Adhyaya 11

Verse 1

सूत उवाच । पिंगला नाम या वेश्या मया पूर्वमुदाहृता । शिवभक्तार्चनात्पुण्यात्त्यक्त्वा पूर्वकलेवरम्

সূতে ক’লে: পিঙ্গলা নামৰ সেই বেশ্যা, যাক মই আগতে উল্লেখ কৰিছিলোঁ, শিৱভক্তসকলৰ পূজনাৰ পৰা জন্মা পুণ্যবলে নিজৰ পূৰ্ব দেহ ত্যাগ কৰিলে।

Verse 2

चन्द्रांगदस्य सा भूयः सीमंतिन्यामजायत । रूपौदार्यगुणोपेता नाम्ना वै कीर्तिमालिनी

সি পুনৰ চন্দ্ৰাঙ্গদৰ পত্নী ৰূপে জন্ম ল’লে; ৰূপ, উদাৰতা আৰু গুণে গুণান্বিতা আছিল; নাম আছিল কীৰ্তিমালিনী।

Verse 3

भद्रायुरपि तत्रैव राजपुत्रो वणिक्पतेः । ववृधे सदने भानुः शुचाविव महातपाः

তাতেই ভদ্ৰায়ুও—ৰাজপুত্ৰ—সেই বৈশ্য-নাথৰ গৃহত বাঢ়ি উঠিল; যেন শুচি ঋতুত সূৰ্য বৃদ্ধি পায়, তেনেই মহাতেজে দীপ্ত হ’ল।

Verse 4

तस्यापि वैश्यनाथस्य कुमारस्त्वेक उत्तमः । स नाम्ना सुनयः प्रोक्तो राजसूनोः सखाऽभवत्

সেই বৈশ্য-নাথৰো এজন উত্তম পুত্ৰ আছিল। নামত সুনয় বুলি কোৱা হৈছিল, আৰু সি ৰাজপুত্ৰৰ সখা হ’ল।

Verse 5

तावुभौ परमस्निग्धौ राजवैश्यकुमारकौ । चित्रक्रीडावुदारांगौ रत्नाभरणमंडितौ

সেই দুয়ো—ৰাজকুমাৰ আৰু বৈশ্য-পুত্ৰ—অতি স্নিগ্ধ সখা আছিল; বিচিত্ৰ খেলাত মগ্ন, উদাৰ দেহ-লাবণ্যযুক্ত, আৰু ৰত্নাভৰণে বিভূষিত।

Verse 6

तस्य राजकुमारस्य ब्राह्मणैः स वणिक्पतिः । संस्कारान्कारयामास स्वपुत्रस्यापि विस्तरात्

সেই ৰাজকুমাৰৰ বাবে সেই বণিক-পতিয়ে ব্ৰাহ্মণসকলৰ দ্বাৰা সংস্কাৰসমূহ কৰোৱালে; আৰু নিজৰ পুত্ৰৰ বাবেও তেনেদৰে সম্পূৰ্ণ বিধি-বিস্তাৰে।

Verse 7

काले कृतोपनयनौ गुरुशुश्रूषणे रतौ । चक्रतुः सर्वविद्यानां संग्रहं विनयान्वितौ

সময়মতে উপনয়ন সংস্কাৰ সম্পন্ন কৰি, গুৰুশুশ্ৰূষাত ৰত আৰু বিনয়যুক্ত হৈ, তেওঁলোকে সকলো বিদ্যাৰ এক সঙ্গ্ৰহ আয়ত্ত কৰিলে।

Verse 8

अथ राजकुमारस्य प्राप्ते षोडशहायने । स एव ऋषभो योगी तस्य वेश्मन्युपाययौ

তাৰ পাছত ৰাজকুমাৰে ষোলো বছৰত পদাৰ্পণ কৰোঁতেই, সেই ঋষভ যোগী মুনিয়েই তেওঁৰ নিবাসলৈ আহি উপস্থিত হ’ল।

