Brahma Khanda (Book of Brahmā / Vaiṣṇava Theology and Observance)
The Section on Brahma
পদ্মপুৰাণৰ ব্ৰহ্ম-খণ্ড এক দৃঢ় বৈষ্ণৱ ধৰ্মতত্ত্ব আৰু নৈতিক আচৰণৰ গ্ৰন্থ। কালি-যুগত আয়ু হ্ৰাস আৰু যজ্ঞ-আচাৰৰ সামৰ্থ্য কমি যোৱাৰ প্ৰেক্ষাপটত ই ভক্তিকেই নিশ্চিত উদ্ধাৰৰ পথ বুলি প্ৰতিপন্ন কৰে। বিষ্ণু-শৰণ, নামস্মৰণ আৰু হৰি-কথাৰ পবিত্ৰতা ইয়াৰ মূল সুৰ। এই খণ্ডৰ বৰ্ণনা পুৰাণীয় স্তৰবদ্ধ পৰম্পৰাৰে গঠিত: সূতৰ পাঠ, প্ৰাচীন সংলাপ (যেনে ব্যাস–জৈমিনি), আৰু কেতিয়াবা সংকলক-ধাঁচৰ সমাপ্তি-উক্তি। এই কাঠামোৱে শ্ৰৱণ (শুনা), কীৰ্তন (গুণগান), সাধুসঙ্গ, আৰু হৰি-কথা শুনা-গোৱা-স্মৰণৰ অধিকাৰক শাস্ত্ৰীয় মৰ্যাদা দিয়ে। ব্ৰহ্ম-খণ্ডে পুনঃপুনঃ কয় যে ভক্তিভাৱে শুনা আৰু স্মৰণে অন্তঃকৰণ শুদ্ধ কৰে, যমৰ দূতসকলৰ ভয়ৰ পৰা ৰক্ষা কৰে, আৰু বিষ্ণুৰ পৰম ধাম লাভৰ যোগ্যতা জন্মায়। একে সময়তে বাক্-ধৰ্মৰ নীতি স্থাপন কৰি কথাত বাধা দিয়া, উপহাস কৰা, আৰু মিছা উপদেশ দিয়া—এইবোৰক কঠোৰভাৱে নিন্দা কৰে। বহু পাঠ-ধাৰাত এই খণ্ড মাহ-ভিত্তিক ব্ৰত-আচাৰলৈ প্ৰৱেশদ্বাৰ, বিশেষকৈ কাৰ্তিক-মাহৰ ভক্তি-অনুশীলন। বৈষ্ণৱৰ লক্ষণ—অহিংসা, সত্য, দয়া, শুচিতা আৰু নিয়ম-নিষ্ঠা—ইয়াত আদৰ্শ ৰূপে উজ্জ্বল; একাদশী-ব্ৰত, তুলসী-সেৱা, আৰু শালগ্ৰাম-শ্ৰদ্ধাও গুৰুত্বপূৰ্ণ। শেষত ফলশ্ৰুতিৰ মাধ্যমে হৰি-কথা শ্ৰৱণ-কীৰ্তনৰ মহাফল ঘোষণা কৰি ভক্তক সত্সঙ্গ, নম্ৰতা আৰু নিত্য নামস্মৰণত স্থিৰ হ’বলৈ অনুপ্ৰাণিত কৰে।
Adhyayas in Brahma Khanda
Adhyaya 1
Means of Liberation in Kali-yuga: Satsanga, Hearing Kṛṣṇa-kathā, and the Marks of a Vaiṣṇava
শৌনকে সূতক সোধে—কলিযুগত জীৱে কেনেকৈ মুক্তি লাভ কৰে? সূতে এই প্ৰশ্নৰ প্ৰশংসা কৰি আগৰ এক কথোপকথন স্মৰণ কৰায়, য’ত জৈমিনিয়ে একে কথা ব্যাসক সুধিছিল। ব্যাসে মুক্তিৰ ক্ৰম বৰ্ণনা কৰে: সৎসঙ্গৰ পৰা শাস্ত্ৰ-শ্ৰৱণ; শ্ৰৱণৰ পৰা হৰিভক্তি; ভক্তি পৰিপক্ব হৈ সত্য জ্ঞান; আৰু জ্ঞানৰ পৰিণতি মোক্ষ। অধ্যায়ত হৰি-কথাৰ মহিমা বিশেষকৈ কোৱা হৈছে—য’ত কৃষ্ণলীলাৰ পাঠ হয়, তাত ভগৱানৰ সান্নিধ্য থাকে। পুৰাণ-কথা বাধা দিয়া বা উপহাস কৰা মহাপাপ বুলি কোৱা হৈছে; আনকি শুনিবলৈ ইচ্ছা কৰিলেও সঞ্চিত পাপ নাশ হয়। শেষত বৈষ্ণৱৰ চিন বৰ্ণিত—অহিংসা, সত্যবাদিতা, দয়া, একাদশী-ব্ৰত, তুলসী আৰু শালগ্ৰামৰ পূজা-সন্মান, নিন্দা পৰিহাৰ, আৰু সেৱামুখী শুচিতা—আৰু ফলশ্ৰুতিত বিশ্বাসী শ্ৰোতালৈ মুক্তিৰ আশ্বাস দিয়া হয়।
