Adhyaya 32

Verse 1

पार्वत्युवाच । वीरेशस्य महेशान श्रूयते महिमा महान् । परां सिद्धिं परोपतुस्तत्र सिद्धाः परः शताः

পাৰ্বতীয়ে ক’লে: হে মহেশান, বীৰেশৰ মহিমা অতি মহান বুলি শুনা যায়। তাত পৰম সিদ্ধি লাভ কৰি, শতাধিক সিদ্ধই পৰম পদত উপনীত হৈছে।

Verse 2

कथमाविर्भवस्तस्य काश्यां लिंगवरस्य तु । आशुसिद्धिप्रदस्येह तन्मे ब्रूहि जगत्पते

কাশীত সেই উৎকৃষ্ট লিঙ্গ কেনেকৈ প্ৰকাশ পালে—যি ইয়াত শীঘ্ৰ সিদ্ধি দান কৰে? হে জগত্পতে, সেয়া মোক কওক।

Verse 3

महेश्वर उवाच । निशामय महादेवि वीरेशाविर्भवं परम् । यं श्रुत्वापि नरः पुण्यं प्राप्नोति विपुलं शिवे

মহেশ্বৰে ক’লে: হে মহাদেৱী, বীৰেশৰ পৰম প্ৰকাশৰ কাহিনী শুনা। হে শিৱে, কেৱল শুনিলেই মানুহে বিপুল পুণ্য লাভ কৰে।

Verse 4

आसीदमित्रजिन्नाम राजा परपुरंजयः । धार्मिकः सत्त्वसंपन्नः प्रजारंजनतत्परः

অমিত্ৰজিত নামৰ এজন ৰজা আছিল, যি শত্রুৰ নগৰ জয় কৰোঁতা। তেওঁ ধৰ্মিক, সত্ত্বসম্পন্ন, আৰু প্ৰজাক আনন্দিত কৰি ৰক্ষা কৰাত সদা তৎপৰ আছিল।

Verse 5

यशोधनो वदान्यश्च सुधीर्ब्राह्मणदैवतः । सदैवावभृथस्नानपरिक्लिन्न शिरोरुहः

তেওঁ যশ-ধনে সমৃদ্ধ, দানশীল আৰু সুবুদ্ধিমান আছিল; ব্ৰাহ্মণসকলক দেৱতাৰ দৰে মান্য কৰিছিল। তেওঁৰ কেশ সদায় অৱভৃথ স্নানৰ দৰে সিক্ত হৈ থাকিছিল।

Verse 6

विनीतो नीतिसंपन्नः कुशलः सर्वकर्मसु । विद्याब्धिपारदृश्वा च गुणवान्गुणिवत्सलः

তেওঁ বিনয়ী, নীতি-ধৰ্মে সমৃদ্ধ আৰু সকলো কৰ্মত কুশলী আছিল। বিদ্যা-সাগৰৰ পাৰ তীৰ দৰ্শন কৰি গুণৱান হৈছিল আৰু গুণীজনৰ প্ৰতি সদায় স্নেহশীল আছিল।

Verse 7

कृतज्ञो मधुरालापः पापकर्मपराङ्मुखः । सत्यवाक्छौचनिलयः स्वल्पवाग्विजितेंद्रियः

তেওঁ কৃতজ্ঞ, মধুৰ বাক্যভাষী আৰু পাপকর্মৰ পৰা বিমুখ আছিল। বাক্যত সত্যবাদী, শুচিতাত স্থিত, কম কথা কোৱা আৰু ইন্দ্ৰিয়জয়ী আছিল।

Verse 8

रणांगणे कृतांताभः संख्यावांश्च सदोजिरे । कामिनीकामकेलिज्ञो युवापि स्थविरप्रियः

ৰণাঙ্গনত তেওঁ কৃতান্তসম দীপ্তিমান আছিল আৰু গণনা-পরামৰ্শত অচল আছিল। কামকলাৰ জ্ঞান থাকিলেও, যৌৱনতো বয়োজ্যেষ্ঠসন্মত পথত অনুৰক্ত আছিল।

Verse 9

धर्मार्थैधितकोशश्च समृद्धबलवाहनः । सुभगश्च सुरूपश्च सुमेधाः सुप्रजाश्रयः

ধৰ্ম আৰু ন্যায়সঙ্গত অৰ্থে তেওঁৰ কোষ বৃদ্ধি পাইছিল; বল-বাহনো সমৃদ্ধ আছিল। ভাগ্যবান আৰু সুদৰ্শন, তেওঁ তীক্ষ্ণবুদ্ধি আৰু সজ্জনৰ আশ্ৰয় আছিল।

Verse 10

स्थैर्य धैर्य समापन्नो देशकालविचक्षणः । मन्यमानप्रदो नित्यं सर्वदूषणवर्जितः

তেওঁ স্থৈর্য আৰু ধৈৰ্যৰে সমন্বিত, দেশ-কাল বিচাৰত বিচক্ষণ আছিল। সদায় যথোচিত মান-সম্মান দান কৰোঁতা, তেওঁ সকলো দোষৰ পৰা মুক্ত আছিল।

Verse 11

वासुदेवांघ्रियुगले चेतोवृत्तिं निधाय सः । चकार राज्यं निर्द्वंद्वं विष्वगीति विवर्जितम्

বাসুদেৱৰ চৰণযুগলত মনৰ বৃত্তি স্থিৰ কৰি, তেওঁ ৰাজ্য শাসন কৰিলে নিৰ্দ্বন্দ্ব—বিবাদশূন্য, চাৰিওফালে বৈৰী কোলাহলবিহীন।

Verse 12

अलंघ्यशासनः श्रीमान्विष्णुभक्तिपरायणः । अभुनक्प्रचुरान्भोगान्समंताद्विष्णुसात्कृतान्

তেওঁৰ আদেশ অতিক্ৰমণীয় নাছিল; তেওঁ শ্ৰীমান আৰু বিষ্ণুভক্তিত পৰায়ণ। তেওঁ চাৰিওফালে বিষ্ণুৰ কৃপাৰে পবিত্ৰ আৰু দানপ্ৰাপ্ত প্ৰচুৰ ভোগ উপভোগ কৰিলে।

Verse 13

हरेरायतनान्युच्चैः प्रतिसौधं पदेपदे । तस्य राज्ये समभवन्महाभाग्यनिधेः शिवे

তেওঁৰ ৰাজ্যত হৰিৰ উচ্চ আয়তন উঠিল—প্ৰতি সৌধৰ আগতে, পদে পদে। হে শিৱে! মহাভাগ্যৰ সেই নিধিৰ ৰাজ্যত এনে শোভা প্ৰকাশ পালে।

Verse 14

गोविंदगोपगोपाल गोपीजनमनोहर । गदापाणे गुणातीत गुणाढ्य गरुडध्वज

হে গোবিন্দ—গোপসকলৰ ৰক্ষক, হে গোপাল—গোপীজনৰ মনোহৰ! হে গদাপাণি, গুণাতীত হয়োও গুণে গুণাঢ্য, হে গৰুড়ধ্বজ!