Verse 9

सा राज्ञी स कुमारश्च शिवयोगिनमागतम् । मुहुर्मुहुः प्रणम्योभौ पूजयामासतुर्मुदा

ৰাণী আৰু ৰাজকুমাৰে শিৱ-যোগীক আহি উপস্থিত হোৱা দেখি বাৰে বাৰে প্ৰণাম কৰিলে; আৰু দুয়োজনে আনন্দেৰে তেওঁৰ পূজা-সন্মান কৰিলে।

Verse 10

ताभ्यां च पूजितः सोऽथ योगीशो हृष्टमानसः । तं राजपुत्रमुद्दिश्य बभाषे करुणार्द्रधीः

তেওঁলোকৰ দ্বাৰা পূজিত হৈ সেই যোগীশ্বৰ অন্তৰে আনন্দিত হ’ল; আৰু কৰুণাৰে কোমল হোৱা চিত্তে ৰাজপুত্ৰক উদ্দেশ্য কৰি ক’বলৈ ধৰিলে।

Verse 11

शिवयोग्युवाच । कच्चित्ते कुशलं तात त्वन्मातुश्चाप्यनामयम् । कच्चित्त्वं सर्वविद्यानामकार्षीश्च प्रतिग्रहम्

শিৱ-যোগীয়ে ক’লে: “বৎস, তোমাৰ কুশল-মঙ্গল নে? আৰু তোমাৰ মাতৃও নিৰুপদ্ৰৱ নে? তুমি সকলো বিদ্যাৰ যথাযথ শিক্ষা গ্ৰহণ কৰিছা নে?”

Verse 12

कच्चिद्गुरूणां सततं शुश्रूषातत्परो भवान् । कच्चित्स्मरसि मां तात तव प्राणप्रदं गुरुम्

“তুমি কি সদায় গুৰুসকলৰ সেৱাত নিবিষ্ট? বৎস, তুমি কি মোক স্মৰণ কৰিছা—তোমাৰ সেই গুৰুক, যিয়ে তোমাক প্ৰাণ দান কৰিছিল?”

Verse 13

एवं वदति योगीशे राज्ञी सा विनयान्विता । स्वपुत्रं पादयोस्तस्य निपात्यैनमभाषत

এইদৰে যোগীশ্বৰ ক’লে; তেতিয়া বিনয়-সমন্বিতা ৰাণীয়ে নিজৰ পুত্ৰক তেওঁৰ চৰণত লুটাই পেলাই, তাৰ পাছত তেওঁক সম্বোধন কৰিলে।

Verse 14

एष पुत्रस्तव गुरो त्वमस्य प्राणदः पिता । एष शिष्यस्तु संग्राह्यो भवता करुणात्मना

“হে পূজনীয় গুৰুদেৱ, এই পুত্ৰ আপোনাৰেই; কিয়নো আপুনি ইয়াৰ প্ৰাণদাতা পিতা। সেয়ে, কৰুণাস্বৰূপ আপুনি এই শিষ্যক গ্ৰহণ কৰি পথপ্ৰদৰ্শন কৰক।”

Verse 15

अतो बन्धुभिरुत्सृष्टमनाथं परिपालय । अस्मै सम्यक्सतां मार्गमुपदेष्टुं त्वमर्हसि

“সেয়ে, আত্মীয়ে ত্যাগ কৰা এই অনাথক পালন কৰক। সৎলোকসকলৰ অনুসৃত পথটো ইয়াক যথাৰ্থভাৱে উপদেশ দিবলৈ আপুনিয়েই যোগ্য।”

Verse 16

इति प्रसादितो राज्ञ्या शिवयोगी महामतिः । तस्मै राजकुमाराय सन्मार्गमुपदिष्टवान्

এইদৰে ৰাণীৰ অনুৰোধে সন্তুষ্ট হৈ, মহামতি শিৱ-যোগীয়ে সেই ৰাজকুমাৰক সত্য সন্মাৰ্গ উপদেশ দিলে।

Verse 17

ऋषभ उवाच । श्रुतिस्मृतिपुराणेषु प्रोक्तो धर्मः सनातनः । वर्णाश्रमानुरूपेण निषेव्यः सर्वदा जनैः

