
অধ্যায়ৰ আৰম্ভণিতে সূত মুনি শিৱপূজাৰ পৰম প্ৰায়শ্চিত্তত্ব ব্যাখ্যা কৰে—দৃঢ় আৰু স্থায়ী পাপৰ ক্ষেত্ৰতো শিৱাৰাধনাই সৰ্বোত্তম শুদ্ধিকাৰী বুলি কোৱা হয়। তাৰ পিছত মাঘ কৃষ্ণ চতুৰ্দশীৰ ব্ৰতৰ মহিমা বৰ্ণিত হয়—উপবাস, ৰাত্ৰিজাগৰণ, শিৱলিঙ্গ দৰ্শন আৰু বিশেষকৈ বিল্বপত্ৰ অৰ্পণ; ইয়াৰ ফল মহাযজ্ঞ আৰু দীঘলীয়া সময়ৰ তীৰ্থস্নানৰ পুণ্যৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে। তাৰপিছত উপাখ্যান আহে। ইক্ষ্বাকুবংশীয় ধৰ্মাত্মা ৰজা (পিছলৈ কল্মষাঙ্ঘ্রি নামে পৰিচিত) অজানিতে ছদ্মবেশী ৰাক্ষসক পদত নিযুক্ত কৰে, ফলত বশিষ্ঠৰ প্ৰতি অপৰাধ ঘটে। সময়সীমাবদ্ধ শাপে ৰজা ৰাক্ষস হয় আৰু সেই অৱস্থাত এজন ঋষিপুত্ৰক ভক্ষণ কৰি ঘোৰ পাপ কৰে। শোকাকুল পত্নীয়ে প্ৰবল শাপ দি ৰজাৰ ভৱিষ্যৎ দাম্পত্যজীৱন ৰুদ্ধ কৰে, আৰু ব্ৰহ্মহত্যা দেৱীৰূপে তাক তাড়া কৰে। মুক্তিৰ আশাত ৰজা বহু তীৰ্থত ঘূৰিও শুদ্ধি নাপায়। শেষত গৌতম মুনিৰ পৰা গোকৰ্ণ ক্ষেত্ৰৰ মাহাত্ম্য শোনে—সেখানে প্ৰৱেশ আৰু দৰ্শনমাত্ৰেই তৎক্ষণাৎ পাৱনতা লাভ হয়, আৰু তাত কৰা কৰ্ম অন্য ঠাইত দীঘলীয়া সময়ত পোৱা ফলতকৈও অধিক ফলদায়ক। এইদৰে অধ্যায়ে কৰ্ম-শাপ-অনুতাপক গোকৰ্ণৰ পবিত্ৰ ভূগোল আৰু শৈৱ ব্ৰত-পূজাৰ সৈতে সংযোগ কৰে।
Verse 1
सूत उवाच । अथान्यदपि वक्ष्यामि माहात्म्यं त्रिपुरद्विषः । श्रुतमात्रेण येनाशु च्छिद्यंते सर्वसंशयाः
সূত ক’লে: এতিয়া মই ত্ৰিপুৰদ্বিষ (শিৱ)ৰ আন এটা মাহাত্ম্য ঘোষণা কৰিম; যাক কেৱল শুনিলেই সকলো সংশয় শীঘ্ৰে ছিন্ন হয়।
Verse 2
अतः परतरं नास्ति किंचित्पापविशोधनम् । सर्वानंदकरं श्रीमत्सर्वकामार्थसाधम्
ইয়াতকৈ উচ্চ কোনো পাপবিশোধন নাই। ই সকলো আনন্দ দান কৰে, শ্ৰীময় আৰু মঙ্গলময়, আৰু সকলো কামনা-অৰ্থ সিদ্ধ কৰে।
Verse 3
दीर्घायुर्विजयारोग्यभुक्तिमुक्तिफलप्रदम् । यदनन्येन भावेन महे शाराधनं परम्
ই ই দীঘল আয়ু, বিজয় আৰু নিৰোগতা দান কৰে, ভোগ আৰু মুক্তি—দুয়োটাৰ ফল প্ৰদান কৰে; অৰ্থাৎ একাগ্ৰ ভাৱে কৰা মহেশৰ পৰম আৰাধনা।
Verse 4
आर्द्राणामपि शुष्काणामल्पानां महतामपि । एतदेव विनिर्दिष्टं प्रायश्चितमथोत्तमम्
নতুন ‘ভিজা’ হওক বা পুৰণি ‘শুকান’ পাপ, সৰু হওক বা ডাঙৰ—ইয়াকেই উত্তম প্ৰায়শ্চিত্ত বুলি নিৰ্দিষ্ট কৰা হৈছে।
Verse 5
सर्वकालेऽप्यभेद्यानामघानां क्षयकारणम् । महामुनिविनिर्दिष्टैः प्रायश्चित्तैरथोत्तमैः
ই সকলো কালতে ‘অভেদ্য’ বুলি গণ্য পাপসমূহৰো ক্ষয়ৰ কাৰণ; মহামুনিসকলে নিৰ্দেশ কৰা উত্তম প্ৰায়শ্চিত্তসমূহকো অতিক্ৰম কৰে।
Verse 6
इयमेव परं श्रेयः सर्वशास्त्रविनिश्चितम् । यद्भक्त्या परमेशस्य पूजनं परमो दयम्
ইয়াই পৰম শ্ৰেয়—সকলো শাস্ত্ৰে এইদৰে নিৰ্ণয় কৰিছে: ভক্তিৰে পৰমেশ্বৰক পূজা কৰাই পৰম দান, পৰম দয়া।
Verse 7
जानताऽजानता वापि येन केनापि हेतुना । यत्किंचिपि देवाय कृतं कर्म विमुक्तिदम्
জানি বা নাজানি, যিকোনো কাৰণতে—দেৱতাৰ উদ্দেশ্যে কৰা যিকোনো কৰ্মই বিমুক্তি দান কৰে।
Verse 8
माघे कृष्णचतुर्द्दश्यामुपवासोऽति दुर्लभः । तत्रापि दुर्लभं मन्ये रात्रौ जागरणं नृणाम्
মাঘ মাহৰ কৃষ্ণ চতুৰ্দশীত উপবাস অতি দুৰ্লভ; তাতো অধিক দুৰ্লভ বুলি মই মানো, মানুহে ৰাতি জাগৰণ কৰা।
Verse 9
अतीव दुर्लभं मन्ये शिवलिंगस्य दर्शनम् । सुदुर्लभतरं मन्ये पूजनं परमेशितुः
মই অতি দুৰ্লভ বুলি মানো শিৱলিঙ্গৰ দর্শন; আৰু তাতকৈও অধিক দুৰ্লভ বুলি মানো পৰমেশ্বৰৰ পূজা।
Verse 10
