসাতললৈ উলটাই দিম।

Verse 22

त्वदाज्ञया नयामीश विनिमय्य स्वहेलया । सलोकपालमिंद्रं वा धृत्वा केशैरिहानये

হে ঈশ্বৰ, তোমাৰ আজ্ঞাৰে মই নিজৰ খেল-হাসিতেই লোকপালসকলসহ ইন্দ্ৰকো টানি আনিম; চুলিত ধৰি তাক ইয়ালৈ লৈ আহিম।

Verse 23

अपि वैकुंठनाथश्चेत्तत्साहाय्यं करिष्यति । तदा तं कुंठितास्त्रं च करिष्यामि त्वदाज्ञया

যদি বৈকুণ্ঠনাথো তাৰ সহায় কৰিবলৈ আহে, তথাপি তোমাৰ আজ্ঞাৰে মই সেই অস্ত্ৰ-শক্তিকো কুন্ঠিত কৰি নিষ্ফল কৰি দিম।

Verse 24

दनुजा दितिजाः के वै वरा कारणदुर्बलाः । तेषु चोत्कटतां कोपि धत्ते तं प्रणिहन्म्यहम्

দানৱ-দৈত্যসকলেই বা কোন? বৰৰ কাৰণেই তেওঁলোকে বলৱান যেন লাগে, স্বভাৱতে তেন্তে দুৰ্বল। তেওঁলোকৰ মাজত যি কোনো উগ্ৰ অহংকাৰ ধৰে, মই তাক নিধন কৰিম।

Verse 25

कालं बध्नामि वा संख्ये मृत्योर्वा मृत्युमर्थये । स्थावरेषु चरेष्वत्र मयि कुद्धे रणांगणे

ৰণক্ষেত্ৰত মই কালকো বন্ধ কৰিব পাৰোঁ, অথবা মৃত্যুৰ বাবেই মৃত্যু বিচাৰিব পাৰোঁ। যেতিয়া মই ক্ৰুদ্ধ হৈ যুদ্ধ-মৈদানত অৱতীৰ্ণ হওঁ, তেতিয়া চলমান-অচল সকলো প্ৰাণীৰ মাজত ভয় বিস্তাৰিত হয়।

Verse 26

त्वद्बलेन महेशान न कोपि स्थैर्यमेष्यति । ममपादतलाघातादेतद्वै क्षोणिमंडलम्

হে মহেশান! তোমাৰ বলৰ দ্বাৰা কোনোও স্থিৰ থাকিব নোৱাৰে। মোৰ পদতলৰ আঘাতত এই সমগ্ৰ ভূ-মণ্ডল নিশ্চয় কঁপিব।

Verse 27

कदलीदलवद्वाताद्वेपते सरसातलम् । चूर्णीकरोमि दोर्दंडघाताच्चैतान्कुलाचलान्

যেনেকৈ বতাহত কদলীৰ পাত কঁপে, তেনেকৈ ৰসাতললৈকে ধৰণী কঁপি উঠে। মোৰ বাহু-দণ্ডৰ আঘাতত মই এই সীমা-পৰ্বতসমূহ চূৰ্ণ-বিচূৰ্ণ কৰোঁ।

Verse 28

किं बहूक्तेन देह्याज्ञां ममासाध्यं न किंचन । त्वत्पादबलमासाद्य कृतं विद्ध्यद्यचिंतितम्

বেছি ক’বলৈ কি আছে? আজ্ঞা দিয়া—মোৰ বাবে একোৱেই অসাধ্য নহয়। তোমাৰ পদবলৰ আশ্ৰয় লৈ, জানিবা যে আজি অচিন্ত্যও সিদ্ধ হ’ল।

Verse 29

इति प्रतिज्ञां तस्येशः श्रुत्वा कृतममन्यत । कृतकृत्यमिवात्यंतं तं मुदा प्रत्युवाच च

এইদৰে তাৰ প্ৰতিজ্ঞা শুনি প্ৰভুৱে কথাখিনি সম্পন্ন বুলিয়েই গণ্য কৰিলে। আৰু যেন সম্পূৰ্ণ কৃতকৃত্য হোৱা, তেনেকৈ আনন্দেৰে তেওঁ তাক উত্তৰ দিলে।

Verse 30

महावीरोसि रे भद्र मम सर्वगणेष्विह । वीरभद्राख्यया त्वं हि प्रथितिं परमां व्रज

হে ভদ্ৰ! ইয়াত মোৰ সকলো গণৰ মাজত তুমি মহাবীৰ। সেয়ে ‘বীৰভদ্ৰ’ নামে আগবাঢ়ি পৰম খ্যাতি লাভ কৰা।

Verse 31

कुरु मे सत्वरं कार्यं दक्षयज्ञं क्षयं नय । ये त्वां तत्रावमन्यंते तत्साहाय्यविधायिनः

মোৰ কাৰ্য তৎক্ষণাৎ সম্পন্ন কৰা: দক্ষৰ যজ্ঞ ধ্বংসলৈ নে। আৰু যিসকলে তাত তোমাক অপমান কৰে, যিসকলে সেই যজ্ঞকাৰ্যত সহায় কৰে, তেওঁলোককো তদনুৰূপে দমন কৰা।

Verse 32

ते त्वयाप्यवमंतव्या व्रज पुत्र शुभोदय । इत्याज्ञां मूर्ध्नि चाधाय स ततः पारमेश्वरीम्

