Sukta 90
Sukta 8.90
Indra
এই ছয়-পদীয়া সূক্তত ইন্দ্ৰক “সকলো যুদ্ধত” উপস্থিত থাকিবলৈ আহ্বান কৰা হৈছে; কবিসকলৰ মন্ত্র আৰু সোম-নিষ্পেষণৰ ওচৰলৈ আহিবলৈ, আৰু বিজয় আৰু সমৃদ্ধিত বাধা দিয়া অবৰোধকাৰী শক্তি (বৃত্ৰ) ভাঙি পেলাবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰা হৈছে। ইন্দ্ৰক সত্যবাদী, অটল আৰু বজ্ৰ-অস্ত্ৰধাৰী বুলি প্ৰশংসা কৰি, ধন-সম্পদ ওচৰলৈ আনিবলৈ আৰু বহল আৱৰণৰ দৰে তেওঁৰ ৰক্ষাক বিস্তাৰ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰা হৈছে। শেষত, দূৰদৰ্শী অসুৰ (প্ৰভুত্বশক্তি) ৰূপে ইন্দ্ৰক লাভ কৰি, তেওঁৰ কৃপা (সুম্ন) আৰু আশ্ৰয় প্ৰাপ্ত কৰিবলৈ কামনা কৰা হৈছে।
Mantras
Mantra 1
आ नो विश्वासु हव्य इन्द्रः समत्सु भूषतु । उप ब्रह्माणि सवनानि वृत्रहा परमज्या ऋचीषमः ॥
সকলো সমৰত আমাৰ ওচৰলৈ হব্য ইন্দ্ৰ আহক; বৃত্ৰহা আমাৰ ব্ৰহ্মাণি আৰু সৱনসমূহৰ ওচৰত উপনীত হওক। পৰম-অজ্যা, ঋচীষম—দ্ৰষ্টৃ-বাণীৰ অধিপতি—আমাৰ আহুতিত আসন গ্ৰহণ কৰক।
Mantra 2
त्वं दाता प्रथमो राधसामस्यसि सत्य ईशानकृत् । तुविद्युम्नस्य युज्या वृणीमहे पुत्रस्य शवसो महः ॥
তুমি সিদ্ধিৰ প্ৰথম দাতা; তুমি সত্য অধিপতি, যি আধিপত্য স্থাপন কৰে। তোমাৰ তুৱিদ্যুম্ন (অতি-দ্যুতিমান) শক্তিৰ সৈতে যুক্ত হ’বলৈ আমি বাছি লওঁ—পুত্ৰত্বৰ সেই মহৎ শৱস (বল) যি আমাৰ ভিতৰত পৰাক্ৰম বৃদ্ধি কৰে।
Mantra 3
ब्रह्मा त इन्द्र गिर्वणः क्रियन्ते अनतिद्भुता । इमा जुषस्व हर्यश्व योजनेन्द्र या ते अमन्महि ॥
হে গিৰ্বণ ইন্দ্ৰ, তোমাৰ বাবে ব্ৰহ্ম (স্তোত্ৰ-মন্ত্ৰ) ৰচনা কৰা হয়—অক্ষয়, বিস্ময়ময়। হে হৰ্যশ্ব (হলদীয়া ঘোঁৰাযুক্ত) জন, এইবোৰ গ্ৰহণ কৰা—যাত্ৰাৰ বাবে শক্তিৰ এই যোজনা, যিবোৰ আমি তোমাৰ বাবে মনত স্থিৰ কৰি ৰাখিছোঁ।
Mantra 4
त्वं हि सत्यो मघवन्ननानतो वृत्रा भूरि न्यृञ्जसे । स त्वं शविष्ठ वज्रहस्त दाशुषेऽर्वाञ्चं रयिमा कृधि ॥
কাৰণ তুমি সঁচা, হে মঘৱন; কেতিয়াও পিছলৈ নঘূৰি তুমি বহু বৃত্ৰ (বাধা) নিঃশেষ কৰ। সেয়ে, হে শৱিষ্ঠ, বজ্ৰহস্ত, দাশুষ (অৰ্পণকাৰী) জনৰ বাবে ধন-সম্পদক ওচৰলৈ আন—আমালৈ ৰয়ি (ঐশ্বৰ্য) আগবঢ়াই দে।
Mantra 5
त्वमिन्द्र यशा अस्यृजीषी शवसस्पते । त्वं वृत्राणि हंस्यप्रतीन्येक इदनुत्ता चर्षणीधृता ॥
হে ইন্দ্ৰ, তুমিয়েই ইয়শা (যশ-গৌৰৱ); ঋজীষী—সোজা গতিৰ, হে শৱসস্পতি (বলৰ অধিপতি)। তুমি একাই অপ্রতীন (অমুখামুখি) বৃত্ৰসমূহ বধ কৰ; অনুত্ত (অতুলনীয়), তুমি চর্ষণীধৃত (জনসমূহৰ ধাৰক)—সত্যৰ বিজয়ৰ বাবে আমাৰ ভিতৰত মানৱ ক্ষেত্ৰক স্থিৰ কৰি ৰাখ।
Mantra 6
तमु त्वा नूनमसुर प्रचेतसं राधो भागमिवेमहे । महीव कृत्तिः शरणा त इन्द्र प्र ते सुम्ना नो अश्नवन् ॥
এতিয়া নিশ্চয়েই, হে অসুৰ—প্ৰচেতস্ (বিস্তৃত বোধসম্পন্ন), আমি তোমাক ৰাধস্ৰ ভাগ যেন বিচাৰি প্ৰাৰ্থনা কৰোঁ। হে ইন্দ্ৰ, তোমাৰ শৰণ মহৎ আৱৰণৰ দৰে বিস্তৃত; তোমাৰ সুম্ন (অনুগ্ৰহ-মঙ্গল) আমাৰ ওচৰলৈ আগবাঢ়ক, আৰু আমি তাক লাভ কৰোঁ।
Inside Sukta 90
How it unfolds
- Where it opens
A direct summons: Indra is asked to come to the sacrificers in every battle and to draw near to their mantras and Soma-pressings (8.90.1).
- Development
Indra is praised as truthful and unbending, repeatedly striking down many obstructions; the poets pivot from praise to concrete requests for wealth and well-being to approach (8.90.4).
- Climax