Adhyaya 2
The Glory of Plastering/Smearing (and Maintaining) Hari’s Temple
সূতে শৌনকক ক’লে যে ব্যাস–জৈমিনিৰ অন্তৰাল সংলাপত দেখুওৱা হৈছে—পাপী মানুহেও কেনেকৈ ভগৱানৰ ধাম লাভ কৰিব পাৰে। ব্যাসে ঘোষণা কৰে যে হৰিৰ (বিষ্ণুৰ) মন্দিৰত লেপন/প্লাষ্টাৰ কৰা আৰু মন্দিৰৰ ৰক্ষণাবেক্ষণ কৰিলে পাপ নাশ হয় আৰু বৈকুণ্ঠলৈ গতি হয়; মন্দিৰ-প্ৰাঙ্গণত দেখা ধূলিকণাইও পুণ্য বৃদ্ধি কৰে। তাৰ পাছত দ্বাপৰত এটা দৃষ্টান্ত কাহিনী: কুখ্যাত চোৰ দণ্ডকাই চুৰি কৰিবলৈ বিষ্ণু-মন্দিৰত সোমায়। তাৰ কাদামাখা ভৰিয়ে অনিচ্ছাকৃতভাৱে মন্দিৰৰ মেঝা সমান কৰি লেপি দিয়ে, আৰু অজান্তেই মন্দিৰ-সেৱাৰ পুণ্য জন্মে। অলপতে সি মৰিলে যমদূতে ধৰি যমৰাজৰ সভালৈ লৈ যায়; চিত্ৰগুপ্তে তাৰ বহু পাপ নিশ্চিত কৰে, কিন্তু সেই এক মন্দিৰ-লেপনৰ পুণ্যই সকলো পাপ দূৰ কৰে বুলি দেখুৱায়। যমে তাক সন্মান দিয়ে আৰু দেৱৰথেৰে হৰিৰ লোকলৈ পঠিয়ায়। অধ্যায়ৰ শেষত এই কাহিনী শুনা বা পাঠ কৰাও পাপ-নাশক বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে।
Adhyaya 3
The Glory of Lamp-Donation (in Kārttika)
এই অধ্যায়ত শৌনকে সূতক কাৰে্ত্তিক মাহাত্ম্য, তাৰ ব্ৰতফল আৰু অৱহেলাৰ দোষ ব্যাখ্যা কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে। সূতে ব্যাসৰ বচন অনুসৰি কাৰে্ত্তিক-ধৰ্ম বৰ্ণনা কৰে—তিলতেল, মাছ আৰু মৈথুন ত্যাগ, তুলসী-পূজা, পুষ্পাৰ্চনা, নৈবেদ্য দান, প্ৰাতঃস্নান; আৰু সকলোতকৈ শ্ৰেষ্ঠ দীপ-দান, যাক অশ্বমেধ-সম পুণ্য আৰু পাপ-নাশক বুলি কোৱা হৈছে। তাৰ পাছত ত্ৰেতাযুগৰ দৃষ্টান্ত কাহিনী: এজন ব্ৰাহ্মণে হৰিৰ সন্মুখত ঘিউৰ দীপ স্থাপন কৰে। এটা ইঁদুৰ অজানিতে দীপৰ সৈতে সংস্পৰ্শ কৰে, আৰু সেই সংস্পৰ্শতেই তাৰ পাপ ক্ষয় হয়। মৃত্যুৰ সময়ত যমদূতে ধৰিবলৈ আহে, কিন্তু বিষ্ণুদূতে বাধা দি কয়—বাসুদেৱৰ আগত দীপ জ্বলি উঠাৰ কাৰণেই মুক্তি, সেয়ে ইঁদুৰ বিষ্ণুলোকলৈ গমন কৰে। শেষত দীপ-মাহাত্ম্য শ্ৰৱণকো তৰণকাৰী বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে।