ঋষভে ক’লে: “শ্ৰুতি, স্মৃতি আৰু পুৰাণত সনাতন ধৰ্ম ঘোষণা কৰা হৈছে। নিজৰ বৰ্ণ আৰু আশ্ৰম অনুসাৰে মানুহে সদায় ইয়াক আচৰণ কৰিব লাগে।”

Verse 18

भज वत्स सतां मार्गं सदेव चरितं चर । न देवाज्ञां विलंघेथा मा कार्षीर्देवहेलनम्

হে বৎস, সৎজনৰ পথ অনুসৰণ কৰা আৰু দেৱসকলক সন্তুষ্ট কৰা আচৰণেৰে চলা। দেৱ-আজ্ঞা লঙ্ঘন নকৰিবা, আৰু কেতিয়াও দেৱ-অপমান নকৰিবা।

Verse 19

गोदेवगुरुविप्रेषु भक्तिमान्भव सर्वदा । चांडालमपि संप्राप्तं सदा संभावयातिथिम्

গো, দেৱ, গুৰু আৰু ব্ৰাহ্মণসকলৰ প্ৰতি সদায় ভক্তিমান হোৱা। চাণ্ডালো আহিলেও, সদায় তাক অতিথি বুলি মানি সন্মান কৰা।

Verse 20

सत्यं न त्यज सर्वत्र प्राप्तेऽपि प्राणसंकटे । गोब्राह्मणानां रक्षार्थमसत्यं त्वं वद क्वचित्

প্ৰাণসঙ্কট আহিলেও সকলো ঠাইতে সত্য ত্যাগ নকৰিবা। কিন্তু গো আৰু ব্ৰাহ্মণৰ ৰক্ষাৰ বাবে কোনো কোনো অৱস্থাত অসত্য ক’ব পাৰা।

Verse 21

परस्वेषु परस्त्रीषु देवब्राह्मण वस्तुषु । तृष्णां त्यज महाबाहो दुर्लभेष्वपि वस्तुषु

হে মহাবাহো, পৰৰ ধন, পৰস্ত্ৰী আৰু দেৱ-ব্ৰাহ্মণৰ বস্তুৰ প্ৰতি তৃষ্ণা ত্যাগ কৰা—দুৰ্লভ আৰু লোভনীয় হলেও।

Verse 22

सत्कथायां सदाचारे सद्व्रते च सदागमे । धर्मादिसंग्रहे नित्यं तृष्णां कुरु महामते

হে মহামতে, সৎকথা, সদাচাৰ, সৎব্ৰত আৰু সদাগমৰ প্ৰতি সদায় আকাঙ্ক্ষা পোষণ কৰা। আৰু ধৰ্ম আদি গুণসমূহ নিত্য সঞ্চয় কৰি ধাৰণ কৰা।

Verse 23

स्नाने जपे च होमे च स्वाध्याये पितृतर्पणे । गोदेवातिथिपूजासु निरालस्यो भवानघ

হে নিৰ্দোষজন! স্নান, জপ, হোম, স্বাধ্যায় আৰু পিতৃ-তৰ্পণত, আৰু গৰু-পূজা, দেৱ-পূজা আৰু অতিথি-সৎকাৰতো অলস নহ’বা।

Verse 24

क्रोधं द्वेषं भयं शाठ्यं पैशुन्य मसदाग्रहम् । कौटिल्यं दंभमुद्वेगं यत्नेन परिवर्जय

যত্নেৰে ক্ৰোধ, দ্বেষ, ভয়, ছলনা, পৰনিন্দা/চুগলী, অধৰ্মত হঠ, কুটিলতা, দম্ভ আৰু চিত্ত-উদ্বেগ পৰিত্যাগ কৰা।

Verse 25

क्षात्रधर्मरतोऽपि त्वं वृथा हिंसां परित्यज । शुष्कवैरं वृथालापं परनिदां च वर्जय

যদিও তুমি ক্ষাত্ৰধৰ্মত ৰত, তথাপি বৃথা হিংসা ত্যাগ কৰা। নিষ্ফল বৈৰ, বৃথা বাক্য আৰু পৰনিন্দা বর্জন কৰা।