भवकोटिशतोत्पन्नषुण्यराशिविपाकतः । लभ्यते वा पुनस्तत्र बिल्वपत्रार्चनं विभोः
কোটি কোটি জন্মত সঞ্চিত পুণ্য-পাপৰ মহাশূন্য ৰাশিৰ বিপাক সম্পূৰ্ণ হোৱাৰ পাছতহে, সেই পবিত্ৰ পৰিপ্ৰেক্ষিতত, বিভু প্ৰভুৰ বিল্বপাত্ৰে অর্চনা কৰাৰ সৌভাগ্য লাভ হয়।
Verse 11
वर्षाणामयुतं येन स्नातं गंगासरिज्जले । सकृद्बिल्वार्चनेनैव तत्फलं लभते नरः
যি মানুহে গঙ্গা নদীৰ জলে দহ হাজাৰ বছৰ স্নান কৰে, সি একবাৰ বিল্বপাত্ৰে অর্চনা কৰিলেই সেই একেই ফল লাভ কৰে।
Verse 12
यानियानि तु पुण्यानि लीनानीह युगेयुगे । माघेऽसितचतुर्दश्यां तानि तिष्ठंति कृत्स्नशः
যুগে যুগে ইয়াত লুকাই থকা যিমান পুণ্য আছে, মাঘ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীত সিহঁত সকলো সম্পূৰ্ণ ৰূপে উপস্থিত হয়।
Verse 13
एतामेव प्रशंसंति लोके ब्रह्मादयः सुराः । मुनयश्च वशिष्ठाद्या माघेऽसितचतुर्दशीम्
লোকসমূহত ব্ৰহ্মা আদি দেৱতাসকল আৰু বশিষ্ঠ আদি মুনিসকলেও মাঘ মাহৰ কৃষ্ণপক্ষৰ চতুৰ্দশীকেই এইদৰে প্ৰশংসা কৰে।
Verse 14
अत्रोपवासः केनापि कृतः क्रतुशताधिकैः । रात्रौ जागरणं पुण्यं कल्पकोटितपोऽधिकम्
ইয়াত যিকোনো জনে কৰা উপবাস শত শত যজ্ঞতকৈও অধিক পুণ্যদায়ক; আৰু ৰাতিৰ জাগৰণ পবিত্ৰ—কোটি কোটি কল্পৰ তপস্যাতকৈও মহান।
Verse 15
एकेन बिल्वपत्रेण शिवलिंगार्चनं कृतम् । त्रैलोक्ये तस्य पुण्यस्य को वा सादृश्यमिच्छति
এটা মাত্ৰ এটা বিল্বপাত্ৰেৰে শিৱলিঙ্গৰ অৰ্চনা কৰিলে, ত্ৰিলোকত সেই পুণ্যৰ সমান কিবা কোনে কামনা কৰিব বা পাব?
Verse 16
अत्रानुवर्ण्यते गाथा पुण्या परमशोभना । गोपनीयापि कारुण्याद्गौतमेन प्रकाशिता
ইয়াত এটা পবিত্ৰ আৰু অতি শোভন গাথা বৰ্ণনা কৰা হৈছে; গোপনীয় হ’ব লাগিলেও, গৌতমে কৰুণাবশত প্ৰকাশ কৰিলে।
Verse 17
इक्ष्वाकुवंशजः श्रीमान्राजा परम धार्मिकः । आसीन्मित्रसहोनाम श्रेष्ठः सर्वधनुर्भृताम्
ইক্ষ্বাকু বংশত জন্ম লোৱা এক শ্ৰীমান, পৰম ধৰ্মিক ৰজা আছিল; তেওঁৰ নাম মিত্ৰসহা, ধনুৰ্ধাৰীৰ মাজত সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ।
Verse 18
स राजा सकलास्त्रज्ञः शास्त्रज्ञः श्रुतिपारगः । वीरोऽत्यंतबलोत्साहो नित्योद्योगी दयानिधिः
সেই ৰজা সকলো অস্ত্ৰত নিপুণ, শাস্ত্ৰজ্ঞ আৰু শ্ৰুতি-পাৰগ আছিল; অতি বল-উৎসাহে ভৰা বীৰ, সদা উদ্যোগী আৰু দয়াৰ সাগৰ।
Verse 19
पुण्यानामिव संघातस्तेजसामिव पंजरः । आश्चर्याणामिव क्षेत्रं यस्य मूर्तिर्विराजते
তেওঁৰ মূৰ্তি এনেদৰে উজ্জ্বল আছিল যেন পুণ্যৰ সমষ্টি, যেন তেজৰ কাঠামো; যেন আশ্চৰ্যৰ ক্ষেত্ৰ, য’ত অদ্ভুততাই অঙ্কুৰিত হয়।
Verse 20
हृदयं दययाक्रांतं श्रियाक्रांतं च तद्वपुः । चरणौ यस्य सामंतचूडामणिमरीचिभिः
তেওঁৰ হৃদয় দয়াৰে আৱিষ্ট আছিল, আৰু তেওঁৰ দেহ ৰাজশ্ৰীৰ দীপ্তিত ভাসমান আছিল। অধীনস্থ ৰজাসকলৰ মুকুট-মণিৰ কিৰণে তেওঁৰ চৰণযুগলত পৰি সেয়া উজ্জ্বল কৰি তুলিছিল।
Verse 21
एकदा मृगयाकेलिलोलुपः स महीपतिः । विवेश गह्वरं घोरं बलेन महतावृतः
এদিন এবাৰ সেই মহীপতি, মৃগয়া-ক্ৰীড়াৰ ৰসত লোলুপ হৈ, বৃহৎ বাহিনীৰে বেষ্টিত হৈ, ভয়ংকৰ গহ্বৰ-সদৃশ ঘন অৰণ্যত প্ৰৱেশ কৰিলে।
Verse 22
तत्र विव्याध विशिखैः शार्दूलान्गवयान्मृगान् । रुरून्वराहान्महिषान्मृगेंद्रानपि भूरिशः
তাত তেওঁ বাণেৰে বহু পশু বিদ্ধ কৰিলে—শাৰ্দূল, গৱয়ান, মৃগ, ৰুরু, বৰাহ, মহিষ, আৰু পশুসমূহৰ মহাবলী অধিপতিকো বাৰে বাৰে।
Verse 23
स रथी मृगयासक्तो गहनं दंशित श्चरन् । कमपि ज्वलनाकारं निजघान निशाचरम्