তেওঁলোককো তুমি অৱনত কৰিবা; যোৱা, হে পুত্ৰ, যাৰ উদয় শুভ। এইদৰে আজ্ঞা মূৰ্ধ্নিত ধৰি (শিৰত গ্ৰহণ কৰি) সি তেতিয়া পৰমেশ্বৰীৰ ইচ্ছানুসাৰে আগবাঢ়িল।

Verse 33

हरं प्रदक्षिणीकृत्य जग्मिवानतिरंहसा । ततस्तदनुगाञ्शंभुः स्वनिःश्वाससमुद्गतान्

হৰ (শিৱ)ক প্ৰদক্ষিণা কৰি সি অতি দ্ৰুতগতিত প্ৰস্থান কৰিলে। তেতিয়া শম্ভুৱে নিজৰ নিঃশ্বাসৰ পৰা উদ্ভূত অনুচৰ-অনুগামীসকলক প্ৰকাশ কৰিলে।

Verse 34

शतकोटिमितानुग्रान्गणानन्न्यानवासृजत् । ते गणा वीरभद्रं तं यांतं केचित्पुरोगताः

সি আন্যান্য ভয়ংকৰ গণসমূহক মুক্ত কৰিলে, যেন সংখ্যাত শতকোটি। সেই গণসকলৰ কিছুমানে বীৰভদ্ৰ আগবাঢ়োতে আগত গৈ পথ দেখুৱালে।

Verse 35

केचित्तदनुगा जाताः केचित्तत्पार्श्वगा ययुः । अंबरं तैः समाक्रांतं तेजोवीजित भास्करैः

কিছুমানে তেওঁৰ অনুগামী হ’ল, কিছুমানে তেওঁৰ কাষে কাষে গ’ল। তেওঁলোকৰ দ্বাৰা আকাশ পৰিপূৰ্ণ হ’ল—এনে তেজস্বী সত্তা, যাৰ দীপ্তিয়ে সূৰ্যকো অতিক্ৰম কৰে।

Verse 36

शृंगाग्राणि गिरीणां च कैश्चिदुत्पाटितानि वै । आचूडमूलाः कैश्चिच्च विधता वै शिलोच्चयाः

কিছুমানে পৰ্বতৰ শিখৰ-চূড়া পর্যন্ত উখলাই পেলালে। আন কিছুমানে শিলাৰ বৃহৎ স্তূপ জড়ৰ পৰা চূড়ালৈকে ধৰি তুলি ধৰিলে।

Verse 37

उत्पाट्य महतो वृक्षान्केचित्प्राप्ता मखांगणम् । कैश्चिदुत्पाटिता यूपाः केचित्कुंडान्यपूपुरन्

কিছুমানে মহাবৃক্ষ উখলাই যজ্ঞাঙ্গণলৈ আহিল। কিছুমানে যূপস্তম্ভ উখলাই পেলালে, আৰু কিছুমানে হোমকুণ্ডবোৰ ভৰি পেলালে।

Verse 38

मंडपं ध्वंसयामासुः केचित्क्रोधोद्धुरागणाः । अचीखनन्वै वेदीश्च केचिद्वै शूलपाणयः । अभक्षयन्हवींष्यन्ये पृषदाज्यं पपुः परे

ক্ৰোধে উন্মত্ত কিছুমান গণে মণ্ডপ ধ্বংস কৰিলে। কিছুমান শূলধাৰীয়ে বেদীসমূহ খুঁচৰি উলিয়ালে। আন কিছুমানে হৱি ভক্ষণ কৰিলে, আৰু কিছুমানে পৃষদাজ্য অৰ্পণ পান কৰিলে।

Verse 39

दध्वंसुरन्नराशींश्च केचित्पर्वतसन्निभान् । केचिद्वै पायसाहाराः केचिद्वै क्षीरपायिनः

কিছুমানে পৰ্বতসম ৰন্ধা আহাৰৰ ঢিপা ভাঙি চূৰ্ণ কৰিলে। কিছুমানে পায়স ভক্ষণ কৰিলে, আৰু কিছুমানে ক্ষীৰ পান কৰিলে।

Verse 40

केचित्पक्वान्नपुष्टांगा यज्ञपात्राण्यचूर्णयन् । अमोटयन्स्रुचादंडान्केचिद्दोर्दंडशालिनः

কিছুমানে পকোৱা অন্নে পুষ্ট অঙ্গ লৈ যজ্ঞৰ পাত্ৰবোৰ চূৰ্ণ কৰিলে; আন কিছুমানে বলবান বাহু লৈ ক্ৰোধত স্ৰুচি আৰু তাৰ দণ্ড ভাঙি পেলালে।

Verse 41

व्यभजञ्छकटान्केचित्पशून्केचिदजीगिलन् । अग्निं निर्वापयामासुः केचिदत्यग्नितेजसः

কিছুমানে শকট (গাড়ী)বোৰ ভাঙি চূৰ্ণ কৰিলে; কিছুমানে যজ্ঞৰ পশুবোৰ গিলি পেলালে; আৰু কিছুমানে অগ্নিতকৈও অধিক তেজস্বী হৈ পবিত্ৰ অগ্নিশিখা নিৰ্বাপিত কৰিলে।