Verse 15

केशिहृत्कैटभाराते कंसारे कमलापते । कृष्णकेशव कंजाक्ष कीनाश भयनाशन

হে কেশিহন্তা, কৈটভৰ শত্রু, কংসসংহাৰক, কমলাপতি! হে কৃষ্ণ, হে কেশৱ, কমলনয়ন! হে ভয়নাশক, মৃত্যুনাশন!

Verse 16

पुरुषोत्तम पापारे पुंडरीकविलोचन । पीतकौशेयवसन पद्मनाभ परात्पर

হে পুৰুষোত্তম, পাপৰ শত্রু; হে পদ্মনয়ন; পীত কৌশেয় বস্ত্ৰধাৰী; হে পদ্মনাভ, পৰমৰো পৰম!

Verse 17

जनार्दन जगन्नाथ जाह्नवीजलजन्मभूः । जन्मिनां जन्महरण जंजपूकाघनाशन

হে জনাৰ্দন, জগতৰ নাথ; যাঁৰ প্ৰকাশ জাহ্নৱী (গঙ্গা)ৰ জলৰ সৈতে যুক্ত; জন্মধাৰীসকলৰ জন্ম হৰণকাৰী; অশুচিতাৰ ঘন স্তূপ বিনাশক!

Verse 18

श्रीवत्सवक्षः श्रीकांत श्रीकर श्रेयसां निधे । श्रीरंगशार्ङ्गकोदंड शौरे शीतांशुलोचन

যাঁৰ বক্ষত শ্ৰীবৎস চিহ্ন; হে শ্ৰীকান্ত, শ্ৰীৰ প্ৰিয়; মঙ্গলদাতা; সকলো কল্যাণৰ নিধি; হে শ্ৰীৰঙ্গৰ নাথ; শাৰ্ঙ্গ ধনু ধাৰণকাৰী; হে শৌৰি, চন্দ্ৰনয়ন!

Verse 19

दैत्यारे दानवाराते दामोदर दुरंतक । देवकीहृदयानंद दंदशूकेश्वरेशय

হে দৈত্যাৰি, দানৱৰ শত্রু; হে দামোদৰ, অদুৰন্ত বিনাশক; দেবকীৰ হৃদয়ানন্দ; হে ঈশ্বৰেশ্বৰ, নাগৰাজসকলৰ ওপৰতো অধীশ!

Verse 20

विष्णो वैकुंठनिलय बाणारे विष्टरश्रवः । विष्वक्सेन विराधारे वनमालिन्वनप्रिय

হে বিষ্ণু, বৈকুণ্ঠনিলয়; বাণ বধকাৰী; দূৰ-দূৰান্তলৈ খ্যাত; হে বিষ্বক্সেন; বিরাধ বিনাশক; বনমালা ধাৰণকাৰী; বনপ্ৰিয়!

Verse 21

त्रिविक्रमत्रिलोकीश चक्रपाणे चतुर्भुज । इत्यादीनि पवित्राणि नामानि प्रतिमंदिरम्

‘ত্ৰিৱিক্ৰম’, ‘ত্ৰিলোকেশ্বৰ’, ‘চক্ৰপাণি’, ‘চতুৰ্ভুজ’—এই আদি পবিত্ৰ নামসমূহ প্ৰতিটো মন্দিৰতে বিদ্যমান।

Verse 22

स्त्रीवृद्धबालगोपाल वदनोदीरितानि तु । श्रूयते यत्रकुत्रापि रम्याणि मधुविद्विषः

স্ত্ৰী, বৃদ্ধ, শিশু আৰু গোপালসকলৰ মুখে উচ্চাৰিত—য’তেই হওক—মধুবিদ্বিষ (বিষ্ণু)ৰ মনোমোহা নামসমূহ শুনা যায়।

Verse 23

सुरसाकाननान्येव विलोक्यंते गृहेगृहे । चरित्राणि विचित्राणि पवित्राण्यब्धिजापतेः

ঘৰে ঘৰে যেন দেৱীয় আনন্দ-উদ্যান দেখা যায়; অ’ব্ধিজা-পতি (বিষ্ণু)ৰ বিচিত্ৰ, পবিত্ৰ চৰিত্ৰসমূহ প্ৰকাশিত হৈ থাকে।

Verse 24

सौधभित्तिषु दृश्यंते चित्रकृन्निर्मितानि तु । ऋते हरिकथायास्तु नान्या वार्ता निशम्यते

সৌধৰ দেৱালত শিল্পীৰ নিৰ্মিত চিত্ৰ দেখা যায়; আৰু হৰি-কথাৰ বাহিৰে আন কোনো কথা শুনা নাযায়।

Verse 25

हरिणा नैव विध्यंते हरिनामांशधारिणः । तस्य राज्ञो भयाद्व्याधैररण्यसुखचारिणः

যিসকলে হৰি-নামৰ একাংশো ধাৰণ কৰে, তেওঁলোকক হৰিণে আঘাত নকৰে; কিয়নো সেই ৰজা (হৰি)ৰ ভয়ত অৰণ্যত সুখে বিচৰণ কৰা ব্যাধসকলেও হাত থমকায়।

Verse 26

न मत्स्या नैव कमठा न वराहाश्च केनचित् । हन्यंते क्वापि तद्भीत्या मत्स्यमांसाशिनापि वै