Verse 26

मृगया द्यूतपानेषु स्त्रीषु स्त्रीविजितेषु च । अत्याहारमतिक्रोधमतिनिद्रामतिश्रमम्

মৃগয়া (শিকার), দ্যূত (জুৱা), পান (মদ্যপান), স্ত্ৰীসঙ্গ আৰু স্ত্ৰীৰ বশ হোৱা; তদুপৰি অতিভোজন, অতিক্ৰোধ, অতিনিদ্ৰা আৰু অতিশ্ৰম—এই সকলো বর্জনীয়।

Verse 27

अत्यालापमतिक्रीडां सर्वदा परिवर्जय

সদায় অতিবাক্য আৰু অতিখেলা পৰিত্যাগ কৰা।

Verse 28

अतिविद्यामतिश्रद्धामतिपुण्यमतिस्मृतिम् । अत्युत्साहमतिख्यातिमतिधैर्यं च साधय

অতি বিদ্যা, অতি শ্ৰদ্ধা, অতি পুণ্য আৰু অতি স্মৃতি; অতি উৎসাহ, সুখ্যাতি আৰু অচল ধৈৰ্য—এই সকলো সাধন কৰা।

Verse 29

सकामो निजदारेषु सक्रोधो निज शत्रुषु । सलोभः पुण्यनिचये साभ्यसूयो ह्यधर्मिषु

কামনা নিজৰ ধৰ্মপত্নীতেই সীমাবদ্ধ ৰাখ; ক্ৰোধ কেৱল শত্রুৰ প্ৰতি ৰাখ; লোভ পুণ্য-সঞ্চয়ৰ বাবে হওক; আৰু অধর্মীসকলৰ প্ৰতি ন্যায়সঙ্গত ৰোষ ৰাখ।

Verse 30

सद्वेषो भव पाखण्डे सरागः सज्जनेषु च । दुर्बोधो भव दुर्मंत्रे बधिरः पिशुनोक्तिषु

পাখণ্ডৰ প্ৰতি দ্বেষ ৰাখ; সজ্জনৰ প্ৰতি অনুৰাগ ৰাখ; দুষ্ট পৰামৰ্শত সহজে নুবুজা হওক; আৰু নিন্দুক-চুগলখোৰৰ কথাত বধিৰ হৈ থাক।

Verse 31

धूर्त्तं चंडं शठं क्रूरं कितवं चपलं खलम् । पतितं नास्तिकं जिह्मं दूरतः परिवर्जय

ধূৰ্ত, চণ্ড, শঠ, ক্ৰূৰ, জুৱাৰী, চঞ্চল খল; পতিত, নাস্তিক আৰু জিহ্মবুদ্ধি—এইসকলক দূৰৰ পৰা পৰিহাৰ কৰা।

Verse 32

आत्मप्रशंसा मा कार्षीः परिज्ञातेंगितो भव । धने सर्वकुटुंबे च नात्यासक्तः सदा भव

নিজৰ প্ৰশংসা নকৰিবা; পৰিস্থিতি আৰু লোকৰ ইংগিত-অভিপ্ৰায় বুজিব পৰা হওক। ধন আৰু সমগ্ৰ কুটুম্বৰ প্ৰতিও কেতিয়াও অতিমাত্ৰা আসক্ত নহবা।

Verse 33

पत्न्याः पतिव्रतायाश्च जनन्याः श्वशुरस्य च । सतां गुरोश्च वचने विश्वासं कुरु सर्वदा

সদায় পতিব্ৰতা পত্নী, জননী, শ্বশুৰ, সজ্জন আৰু গুৰুৰ বাক্যত বিশ্বাস স্থাপন কৰা।

Verse 34

आत्मरक्षापरो नित्यमप्रमत्तो दृढव्रतः । विश्वासं नैव कुर्वीथाः स्वभृत्येष्वपि कुत्र चित्

আত্মৰক্ষা কৰাত সদায় মনোযোগী হওঁক, সতৰ্ক থাকক, আৰু দৃঢ়ব্ৰতী হওঁক; ক’তোৱে—নিজ ভৃত্যসকলৰ ওপৰতো—বিশ্বাস নকৰিবা।