Verse 42

स्वयं परिदधुश्चान्ये दुकूलानि मुदा युताः । जगृहुः केचन पुरा रत्नानां पर्वतं कृतम्

আন কিছুমানে আনন্দে উৎফুল্ল হৈ সূক্ষ্ম দু-কূল বস্ত্ৰ নিজে পৰিধান কৰিলে; আৰু কিছুমানে আগতেই সঞ্চিত ৰত্নৰ ঢিপ—যেন ৰত্নৰ পৰ্বত—দখল কৰি ল’লে।

Verse 43

एकेन च भगो देवः पश्यंश्चक्रे विलोचनः । पूष्णो दंतावलीमन्यः पातयामास कोपितः

এজনে চেয়ে থাকোঁতেই দেৱ ভগক অন্ধ কৰি দিলে; আন এজনে ক্ৰোধত পূষণৰ দাঁতৰ শাৰী ভাঙি পেলালে।

Verse 44

यज्ञः पलायितो दृष्टः केनचिन्मृगरूपधृक् । शिरोविरहितश्चक्रे तेन चक्रेण दूरतः

যজ্ঞ-পুরুষক কোনোবাই মৃগৰূপ ধৰি পলাই যোৱা দেখা পালে; তাৰ পাছত কোনোবাই আঘাত কৰি তাক শিৰোহীন কৰিলে, আৰু সেই ছেদন-আঘাতে তাক বহু দূৰলৈ ঠেলি দিলে।

Verse 45

एकः सरस्वतीं यांतीं दृष्ट्वा निर्नासिकां व्यधात् । अदितेरोष्ठपुटकौ छिन्नावन्येन कोपिना

এজনে সৰস্বতী দেৱী আগবাঢ়ি আহোঁতে দেখি ক্ৰোধেৰে তেখেতৰ নাসিকা কাটি দিলে; আন এজনে কুপিত হৈ অদিতিৰ দুয়োটা ওঁঠ ছিন্ন কৰিলে।

Verse 46

अर्यम्णो बाहुयुगलं तथोत्पाटितवान्परः । अग्नेरुत्पाटयामास कश्चिज्जिह्वां प्रसह्य च

আন এজনে আৰ্যমণৰ দুয়োটা বাহু উপড়াই পেলালে; আৰু কোনো এজনে বলপূৰ্বক অগ্নিদেৱৰ জিহ্বাও টানি উলিয়ালে।

Verse 47

चिच्छेद वायोर्वृषणं पार्षदोन्यः प्रतापवान् । पाशयित्वा यमं कश्चित्को धर्म इति पृष्टवान्

আন এজন প্ৰতাপৱান পাৰ্ষদে বায়ুদেৱৰ বৃষণ ছেদন কৰিলে; আৰু কোনো এজনে যমক বাঁধি সুধিলে—‘ধৰ্ম বুলিলে কি?’

Verse 48

यत्र धर्मे महेशो न प्रथमं परिपूज्यते । नैरृतं संगृहीत्वान्यः केशेष्वातो्ल्यचासकृत्

‘ধৰ্মৰ নামত য’ত প্ৰথমে মহেশ্বৰক পূজা কৰা নহয়, ত’ত সত্য ধৰ্ম নাই!’ এই বুলি আন এজনে নৈঋতক ধৰি চুলিত টানি টানি বাৰে বাৰে ঘোঁচা-মাৰিলে।

Verse 49

अनीश्वरं हविर्भुक्तं त्वयेत्या ताडयत्पदा । कुबेरमपरो धृत्वा पादयोरधुनोद्बलात्

‘ঈশ্বৰক সন্মান নকৰাকৈ তই হৱি ভক্ষণ কৰিলি!’ এই বুলি এজনে ভৰিৰে লাথি মাৰিলে; আন এজনে কুবেৰক ভৰিৰে ধৰি বলপূৰ্বক জোৰে জোৰে জোকাৰি দিলে।

Verse 50

वामयामास बहुशो भक्षिता ह्यध्वराहुतीः । एकादशाऽपि ये रुद्रा लोकपालैकपंक्तयः

সেয়ে বাৰে বাৰে বিশৃঙ্খলা ঘটালে, কিয়নো যজ্ঞৰ আহুতি সত্যই ভক্ষণ কৰা হ’ল। লোকপালসকলৰ সৈতে একে শাৰীত থকা একাদশ ৰুদ্ৰও বিভ্ৰান্ত হৈ পৰিল।

Verse 51

रुद्राख्या धारणवशात्प्रमथैस्तेऽवहेलिताः । वरुणोदरमापीड्य प्रमथोन्यो बलेनहि

যিসকলে কেৱল ধাৰণাৰ বশত ‘ৰুদ্ৰ’ নাম বহন কৰিছিল, তেওঁলোকক প্ৰমথসকলে উপহাস কৰি দমন কৰিলে। আন এজন প্ৰমথে বলৰ জোৰে বৰুণৰ উদৰ চেপি ধৰিলে।

Verse 52

बहिरुद्गिरयामास यद्दत्तं चेशवर्ज्जितम् । मायूरीं तनुमासाद्य सहस्राक्षो महामतिः

যজ্ঞত দিয়া বস্তুসমূহ সেয়ে বাহিৰলৈ উগলি দিলে, কিয়নো সেয়া ঈশক বর্জন কৰি অৰ্পণ কৰা হৈছিল। তাৰ পাছত সহস্ৰনেত্ৰ, মহামতি ইন্দ্ৰই ময়ূৰীৰ ৰূপ ধাৰণ কৰিলে।

Verse 53

उड्डीय गिरिमाश्रित्यच्छन्नः कौतुकमैक्षत । ब्राह्मणान्प्रमथा नत्वा यातयातेतिचाब्रुवन्

উৰি গৈ সেয়ে এটা পৰ্বতৰ আশ্ৰয় লৈ লুকাই থাকি সেই কৌতুক চালে। ব্ৰাহ্মণসকলক নমস্কাৰ কৰি প্ৰমথসকলে ক’লে, “আগবাঢ়া, আগবাঢ়া!”