তেওঁৰ ৰাজ্যত কেতিয়াও ক’তো কোনোবাই মাছ, কচ্ছপ বা বৰাহ বধ নকৰিলে; তেওঁৰ শাসনৰ ভয়ে—মাছ-মাংস ভক্ষণকাৰীয়েও।

Verse 27

अप्युत्तानशयास्तस्य राष्ट्रे मित्रजितः क्वचित् । स्तनपानं न कुर्वंति संप्राप्य हरिवासरम्

সেই ৰজা মিত্ৰজিতৰ ৰাজ্যত কেতিয়াবা পিঠি দি শুই থকা শিশুৱেও, হৰিৰ পবিত্ৰ দিন আহিলে, স্তন্যপান নকৰাকৈ থাকিছিল।

Verse 28

पशवोपि तृणाहारं परित्यज्य हरेर्दिने । उपोषणपरा जाता अन्येषां का कथा नृणाम्

হৰিৰ দিনত পশুৱেও তৃণ-আহাৰ ত্যাগ কৰি উপবাসত নিবিষ্ট হ’ল; তেন্তে অন্য সত্ত্ব—বিশেষকৈ মানুহৰ—কথা ক’বই বা কি?

Verse 29

महामहोत्सवः सर्वैः पुरौकोभिर्वितन्यते । तस्मिन्प्रशासति भुवं संप्राप्ते हरिवासरे

যেতিয়া সেই ৰজাই পৃথিৱী শাসন কৰিছিল আৰু হৰিৰ পবিত্ৰ দিন আহিছিল, তেতিয়া নগৰবাসী সকলোৱে মিলি এক মহা-মহোৎসৱ উদ্‌যাপন কৰিছিল।

Verse 30

स एव दंड्योऽभूत्तस्य राज्ञो मित्रजितः क्षितौ । यो विष्णुभक्तिरहितः प्राणैरपि धनैरपि

সেই ৰজা মিত্ৰজিতৰ শাসনত পৃথিৱীত কেৱল সেইজনেই দণ্ডনীয় আছিল, যি বিষ্ণুভক্তিহীন—প্ৰাণেৰে হওক বা ধনেৰে।

Verse 31

अंत्यजा अपि तद्राष्ट्रे शंखचक्रांकधारिणः । संप्राप्य वैष्णवीं दीक्षां दीक्षिता इव संबभुः

সেই ৰাজ্যত অন্ত্যজসকলেও শঙ্খ-চক্ৰৰ চিহ্ন ধাৰণ কৰিছিল; বৈষ্ণৱ দীক্ষা লাভ কৰি তেওঁলোক দীক্ষিতৰ দৰে প্ৰকাশ পাইছিল।

Verse 32

शुभानि यानि कर्माणि क्रियंतेऽनुदिनं जनैः । वासुदेवे समर्प्यंते तानि तैरफलेप्सुभिः

মানুহে প্ৰতিদিন যি যি শুভ কৰ্ম কৰিছিল, সেয়া সকলো তেওঁলোকে ফললাভৰ আকাঙ্ক্ষা নোহোৱাকৈ বাসুদেৱলৈ অৰ্পণ কৰিছিল।

Verse 33

विना मुकुंदं गोविदं परमानंदमच्युतम् । नान्यो जप्येतमन्येत न भज्येत जनैः क्वचित्

মুকুন্দ—গোবিন্দ, পৰমানন্দ, অচ্যুত—তেওঁক বাদ দি আন কাকো কেতিয়াও জপ্য বুলি নাভাবিব, নতুবা ক’তো জনে পূজা নকৰিব।

Verse 34

कृष्ण एव परो देव कृष्णएव परागतिः । कृष्ण एव परो बंधुस्तस्यासीदवनीपतेः

সেই ভূপতিৰ বাবে কৃষ্ণই পৰম দেৱ; কৃষ্ণই পৰম আশ্ৰয়; কৃষ্ণই পৰম বান্ধৱ আৰু ৰক্ষক আছিল।

Verse 35

एवं तस्मिन्महीपाले राज्यं सम्यक्प्रशासति । एकदा नारदः श्रीमांस्तं दिदृक्षुः समाययौ

এইদৰে সেই মহীপালে ৰাজ্য সঠিকভাৱে শাসন কৰি থাকোঁতে, এদিন শ্ৰীমান নাৰদ তেওঁক চাবলৈ ইচ্ছা কৰি আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 36

राज्ञा समर्चितः सोथ मधुपर्क विधानतः । नारदो वर्णयामास तममित्रजितं नृपम्

ৰাজাই মধুপাৰ্ক বিধান অনুসাৰে তেওঁক যথাবিধি সন্মান কৰিলে; তাৰ পাছত নাৰদে সেই শত্রুজয়ী নৃপতিক প্ৰশংসা কৰি বৰ্ণনা কৰিলে।

Verse 37

नारद उवाच । धन्योसि कृतकृत्योसि मान्योप्यसि दिवौकसाम् । सर्वभूतेषु गोविंदं परिपश्यन्विशांपते

নাৰদ ক’লে: তুমি ধন্য, তুমি কৃতকৃত্য; দিৱৌকসকলৰ মাজতো তুমি মান্য, হে জনপতি, কিয়নো তুমি সকলো ভূতত গোবিন্দক দৰ্শন কৰিছা।

Verse 38

यो वेद पुरुषो विष्णुर्यो यज्ञपुरुषो हरिः । योंतरात्मास्य जगतः कर्ता हर्ताविता विभुः

যি বেদ-পুৰুষ বিষ্ণু, যি যজ্ঞ-পুৰুষ হৰি; যি এই জগতৰ অন্তৰাত্মা—স্ৰষ্টা, সংহাৰক, পালনকৰ্তা, সৰ্বব্যাপী প্ৰভু।

Verse 39

तन्मयं पश्यतो विश्वं तव भूपालसत्तम । दर्शनं प्राप्य शुभदं शुचित्वमगमं परम्

হে ভূপালসত্তম, তুমি বিশ্বক তেনেই পৰিপূৰ্ণ বুলি দৰ্শন কৰোঁতে, শুভদ দৰ্শন লাভ কৰি তাৰ দ্বাৰাই পৰম শুচিতালৈ উপনীত হ’লা।