সেই ৰথী ৰজা মৃগয়াত আসক্ত হৈ ঘন অৰণ্যত ঘূৰি ফুৰিছিল; তেতিয়া তেওঁ জ্বালাময় অগ্নিৰূপ সদৃশ কোনো নিশাচৰক আঘাত কৰি নিধন কৰিলে।
Verse 24
तस्यानुजः शुचाविष्टो दृष्ट्वा दूरे तिरोहितः । भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा चिंतयामास चेतसा
তেওঁৰ অনুজ শোকত আৱিষ্ট হৈ দূৰলৈ আঁতৰি গোপনে থাকিল। ভ্ৰাতৃক নিহত দেখিয়েই, তেওঁ মনত গভীৰ চিন্তা কৰিলে।
Verse 25
नन्वेष राजा दुर्द्धर्षो देवानां रक्षसामपि । छद्मनैव प्रजेतव्यो मम शत्रुर्न चान्यथा
নিশ্চয় এই ৰজা অদম্য—দেৱতা আৰু ৰাক্ষসসকলৰ বাবেও অজেয়। মোৰ শত্রুক কেৱল ছদ্মবেশ আৰু কপটতাৰে জয় কৰিব লাগিব, অন্য কোনো উপায়ে নহয়।
Verse 26
इति व्यवसितः पापो राक्षसो मनुजाकृतिः । आससाद नृपश्रेष्ठमुत्पात इव मूर्तिमान्
এইদৰে স্থিৰ সিদ্ধান্ত ল’লে সেই পাপী ৰাক্ষস, মানুহৰ ৰূপ ধৰি, ৰজাসকলৰ শ্ৰেষ্ঠজনৰ ওচৰলৈ আহিল—যেন মূৰ্তিমান অশুভ সংকেত।
Verse 27
तं विनम्राकृतिं दृष्ट्वा भृत्यतां कर्तुमागतम् । चक्रे महानसाध्यक्षमज्ञानात्स महीपतिः
তাক বিনয়ী ৰূপৰ, চাকৰি কৰিবলৈ অহা দেখি, অজ্ঞানতাবশত ৰজাই তাক ৰাজ-মহানসৰ অধ্যক্ষ—ৰান্ধনি-ঘৰৰ মুখ্য—নিৰ্ধাৰণ কৰিলে।
Verse 28
अथ तस्मिन्वने राजा किंचित्कालं विहृत्य सः । निवृत्तो मृगयां हित्वा स्वपुरीं पुनराययौ
তাৰ পাছত ৰজাই সেই বনত কিছু সময় আনন্দবিহাৰ কৰি, মৃগয়া ত্যাগ কৰিলে; শিকাৰ এৰি পুনৰ নিজৰ নগৰলৈ উভতি আহিল।
Verse 29
तस्य राजेंद्रमुख्यस्य मदयंतीतिनामतः । दमयन्ती नलस्येव विदिता वल्लभा सती
সেই ৰাজেন্দ্ৰ-শ্ৰেষ্ঠজনৰ মদয়ন্তী নামে এক পতিৱ্ৰতা প্ৰিয় পত্নী আছিল; নলৰ দময়ন্তীৰ দৰে সতি ৰূপে খ্যাত আছিল।
Verse 30
एतस्मिन्समये राजा निमंत्र्य मुनिपुंगवम् । वशिष्ठं गृहमानिन्ये संप्राप्ते पितृवासरे
সেই সময়ত ৰজাই মুনিশ্ৰেষ্ঠ বশিষ্ঠক নিমন্ত্ৰণ কৰি, পিতৃ-তিথি উপস্থিত হোৱাত, সন্মানেৰে নিজৰ গৃহলৈ আনিলে।
Verse 31
रक्षसा सूदरूपेण संमिश्रितनरामिषम् । शाकामिषं पुरः क्षिप्तं दृष्ट्वा गुरुरथाब्रवीत्
ৰান্ধনীৰ বেশ ধৰি এজন ৰাক্ষসে শাক-পদাৰ্থত মানুহৰ মাংস মিহলাই আগত থৈ দিলে; সেয়া দেখি গুৰুৱে তেতিয়া ক’লে।
Verse 32
धिग्धिङ्नरामिषं राजं स्त्वयैतच्छद्मकारिणा । खलेनोपहृतं मेऽद्य अतो रक्षो भविष्यसि
ধিক্ ধিক্—এই মানুহৰ মাংস! হে ৰাজা, আজি তোমাৰ ছলৰ দ্বাৰাই এজন খল লোকে এইটো মোক আগবঢ়ালে; সেয়ে তুমি ৰাক্ষস হ’বা।
Verse 33
रक्षःकृतमविज्ञाय शप्त्वैवं स गुरुस्ततः । पुनर्विमृश्य तं शापं चकार द्वादशाब्दिकम्
ইয়া ৰাক্ষসৰ কৰ্ম বুলি নুবুজি গুৰুৱে তেনেদৰে শাপ দিলে; পাছত পুনৰ বিবেচনা কৰি সেই শাপ বাৰ বছৰলৈ সীমাবদ্ধ কৰিলে।
Verse 34
राजापि कोपितः प्राह यदिदं मे न चेष्टितम् । न ज्ञातं च वृथा शप्तो गुरुं चैव शपाम्यहम्
ৰজাও ক্ৰুদ্ধ হৈ ক’লে—“এইটো মোৰ কৰা নহয়, আৰু মোৰ জ্ঞাতো নাছিল। বিনা কাৰণে মোক শাপ দিয়া হ’ল; সেয়ে মই গুৰুকো শাপ দিম।”
Verse 35
इत्यपोंजलिनादाय गुरुं शप्तुं समुद्यतः । पतित्वा पादयोस्तस्य मदयन्ती न्यवारयत्
এইদৰে কৈ অঞ্জলিত জল লৈ তেওঁ গুৰুক শাপ দিবলৈ উঠিল; কিন্তু মদয়ন্তী গুৰুৰ চৰণত পৰি তেওঁক নিবাৰণ কৰিলে।
Verse 36
ततो निवृत्तः शापाच्च तस्या वचनगौरवात् । तत्याज पादयोरंभः पादौ कल्मषतां गतौ
তেতিয়া তাইৰ বাক্যৰ গৌৰৱৰ বাবে শাপৰ পৰা উভতি আহি, তেওঁ সেই জল নিজৰেই ভৰিৰ ওপৰত পেলালে; তাতে তেওঁৰ ভৰি কলুষিত হ’ল।
Verse 37