The hymn seeks Indra as the far-seeing lordly power (asura pracetasa), desiring a ‘share’ of fulfilment and emphasizing his vast protective shelter (8.90.6).
- Where it settles
It closes by asking that Indra’s gracious harmonies/blessings (sumnā) be reached and attained—stabilizing the invocation into lasting protection and prosperity.
The deity: Indra
- In the VedaIndra is hailed as Maghavan (the bountiful), Vṛtrahā (slayer of Vṛtra/obstruction), Vajrahasta (wielder of the thunderbolt), and the master of inspired utterance who comes to the Soma pressings and seats himself in the offering.
- Cosmic functionHe upholds ṛta by breaking constriction and releasing powers needed for life—victory, rains/flows, and the free movement of strength and fortune—especially in moments of contest (samatsu).
- Inner significanceIndra signifies the awakened force of will and clarity that smashes inner inertia, fear, and blockage, allowing inspiration, courage, and abundance to ‘come near’ to the practitioner.
Famous verses
vṛtrahā
vajrahasta
asura pracetasa
Attributes of the deity
- Vṛtrahā (obstruction-slayer)
- Vajrahasta (thunderbolt-wielder)
- Maghavan (generous giver)
- Satya (truth-aligned)
- Pracetasa (wide-perceiving)
- Protector who offers shelter (śaraṇa)
Also by this seer
- Mandala 8 contains many hymns of the Kaṇva milieu and other poet-families; RV 8.90 is part of the Indra-focused liturgical corpus used in Soma rites.
- The diction aligns with common Indra-stotra themes (vṛtrahā, vajrahasta, satya, maghavan), reflecting shared poetic conventions rather than a uniquely identifiable authorial signature.
The rite, step by step
- Prepare the altar and kindled fire; establish the rite with opening recitations.
- Press Soma (savana) and purify it; accompany with Indra-stotras inviting his approach.
- Recite the hymn while offering Soma and ghee, explicitly calling Indra to ‘sit’ in the offering and to attend the mantras.
- Petition for victory over obstacles (vṛtra), protection (śaraṇa), and the approach of wealth (rayi).
- Conclude with a request for Indra’s grace (sumná) to be attained and to remain with the sacrificer.
Offerings
- Soma (pressed juice)
- Ghee/clarified butter
- Oblations into Agni accompanying the Indra-invocation
Frequently Asked Questions
It asks Indra to come close during conflicts and rituals, to accept the Soma offerings, to destroy obstacles (vṛtra), and to bring prosperity and protection to the worshippers.
In Vedic thought, “battle” can mean both outer conflict and any intense contest where strength and clarity are tested; Indra is invoked as the power that breaks blockage and secures victory.
Here it means Indra as a lordly, far-seeing power—one with wide perception—whose protection is vast and whose grace can be ‘attained’ by those who offer and recite with sincerity.
Ask anything about Sukta 90 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