Verse 40

एक एव हि सारोत्र संसारे क्षणभंगुरे । कमलाकांत पादाब्ज भक्तिभावोऽखिलप्रदः

এই ক্ষণভঙ্গুৰ সংসাৰত একেটাই সাৰ: কমলাকান্তৰ পদকমলত ভক্তিভাৱ, যি সকলো কল্যাণ দান কৰে।

Verse 41

परित्यज्य हि यः सर्वं विप्णुमेकं सदा भजेत् । सुमेधसं भजंते तं पदार्थाः सर्व एव हि

নিশ্চয় যি সকলো ত্যাগ কৰি সদায় কেৱল বিষ্ণুক ভজে, সেই সু-মেধাবানক সকলো সিদ্ধি-প্ৰাপ্তি নিজে সেৱা কৰিবলৈ আহে।

Verse 42

हृषीकेशे हृषीकाणि यस्य स्थैर्यं गतान्यहो । स एव स्थैर्यमाप्नोति ब्रह्मांडेऽतीव चंचले

আহা! যাৰ ইন্দ্ৰিয়সমূহ কেৱল হৃষীকেশত স্থিৰ হয়, সেয়াই অতি চঞ্চল এই ব্ৰহ্মাণ্ডৰ মাজতো সত্য স্থৈৰ্য লাভ কৰে।

Verse 43

यौवनं धनमायुष्यं पद्मिनीजलबिंदुवत् । अतीव चपलं ज्ञात्वाऽच्युतमेकं समाश्रयेत्

যৌৱন, ধন আৰু আয়ুষ্য পদ্মপাতৰ ওপৰৰ জলবিন্দুৰ দৰে অতি চঞ্চল বুলি জানি, কেৱল অচ্যুতৰ শৰণ লোৱা উচিত।

Verse 44

वाचि चेतसि सर्वत्र यस्य देवो जनार्दनः । स एव सर्वदा वंद्यो नररूपी जनार्दनः

যাৰ বাক্যত আৰু মনত সৰ্বত্ৰ দেৱ জনাৰ্দন উপস্থিত, সেয়াই সদায় বন্দনীয়; কিয়নো জনাৰ্দন নিজেই তাত মানৱৰূপে অধিষ্ঠান কৰে।

Verse 45

निर्व्याज प्रणिधानेन शीलयित्वा श्रियःपतिम् । पुरुषोत्तमतां को न प्राप्तवानिह भूतले

নির্ভেজাল, কপটহীন সমৰ্পণে শ্ৰিয়ঃপতি (লক্ষ্মীপতি)ৰ ভক্তি অভ্যাস কৰিলে, এই ভূতলত কোনে নাপায় পুৰুষোত্তমতা—সৰ্বোচ্চ মানৱ-মহিমা?

Verse 46

अनया विष्णुभक्त्या ते संतुष्टेंद्रियमानसः । उपकर्तुमना ब्रूयां तन्निशामय भूपते

তোমাৰ এই বিষ্ণুভক্তিৰ দ্বাৰা তোমাৰ ইন্দ্ৰিয় আৰু মন শান্ত আৰু সন্তুষ্ট হৈছে। তোমাৰ উপকাৰ কৰিবলৈ ইচ্ছা কৰি মই ক’ম—সাৱধানে শুনা, হে ভূপতি।

Verse 47

बाला विद्याधरसुता नाम्ना मलयगंधिनी । क्रीडंती पितुराक्रोडे हृता कंकालकेतुना

বিদ্যাধৰৰ কন্যা, মলয়গন্ধিনী নামে এটি কিশোৰী, পিতাৰ কোলাত খেলি আছিল—তেতিয়া কংকালকেতুৱে তাইক অপহৰণ কৰিলে।

Verse 48

कपालकेतुपुत्रेण दानवेन बलीयसा । आगामिन्यां तृतीयायां तस्याः पाणिग्रहृं किल

কপালকেতুৰ পুত্ৰ, শক্তিশালী দানৱৰ দ্বাৰা কোৱা হয় যে আগন্তুক তৃতীয়াত তাইৰ পাণিগ্ৰহণ (বিবাহ) হ’বলৈ আছিল।

Verse 49

पाताले चंपकावत्यां नगर्यां सास्ति सांप्रतम् । हाटकेशात्समागच्छंस्तया हंसाश्रुनेत्रया

বৰ্তমান তাই পাতালত চম্পকাৱতী নামৰ নগৰত আছে। হাটকেশৰ পৰা আহোঁতে মই তাইক লগ পাইছিলোঁ—চকুত অশ্ৰুধাৰা বৈ আছিল।

Verse 50

दृष्टः प्रणम्य विज्ञप्तो यथा तच्च निथामय । ब्रह्मचारिन्मुनिश्रेष्ठ गंधमादनशैलतः

তোমাক দেখি মই প্ৰণাম কৰি যি সত্য সেইদৰে সকলো কথা নিবেদন কৰিলোঁ—অনুগ্ৰহ কৰি শুনা। হে ব্ৰহ্মচাৰী, মুনিশ্ৰেষ্ঠ, মই গন্ধমাদন পৰ্বতৰ পৰা আহিছোঁ।

Verse 51

बालक्रीडनकासक्तां मोहयित्वा निनाय सः । कंकालकेतुर्दुर्वृत्तो दुर्जयोन्यास्त्रघाततः

সিহঁতে শিশুসুলভ খেলাত আসক্ত থাকোঁতে, সি তাইক মোহিত কৰি লৈ গ’ল। সেই কংকালকেতু দুষ্কৃতী আছিল; অন্য অস্ত্ৰৰ আঘাতে তাক জয় কৰা দুঃসাধ্য আছিল।

Verse 52

स्वस्य त्रिशूलघातेन म्रियते नान्यथा रणे । जगत्पर्याकुलीकृत्य निद्रात्यत्रविनिर्भयः

ৰণত সি কেৱল নিজৰ ত্ৰিশূলৰ আঘাততে মৰিব পাৰে, অন্যথা নহয়। জগতখনক অস্থিৰ কৰি, সি ইয়াত নিৰ্ভয়ে নিদ্ৰা যায়।

Verse 53

यदि कोपि कृतज्ञो मां हत्वेमं दुष्टदानवम् । मद्दत्तेन त्रिशूलेन नयेद्भद्रं भवेन्नरः