कल्मषांघ्रिरिति ख्यातस्ततः प्रभृति पार्थिवः । बभूव गुरुशापेन राक्षसो वनगोचरः
সেই সময়ৰ পৰা সেই ৰজা ‘কল্মষাঙ্ঘ্ৰি’ (কলুষিত-ভৰি) নামে খ্যাত হ’ল; আৰু গুৰুৰ শাপত তেওঁ ৰাক্ষস হৈ বন-বনান্তৰে ঘূৰি ফুৰিল।
Verse 38
स बिभ्रद्राक्षसं रूपं घोरं कालां तकोपमम् । चखाद विविधाञ्जंतून्मानुषादीन्वनेचरः
তেওঁ ভয়ংকৰ ৰাক্ষস-ৰূপ ধৰি, যেন প্ৰলয়ান্তৰ কাল-মৃত্যু, বনচৰ হৈ মানুহ আদি নানা জীৱক গিলি পেলাইছিল।
Verse 39
स कदाचिद्वने क्वापि रममाणौ किशोरकौ । अपश्यदंतकाकारो नवोढौ मुनिदंपती
এবাৰ কেতিয়াবা বনাঞ্চলৰ কোনো ঠাইত, অন্তকৰ দৰে ভয়ংকৰ সেই জনে আনন্দত ক্ৰীড়া কৰা এক নববিবাহিত কিশোৰ যুগলক দেখিলে—এজন মুনি আৰু তেওঁৰ পত্নী।
Verse 40
राक्षसो मानुषाहारः किशोरमुनिनंदनम् । जग्धुं जग्राह शापार्तो व्याघ्रो मृगशिशुं यथा
শাপত দগ্ধ মানৱভক্ষী ৰাক্ষসে মুনিৰ কিশোৰ পুত্ৰক ভক্ষণ কৰিবলৈ ধৰিলে—যেনেকৈ ব্যাঘ্ৰে হৰিণশাৱকক ঝাপটি ধৰে।
Verse 41
रक्षोगृहीतं भर्तारं दृष्ट्वा भीताथ तत्प्रिया । उवाच करुणं बाला क्रंदंती भृशवेपिता
ৰাক্ষসে ধৰি লোৱা স্বামীক দেখি তেওঁৰ প্ৰিয়া ভয়ত কঁপি উঠিল; বালাই কৰুণ বচন ক’লে, কান্দি কান্দি তীব্ৰকৈ কঁপিল।
Verse 42
भोभो मामा कृथाः पापं सूर्यवंशयशोधर । मदयंतीपतिस्त्वं हि राजेंद्रो न तु राक्षसः
“হায় হায়—এই পাপ নকৰিবা, হে সূৰ্যবংশৰ যশ বহনকাৰী! তুমি মদয়ন্তীৰ স্বামী, ৰাজাসকলৰ মাজত ৰাজা—ৰাক্ষস নহয়।”
Verse 43
न खाद मम भर्त्तारं प्राणात्प्रियतमं प्रभो । आर्त्तानां शरणार्त्तानां त्वमेव हि यतो गतिः
“হে প্ৰভু, মোৰ স্বামীক ভক্ষণ নকৰিবা—যি মোৰ প্ৰাণতকৈও প্ৰিয়। দুখীয়াৰ, শৰণপ্ৰাৰ্থীৰ বাবে, তুমি একমাত্ৰ আশ্ৰয় আৰু শেষ গতি।”
Verse 44
पापानामिव संघातैः किं मे दुष्टैर्जडासुभिः । देहेन चातिभारेण विना भर्त्रा महात्मना
“মোৰ বাবে এই দেহৰ কি মূল্য—দুষ্ট আৰু জড় প্ৰাণৰ দৰে, পাপৰ ঢিপৰ ন্যায়, অতিভাৰ বোজা—যেতিয়া মই মহাত্মা স্বামীহীন?”
Verse 45
मलीमसेन पापेन पांचभौतेन किं सुखम् । बालोयं वेदविच्छांतस्तपस्वी बहुशास्त्रवित्
পঞ্চভূতেৰে নিৰ্মিত এই মলিন আৰু পাপী শৰীৰত কি সুখ আছে? এই লৰাজন শান্ত, বেদজ্ঞ, তপস্বী আৰু বহু শাস্ত্ৰৰ জ্ঞাতা।
Verse 46
अतोऽस्य प्राणदानेन जगद्रक्षा त्वया कृता । कृपां कुरु महाराज बालायां ब्राह्मणस्त्रियाम्
গতিকে, এওঁক প্ৰাণদান দি আপুনি জগতক ৰক্ষা কৰিব। হে মহাৰাজ, এই ব্ৰাহ্মণ মহিলাগৰাকীৰ প্ৰতি কৃপা কৰক।
Verse 47
अनाथकृपणार्तेषु सघृणाः खलु साधवः । इत्थमभ्यर्थितः सोऽपि पुरुषादः स निर्घृणः
সজ্জনসকলে অনাথ, দৰিদ্ৰ আৰু আৰ্তজনৰ প্ৰতি দয়াশীল হয়। কিন্তু এইদৰে অনুৰোধ কৰাৰ পিছতো সেই নৰখাদকজন নিৰ্দয় হৈয়ে থাকিল।
Verse 48
चखाद शिर उत्कृत्य विप्रपुत्रं दुराशयः । अथ साध्वी कृशा दीना विलप्य भृशदुःखिता
সেই দুৰাত্মাই ব্ৰাহ্মণৰ পুত্ৰৰ শিৰচ্ছেদ কৰি ভক্ষণ কৰিলে। তাৰ পাছত সেই সতী সাধ্বীয়ে দুৰ্বল আৰু দুখী হৈ বিলাপ কৰিবলৈ ধৰিলে।
Verse 49
आहृत्य भर्तुरस्थीनि चितां चक्रे तथोल्बणाम् । भर्तारमनुगच्छंती संविशंती हुताशनम्
পতিৰ অস্থি সংগ্ৰহ কৰি তেওঁ এখন বিশাল চিতা প্ৰস্তুত কৰিলে; আৰু পতিৰ অনুগমন কৰি তেওঁ অগ্নিত প্ৰৱেশ কৰিলে।
Verse 50
राजानं राक्षसाकारं शापास्त्रेण जघान तम् । रेरे पार्थिव पापात्मंस्त्वया मे भक्षितः पतिः
ৰাক্ষসৰ ৰূপ লোৱা সেই ৰজাক দেখি তেওঁ অভিশাপৰ অস্ত্ৰেৰে আঘাত কৰিলে। "হে পাপী ৰজা, তই মোৰ স্বামীক ভক্ষণ কৰিলি!"
