Sukta 40
Sukta 6.40
Bharadvāja Bārhaspatya (traditional for 6.40)
Indra
Triṣṭubh (probable)
এই সৰু ইন্দ্ৰ-স্তোত্ৰত অগ্নি জ্বলি উঠা আৰু সোম পিষা হোৱা সময়ত দেৱতাক যজ্ঞলৈ তৎক্ষণাৎ আহিবলৈ জৰুৰী আহ্বান জনোৱা হৈছে—পান কৰি উল্লসিত হ’বলৈ। কবিয়ে ইন্দ্ৰক ৰথৰ জোঁত খুলি উপাসক-মণ্ডলীৰ সৈতে বহিবলৈ, বল, “সুবিতা” (suvitā; সুগতি/সু-পথ) আৰু ৰক্ষা দান কৰিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰে। ইন্দ্ৰ স্বৰ্গত দূৰত থাকিলেও বা নিজৰ গোপন আসনত থাকিলেও, মৰুতসকলৰ সৈতে একেলগে যজ্ঞক্ৰিয়াক ৰক্ষা কৰিবলৈ তেওঁক অনুৰোধ কৰা হৈছে।
Mantras
Mantra 1
इन्द्र पिब तुभ्यं सुतो मदायाव स्य हरी वि मुचा सखाया । उत प्र गाय गण आ निषद्याथा यज्ञाय गृणते वयो धाः ॥
হে ইন্দ্ৰ, পান কৰা—তোমাৰ বাবে সোম ৰস আনন্দ-উন্মাদনাৰ্থে নিপীড়িত; হে সখা, তোমাৰ দুটা হৰী অশ্বক মুক্ত কৰা। আৰু গীত গোৱা; গণৰ সৈতে আহি আসন গ্ৰহণ কৰা—তেতিয়া যজ্ঞত, স্তৱনকাৰীক দেহধাৰী জীৱনৰ বাবে শক্তিৰ পূৰ্ণতা দিয়া।
Mantra 2
अस्य पिब यस्य जज्ञान इन्द्र मदाय क्रत्वे अपिबो विरप्शिन् । तमु ते गावो नर आपो अद्रिरिन्दुं समह्यन्पीतये समस्मै ॥
ইয়াৰ পৰা পান কৰা—যি তোমাৰ ভিতৰত জন্ম লৈ, হে ইন্দ্ৰ, তুমি উন্মাদনা আৰু ক্রতু (ইচ্ছা-শক্তি)ৰ বাবে পান কৰিছিলা, হে বিস্তৃত-কর্মী। তোমাৰ পানাৰ্থে, তোমাৰ বাবে একেলগে গাভীসদৃশ ৰশ্মি, নৰ-শক্তিসমূহ, জলসমূহ, আৰু অদ্ৰি (পেষণ-শিলা) এই সোম-বিন্দুক একেলগে আগবঢ়াইছে।
Mantra 3
समिद्धे अग्नौ सुत इन्द्र सोम आ त्वा वहन्तु हरयो वहिष्ठाः । त्वायता मनसा जोहवीमीन्द्रा याहि सुविताय महे नः ॥
সমিদ্ধ অগ্নিত, সুত সোমত, হে ইন্দ্ৰ, অতি-বহনক্ষম হৰয় (বায়া অশ্ব) তোমাক আনি দিওক। তোমালৈ সম্পূৰ্ণ নিবিষ্ট মনৰে মই তোমাক আহ্বান কৰোঁ; হে ইন্দ্ৰ, আমাৰ মহৎ সুগতি আৰু বিজয়ী অগ্ৰগতিলৈ আহা।
Mantra 4
आ याहि शश्वदुशता ययाथेन्द्र महा मनसा सोमपेयम् । उप ब्रह्माणि शृणव इमा नोऽथा ते यज्ञस्तन्वे वयो धात् ॥
হে ইন্দ্ৰ, সদায়ৰ দৰে, যি পথ তোমাৰ প্ৰিয়, সেই পথেদি—মহৎ মন লৈ—সোমপানলৈ আহা। আমাৰ এই ব্ৰহ্মাণি (প্ৰেৰিত স্তোত্ৰবাণী) তোমাৰ ওচৰত শুনা; তেতিয়া তোমাৰ যজ্ঞই তোমাৰ নিজ দেহ-প্ৰকাশত বল-প্ৰাণ স্থাপন কৰক।
Mantra 5
यदिन्द्र दिवि पार्ये यदृधग्यद्वा स्वे सदने यत्र वासि । अतो नो यज्ञमवसे नियुत्वान्त्सजोषाः पाहि गिर्वणो मरुद्भिः ॥
হে ইন্দ্ৰ, তুমি যদি দিৱিত পাৰলৈ হওঁ, বা পৃথককৈ, বা নিজৰ সদনত—য’তেই বাস কৰা—সেই ঠাইৰ পৰা আমাৰ যজ্ঞক ৰক্ষাৰ বাবে অৱলোকন কৰা। নিয়ুত্বান (যুগল-যোজিত) হৈ, একসজোষা (একমত) হৈ, হে গিৰ্বণ, মৰুদসকলৰ সৈতে আমাক ৰক্ষা কৰা।
Inside Sukta 40
How it unfolds
- Where it opens
A direct, intimate summons: Indra is asked to drink the Soma prepared for him and to unyoke his steeds and join the companions at the rite.