যদি কোনো কৃতজ্ঞ ব্যক্তি মোৰ নিমিত্তে এই দুষ্ট দানৱক বধ কৰে, মোৰ দিয়া ত্ৰিশূলৰে, তেন্তে সেই নৰে নিশ্চয় কল্যাণ আৰু মঙ্গল লাভ কৰিব।

Verse 54

यदत्रोपचिकीर्षुस्त्वं रक्ष मां दुष्टदानवात् । ममापि हि वरो दत्तो भगवत्या महामुने

যদি তুমি ইয়াত সত্যই উপকাৰ কৰিব খোজা, তেন্তে মোক এই দুষ্ট দানৱৰ পৰা ৰক্ষা কৰা। হে মহামুনি, মোৰো ভগৱতী দেৱীৰ পৰা বৰ লাভ হৈছে।

Verse 55

विष्णुभक्तो युवा धीमान्पुत्रि त्वां परिणेष्यति । आ तृतीया तिथि यथा तद्वाक्यं तथ्यतां व्रजेत्

হে কন্যা, বিষ্ণুভক্ত এক যুৱক জ্ঞানী তোমাক বিবাহ কৰিব; যাতে তৃতীয়া তিথিৰ ভিতৰত সেই বাক্য সত্য ৰূপে সিদ্ধ হয়।

Verse 56

तथा निमित्तमात्रं त्वं भव यत्नं समाचर । इति तद्वचनाद्राजन्विष्णुभक्तिपरायणम् । युवानं चापि धीमंतं त्वामनु प्राप्तवानहम्

“তুমি কেৱল নিমিত্ত-মাত্ৰ হোৱা, তথাপি যত্নেৰে পৰিশ্ৰম কৰা।” সেই উপদেশ অনুসৰি, হে ৰাজন, মই তোমাৰ পিছে আহিলোঁ—যুৱক, ধীমান আৰু বিষ্ণু-ভক্তিত পৰায়ণ।

Verse 57

तद्गच्छ कार्यसिद्ध्यै त्वं हत्वा तं दुष्टदानवम् । आनयाशु महाबाहो शुभां मलयगंधिनीम्

“তেন্তে যোৱা, কাৰ্যসিদ্ধিৰ বাবে। সেই দুষ্ট দানৱক বধ কৰা, আৰু হে মহাবাহো, মালয়ৰ চন্দন-বতাহৰ দৰে সুগন্ধিময় শুভ কন্যাক শীঘ্ৰে আন।”

Verse 58

सा तु विद्याधरी जीवेद्विलोक्य त्वां नरेश्वर । पार्वतीवचनाद्दुष्टं घातयिष्यत्ययत्नतः

“হে নৰেশ্বৰ, সেই বিদ্যাধৰী তোমাক দেখি জীৱিত থাকিব; আৰু পাৰ্বতীৰ বচনৰ বলত সি সেই দুষ্টক অনায়াসে বধ কৰাব।”

Verse 59

इति नारदवाक्यं स निशम्यामित्रजिन्नृपः । अनल्पोत्कलिको जातो विद्याधरसुतां प्रति

নাৰদৰ এই বাক্য শুনি, সেই শত্রুজয়ী নৃপতি বিদ্যাধৰৰ কন্যাৰ প্ৰতি অতি বৃহৎ উৎকণ্ঠাৰে ভৰি উঠিল।

Verse 60

उपायं चापि पप्रच्छ गंतुं तां चंपकावतीम् । नारदेन पुनः प्रोक्तः स राजा गिरिराजजे

সি চম্পকাবতীলৈ যোৱাৰ উপায়ো সুধিলে। তেতিয়া নাৰদে পুনৰ, হে গিৰিৰাজ-জা, সেই ৰজাক উপদেশ দিলে।

Verse 61

तूर्णमर्णवमासाद्य पूर्णिमादिवसे नृप । भवान्द्रक्ष्यति पोतस्थः कल्पवृंदारथस्थितम्

হে নৃপ! পূৰ্ণিমাৰ দিনা ত্বৰিতে সাগৰলৈ গৈ পোৱা। নাওত বহি তুমি কল্পবৃক্ষৰ কুঞ্জৰ মাজত ৰথস্থিতা তেঁওক দৰ্শন কৰিবা।

Verse 62

तत्र दिव्यांगना काचिद्दिव्यपर्यंक संस्थिता । वीणामादाय गायंती गाथां गास्यति सुस्वरम्

তাত এক দিৱ্য অঙ্গনা দিৱ্য পৰ্য্যংকত উপবিষ্ট থাকিব। সি বীণা হাতে লৈ মধুৰ-মঙ্গল সুৰে গাথা গাইব।

Verse 63

यत्कर्मविहितं येन शुभं वाथ शुभेतरम् । स एव भुंक्ते तत्तथ्यं विधिसूत्रनियंत्रितः

যি যি কৰ্ম যিজনে কৰে—শুভ হওক বা অশুভ—তাৰ ফল নিশ্চিতভাৱে সেয়েই ভোগ কৰে; বিধিৰ সূত্ৰে নিয়ন্ত্ৰিত হৈ।

Verse 64

गाथामिमां सा संगीय सरथा स महीरुहा । सपर्यंका क्षणादेव मध्ये सिंधुं प्रवेक्ष्यति

এই গাথা গাই সি—ৰথসহ, সেই মহাবৃক্ষসহ, আৰু পৰ্য্যংকসহ—ক্ষণমাত্ৰতে সাগৰৰ মাজলৈ প্ৰৱেশ কৰিব।

Verse 65

भवानप्यविशंकं च ततः पोतान्महार्णवे । तामनु व्रजतु क्षिप्रं यज्ञवाराहमास्तुवन्

তুমিও নিশ্চিন্তে তেতিয়া নাওৰ পৰা মহাৰ্ণৱলৈ নামি সোনকালে তাইৰ পিছে পিছে যোৱা; যজ্ঞ-বৰাহ, অৰ্থাৎ যজ্ঞস্বৰূপ বৰাহ অৱতাৰক স্তৱ কৰি।

Verse 66

ततो द्रक्ष्यसि पाताले नगरीं चंपकावतीम् । महामनोहरा राजन्सहितां बालयानया

তেতিয়া, হে ৰাজন, তুমি পাতালত চম্পকাৱতী নামৰ নগৰীখন দেখিবা—অতি মনোমোহা—আৰু এই বালিকাৰ সৈতে, যিয়ে তোমাক তাত লৈ যাব।