Verse 35

विश्वस्तं मा वधीः कंचिदपि चोरं महामते । अपापेषु न शंकेथाः सत्यान्न चलितो भव

হে মহামতে, যিয়ে তোমাক বিশ্বাস কৰে তাক—চোৰ হলেও—আঘাত নকৰিবা। নিৰ্দোষক সন্দেহ নকৰিবা, সত্যৰ পৰা বিচলিত নহ’বা।

Verse 36

अनाथं कृपणं वृद्धं स्त्रियं बालं निरागसम् । परिरक्ष धनैः प्राणैर्बुद्ध्या शक्त्या बलेन च

অনাথ, দৰিদ্ৰ, বৃদ্ধ, নাৰী, শিশু আৰু নিৰ্দোষক ৰক্ষা কৰা—ধনেৰে, প্ৰাণেৰে, বুদ্ধিৰে, সামৰ্থ্যৰে আৰু বলৰে।

Verse 37

अपि शत्रुं वधस्यार्हं मा वधीः शरणागतम् । अप्यपात्रं सुपात्रं वा नीचो वापि महत्तमः

শত্ৰু বধযোগ্য হলেও, যি শৰণ লৈ আহে তাক বধ নকৰিবা—সেয়া অপাত্ৰ হওক বা সুপাত্ৰ, নীচ হওক বা মহত্তম।

Verse 38

यो वा को वापि याचेत तस्मै देहि शिरोपि च । अपि यत्नेन महता कीर्तिमेव सदार्जय

যি কোনোবাই তোমাৰ ওচৰত ভিক্ষা মাগে, তাক দিয়া—প্ৰয়োজন হ’লে নিজৰ মূৰো দিবা। মহা প্ৰচেষ্টাৰে সদায় সৎকীৰ্তি অৰ্জন কৰিবলৈ যত্ন কৰা।

Verse 39

राज्ञां च विदुषां चैव कीर्तिरेव हि भूषणम् । सत्कीर्तिप्रभवा लक्ष्मीः पुण्यं सत्कीर्तिसंभवम्

ৰাজা আৰু বিদ্বান—দুয়োৰে বাবে কীৰ্তিয়েই সত্য ভূষণ। সৎকীৰ্তিৰ পৰা লক্ষ্মী উদ্ভৱ হয়, আৰু পুণ্যও সৎকীৰ্তিৰ পৰাই জন্মে।

Verse 40

सत्कीर्त्या राजते लोकश्चंद्रश्चंद्रिकया न्यथा । गजाश्वहेमनिचयं रत्नराशिं नगोपमम्

সৎকীৰ্তিৰে লোক জ্যোতিৰ্ময় হয়, যেন চন্দ্ৰ চন্দ্ৰিকাৰে দীপ্ত হয়। হাতী-ঘোঁৰাৰ ঢেৰ, সোণৰ ভঁৰাল বা পৰ্বতসম ৰত্নৰাশি দিয়ে নহয়।

Verse 41

अकीर्त्योपहतं सर्वं तृणवन्मुंच सत्वरम् । मातुः कोपं पितुः कोपं गुरोः कोपं धनव्य यम्

অকীৰ্তিয়ে আঘাত কৰা সকলো তৃণসম জানি শীঘ্ৰে ত্যাগ কৰা। মাতৃৰ ক্ৰোধ, পিতৃৰ ক্ৰোধ আৰু গুৰুৰ ক্ৰোধৰ পৰা বাঁচা—ই ধন আৰু কল্যাণ নাশক।

Verse 42

पुत्राणामपराधं च ब्राह्मणानां क्षमस्व भोः । यथा द्विजप्रसादः स्यात्तथा तेषां हितं चर

হে মহাশয়, তোমাৰ পুত্ৰসকলৰ আৰু ব্ৰাহ্মণসকলৰ অপৰাধ ক্ষমা কৰা। দ্বিজসকল সন্তুষ্ট হৈ অনুগ্ৰহ কৰিব পৰাকৈ তেওঁলোকৰ হিতত তেনেদৰে আচৰণ কৰা।

Verse 43

राजानं संकटे मग्नमुद्धरेयुर्द्विजोत्तमा । आयुर्यशो बलं सौख्यं धनं पुण्यं प्रजोन्नतिः