Verse 51
अतः पतिव्रतायास्त्वं शापं भुंक्ष्व यथोल्बणम् । अद्यप्रभृति नारीषु यदा त्वमपि संगतः । तदा मृतिस्तवेत्युक्त्वा विवेश ज्वलनं सती
"সেয়েহে, মোৰ পতিব্ৰতা ধৰ্মৰ বাবে তই এই ঘোৰ অভিশাপ ভোগ কৰিব লাগিব। আজিৰ পৰা যেতিয়াই তই কোনো নাৰীৰ সৈতে মিলিত হ'বি, তেতিয়াই তোৰ মৃত্যু হ'ব।" এইদৰে কৈ সেই সতীয়ে অগ্নিত প্ৰৱেশ কৰিলে।
Verse 52
सोऽपि राजा गुरोः शापमुपभुज्य कृतावधिम् । पुनः स्वरूपमादाय स्वगृहं मुदितो ययौ
সেই ৰজাইও গুৰুৰ অভিশাপ নিৰ্দিষ্ট সময়লৈকে ভোগ কৰি পুনৰ নিজৰ ৰূপ ঘূৰাই পালে আৰু আনন্দমনে নিজ গৃহলৈ উভতি গ’ল।
Verse 53
ज्ञात्वा विप्रसतीशापं तत्पत्नी रतिलालसम् । पतिं निवारयामास वैधव्यातिबिभ्यती
ব্ৰাহ্মণৰ সতী পত্নীৰ অভিশাপৰ কথা জানি, ৰজাক সম্ভোগৰ বাবে আগ্ৰহী দেখি ৰাণীয়ে বৈধব্যৰ ভয়ত তেওঁক নিবাৰণ কৰিলে।
Verse 54
अनपत्यः स निर्विण्णो राज्यभोगेषु पार्थिवः । विसृज्य सकलं लक्ष्मीं ययौ भूयोऽपि काननम्
নিঃসন্তান হোৱাৰ বাবে সেই ৰজা ৰাজ্যৰ ভোগ-বিলাসৰ প্ৰতি বিৰক্ত হ’ল। সকলো ৰাজকীয় ঐশ্বৰ্য ত্যাগ কৰি তেওঁ পুনৰ অৰণ্যলৈ গুচি গ’ল।
Verse 55
सूर्यवंशप्रतिष्ठित्यै वशिष्ठो मुनिसत्तमः । तस्यामुत्पादयामास मदयंत्यां सुतोत्तमम्
সূৰ্যবংশৰ প্ৰতিষ্ঠা আৰু ধাৰাবাহিকতা ৰক্ষাৰ বাবে, মুনিসত্তম বশিষ্ঠে মদয়ন্তীৰ গৰ্ভত এক উত্তম পুত্ৰ জন্ম কৰালে।
Verse 56
विसृष्टराज्यो राजापि विचरन्सकलां महीम् । आयांतीं पृष्ठतोऽपश्यत्पिशाचीं घोररूपिणीम्
ৰাজ্য ত্যাগ কৰি ৰজাই সমগ্ৰ পৃথিৱী ভ্ৰমণ কৰিলে; তেওঁৰ পিঠিৰ ফালে আহি থকা ভয়ংকৰ ৰূপধাৰী পিশাচীক তেওঁ দেখিলে।
Verse 57
सा हि मूर्तिमती घोरा ब्रह्महत्या दुरत्यया । यदासौ शापविभ्रष्टो मुनिपुत्रमभक्षयत्
সেই মূর্তিমতী ভয়ংকৰ সত্তাই আছিল দুঃজেয় ব্ৰহ্মহত্যা; শাপত বিভ্ৰান্ত হৈ যেতিয়া তেওঁ মুনিৰ পুত্ৰক ভক্ষণ কৰিলে, তেতিয়াই ই উদ্ভৱ হৈছিল।
Verse 58
तेनात्मकर्मणा यांतीं ब्रह्महत्यां स पृष्ठतः । बुबुधे मुनिवर्याणामुपदेशेन भूपतिः
নিজ কৰ্মফলস্বৰূপে পিঠিৰ ফালে আহি থকা ব্ৰহ্মহত্যাক সেই ভূপতিয়ে মুনিবৰসকলৰ উপদেশে বুজি চিনিলে।
Verse 59
तस्या निर्वेशमन्विच्छन्राजा निर्विण्णमानसः । नानाक्षेत्राणि तीर्थानि चचार बहुवत्सरम्
তেওঁৰ পিছুৱা পৰা পৰা মুক্তিৰ স্থান বিচাৰি, অনুতাপে ক্লান্তচিত্ত ৰজাই বহু বছৰ ধৰি নানা ক্ষেত্ৰ আৰু তীৰ্থস্থান ভ্ৰমণ কৰিলে।
Verse 60
यदा सर्वेषु तीर्थेषु स्नात्वापि च मुहुर्मुहुः । न निवृत्ता ब्रह्महत्या मिथिलामाययौ तदा । बाह्योद्यानगतस्तस्याश्चिंतया परयार्दितः
যেতিয়া সকলো তীৰ্থত বাৰে বাৰে স্নান কৰিও ব্ৰাহ্মণ-হত্যাৰ পাপ নাশ নোহ’ল, তেতিয়া তেওঁ মিথিলালৈ গ’ল। তাত বাহিৰৰ উদ্যানত প্ৰৱেশ কৰি তেওঁ তীব্ৰ চিন্তাত অতি ব্যাকুল হ’ল।
Verse 61
ददर्श मुनिमायांतं गौतमं विमलाशयम् । हुताशनमिवाशेषतपस्विजनसेवितम्
তেওঁ আগবাঢ়ি অহা গৌতম মুনিক দেখিলে—চিত্তে নিৰ্মল—আৰু অসংখ্য তপস্বীজনৰ সেৱাৰে বেষ্টিত, যেন সকলোৰে সেৱিত পবিত্ৰ অগ্নি।
Verse 62
विवस्वंतमिवात्यंतं घनदोषतमोनुदम् । शशांकमिव निःशंकमवदातगुणोदयम्
তেওঁ অতি তেজস্বী সূৰ্যৰ দৰে—দোষৰ ঘন অন্ধকাৰ দূৰ কৰা—আৰু চন্দ্ৰৰ দৰে নিৰ্ভয়, শান্ত; নিৰ্মল গুণৰ উদয় প্ৰকাশ কৰা।
Verse 63
महेश्वरमिव श्रीमद्द्विजराजकलाधरम् । शांतं शिष्यगणोपेतं तपसामेकभाजनम्
তেওঁ যেন স্বয়ং মহেশ্বৰ—শ্ৰীমন্ত, দ্বিজৰাজ (চন্দ্ৰ)ৰ কলা ধাৰণকাৰী; শান্ত, শিষ্যগণসহ, আৰু তপস্যাৰ সাৰধাৰ একমাত্ৰ পাত্ৰ।
Verse 66
गौतम उवाच । कच्चित्ते कुशलं राजन्कच्चित्ते पदमव्ययम्
গৌতমে ক’লে: “হে ৰাজন, তোমাৰ কুশল-মঙ্গল আছেনে? তুমি কি অব্যয়, নিৰাপদ পদ লাভ কৰিছা?”
Verse 67
कुशलिन्यः प्रजाः कच्चिदवरोधजनोपि वा । किमर्थमिह संप्राप्तो विसृज्य सकलां श्रियम्
আপোনাৰ প্ৰজাসকল কুশল-মঙ্গলত আছেনে—আৰু অন্তঃপুৰৰ লোকসকলেও? সকলো ৰাজঐশ্বৰ্য ত্যাগ কৰি আপুনি কিহেতু ইয়ালৈ আহিল?