Verse 67

इत्युक्त्वांतर्हितो देवि स चतुर्मुखनंदनः । राजाप्यर्णवमासाद्य यथोक्तं परिलक्ष्य च

এইদৰে কৈ, হে দেবী, চতুৰ্মুখ (ব্ৰহ্মা)ৰ নন্দন অন্তৰ্ধান হ’ল। ৰজাও সাগৰত উপনীত হৈ, যিদৰে কোৱা হৈছিল, তেনেদৰে সাৱধানে চিহ্নটো লক্ষ্য কৰিলে।

Verse 68

विवेशांतःसमुद्रं च नगरीमाससाद ताम् । साथ विद्याधरी बाला नेत्रप्राघुणकी कृता

তেওঁ অন্তঃসমুদ্ৰত প্ৰৱেশ কৰি সেই নগৰীত উপনীত হ’ল। তাত সেই বিদ্যাধৰী বালিকা যেন চকুৰ বাবে এক দৰ্শন-ভোজ হৈ উঠিল।

Verse 69

तेन राज्ञा त्रिजगती सौंदर्यश्रीरिवैकिका । पातालदेवतेयं वा ममनेत्रोत्सवाय किम्

সেই ৰজাৰ দৃষ্টিত যেন ত্ৰিজগতীৰ সৌন্দৰ্যশ্ৰী এক দেহতে মূৰ্তিমান হৈ থিয় হৈছিল। নতুবা ই পাতালৰ কোনো দেবী নেকি, মোৰ চকুৰ উৎসৱৰ বাবে প্ৰকাশ পাইছে?

Verse 70

निरणायि मधुद्वेष्ट्रा स्रष्टुः सृष्टिविलक्षणा । कुहूराहुभयादेषा कांतिश्चांद्रमसी किमु

ই মধুদ্বেষ্ঠা (বিষ্ণু)য়ে স্ৰষ্টাৰ সাধাৰণ সৃষ্টিৰ পৰা ভিন্ন এক আশ্চৰ্য ৰচনা কৰি গঢ়িলে নেকি? নতুবা অমাৱস্যা আৰু ৰাহুৰ ভয়ৰ পৰা জন্মা এই চন্দ্ৰসম কান্তি নেকি?

Verse 71

योषिद्रूपं समाश्रित्य तिष्ठतेऽत्राकुतोऽभया । इत्थं क्षणं तां निर्वर्ण्य स राजागात्तदंतिकम्

স্ত্ৰীৰূপ আশ্ৰয় কৰি তাই ইয়াত নিৰ্ভয়ে থিয় হৈ আছে—ভয় ক’ত থাকিব? এইদৰে ক্ষণেক তাইক চাই ৰজাই তাইৰ ওচৰলৈ গ’ল।

Verse 72

सा विलोक्याथ तं बाला नितरां मधुराकृतिम् । विशालोरस्थलतलं प्रलंबतुलसीस्रजम्

তেতিয়া সেই বালাই তাক চালে—অতিশয় মধুৰ ৰূপধাৰী; বিস্তৃত বক্ষস্থল, আৰু তললৈ ঝুলা দীঘল তুলসীৰ মালা।

Verse 73

शंखचक्रांकसुभग भुजद्वयविराजितम् । हरिनामाक्षरसुधा सुधौत रदनावलिम्

শঙ্খ-চক্ৰৰ শুভ চিহ্নে শোভিত হৈ তেওঁৰ দুয়ো বাহু দীপ্তিমান আছিল; আৰু হৰিনামৰ অক্ষৰ-অমৃতৰ দ্বাৰা ধৌত যেন তেওঁৰ দন্তপংক্তি উজ্জ্বল লাগিল।

Verse 74

भवानीभक्तिबीजोत्थं भूरुहं पुरुषाकृतिम् । मनोरथफलैः पूर्णमासीद्धृष्टतनूरुहा

ভৱানী-ভক্তিৰ বীজৰ পৰা উদ্ভূত এক বৃক্ষ যেন তেওঁ—পুৰুষৰূপ ধাৰণ কৰি—মনোৰথ-ফলৰে পৰিপূৰ্ণ; আৰু তাইৰ দেহৰ লোম ৰোমাঞ্চিত হৈ উঠিল।

Verse 75

दोलापर्यंकमुत्सृज्य ह्रीभरा नम्रकंधरा । वेपथुं च परिष्टभ्य बाला प्रोवाच भूपतिम्

দোলনা-পৰ্য্যঙ্ক ত্যাগ কৰি, লাজৰ ভাৰে গৰ্দান নমাই, কঁপনি সামলাই সেই বালাই ৰজাক ক’লে।

Verse 76

कस्त्वमत्र कृतांतस्य भवनं मधुराकृते । प्राप्तो मे मंदभाग्यायाश्चेतोवृत्तिं निरुंधयन्

হে মধুৰ-আকৃতি! কৃতান্ত (মৃত্যু)ৰ এই ভবনত তুমি কোন? তুমি আহি মোৰ মন্দভাগ্যৰ বাবে চঞ্চল মনোবৃত্তিক ৰোধ কৰি স্থিৰ কৰি তুলিছা।

Verse 77

यावन्नायाति सुभग स कठोरतराकृतिः । अतिपर्याकुलीकृत्य त्रिलोकीं दानवो मुहुः

হে সুভাগ্যৱান! সেই অতি কঠোৰ-আকৃতি দানৱ আহিবলৈ আগতেই—যি বাৰে বাৰে ত্ৰিলোকক মহা ব্যাকুলতালৈ ঠেলি দিয়ে—(এতিয়াই ব্যৱস্থা লোৱা)।

Verse 78

कंकालकेतुर्दुर्वृत्तस्त्ववध्यः परहेतिभिः । तावद्गुप्तं समातिष्ठ शस्त्रागारेति गह्वरे

কঙ্কালকেতু দুষ্কৃত আচৰণৰ আৰু আনৰ অস্ত্ৰে অবধ্য। সেয়ে যিমানদিন সময় আছে, এই গভীৰ গুহাৰ ভিতৰত থকা অস্ত্ৰাগাৰত গোপনে থাকি স্থিত হওক।