দ্বিজশ্ৰেষ্ঠসকলে বিপদত নিমগ্ন ৰজাক উদ্ধাৰ কৰিব পাৰে। তেঁওলোকৰ আশ্ৰয়ত আয়ু, যশ, বল, সুখ, ধন, পুণ্য আৰু প্ৰজাৰ সমৃদ্ধি বৃদ্ধি পায়।

Verse 44

कर्मणा येन जायेत तत्सेव्यं भवता सदा । देशं कालं च शक्तिं च कार्यं चा कार्यमेव च

যে কৰ্মৰ দ্বাৰা শুভ ফল জন্মে, সেই আচৰণ তুমি সদায় পালন কৰা। দেশ, কাল, নিজৰ শক্তি, কৰণীয় আৰু অকৰণীয়—এই সকলো বিবেচনা কৰা।

Verse 45

सम्यग्विचार्य यत्नेन कुरु कार्यं च सर्वदा । न कुर्याः कस्यचिद्बाधां परबाधां निवारय

ভালদৰে বিচাৰ কৰি যত্নসহকাৰে সদায় কৰ্তব্য সম্পাদন কৰা। কাকো কষ্ট নিদিবা; আনৰ দ্বাৰা হোৱা অনিষ্ট ৰোধ কৰা।

Verse 46

चोरान्दुष्टांश्च बाधेथाः सुनीत्या शक्तिमत्तया । स्नाने जपे च होमे च दैवे पित्र्ये च कर्मणि

চোৰ আৰু দুষ্টক সুনীতি আৰু শক্তিৰ দ্বাৰা দমন কৰা। স্নান, জপ, হোম, আৰু দেৱকাৰ্য তথা পিতৃকাৰ্যত নিয়মিত হওক।

Verse 47

अत्वरो भव निद्रायां भोजने भव सत्वरः । दाक्षिण्ययुक्तमशठं सत्यं जनमनोहरम्

নিদ্ৰাত তাড়াহুড়া নকৰিবা; কিন্তু ভোজনত সময়মতে সত্বৰ হওক। দাক্ষিণ্যযুক্ত, অকপট, সত্যবাদী আৰু লোকৰ মনোহৰ হওক।

Verse 48

अल्पाक्षरमनंतार्थं वाक्यं ब्रूहि महामते । अभीतो भव सर्वत्र विपक्षेषु विपत्सु च

হে মহামতে! অল্প অক্ষৰে অনন্ত অৰ্থ বহন কৰা বাক্য কোৱা। প্ৰতিপক্ষৰ মাজতো আৰু বিপদ-আপদতেও সকলো ঠাইতে নিৰ্ভয় হোৱা।

Verse 49

भीतो भव ब्रह्मकुले न पापे गुरुशासने । ज्ञातिबंधुषु विप्रेषु भार्यासु तनयेषु च

ব্ৰাহ্মণ কুলৰ মৰ্যাদাৰ বিষয়ে সাৱধান হোৱা; পাপক কেতিয়াও হালকাভাৱে নল’ব—তাৰ পৰা ভয় কৰি বাচি থাকা। গুৰুৰ শাসন-অনুশাসনৰ প্ৰতিও ভয়-ভক্তি ৰাখা। আত্মীয়-বন্ধু, বিপ্ৰ, পত্নী আৰু পুত্ৰসকলৰ ক্ষেত্ৰতো সাৱধান হোৱা।

Verse 50

समभावेन वर्तेथास्तथा भोजनपंक्तिषु । सतां हितोपदेशेषु तथा पुण्य कथासु च

সমভাৱে আচৰণ কৰা; ভোজন-পংক্তিতো একেইভাৱে থাকিবা। সৎলোকৰ হিতকাৰী উপদেশত আৰু পুণ্যময় ধৰ্মকথাতো স্থিৰ হৈ শ্ৰৱণ-গ্ৰহণ কৰা।

Verse 51

विद्यागोष्ठीषु धर्म्यासु क्वचिन्मा भूः पराङ्मुखः । शुचौ पुण्यजलस्यांते प्रख्याते ब्रह्मसंकुले

