HomeRig VedaMandala 3Sukta 36Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Rig Veda 3.36.4Mandala 3, Sukta 36, Mantra 4

Sukta 3.36

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (hymn attribution).
Devata: Indra (empowered by Soma).
Chandas: Triṣṭubh (probable).

महाँ अमत्रो वृजने विरप्श्युग्रं शवः पत्यते धृष्ण्वोजः । नाह विव्याच पृथिवी चनैनं यत्सोमासो हर्यश्वममन्दन् ॥

mahā́m ámatro vṛjáne vi-rápśy ùgráṃ śávaḥ patyate dhṛṣṇv-ójaḥ | nā́ha vivyāca pṛthivī́ canáinaṃ yát sómāso háryaśvam ámandan ||

মহান, অমিত—কৰ্মক্ষেত্ৰত তেওঁ বিস্তাৰিত হয়; তেওঁৰ উগ্ৰ শক্তি আধিপত্য লয়, তেওঁৰ ধৃষ্ট ওজ। পৃথিৱীয়েও তেওঁক আৱৰি ধৰিব নোৱাৰে, যেতিয়া সোমসমূহে হৰ্যশ্ব—তাম্ৰবৰ্ণ অশ্বযুক্ত—জনক আনন্দিত কৰে।

म॒हाँgreat
म॒हाँ:
Kartā (विशेषण-रूपेण कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
अम॑त्रःunmeasured, boundless
अम॑त्रः:
Kartā (विशेषण-रूपेण कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootअमत्र (प्रातिपदिक; न- + मत्र ‘माप/सीमा’)
वृ॒जने॑in the battle/contest
वृ॒जने॑:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवृजन (प्रातिपदिक)
विर॒प्श्यु॑ग्रंfierce in swift onset
विर॒प्श्यु॑ग्रं:
Karma (विशेष्यं ‘शवः’)
TypeAdjective
Rootवि-रप्शि-उग्र (समास; रप्शि ‘क्षिप्र/वेगवान्’ + उग्र)
शवःmight, power
शवः:
Karma
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
पत्यतेrushes/falls upon, swoops
पत्यते:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु; ‘पतति/पत्-’), आत्मनेपद
धृ॒ष्ण्वोजःbold strength
धृ॒ष्ण्वोजः:
Kartā (कर्तृपद; इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeNoun (compound epithet)
Rootधृष्णु-ओजस् (समास; धृष्णु ‘धृष्ट/साहसी’ + ओजस्)
not
:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Root
आहhas said / declared
आह:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअह्/आह् (परस्मैपद; परोक्ष-भूतार्थे ‘आह’)
विव्याचencompassed, spread over
विव्याच:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-व्यच् (धातु; ‘व्यच्’ = व्याप्नोति/विस्तारयति), परस्मैपद
पृथि॒वीthe Earth
पृथि॒वी:
Kartā
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
and
:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Root
not
:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable
Root
एनम्him (that one)
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यत्when/that
यत्:
(सम्बन्धक)
TypeIndeclinable/Relative
Rootयद् (सर्वनाम)
सोमासःthe Soma-juices
सोमासः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
हर्यश्वम्the tawny-horsed one (Indra)
हर्यश्वम्:
Karma
TypeAdjective (epithet)
Rootहरि-अश्व (बहुव्रीहि/कर्मधारय; ‘having tawny horses’)
अमन्दन्gladdened, exhilarated
अमन्दन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootमन्द् (धातु; ‘मन्द्’ = प्रमोदते/मादयति), परस्मैपद

Ask anything about this verse

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Rig Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App