Verse 54

प्रमथाः कालयामासुरन्यानपि च याचकान् । इत्थं प्रमथिते यागे प्रमथैः प्रथमागतैः । वीरभद्रः स्वतः प्राप्तः प्रमथानीकिनी वृतः

প্ৰমথসকলে আন আন যাচকসকলকো আঘাত কৰি নিধন কৰিলে। এইদৰে প্ৰথমে অহা প্ৰমথসকলৰ দ্বাৰা যজ্ঞ ভাঙি চুৰমাৰ হ’লে, বীৰভদ্ৰ নিজে নিজেই তাত উপস্থিত হ’ল, প্ৰমথসেনাৰে পৰিবেষ্টিত হৈ।

Verse 55

यज्ञवाटं श्मशानाभं दृष्ट्वा तैः प्रमथैः पुरा । अतिशोच्यां दशां नीतं वीरभद्रस्ततो जगौ

সেই প্ৰমথসকলে যজ্ঞ-ৱাটক শ্মশান-সদৃশ কৰি তুলা দেখি, বীৰভদ্ৰে অতিশয় শোচনীয় অৱস্থালৈ নীত হোৱা বুলি বিলাপ কৰি তেতিয়া বাক্য ক’লে।

Verse 56

गणाः पश्यत दुर्वृत्तैः प्रारब्धानां च कर्मणाम् । अनीश्वरैरवस्थेयं कुतो द्वेषो महेश्वरे

হে গণসকল, চোৱা—দুৰ্বৃত্তসকলে আৰম্ভ কৰা কৰ্মই শেষত এনে অসহায় অৱস্থা আনে। যিসকলৰ সত্য অধিপতি নাই, তেওঁলোকৰ এই গতি; তেন্তে মহেশ্বৰৰ প্ৰতি দ্বেষ কেনেকৈ?

Verse 57

ये द्विषंति महादेवं सर्वकर्मैकसाक्षिणम् । धर्मकार्ये प्रवृत्तास्तु ते प्राप्स्यंतीदृशं दशाम्

যিসকলে মহাদেৱক—সকলো কৰ্মৰ একমাত্ৰ সাক্ষীক—দ্বেষ কৰে, তেওঁলোক ধৰ্মকাৰ্যত প্ৰবৃত্ত যেন দেখা গ’লেও, শেষত এনে অৱস্থাই লাভ কৰিব।

Verse 58

क्व स दक्षो दुराचारः क्व च यज्ञभुजः सुराः । धृत्वा सर्वानानयत यात द्रुततरं गणाः

সেই দুষ্কৰ্মী দক্ষ ক’ত, আৰু যজ্ঞভোজী দেৱতাসকল ক’ত? সকলোকে ধৰি ইয়ালৈ আনাহ—দ্ৰুততৰ গতিৰে যোৱা, হে গণসকল!

Verse 59

इत्याज्ञा वीरभद्रस्य प्राप्य ते प्रमथा द्रुतम् । यावद्यांत्यग्रतस्तावदृष्टः कुद्धो गदाधरः

বীৰভদ্ৰৰ এই আজ্ঞা পাই প্ৰমথসকলে তৎক্ষণাৎ দ্ৰুতগতিত আগবাঢ়িল। কিন্তু আগলৈ যেতিয়া গৈছিল, তেতিয়া সন্মুখত ক্ৰোধে দগ্ধ গদাধৰক দেখা পালে।

Verse 60

तेन ते प्रमथाः सर्वे महाबलपराक्रमाः । शुष्कपर्णतृणावस्थां प्रापिता वात्ययेव हि

তেওঁৰ দ্বাৰা সেই সকলো প্ৰমথা—মহাবলী আৰু পৰাক্ৰমী—শুকান পাত আৰু তৃণৰ দৰে অৱস্থালৈ নামি গ’ল, যেন প্ৰচণ্ড ঘূৰ্ণিবতাহে আঘাত কৰি পেলালে।

Verse 61

अथ नष्टेषु सर्वेषु प्रमथेषु हरेर्भयात् । चुकोप वीरभद्रः स प्रलयानलसंनिभः

তাৰ পাছত, হৰিৰ ভয়ত সকলো প্ৰমথা বিনষ্ট হোৱাত, সেই বীৰভদ্ৰ ক্ৰোধে জ্বলি উঠিল—যুগান্তৰ প্ৰলয়-অগ্নিৰ সদৃশ।

Verse 62

ददर्श शार्ङ्गिणं चाग्रे स्वगणैश्च परिष्टुतम् । चतुर्भुजैरसंख्यातैर्जितदैत्यमहाबलैः