Verse 68
किं च ध्यायसि भो राजन्दीर्घमुष्णं च निःश्वसन्
হে ৰাজন, আপুনি দীঘল সময় ধৰি কি চিন্তাত নিমগ্ন, আৰু কিয় দীঘল আৰু উষ্ণ নিশ্বাস এৰি আছে?
Verse 69
अभिनंद्य मुनिः प्रीत्या संस्मितं समभाषत
মুনিক আনন্দে সাদৰে অভিনন্দন জনাই, তেওঁ মৃদু হাঁহিৰে কথা ক’লে।
Verse 70
अलक्षिता मदपरैर्भर्त्सयंती पदेपदे । यन्मया शापदग्धेन कृतमहो दुरत्ययम् । न शांतिर्जायते तस्य प्रायश्चित्तसहस्रकैः
অহংকাৰ-মত্ত লোকসকলে তাইক নেদেখে, তথাপি তাই প্ৰতিটো পদক্ষেপতে মোক ভৰ্ত্সনা কৰে। হায়! শাপে দগ্ধ মই যি কৰিলোঁ, সেয়া মহা দুষ্কৰ অতিক্ৰম্য পাপ; তাৰ বাবে সহস্ৰ প্ৰায়শ্চিত্ত কৰিলেও শান্তি জন্মে নাহে।
Verse 71
इष्टाश्च विविधा यज्ञाः कोशसर्वस्वदक्षिणाः । सरित्सरांसि स्नातानि यानि पूज्यानि भूतले । निषेवितानि सर्वाणि क्षेत्राणि भ्रमता मया
মই নানা প্ৰকাৰ যজ্ঞ সম্পন্ন কৰিলোঁ, দক্ষিণা স্বৰূপে মোৰ কোষ আৰু সকলো ধন-সম্পদ দান দিলোঁ। পৃথিৱীৰ পূজ্য নদী-সৰোবৰসমূহত স্নান কৰিলোঁ। ভ্ৰমণ কৰি সকলো তীৰ্থক্ষেত্ৰত আশ্ৰয় লৈ সেৱা কৰিলোঁ—তথাপি মুক্তি নাপাওঁ।
Verse 72
जप्तान्यखिलमंत्राणि ध्याताः सकलदेवताः । महाव्रतानि चीर्णानि पर्णमूलफलाशिना
মই সকলো প্ৰকাৰ মন্ত্ৰ জপ কৰিলোঁ, সকলো দেৱতাৰ ধ্যান কৰিলোঁ। মহাব্ৰত পালন কৰিলোঁ, কেৱল পাতা-মূল-ফল আহাৰ কৰি জীৱন ধাৰণ কৰিলোঁ।
Verse 73
तानि सर्वाणि कुर्वंति स्वस्थं मां न कदाचन । अद्य मे जन्मसाफल्यं संप्राप्तमिव लक्ष्यते
তথাপি এই সকলো কৰিও সিহঁতে মোক কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ সুস্থ-সমগ্ৰ নকৰে। কিন্তু আজি যেন মোৰ জন্ম-সাফল্য লাভ হ’ল বুলি লক্ষ্য হয়।
Verse 74
यतस्त्वद्दर्शनादेव ममात्मानंदभागभूत् । अन्विच्छंल्लभते क्वापि वर्षपूगैर्मनोरथम्
কাৰণ তোমাৰ দৰ্শন-মাত্ৰতেই মোৰ আত্মা আনন্দৰ অংশীদাৰ হ’ল। আৰু বহু বছৰৰ পৰা পোষা আকাঙ্ক্ষাৰ মনোৰথ যেন অৱশেষত ক’তবাত লাভ হ’ল।
Verse 75
इत्येवं जनवादोऽपि संप्राप्तो मयि सत्यताम् । आजन्मसंचितानां तु पुण्यानामुदयोदये
এইদৰে লোকবচনো মোৰ ক্ষেত্ৰত সত্যতা লাভ কৰিলে। কিয়নো বহু জন্মৰ পৰা সঞ্চিত পুণ্যসমূহ উদয়ৰ ওপৰত উদয় হৈ ফলিত হ’বলৈ ধৰিলে।
Verse 76
यद्भवान्भवभीतानां त्राता नयनगोचरः । कस्माद्देशादिहायातो भवान्भवभयापहः
যিহেতু তুমি সংসাৰ-ভীতসকলৰ ত্ৰাতা, মোৰ চকুৰ আগত প্ৰকাশিত হ’লা, তেন্তে ক’ৰ দেশৰ পৰা তুমি ইয়ালৈ আহিলা, হে সংসাৰভয়-নাশক?
Verse 77
दूरभ्रमणविश्रांतं शंके त्वामिह चागतम् । दृष्ट्वाश्चर्यमिवात्यर्थं मुदितोसि मुखश्रिया
মোৰ সন্দেহ হয়, তুমি দূৰ দূৰান্তৰ ভ্ৰমণত ক্লান্ত হৈ ইয়ালৈ আহিছা; তথাপি তোমাক দেখি যেন অতি আশ্চৰ্য দেখিলোঁ—তোমাৰ মুখমণ্ডলৰ জ্যোতিত তুমি অতিশয় আনন্দিত দেখা যায়।
Verse 78
आनंदयसि मे चेतः प्रेम्णा संभाषणादिव । अद्य मे तव पादाब्जशरणस्य कृतैनसः । शांतिं कुरु महाभाग येनाहं सुखमाप्नुयाम्
স্নেহভৰা কথোপকথনৰ দৰে তুমি মোৰ চিত্তক আনন্দিত কৰিছা। আজি মই—পাপী হ’লেও—তোমাৰ পদ্মচৰণৰ শৰণ লৈছোঁ; হে মহাভাগ, মোক শান্তি দিয়া, যাতে মই কল্যাণ-সুখ লাভ কৰোঁ।
Verse 79
इति तेन समादिष्टो गौतमः करुणानिधिः । समादिदेश घोराणामघानां साधु निष्कृतिम्
এইদৰে তেওঁৰ অনুৰোধ শুনি, কৰুণাৰ নিধি গৌতমে তেতিয়া ভয়ংকৰ পাপসমূহৰ বাবে যথোচিত প্ৰায়শ্চিত্ত-বিধান নিৰ্দেশ কৰিলে।
Verse 80
गौतम उवाच । साधु राजेंद्र धन्योऽसि महा घेभ्यो भयं त्यज
গৌতমে ক’লে: সাধু, হে ৰাজেন্দ্ৰ! তুমি ধন্য; মহাভয়সমূহৰ আশংকা ত্যাগ কৰা।
Verse 81