ধাৰ্মিক বিদ্যাগোষ্ঠীত কেতিয়াও মুখ ঘূৰাই নাথাকিবা। পবিত্ৰ স্থানত—পুণ্যজলৰ তীৰত—যি প্ৰখ্যাত আৰু ব্ৰাহ্মণসমূহে পৰিপূৰ্ণ, তাত বাস কৰা।

Verse 52

महादेशे शिवमये वस्तव्यं भवता सदा । कुलटा गणिका यत्र यत्र तिष्ठति कामुकः

তোমাৰ সদায় বাস কৰা উচিত এক মহাদেশত, যি শিৱময়। য’ত য’ত কুলটা বা গণিকা থাকে, আৰু য’ত কামাসক্ত পুৰুষ থমকি থাকে—

Verse 53

दुर्देशे नीचसंबाधे कदाचिदपि मा वस । एकमेवाश्रितोपि त्वं शिवं त्रिभुवनेश्वरम्

দুৰ্দেশত, নীচ লোকৰ ভিৰে ভৰা ঠাইত কেতিয়াও এক মুহূৰ্তও বাস নকৰিবা। তুমি যদিও কেৱল তেওঁৰেই শৰণ লোৱা—ত্ৰিভুবনেশ্বৰ শিৱৰ।

Verse 54

सर्वान्देवानुपासीथास्तद्दिनानि च मानयन् । सदा शुचिः सदा दक्षः सदा शांतः सदा स्थिरः

সকলো দেৱতাক উপাসনা কৰা, আৰু তেওঁলোকৰ পবিত্ৰ দিনসমূহ মান্য কৰা। সদায় শুচি হোৱা, সদায় দক্ষ হোৱা, সদায় শান্ত হোৱা, সদায় স্থিৰ হোৱা।

Verse 55

सदा विजित षड्वर्गः सदैकांतो भवानघ । विप्रान्वेदविदः शांतान्यतींश्च नियतोज्वलान्

হে নিৰপাপ, সদায় অন্তৰৰ ছয় শত্রুক জয় কৰি, একাগ্ৰচিত্তে এক পৰমতত্ত্বত নিবিষ্ট হৈ থাকা। বেদবিদ্‌ ব্ৰাহ্মণ, শান্তজন আৰু নিয়ম-তপত দৃঢ় উজ্জ্বল যতি-সন্ন্যাসীক সন্মান কৰা।

Verse 56

युग्मम् । पुण्यवृक्षान्पुण्यनदीः पुण्यतीर्थं महत्सरः । धेनुं च वृषभं रत्नं युवतीं च पतिव्रताम्

পুণ্যবৃক্ষ, পুণ্যনদী, পুণ্যতীৰ্থ আৰু মহান সৰোবৰক শ্ৰদ্ধা কৰা। লগতে গাই, ষাঁড়, ৰত্ন আৰু পতিব্ৰতা যুৱতীকো সন্মান কৰা।

Verse 57

आत्मनो गृहदेवांश्च सहसैव नमस्कुरु । उत्थाय समये ब्राह्मे स्वाचम्य विमलाशयः

নিজ গৃহৰ দেৱতাসকলক তৎক্ষণাৎ নমস্কাৰ কৰা। ব্ৰাহ্ম-মুহূৰ্তত উঠি, আচমন কৰি, মন-অভিপ্ৰায় শুদ্ধ কৰা।

Verse 58

नमस्कृत्यात्मगुरुवे ध्यात्वा देवमुमापतिम् । नारायणं च लक्ष्मीशं ब्रह्माणं च विनायकम्

নিজ আত্মগুৰুক নমস্কাৰ কৰি, উমাপতি প্ৰভু শিৱক ধ্যান কৰি, নাৰায়ণ, লক্ষ্মীপতি বিষ্ণু, ব্ৰহ্মা আৰু বিনায়ক গণেশকো ভক্তিভাৱে প্ৰণাম কৰিব।

Verse 59

स्कन्दं कात्यायनीं देवीं महालक्ष्मीं सरस्वतीम् । इन्द्रादीनथ लोकेशान्पुण्यश्लोकानृषीनपि