তেওঁ আগত শাৰ্ঙ্গিণক (বিষ্ণু) দেখিলে, যাক নিজৰ গণে পৰিষ্টৱ কৰি আছিল—অসংখ্য চতুৰ্ভুজ, দানৱজয়ী মহাবলী সত্ত্বাই।

Verse 63

चक्रिभिर्गदिभिर्जुष्टं खड्गिभिश्चापि शार्ङ्गिभिः । वीरभद्रस्ततः प्राह दृष्ट्वा तं दैत्यसूदनम्

চক্ৰধাৰী, গদাধাৰী, খড়্গধাৰী আৰু শাৰ্ঙ্গধাৰী ধনুৰ্ধাৰীৰে পৰিবেষ্টিত সেই দানৱসূদনক দেখি বীৰভদ্ৰে তেতিয়া ক’লে।

Verse 64

त्वं तु यज्ञपुमानत्र महायज्ञप्रवर्तकः । रक्षिता निजवीर्येण दक्षस्य त्र्यक्षवैरिणः

‘তুমিই ইয়াত যজ্ঞ-পুৰুষ, এই মহাযজ্ঞৰ প্ৰৱৰ্তক; নিজৰ পৰাক্ৰমে তুমি দাক্ষক ৰক্ষা কৰিছা—ত্ৰিনেত্ৰ প্ৰভুৰ বৈৰীক।’

Verse 65

किं वा दक्षं समानीय देहि युध्यस्व वा मया । न दास्यसि च चेद्दक्षं ततस्तं रक्ष यत्नतः

নাইবা দাক্ষক আনি মোৰ হাতত সঁপাই দে, নতুবা মোৰ সৈতে যুদ্ধ কৰ। যদি তই দাক্ষক নেদে, তেন্তে সৰ্বশক্তিৰে তাক যত্নেৰে ৰক্ষা কৰ।

Verse 66

प्रायशः शंभुभक्तेषु यतस्त्वं प्रोच्यसेऽग्रणीः । एकोनेऽब्जसहस्रेप्राग्ददौ नेत्रांबुजं भवान्

কাৰণ শম্ভুৰ ভক্তসকলৰ মাজত তোক অগ্ৰণী বুলি কোৱা হয়। আগতে, এহাজাৰ পদুমৰ মাজত এটা কম পৰাত, তই নিজৰ পদুম-নয়নেই অৰ্পণ কৰিছিলি।

Verse 67

तुष्टेन शंभुना दत्तं तुभ्यं चक्रं सुदर्शनम् । यत्साहाय्यमवाप्याजौ त्वं जयेर्दनुजाधिपान्

তুষ্ট হৈ শম্ভুৱে তোক সুদৰ্শন চক্ৰ দান কৰিছিল। তাৰ সহায় লৈ ৰণক্ষেত্ৰত তই দানুজসকলৰ অধিপতিসকলক জয় কৰ।

Verse 68

इत्याकर्ण्य वचस्तस्य वीरभद्रस्य चोर्जितम् । जिज्ञासुस्तद्बलं विष्णुर्वीरभद्रमुवाच ह

বীৰভদ্ৰৰ সেই শক্তিশালী বাক্য শুনি, তেওঁৰ বল পৰীক্ষা কৰিব খুজি বিষ্ণুৱে বীৰভদ্ৰক ক’লে।

Verse 69

त्वं शंभोः सुत देशीयो गणानां प्रवरोस्यहो । राजादेशमनुप्राप्य ततोप्यतिबलो महान्

তই শম্ভুৰ পুত্ৰ, তেওঁৰ নিজ লোকৰ পৰা উদ্ভূত; সঁচাকৈ তই গণসকলৰ মাজত শ্ৰেষ্ঠ। ৰজাৰ আদেশ লাভ কৰি, তাৰ ওপৰতো তই অতিশয় বলৱান আৰু মহান।

Verse 70

योसि सोस्यहमप्यत्र दक्षरक्षणदक्षधीः । पश्यामि तव सामर्थ्यं कथं दक्षं हरिष्यसि

তুমি যিয়েই হওঁ, মইয়ো ইয়াতেই আছোঁ—দক্ষক ৰক্ষা কৰাত নিপুণ, তীক্ষ্ণবুদ্ধি। এতিয়া মই তোমাৰ সামৰ্থ্য চাম: তুমি দক্ষক কেনেকৈ লৈ যাবা?

Verse 71

इत्युक्तो वीरभद्रः स तेन वै शार्ङ्गधन्वना । प्रमथान्दृष्टिभंग्यैव प्रेरयामास संगरे

শাৰ্ঙ্গধন্বন (বিষ্ণু)ৰ কথাত সম্বোধিত হৈ, সেই বীৰভদ্ৰই যুদ্ধক্ষেত্ৰত কেৱল দৃষ্টিৰ এক ভংগীতেই প্ৰমথসকলক আগবঢ়াই দিলে।

Verse 72

अथ तैः प्रमथैर्विष्णोरनुगा गदिता रणे । आददानास्तृणं वक्त्रे णापिताः पाशवीं दशाम्

তাৰ পাছত সেই ৰণত প্ৰমথসকলে বিষ্ণুৰ অনুগাসকলক পৰাভূত কৰিলে; মুখত তৃণ গুঁজাই, তেওঁলোকক পশু-সদৃশ দশালৈ নামাই দিলে—যেন নাপিতৰ দৰে মুণ্ডাই অপমান কৰা।