शिवे त्रातरि भक्तानां क्व भयं शरणैषिणाम् । शृणु राजन्महाभाग क्षेत्रमन्यत्प्रतिष्ठितम्
যেতিয়া ভক্তসকলৰ ত্ৰাতা শিৱ, তেতিয়া শৰণপ্ৰাৰ্থীসকলৰ ভয় ক’ত? শুনা, হে মহাভাগ ৰাজন: আন এটা পবিত্ৰ ক্ষেত্ৰ সুদৃঢ়ভাৱে প্ৰতিষ্ঠিত আছে।
Verse 82
महापातकसंहारि गोकर्णाख्यं मनोरमम् । यत्र स्थितिर्न पापानां महद्भ्यो महतामपि
গোকৰ্ণ নামে সেই মনোৰম পবিত্ৰ তীৰ্থ মহাপাতক-সংহাৰী; তাত পাপৰ কোনো স্থিতি নাথাকে—সাধাৰণ লোকৰো নহয়, মহাত্মাসকলৰো নহয়।
Verse 83
स्मृतो ह्यशेषपापघ्नो यत्र संनिहितः शिवः । यथा कैलासशिखरे यथा मंदारमूर्द्धनि
য’ত শিৱ সংনিহিত, সেই স্থান আৰু তেখেতক স্মৰণ কৰিলেই সকলো পাপ নিঃশেষে নাশ হয়—যেন কৈলাসৰ শিখৰত, যেন মন্দাৰ পৰ্বতৰ মূৰ্ধনিত তেখেত অৱস্থিত।
Verse 84
निवासो निश्चितः शंभोस्तथा गोकर्णमण्डले । नाग्निना न शशांकेन न ताराग्रहनायकैः
এইদৰে গোকৰ্ণ-মণ্ডলত শম্ভুৰ নিবাস অটলভাৱে নিশ্চিত; অগ্নিয়ে নহয়, চন্দ্ৰই নহয়, নক্ষত্ৰ-গ্ৰহৰ অধিপতিসকলেও নহয়—কোনেও তাক সলনি কৰিব নোৱাৰে।
Verse 85
तमो निस्तीर्यते सम्य ग्यथा सवितृदर्शनात् । तथैव नेतरैस्तीर्थैर्न च क्षेत्रैर्मनोरमैः
যেনেকৈ সূৰ্যদৰ্শনে অন্ধকাৰ সম্পূৰ্ণৰূপে নাশ হয়, তেনেকৈ অন্য তীৰ্থে বা মনোৰম ক্ষেত্ৰে (সেইদৰে) অন্তৰৰ অন্ধকাৰ দূৰ নহয়।
Verse 86
सद्यः पापविशुद्धिः स्याद्यथा गोकर्णदर्शनात् । अपि पापशतं कृत्वा ब्रह्म हत्यादि मानवः
গোকৰ্ণদৰ্শন মাত্ৰতেই তৎক্ষণাৎ পাপবিশুদ্ধি হয়; মানুহে শত শত পাপ কৰিলেও—ব্ৰহ্মহত্যা আদি পৰ্যন্ত—সেয়াও (তাত) শুদ্ধ হয়।
Verse 87
सकृत्प्रविश्य गोकर्णं न बिभेति ह्यघात्क्वचित् । तत्र सर्वे महात्मानस्तपसा शांतिमागताः
এবাৰ গোকৰ্ণত প্ৰৱেশ কৰিলে কেতিয়াও পাপৰ ভয় নাথাকে। তাত সকলো মহাত্মাই তপস্যাৰ দ্বাৰা শান্তি লাভ কৰিছে।
Verse 88
इन्द्रोपेंद्रविरिंच्याद्यैः सेव्यते सिद्धिकांक्षिभिः । तत्रैकेन दिनेनापि यत्कृतं व्रतमुत्तमम्
সিদ্ধি কামনা কৰা সকলৰ দ্বাৰা ইন্দ্ৰ, উপেন্দ্ৰ (বিষ্ণু), বিৰিঞ্চি (ব্ৰহ্মা) আদি দেৱতাই ইয়াক সেৱা কৰে। তাত একেদিনো যি উত্তম ব্ৰত পালন কৰা হয়—
Verse 89
तदन्यत्राब्दलक्षेण कृतं भवति तत्समम् । यत्रेंद्रब्रह्मविष्ण्वादिदेवानां हितकाम्यया
—সেই পুণ্য অন্য ঠাইত লক্ষ বছৰত কৰিলেহে সমান হয়। কিয়নো এই সেই স্থান, য’ত ইন্দ্ৰ, ব্ৰহ্মা, বিষ্ণু আদি দেৱতাৰ মঙ্গল কামনাৰে—
Verse 90
महाबलाभिधानेन देवः संनिहितः स्वयम् । घोरेण तपसा लब्धं रावणाख्येन रक्षसा
তাত ‘মহাবল’ নামধাৰণে প্ৰভু স্বয়ং সংনিহিত। এই পবিত্ৰতা ৰাৱণ নামৰ ৰাক্ষসৰ ঘোৰ তপস্যাৰে লাভ হৈছিল।
Verse 91
तल्लिंगं स्थापयामास गोकर्णे गणनायकः । इन्द्रो ब्रह्मा मुकुन्दश्च विश्वेदेवा मरुद्गणाः
সেই লিঙ্গ গোকৰ্ণত শিৱগণৰ নায়কে স্থাপন কৰিছিল। আৰু ইন্দ্ৰ, ব্ৰহ্মা, মুকুন্দ (বিষ্ণু), বিশ্বেদেৱা আৰু মৰুদগণসমূহ ভক্তিভাৱে উপস্থিত আছিল।
Verse 92
आदित्या वसवो दस्रौ शशांकश्च दिवाकरः । एते विमानगतयो देवास्ते सह पार्षदैः
আদিত্যসকল, বসুসকল, দুজন অশ্বিন, আৰু চন্দ্ৰ-সূৰ্য—এই দেৱতাসকল দিৱ্য বিমানত আৰূঢ় হৈ, নিজৰ পৰিষদ-গণসহ একেলগে উপস্থিত হ’ল।
Verse 93
पूर्वद्वारं निषेवन्ते देवदेवस्य शूलिनः । योन्यो मृत्युः स्वयं साक्षाच्चित्रगुप्तश्च पावकः
পূৰ্বদ্বাৰত তেওঁলোকে দেৱদেৱ শূলিনৰ সেৱাত অৱস্থান কৰে—যম আৰু মৃত্যুও স্বয়ং সাক্ষাৎ, লগতে চিত্ৰগুপ্ত আৰু পাৱক (অগ্নি)।
Verse 94
पितृभिः सह रुद्रैश्च दक्षिणद्वारमाश्रितः । वरुणः सरितां नाथो गंगादिसरितां गणैः
