HomeRig VedaMandala 5Sukta 58Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 5.58.2Mandala 5, Sukta 58, Mantra 2

Sukta 5.58

Rishi: Atri (Ātreya)
Devata: Marutaḥ
Chandas: Triṣṭubh

त्वेषं गणं तवसं खादिहस्तं धुनिव्रतं मायिनं दातिवारम् । मयोभुवो ये अमिता महित्वा वन्दस्व विप्र तुविराधसो नॄन् ॥

tveṣáṁ gaṇáṁ tavásaṁ khādíhastáṁ dhúnivratam māyínaṁ dātívāram | mayobhúvo yé ámitā mahitvā́ vándasva vipra tuvirā́dhaso nṝ́n ||

হে বিপ্ৰ (প্ৰজ্ঞাৱান), সেই ত্বেষ (জ্বলন্ত) গণক বন্দনা কৰা—তৱস (বলবান), হাতে অস্ত্ৰ ধৰা, যাৰ বিধি ধুনিব্ৰত (বাধা কঁপাই ভাঙে), কাৰ্যত মায়িন (কৌশলী), দানত দাতিৱার (উদাৰ)। যিসকল ময়োভূ (আনন্দদাতা), মহিমাত অমিত—বৃহৎ দানশীল সেই নৃ (বীৰ)সকলক বন্দনা কৰা।

त्वेषम्fierce, blazing
त्वेषम्:
Karma (विशेष्य-विशेषणभावे ‘गणम्’ विशेषयति)
TypeAdjective
Rootत्विष् (प्रातिपदिक: त्वेष-)
गणम्troop, host
गणम्:
Karma
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
तवसम्strong, mighty
तवसम्:
Karma (विशेष्य-विशेषणभावे ‘गणम्’ विशेषयति)
TypeAdjective
Rootतवस् (प्रातिपदिक)
खादिहस्तम्with devouring hands / having hands that seize and consume
खादिहस्तम्:
Karma (विशेष्य-विशेषणभावे ‘गणम्’ विशेषयति)
TypeAdjective
Rootखादि-हस्त (समास; खादि- ‘भक्षयितृ/खादक’ + हस्त)
धुनिव्रतम्whose ordinance is roaring/shaking; of tumultuous vow
धुनिव्रतम्:
Karma (विशेष्य-विशेषणभावे ‘गणम्’ विशेषयति)
TypeAdjective
Rootधुनि-व्रत (समास; धुनि- ‘ध्वनिमत्/धुननशील’ + व्रत)
मायिनम्wondrous, possessing māyā (magic/skill)
मायिनम्:
Karma (विशेष्य-विशेषणभावे ‘गणम्’ विशेषयति)
TypeAdjective
Rootमायिन् (प्रातिपदिक)
दातिवारम्granting protection/boons; a giver and defender
दातिवारम्:
Karma (विशेष्य-विशेषणभावे ‘गणम्’ विशेषयति)
TypeAdjective
Rootदाति-वार (समास; दाति- ‘दान/दातृ’ + वार ‘रक्षक/आवरण/प्रतिरोध’—वेदिक प्रयोग)
मयोभुवःbringers of joy, beneficent ones
मयोभुवः:
Kartā (सापेक्ष-सम्बन्धे ‘ये’ इत्यस्य विशेष्य)
TypeNoun/Adjective
Rootमयो-भू (समास; मयस् ‘आनन्द/सुख’ + भू ‘भव’)
येwho
ये:
Kartā (यः-सम्बन्धः; ‘नॄन्’ इत्यस्य विशेषण-सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अमिताःimmeasurable, boundless
अमिताः:
Kartā (ये इत्यस्य विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-मित (कृदन्त/विशेषण; √मा ‘माने’/‘मित’ ‘measured’ + अ-)
महित्वाby (their) greatness, through majesty
महित्वा:
Karaṇa (महत्त्वेन/महत्त्वात्—‘by/through greatness’)
TypeNoun
Rootमहित्व (प्रातिपदिक; महत्-भाव)
वन्दस्वworship/praise!
वन्दस्व:
(मुख्यक्रिया) —
TypeVerb
Root√वन्द् (स्तुतौ)
विप्रO inspired poet/seer
विप्र:
(सम्बोधन) —
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
तुविराधसःrich in gifts, of abundant bounty
तुविराधसः:
Karma (नॄन् विशेषयति)
TypeAdjective
Rootतुवि-राधस् (समास; तुवि ‘बहु/अत्यर्थ’ + राधस् ‘दान/समृद्धि’)
नॄन्men, heroes
नॄन्:
Karma (वन्दस्व इत्यस्य)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
AI

Ask anything about this verse

Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App