Verse 73

ततस्तार्क्ष्यरथः क्रुद्धस्त्वेकैकं रणमूर्धनि । सहस्रेणसहस्रेण बाणानां हृद्यताडयत्

তেতিয়া তাৰ্ক্ষ্য-ৰথাৰূঢ় সেই ক্ৰুদ্ধ যোদ্ধাই ৰণমূৰ্ধনিত একে একে লক্ষ্য কৰি, হাজাৰ হাজাৰ বাণ বুকুত সজোৰে নিক্ষেপ কৰিলে।

Verse 74

ते भिन्नवक्षसः सर्वे गणा रुधिरवर्षिणः । वासंतीं कैंशुकीं शोभां परिप्रापूरणाजिरे

সকলো গণা, বুক বিদীৰ্ণ হৈ ৰুধিৰ বৰষাই, যজ্ঞ-আঙণখন বসন্তৰ দৰে ৰাঙলী শোভাৰে ভৰাই তুলিলে—যেন কিঁশুক ফুলৰ ৰক্তিম জ্যোতি।

Verse 75

क्षरंत इव मातंगाः स्रवंत इव पर्वताः । मदेन धातुरागेण मिश्रैः शुशुभिरे गणाः

গণসমূহ উজ্জ্বল হৈ উঠিল—যেন মদমত্ত হাতীৰ মদৰস ঝৰে, যেন পৰ্বতৰ পৰা ধাৰা ৰিসে; মদ আৰু ধাতুৰ ৰক্তিম ৰঙ মিহলি লেপেৰে তেওঁলোক শোভিত হ’ল।

Verse 76

ततः प्रहस्य गणपोऽब्रवीद्वै कुंठनायकम् । हे शार्ङ्गधन्वञ्जाने त्वां त्वं रणांगण पंडितः

তাৰ পাছত হাঁহি মাৰি গণসেনাপতিয়ে সেই ভোঁতা নায়কক ক’লে—“হে শাৰ্ঙ্গধন্বন! মই তোমাক চিনি; তুমি নিশ্চয়েই ৰণাঙ্গণৰ পণ্ডিত।”

Verse 77

परं युध्यसि दैत्येंद्रैर्दानवेंद्रैर्न पार्षदैः । इत्युक्ता वीरभद्रेण भुशुंडीकलिताकरे

“তুমি মূলত দৈত্যেন্দ্ৰ আৰু দানৱেন্দ্ৰসকলৰ সৈতে যুদ্ধ কৰ; কেৱল পাৰ্ষদসকলৰ সৈতে নহয়!”—এইদৰে ক’লে বীৰভদ্ৰে, তেওঁৰ হাতে ভুশুণ্ডী অস্ত্ৰ ধৰা আছিল।

Verse 78

गदिनाऽथ गदा तूर्णं दैत्येंद्रगिरिरेणुकृत् । ततः प्रहतवान्वीरो भुशुंड्या तं गदाधरम्

তাৰ পাছত গদাধৰাৰ গদা তুৰন্ত ঘূৰি উঠিল, দৈত্যেন্দ্ৰে যেন পৰ্বত নিক্ষেপ কৰিলে তেনেকৈ ধূলি উৰুৱালে; তেতিয়া সেই বীৰে ভুশুণ্ডীৰে গদাধৰক আঘাত কৰিলে।

Verse 79

तदंगसंगमासाद्य विदद्रे शतधा तया । कौमोदकी प्रहारेण वीरभद्रं प्रतापिनम्

তাঁৰ দেহত লাগি যেতিয়াই, কৌমোদকী গদাৰ সেই আঘাতে প্ৰতাপী বীৰভদ্ৰ শত খণ্ডত বিভক্ত হ’ল।

Verse 80

जघान वासुदेवोपि तरसाऽज्ञातवेदनम् । ततः खट्वांगमादाय गदाहस्तं गदाधरम्

তেতিয়া বাসুদেৱেও মহা ত্বৰাৰে অজ্ঞাতৱেদনক বধ কৰিলে। তাৰ পাছত খট্বাংগ দণ্ড হাতত লৈ গদাধাৰী গদাধৰৰ ওপৰত আক্রমণ কৰিলে।

Verse 81

आताड्य सव्यदोर्दंडे गदां भूमावपातयत् । कुपितोयं मधुद्वेषी चक्रेणाताडयच्च तम्

সেইজনে বাওঁ বাহুৰ দণ্ডত আঘাত কৰি গদাখন মাটিত পেলাই দিলে। তাৰ পাছত ক্ৰুদ্ধ মধুদ্বেষীয়ে চক্ৰেৰে তাকো আঘাত কৰিলে।

Verse 82

स च चक्रं समागच्छद्दृष्ट्वा सस्मार शंकरम् । शंकरस्मरणाच्चक्रं मनाग्वक्रत्वमाप्य च । कंठमासाद्यवीरस्य सम्यग्जातं सुदर्शनम्

আৰু যেতিয়া সি চক্ৰখন নিজৰ ফালে আহি থকা দেখিলে, তেতিয়া সি শংকৰক স্মৰণ কৰিলে। শংকৰ-স্মৰণৰ ফলত চক্ৰখন অলপ বেঁকা হ’ল; আৰু বীৰৰ কণ্ঠত উপনীত হৈ সুদৰ্শন যথাযথভাৱে তাতেই স্থিৰ হ’ল, যেন কণ্ঠাভৰণ।