দক্ষিণদ্বাৰত অৱস্থান কৰে বৰুণ, নদীনদীৰ নাথ; পিতৃসকল আৰু ৰুদ্ৰসকলৰ সৈতে, গঙ্গা আদি সৰিতাসকলৰ গণসহ।
Verse 95
आसेवते महादेवं पश्चिमद्वारमाश्रितः । तथा वायुः कुबेरश्च देवेशी भद्रकर्णिका
পশ্চিমদ্বাৰত অৱস্থান কৰি তেওঁলোকে মহাদেৱৰ সেৱা কৰে; তদ্ৰূপে বায়ু, কুবেৰ, আৰু দেৱী দেৱেশী ভদ্ৰকৰ্ণিকাো আছে।
Verse 96
मातृभिश्चंडिकाद्याभिरुत्तरद्वारमाश्रिता । विश्वावसुश्चित्ररथश्चित्रसेनो महाबलः
উত্তৰদ্বাৰত চণ্ডিকা আদি মাতৃকাসকল অৱস্থান কৰে; লগতে বিশ্বাৱসু, চিত্ৰৰথ, আৰু মহাবলী চিত্ৰসেনো তাত আছে।
Verse 97
सह गन्धर्ववर्गैश्च पूजयंति महाबलम् । रंभा घृताची मेना च पूर्वचित्तिस्तिलोत्तमा
গন্ধৰ্বসকলৰ দলে সৈতে তেওঁলোকে মহাবলী প্ৰভুক পূজা কৰে; আৰু ৰম্ভা, ঘৃতাচী, মেনা, পূৰ্বচিত্তি, তিলোত্তমা—এই অপ্সৰাসকলিও তাত উপস্থিত।
Verse 98
नृत्यंति पुरतः शम्भोरुर्वश्याद्याः सुरस्त्रियः । वशिष्ठः कश्यपः कण्वो विश्वामित्रो महा तपाः
শম্ভুৰ সন্মুখত উৰ্বশী আদি দেৱ-স্ত্ৰীসকলে নৃত্য কৰে; আৰু মহাতপস্বী বশিষ্ঠ, কশ্যপ, কণ্ব আৰু বিশ্বামিত্ৰো তাত উপস্থিত।
Verse 99
जैमिनिश्च भरद्वाजो जाबालिः क्रतुरंगिराः । एते वयं च राजेंद्र सर्वे ब्रह्मर्षयोऽमलाः
জৈমিনি, ভৰদ্বাজ, জাবালি, ক্ৰতু আৰু অঙ্গিৰা—এইসকল আৰু আমিও, হে ৰাজেন্দ্ৰ, সকলোৱে নিৰ্মল ব্ৰহ্মৰ্ষি।
Verse 100
देवं महाबलं भक्त्या समंतात्पर्यु पास्महे । मरीचिना सहात्रिश्च दक्षाद्याश्च मुनीश्वराः
ভক্তিৰে আমি চাৰিওফালে মহাবলী দেৱতাক উপাসনা কৰোঁ; আৰু মৰীচি আৰু অত্রিৰ সৈতে দক্ষ আদি মুনীশ্বৰসকলিও পূজাত স্থিত।
Verse 110
तथा देव्या भद्रकाल्या शिशुमारेण धीमता । दुर्मुखेन फणींद्रेण मणिनागाह्वयेन च
তদ্ৰূপে দেৱী ভদ্ৰকালী, ধীমান শিশুমাৰ, ফণীন্দ্ৰ দুৰ্মুখ আৰু মণিনাগ নামে পৰিচিত আন এজন নাগো সহিত আছে।
Verse 120
सर्वेषां शिवलिंगानां सार्वभौमो महाबलः । कृते महाबलः श्वेतस्त्रेतायामतिलोहितः
সকলো শিৱলিঙ্গৰ মাজত মহাবলেই সাৰ্বভৌম, মহাশক্তিমান। কৃতযুগত মহাবল শ্বেতবৰ্ণ, আৰু ত্ৰেতাযুগত অতি লোহিত বৰ্ণে প্ৰকাশ পায়।
Verse 125
लुब्धाः क्रूराः खला मूढाः स्ते नाश्चैवातिकामिनः । ते सर्वे प्राप्य गोकर्णं स्नात्वा तीर्थजलेषु च
লোভী, ক্ৰূৰ, দুষ্ট, মূঢ়, চোৰ আৰু অতিশয় কামাসক্ত লোকসকলেও—গোকৰ্ণত উপস্থিত হৈ তীৰ্থজলত স্নান কৰিলে—সকলো শুদ্ধ হয়।
Verse 130
यत्किंचिद्वा कृतं कर्म तदनंतफलप्रदम् । व्यतीपातादियोगेषु रविसंक्रमणेषु च
সেই পবিত্ৰ পৰিস্থিতিত যি কোনো কৰ্ম কৰা হয়, সেয়া অনন্ত ফলদায়ক হয়—বিশেষকৈ ব্যতীপাত আদি যোগসমূহত আৰু ৰবিৰ সংক্রান্তিৰ সময়ত।
Verse 135
गोकर्णं शिवलोकस्य नृणां सोपानपद्धतिः । शृणु राजन्नहमपि गोकर्णा दधुनागतः
গোকৰ্ণ মানুহৰ বাবে শিৱলোকলৈ যোৱা সোপান-পথ। শুনা, হে ৰাজন—ময়ো এতিয়াই গোকৰ্ণৰ পৰা আহিলোঁ।
Verse 140
लब्ध्वा च जन्मसाफल्यं प्रयाताः सर्वतोदिशम् । अमुनाद्य नरेंद्रेण जनकेन यियक्षुणा
মানৱজন্মৰ সত্য ফল লাভ কৰি তেওঁলোকে সকলো দিশলৈ গমন কৰিলে—আৰু এই নৰেন্দ্ৰ, পিতা জনকে, যি এতিয়া যজ্ঞ কৰিবলৈ ইচ্ছুক, তেওঁৰ দ্বাৰাই (সেই যাত্ৰা সম্পন্ন হ’ল)।
Verse 141
निमंत्रितोऽहं संप्राप्तो गोकर्णाच्छिवमंदिरात् । प्रत्यागमं किमप्यंग दृष्ट्वाश्चर्यमहं पथि । महानंदेन मनसा कृतार्थोऽस्मि महीपते
নিমন্ত্ৰিত হৈ মই গোকৰ্ণৰ শিৱ-মন্দিৰৰ পৰা আহিলোঁ। প্ৰত্যাৱৰ্তনৰ পথত, হে প্ৰিয়জন, মই পথত এক আশ্চৰ্য দৃশ্য দেখিলোঁ। হে মহাৰাজ, মহান আনন্দে ভৰা মন লৈ মই নিজকে কৃতাৰ্থ বুলিয়ে অনুভৱ কৰোঁ।