স্কন্দ, দেবী কাত্যায়নী, মহালক্ষ্মী আৰু সরস্বতীকো নমস্কাৰ কৰিব; তদুপৰি ইন্দ্ৰ আদি লোকপালসকলক আৰু পুণ্যশ্লোক পবিত্ৰ ঋষিসকলকো প্ৰণাম কৰিব।

Verse 60

चिंतयित्वाथ मार्त्तंडमुद्यंतं प्रणमेत्सदा । गंधं पुष्पं च तांबूलं शाकं पक्वफलादिकम्

তাৰ পাছত উদীয়মান মাৰ্তণ্ড (সূৰ্য)ক চিন্তন কৰি সদায় প্ৰণাম কৰিব। সুগন্ধি, ফুল, তাম্বুল, শাক-পাচলি আৰু পকা ফল আদি নিবেদন কৰিব।

Verse 61

शिवाय दत्त्वोपभुंक्ष्व भक्ष्यं भोज्यं प्रियं नवम् । यद्दत्तं यत्कृतं जप्तं यत्स्नातं यद्धुतं स्मृतम्

শিৱক নিবেদন কৰি তাৰ পাছত ভক্ষণ কৰিব—ভক্ষ্য-ভোজ্য, নতুন আৰু প্ৰিয়। যি দান দিয়া হ’ল, যি কৰ্ম কৰা হ’ল, যি জপ কৰা হ’ল, যি স্নান কৰা হ’ল, যি হোমত আহুতি দিয়া হ’ল, বা যি স্মৰণ কৰা হ’ল—

Verse 62

यच्च तप्तं तपः सर्वं तच्छिवाय निवेदय । भुंजानश्च पठन्वापि शयानो विहरन्नपि । पश्यञ्छृण्न्ववदन्गृह्णञ्छिवमेवानुचिंतय

আৰু যি তপস্যা কৰা হৈছে—সেই সকলো শিৱলৈ নিবেদন কৰা। ভোজন কৰোঁতে বা পাঠ কৰোঁতে, শুই থাকোঁতে বা চলাফেরা কৰোঁতে; দেখা, শুনা, কোৱা বা গ্ৰহণ কৰোঁতে—কেৱল শিৱকেই সদায় অনুচিন্তন কৰা।

Verse 63

रुद्राक्षकंकणलसत्करदंडयुग्मो मालांतरालधृतभस्म सितत्रिपुंडूः । पंचाक्षरं परिपठन्परमंत्रराजं ध्यायन्सदा पशुपतेश्चरणं रमेथाः

উজ্জ্বল ৰুদ্ৰাক্ষ-কঙ্কণে শোভিত দুয়োটা বাহু, মালাৰ মাজত ধৃত পবিত্ৰ ভস্ম আৰু উজ্জ্বল ত্ৰিপুণ্ড্ৰসহ; পৰম মন্ত্র-ৰাজ পঞ্চাক্ষৰ সদা জপ কৰি, সদায় ধ্যানত থাকি পশুপতি (শিৱ)ৰ চৰণত ৰমা।

Verse 64

इति संक्षेपतो वत्स कथितो धर्मसंग्रहः । अन्येषु च पुराणेषु विस्तरेण प्रकीर्तितः

এইদৰে, প্ৰিয় বৎস, ধৰ্মৰ এই সঙ্গ্ৰহ সংক্ষেপে কোৱা হ’ল; আন আন পুৰাণত ইয়াক বিস্তাৰে প্ৰখ্যাত কৰা হৈছে।

Verse 65

अथापरं सर्वपुराणगुह्यं निःशेषपापौघहरं पवित्रम् । जयप्रदं सर्वविपद्विमोचनं वक्ष्यामि शैवं कवचं हिताय ते

এতিয়া আৰু মই তোমাক শৈৱ কবচ ক’ম—সকলো পুৰাণৰ গুহ্য সাৰ—যি পবিত্ৰ, সকলো পাপৰ প্ৰৱাহ সম্পূৰ্ণ হৰণ কৰে, জয় প্ৰদান কৰে আৰু সকলো বিপদৰ পৰা মুক্ত কৰে, তোমাৰ মঙ্গলৰ বাবে।