Verse 83

तेन चक्रेण शुशुभे नितरां स गणेश्वरः । वीरलक्ष्म्यावृत इव समरे विजयस्रजा

সেই চক্ৰেৰে গণেশ্বৰ, গণসমূহৰ অধিপতি, অতিশয় শোভিত হ’ল—যেন সমৰত বীৰলক্ষ্মীৰে আৱৃত, বিজয়মাল্য পিন্ধা।

Verse 84

ततः सुदर्शनं दृष्ट्वा तत्कंठाभरणं हरिः । मनाक्स चकितं स्मित्वा ततो जग्राह नंदकम्

তেতিয়া হৰিয়ে সুদৰ্শনক তাৰ কণ্ঠাভৰণ ৰূপে দেখি অলপ বিস্মিত হ’ল। মৃদু হাঁহি মাৰি, তাৰ পাছত নন্দক খড়্গ হাতত তুলিলে।

Verse 85

सनंदकं करं तस्य प्रोद्यतं मधुविद्विषः । पश्यतां दिविसिद्धानां स्तंभयामास हुंकृता

মধুবিদ্বেষীয়ে নন্দক খড়্গ ধৰি হাত উঠাইছিল; দিৱ্য সিদ্ধসকল চাই থাকোঁতেই গণনাথে গম্ভীৰ ‘হুঁ’ ধ্বনিত সেই উঠা বাহু স্তম্ভিত কৰিলে।

Verse 86

अभ्यधावच्च वेगेन गृहीत्वा शूलमुज्ज्वलम् । यावज्जिघांसति हरिं तावदाकाशवाचया

সিও বেগে ধাৱিত হৈ জ্বলন্ত ত্ৰিশূল ধৰি ল’লে; হৰিক বধ কৰিবলৈ যেতিয়াই উদ্যত হ’ল, তেতিয়াই আকাশবাণী শুনা গ’ল।

Verse 87

वारितो गणराजः स मा कार्षीः साहसं त्विति । ततस्तमपहायाशु वीरभद्रो गणोत्तमः

আকাশবাণীয়ে গণৰাজক বাধা দিলে—“সাহস নকৰিবা।” তেতিয়া গণশ্ৰেষ্ঠ বীৰভদ্ৰে তৎক্ষণাৎ তাক এৰি আগবাঢ়িল।

Verse 88

प्राप्य दक्षं विनद्योच्चैर्धिक्त्वामीश्वरनिंदकम् । यस्येदृगस्ति संपत्तिर्यत्रदेवाः सहायिनः । स कथं सेश्वरं कर्म न कुर्याद्दक्षतांदधत्

দক্ষৰ ওচৰ পাই সি উচ্চস্বৰে গর্জিল—“ধিক তোমাক, ঈশ্বৰ-নিন্দক! যাৰ এনে সম্পদ আছে, আৰু যাৰ সহায়ত দেবতাসকল নিজেই আছে—সেইজন ‘দক্ষ’ নাম ধৰি কেনেকৈ পৰমেশ্বৰ-ভক্তিভাৱে কৰ্ম নকৰে?”

Verse 89

येनास्येन पवित्रेण भवता निंदितः शिवः । चूर्णयामि तदास्यं ते चपेटाभिः समंततः

যি পবিত্ৰ মুখেৰে তুমি শিৱক নিন্দা কৰিলা, সেই মুখখনকেই মই চাৰিওফালৰ পৰা চপেটাৰে চূর্ণ কৰিম।

Verse 90

इत्युक्त्वा तस्य दक्षस्य हरपारुष्यभाषिणः । चिच्छेद वदनं वीरश्चपेटशतघातनैः

এইদৰে কৈ, সেই বীৰজনাই হৰৰ (শিৱ) বিৰুদ্ধে কঠোৰ বাক্য কোৱা দক্ষৰ মুখমণ্ডল চৰৰ আঘাতত বিদীৰ্ণ কৰিলে।

Verse 91

ततस्त्वदितिमुख्यानां मिलितानां महोत्सवे । त्रोटयामास कर्णादीन्यंगप्रत्यंगकानि च

তাৰপাছত, সেই মহোৎসৱত সমবেত হোৱা অদিতি আাদি মুখ্য দেৱীসকলৰ কাণ আৰু অন্যান্য অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গ তেওঁ ছিঙি পেলালে।

Verse 92

वेणीदंडाश्च कासांचित्तेनच्छिन्ना महारुषा । कासांचिच्च कराश्छिन्ना कासांचित्कर्तितास्तनाः

তেওঁৰ প্ৰচণ্ড ক্ৰোধত, কিছুমানৰ বেণী (চুলিৰ গাঁঠি) কাটি পেলালে; কিছুমানৰ হাত কাটি পেলোৱা হ’ল; আৰু কিছুমানৰ স্তন ক্ষত-বিক্ষত কৰা হ’ল।

Verse 93

नासापुटांस्तथान्यासां पाटयामास पार्षदः । चिच्छेद चांगुलीश्चापि तथान्यासां शिवप्रियः

শিৱৰ প্ৰিয় সেই পাৰ্ষদজনে কিছুমান নাৰীৰ নাসাৰন্ধ্ৰ ফালি পেলালে; আৰু আন কিছুমানৰ আঙুলিও কাটি পেলালে।