Verse 79

न मे कन्याव्रतं भंक्तुं स समर्थ उमा वरात् । आगामिन्यां तृतीयायां परश्वः पाणिपीडनम्

উমাৰ বৰদানত সি মোৰ কন্যাব্ৰত ভংগ কৰিবলৈ সক্ষম নহয়। আগন্তুক তৃতীয়া তিথিত—পৰহি—পাণিপীড়ন (বিবাহৰ হাত ধৰা বিধি) হ’ব।

Verse 80

संचिकीर्षति दुष्टात्मा गतायुर्मम शापतः । मा तद्भीतिं कुरु युवंस्तत्कार्यं भविताचिरम्

সেই দুষ্টাত্মাই কিবা অপকাৰ কৰিবলৈ চায়, কিন্তু মোৰ শাপত তাৰ আয়ু শেষ হৈছে। তাৰ ভয় নকৰিবা; সোনকালেই তাৰ অন্ত হ’ব।

Verse 81

विद्याधर्येति चोक्तः स शस्त्रागारे निगूढवत् । स्थितो वीरो महाबाहुर्दानवागमने क्षणः

বিদ্যাধৰীৰ দ্বাৰা এইদৰে কোৱাত, সেই মহাবাহু বীৰজন অস্ত্ৰাগাৰত লুকাই থাকিল আৰু দানৱৰ আগমনৰ মুহূৰ্তলৈ অপেক্ষা কৰিবলৈ ধৰিলে।

Verse 82

अथ सायं समायातो दानवो भीषणाकृतिः । त्रिशूलं कलयन्पाणौ मृत्योरपि भयावहम्

তাৰ পাছত সন্ধিয়া সময়ত, ভয়ংকৰ ৰূপ ধাৰণ কৰা দানৱজন আহিল, হাতত ত্ৰিশূল লৈ যিটো মৃত্যুৰ বাবেও ভয়ানক আছিল।

Verse 83

आगत्य दानवो रौद्रः प्रलयांबुदनिस्वनः । विद्याधरीं जगादेति मदाघूर्णितलोचनः

আহি, প্ৰলয়ৰ মেঘৰ দৰে গৰজি থকা সেই উগ্ৰ দানৱে নিচাত চকু ঘূৰাই বিদ্যাধৰীক ক’লে।

Verse 84

गृहाणेमानि रत्नानि दिव्यानि वरवर्णिनि । कन्यात्वं च परश्वस्ते पाणिग्राहादपैष्यति

হে সুন্দৰ বৰণৰ দেৱী, এই দিব্য ৰত্নবোৰ গ্ৰহণ কৰা। পৰহিলৈ যেতিয়া মই তোমাৰ পাণি গ্ৰহণ কৰিম, তেতিয়া তোমাৰ কুমাৰীত্ব গুচি যাব।

Verse 85

दासीनामयुतं प्रातर्दास्यामि तव सुंदरि । आसुरीणां सुरीणां च दानवीनां मनोहरम्

হে সুন্দৰী, কাইলৈ ​​ৰাতিপুৱা মই তোমাক দহ হাজাৰ দাসী দিম—অসুৰ, দেৱতা আৰু দানৱ নাৰীৰ পৰা বাছনি কৰা মনোমোহা দাসী।

Verse 86

गंधर्वीणां नरीणां च किन्नरीणां शतंशतम् । विद्याधरीणां नागीनां यक्षिणीनां शतानि षट्

গন্ধৰ্বী-নাৰী আৰু মানৱ কন্যাৰ শত-শত সমূহ থাকিব; কিন্নৰী-নাৰীৰো শত-শত থাকিব। বিদ্যাধৰী, নাগিনী আৰু যক্ষিণীৰ ছয় শত সমূহো থাকিব।

Verse 87

राक्षसीनां शतान्यष्टौ शतमप्सरसां वरम् । एतास्ते परिचारिण्यो भविष्यंत्यमलाशये

ৰাক্ষসী-নাৰীৰ আঠ শত থাকিব, আৰু উৎকৃষ্ট অপ্সৰাৰ এক শত থাকিব। হে নিৰ্মল-হৃদয়া, এইসকল তোমাৰ পৰিচাৰিকা হৈ উঠিব।

Verse 88

यावत्संपत्तिसंभारो दिक्पालानां गृहेषु वै । मत्परिग्रहतां प्राप्य तावतस्त्वमिहेश्वरी

যিমান দিন দিক্‌পালসকলৰ গৃহত সঞ্চিত ঐশ্বৰ্যৰ সম্ভাৰ স্থিৰ থাকে, মোৰ আশ্ৰয়-ৰক্ষাত প্ৰাপ্ত হৈ, সিমান দিনেই তুমি ইয়াত অধীশ্বৰী হৈ থাকিবা।

Verse 89

दिव्यान्भोगान्मया सार्धं भोक्ष्यसे मत्परिग्रहात् । कदा परश्वो भविता यस्मिन्वैवाहिको विधिः

মোৰ আশ্ৰয়-ৰক্ষাৰ বলত তুমি মোৰ সৈতে একেলগে দিব্য ভোগ উপভোগ কৰিবা। কেতিয়া হ’ব—পৰহি—যিদিনা বৈৱাহিক বিধি সম্পন্ন হ’ব?