- Development
The hymn ties Indra’s arrival to the ritual conditions—Agni blazing and Soma pressed—while stressing single-minded devotion in the caller’s heart and speech.
- Climax
The plea for suvitā and great benefit (mahe naḥ): Indra’s coming is framed as the decisive turning toward victorious progress and empowered life.
- Where it settles
A final all-encompassing request: wherever Indra may dwell, may he protect the sacrifice and the worshippers in harmony with the Maruts.
The deity: Indra
- In the VedaIndra is praised as soma-drinker, wielder of thunder (vajrin), lord of might who comes swiftly on his bay steeds, and protector of the sacrificer; he is also ‘girvaṇas’, the one who delights in hymns.
- Cosmic functionHe secures order by breaking obstacles, releasing vital powers, and granting victory, strength, and safe passage; he responds to Soma and hymn as the energizing center of the rite.
- Inner significanceIndra symbolizes awakened will-power and victorious clarity—an inner force that, when ‘invited’ by disciplined offering and truthful speech, overcomes inertia and fear and grants confident forward movement (suvitā).
The seer
- Bharadvāja BārhaspatyaBharadvāja gotra (Āṅgirasa/Bārhaspatya line) · A प्रमुख ṛṣi of the Rigveda’s sixth maṇḍala, famed for powerful Indra and Agni hymns and for articulating the ritual-psychological link between Soma, inspired speech, and victory.
Famous verses
इन्द्र पिब तुभ्यं सुतो मदायाव स्य हरी वि मुचा सखाया । उत प्र गाय गण आ निषद्याथा यज्ञाय गृणते वयो धाः ॥suvitāya mahe naḥ
pāhi girvaṇo marudbhiḥ
Attributes of the deity
- Soma-drinker (somapā)
- Mighty and victorious
- Swiftly arriving on bay steeds (harī)
- Protector of sacrifice and worshipper
- Delights in praise (girvaṇas)
- Allied with the Maruts (storm-powers)
Also by this seer
- Primary seer-family of Rigveda Maṇḍala 6 (many sūktas attributed to the Bharadvājas)
- Numerous hymns to Indra, Agni, and allied deities across RV 6 emphasizing yajña, protection, and martial success
- Later Vedic tradition associates Bharadvāja with Br̥haspati/Āṅgirasa heritage and with transmission of sacred lore (śruti) within the Bharadvāja lineage
The rite, step by step
- Kindle Agni (samiddha agni) to establish the ritual presence.
- Press and offer Soma (suta soma) as the primary oblation to Indra.
- Invite Indra to ‘drink’ and become exhilarated (madāya), requesting his immediate approach.
- Seat the deity with the worshipping company/host (gaṇa), accompanied by recitation and song.
- Ask for boons: vitality/strength (vayaḥ), suvitā (good passage), victory and protection of the rite.
- Conclude with a protective appeal: wherever Indra abides, may he guard the sacrifice together with the Maruts.
Offerings
- Soma (pressed juice)
- Ghee/oblations into Agni as accompaniment
- Hymns (stotra/śastra) as the ‘offering of speech’
Frequently Asked Questions
It invites Indra to come to the Soma sacrifice, drink the pressed Soma, and then grant strength, successful progress (suvitā), and protection to the worshippers.
Because the hymn assumes a Soma-yajña setting: Agni is kindled to carry offerings, and Soma is pressed as Indra’s special drink that energizes his help.
The Maruts are storm-like powers allied to Indra; invoking them together asks for coordinated force—both protection of the ritual and victory over obstacles.
Ask anything about Sukta 40 of the Rig Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