Verse 94

ये ये निनिंदुर्देवेशं ये ये च शुश्रुवुस्तदा । तेषां जिह्वाश्रुतीः कोपादच्छिनच्चाकरोद्द्विधा

যিসকলে দেৱেশ্বৰক নিন্দা কৰিছিল আৰু যিসকলে সেই সময়ত সেয়া শুনিছিল—ক্ৰোধত তেওঁ তেওঁলোকৰ জিভা আৰু কাণ দুফাল কৰি কাটি পেলালে।

Verse 95

केचिदुल्लंबिता यूपे पाशयित्वा दृढं गले । अधोमुखायै देवेशं विहायात्तं महाहविः

কিছুমানক যূপত উলম্বিত কৰি, গলাত দৃঢ় পাশ বেঁধা হ’ল। অধোমুখ হৈ তেওঁলোকে দেবেশ্বৰক ত্যাগ কৰি মহাহৱি নিজৰ বাবে কেঢ়ি ল’লে।

Verse 96

द्विजराजश्च धर्मश्च भृगुमारीचिमुख्यकाः । अत्यंतमपमानस्य भाजनं तेन कारिताः

দ্বিজৰাজ আৰু ধৰ্মদেৱ নিজে—ভৃগু, মাৰীচি আদি প্ৰধান ঋষিসকলসহ—তেওঁৰ দ্বাৰা অতি তীব্ৰ অপমানৰ পাত্ৰ কৰি দিয়া হ’ল।

Verse 97

एते जामातरस्तस्य यतो दक्षस्य दुर्धियः । हित्वा महेश्वरममून्सोपश्यदधिकाञ्शिवात्

এওঁলোক আছিল তাৰ জামাতা; কিন্তু দুষ্টবুদ্ধি দক্ষে মহেশ্বৰক ত্যাগ কৰি এই আনসকলক শিৱতকৈও অধিক বুলি গণ্য কৰিলে।

Verse 98

तानि कुंडानि ते यूपास्ते स्तंभाः स च मंडपः । तावेद्यस्तानि पात्राणि तानि हव्यान्यनेकधा

সেই কুণ্ডসমূহ, সেই যূপসমূহ, সেই স্তম্ভসমূহ আৰু সেই মণ্ডপ; সেই বেদীসমূহ, সেই পাত্ৰসমূহ আৰু নানাবিধ সেই হৱি—

Verse 99

ते च वै यज्ञसंभारास्ते ते यज्ञप्रवर्तकाः । ते रक्षपालास्तेमंत्रा विनेशुर्हेलयाऽखिलाः

আৰু সেই যজ্ঞ-সম্ভাৰসমূহ, সেই যজ্ঞ-প্ৰৱৰ্তকসকল, সেই ৰক্ষাপালসকল আৰু সেই মন্ত্রসমূহ—অৱজ্ঞাৰ দ্বাৰা সকলো সম্পূৰ্ণৰূপে বিনষ্ট হ’ল।

Verse 100

स्तोकेनैव हि कालेन यथर्धिः परवंचनात् । अर्जिता नश्यति क्षिप्रं दक्षसंपद्गताऽशिवा

নিশ্চয় অল্প সময়তেই, পৰক ধোঁকা দি অৰ্জিত ধন সোনকালে নাশ হয়—যেনে দক্ষে লাভ কৰা অশুভ সমৃদ্ধিও স্থায়ী নহ’ল।

Verse 110

विधीरितमिति श्रुत्वा स्मित्वा देवो महेश्वरः । वीरमाज्ञापयामास यथापूर्वं प्रकल्पय

“বিধি এইদৰে কোৱা হ’ল” বুলি শুনি দেব মহেশ্বৰ মুচকি হাঁহি দিলে আৰু বীৰক আজ্ঞা কৰিলে: “আগৰ দৰে হুবহু ব্যৱস্থা কৰা।”

Verse 120

काश्यां लिंगप्रतिष्ठायैः कृताऽत्र सुकृतात्मभिः । सर्वे धर्माः कृतास्तैस्तु त एव पुरुषार्थिनः

কাশীত লিঙ্গ-প্ৰতিষ্ঠা কৰি—ইয়াত পুণ্যসমৃদ্ধ আত্মাসকলে যি কৰিলে—তেওঁলোকৰ দ্বাৰা যেন সকলো ধৰ্মই সম্পন্ন হ’ল; মানৱ-পুরুষাৰ্থ সঁচাকৈ তেওঁলোকেই লাভ কৰে।

Verse 130

स्तुत्वा नानाविधैः स्तोत्रैः प्रसन्नं वीक्ष्य शंकरम् । प्रोवाच देवदेवेशं यदि देयो वरो मम

নানাবিধ স্তোত্ৰেৰে স্তৱ কৰি, শংকৰক প্ৰসন্ন দেখি, তেওঁ দেবদেৱেশক ক’লে: “যদি মোৰ বাবে বৰ দানযোগ্য হয়…”

Verse 139

श्रुत्वाख्यानमिदं पुण्यं दक्षेश्वरसमुद्भवम् । नरो न लिप्यते पापैरपराधालयोपि हि

দক্ষেশ্বৰ-সমুদ্ভৱ এই পুণ্যময় আখ্যানে শুনিলে, মানুহ পাপত লিপ্ত নহয়—যদিও সি অপৰাধৰ আলয়েই হওক।