Verse 90

त्वदंगसंगसंस्पर्श सुखसंदोह मेदुरः । परां निर्वृतिमाप्स्यामि परश्वो निकटं यदि

তোমাৰ অঙ্গৰ সান্নিধ্য-স্পৰ্শৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা সুখৰ সমষ্টিৰে সমৃদ্ধ হৈ, মই পৰম নিৰ্বৃতি লাভ কৰিম—যদি পৰহি সঁচাকৈয়ে ওচৰতে থাকে।

Verse 91

मनोरथाश्चिरं यावद्यं मे हृदि समेधिताः । तान्कृतार्थी करिष्यामि परश्वस्तव संगमात्

মোৰ হৃদয়ত বহুদিন ধৰি পুষ্ট হোৱা মনোৰথসমূহ—পৰশুৱে তোমাৰ দৰ্শন-সঙ্গমেৰে মই সিহঁত সিদ্ধ কৰিম।

Verse 92

जित्वा देवान्रणे सर्वानिंद्रादीन्मृगलोचने । त्रैलोक्यैश्वर्यसंपत्तेस्त्वां करिष्यामि चेश्वरीम्

হে মৃগলোচনে! ইন্দ্ৰ আদি সকলো দেৱতাক ৰণত জয় কৰি, ত্ৰিলোকৰ ঐশ্বৰ্য-সম্পত্তিৰ ওপৰত তোমাক সৰ্বাধিপতি ঈশ্বৰী কৰিম।

Verse 93

आधायांके त्रिशूलं स्वे सुष्वापेति प्रलप्य सः । नरमांसवसास्वाद प्रमत्तो वीतसाध्वसः

সিয়ে নিজৰ ত্ৰিশূল আঁকত থৈ, এনেদৰে প্ৰলাপ কৰি শুই পৰিল—মানৱমাংস আৰু চৰ্বিৰ স্বাদে মত্ত, অসাৱধান আৰু নিৰ্ভয়।

Verse 94

वरं स्मरंती सा गौर्या विद्याधरकुमारिका । विज्ञाय तं प्रमत्तं च सुसुप्तं चातिनिर्भयम्

গৌৰীৰ দৰে উজ্জ্বল সেই বিদ্যাধৰ কুমাৰীয়ে নিজৰ বৰতাক স্মৰণ কৰি বুজিলে—সিয়ে প্ৰমত্ত, গভীৰ নিদ্ৰাত আৰু সম্পূৰ্ণ নিৰ্ভয়।

Verse 95

आहूय तं नरवरं वरं सर्वांगसुंदरम् । विष्णुभक्तिकृतत्राणं प्राणनाथेति जल्प्य च

তাই নৰশ্ৰেষ্ঠক আহ্বান কৰিলে—নিজৰ বৰ, সৰ্বাঙ্গসুন্দৰ প্ৰিয়তম—যাক বিষ্ণুভক্তিয়ে ৰক্ষা কৰিছিল; আৰু ক’লে, “হে প্ৰাণনাথ!”

Verse 96

शूलं तदंकादादाय गृहाणेमं जहि द्रुतम् । इति त्रिशूलं बालातो बालार्कसदृशद्युति

“তাৰ কোলৰ পৰা শূলটো উঠাই লোৱা; এইটো ধৰি সোনকালে তাক বধ কৰা!” এইদৰে বালাৰ পৰা নৱোদিত সূৰ্যৰ দৰে দীপ্ত ত্ৰিশূলটো লোৱা হ’ল।

Verse 97

समादाय महाबाहुः स तदा मित्रजिन्नृपः । जहर्ष च जगादोच्चैर्बालायाश्चाभयं दिशन्

তেতিয়া মহাবাহু ৰজা মিত্ৰজিতে সেইটো উঠাই ল’লে; আনন্দিত হৈ উচ্চস্বৰে ক’লে আৰু বালাক অভয় দান কৰিলে।

Verse 98

वामपादप्रहारेण तमाताड्य स निर्भयः । संस्मरंश्चक्रिणं चित्ते जगद्रक्षामणिं हरिम्

বাওঁ ভৰিৰ আঘাতে তাক প্ৰহাৰ কৰি সি নিৰ্ভয়ে থিয় হ’ল; মনত চক্রধাৰী হৰিক—জগতৰ ৰক্ষামণিক—স্মৰণ কৰি থাকিল।

Verse 99

जर्गाद तिष्ठ रे दुष्ट कन्याधर्षणलालस । युध्यस्वात्र मया सार्धं न सुप्तं हन्म्यहं रिपुम्

সি ক’লে, “থিয় হও, হে দুষ্ট! কন্যা-অপহৰণ/ধর্ষণৰ লালসী! ইয়াত মোৰ সৈতে যুদ্ধ কৰ; মই শুই থকা শত্রুক বধ নকৰোঁ।”

Verse 100

इति संश्रुत्य संभ्रांत उत्थाय स दनोः सुतः । त्रिशूलं देहि मे कांते प्रोवाचेति मुहुर्मुहुः

এই কথা শুনি দনুৰ পুত্ৰটি ব্যাকুল হৈ উঠিল; আৰু বাৰে বাৰে ক’লে, “প্ৰিয়ে, মোক ত্ৰিশূলটো দিয়া!”

Verse 110

त्वया कपटरूपेण बलिनः कैटभादयः । न बलेन हताः संख्ये हता एवच्छलेन हि

তোমাৰ কপট-ৰূপ ধৰি কৈটভ আদি বলৱানসকল নিহত হ’ল; যুদ্ধত কেৱল বলৰ দ্বাৰা নহয়, নিশ্চয়েই কৌশল আৰু ছলৰ দ্বাৰাই।

Verse 120

निजघान महाबाहुः स च प्राणाञ्जहौ क्षणात् । इत्थं कंकालकेतुं स निहत्य सुरकंपनम्

মহাবাহুৱে তাক আঘাত কৰি নিধন কৰিলে, আৰু সি ক্ষণতে প্ৰাণ ত্যাগ কৰিলে। এইদৰে দেৱতাসকলক কঁপোৱা কঙ্কালকেতুক তেওঁ বধ কৰিলে।

Verse 130

अपि स्मृत्वा पुरीं यां वै काशीं त्रैलोक्यकांक्षिताम् । न नरो लिप्यते पापैस्तां विवेश स भूपतिः

যি নগৰী কাশী ত্ৰিলোকৰ কাম্য, তাক কেৱল স্মৰণ কৰিলেও মানুহ পাপত লিপ্ত নহয়। সেই কাশীতেই তেতিয়া সেই ভূপতিয়ে প্ৰৱেশ কৰিলে।

Verse 140

इति राज्ञोदिता राज्ञी प्रवक्तुमुपचक्रमे । इति कर्तव्यतां तस्य व्रतस्य सरहस्यकाम्

এইদৰে ৰজাৰ প্ৰেৰণা পাই ৰাণীয়ে ক’বলৈ আৰম্ভ কৰিলে—সেই ব্ৰতৰ কৰ্তব্যসমূহ, আৰু তাৰ অন্তৰ্নিহিত ৰহস্যসহ, প্ৰকাশ কৰিব বিচাৰি।