Adhyaya 4
The Greatness of the Jayantī Vow (Fast, Vigil, and Worship of Hari/Kṛṣṇa)
শৌনকে সূতক জয়ন্তী-ব্ৰতৰ সময় আৰু মহিমা বিষয়ে সুধে। সূতে আগৰ এক দিৱ্য সংলাপ বৰ্ণনা কৰে—নাৰদে ব্ৰহ্মাক প্ৰশ্ন কৰিলে, ব্ৰহ্মাই ক’লে যে জয়ন্তীৰ দিন উপবাস কৰিলে বিষ্ণুৰ লোক লাভ হয়। এই অধ্যায়ত জয়ন্তীৰ পঞ্জিকাগত ৰূপ (বিভিন্ন তিথি-নক্ষত্ৰ সংযোগ) উল্লেখ কৰি ব্ৰতক যজ্ঞ আৰু তীৰ্থতকৈও শ্ৰেষ্ঠ বুলি প্ৰতিপন্ন কৰা হৈছে। উপবাস, নিশা জাগৰণ, ফুল-ধূপ-দীপেৰে হৰি/কৃষ্ণৰ পূজা, দক্ষিণা দান আৰু পুৰাণ-পাঠকক সন্মান কৰাৰ বিধান দিয়া হৈছে; জয়ন্তীত আহাৰ গ্ৰহণ কৰিলে ঘোৰ পাপ বুলি কোৱা হৈছে। ফলশ্ৰুতিত পাপক্ষয়, অমঙ্গল নাশ, মনোবাঞ্ছা পূৰণ, বংশোন্নতি আৰু শেষত হৰিৰ ধামপ্ৰাপ্তিৰ কথা কোৱা হৈছে।
Adhyaya 5
Account of the Ripening of Karma (Childlessness, Offspring, and Remedial Dharma)
শৌনকে সূতক সুধিলে—পুত্ৰহীনতা কেনেকৈ জন্মে আৰু পুত্ৰ কেনেকৈ লাভ হয়। সূতে প্ৰাচীন সংলাপ বৰ্ণনা কৰে, য’ত নাৰদে ব্ৰহ্মাক কৰ্মফলৰ কাৰণ সুধে—সন্তান নোহোৱা, গৰ্ভ বাঞ্জা হোৱা, কেৱল কন্যা জন্ম, নপুংসকতা, আৰু সন্তান হেৰুৱাই শোক পোৱা আদি কেনেকৈ হয়। অধ্যায়ত কোৱা হৈছে যে কিছুমান পাপ—ব্ৰাহ্মণৰ জীৱিকা হৰণ কৰা, ডুবি থকা শিশুক উদ্ধাৰ নকৰা, অতিথিক তিৰস্কাৰ কৰা, গৰ্ভ/শিশু হত্যা—ইত্যাদিৰ ফলত পুত্ৰলাভ বাধাগ্ৰস্ত হয় বা সন্তান নাশ হয়। প্ৰায়শ্চিত্ত-ধৰ্ম হিচাপে পুৰাণ-শ্ৰৱণ আৰু দক্ষিণাসহ পাঠ কৰোৱা, ভূমিদান, স্বৰ্ণগাভী আৰু প্ৰতিমা দান, ব্ৰাহ্মণ-অতিথি সন্মান, মন্দিৰ-সেৱা, হৰিৰ পবিত্ৰ ব্ৰত, আৰু বালা-ব্ৰতত নিৰ্দিষ্ট দান (বৃষ, বস্ত্ৰ, স্বৰ্ণ, কুমৰা/লাউ)ৰ বিধান দিয়া হৈছে। দৃষ্টান্তত ৰজা শ্ৰীধৰৰ কাহিনী আছে—পূৰ্বজন্মত ডুবি থকা শিশুক নুবচোৱাৰ দোষে তেওঁ নিঃসন্তান হয়। ব্যাসৰ উপদেশমতে দান-ব্ৰত পালন কৰাত তেওঁৰ পুত্ৰলাভ ঘটে।
Adhyaya 6
Means to Attain Vaikuṇṭha: The Glory of House-Donation and the Viṣṇudūtas–Yamadūtas Episode
শৌনকে সূতক সোধে—কোন পুণ্যকৰ্মে বৈকুণ্ঠ লাভ হয়? উপদেশত কোৱা হয় যে সুদৃঢ়ভাৱে নিৰ্মিত মাটিৰ ঘৰ বিষ্ণুক বা ব্ৰাহ্মণক দান কৰিলে মহাপুণ্য হয়; তাৰ ফলস্বৰূপ বিষ্ণুলোকত দিৱ্য প্ৰাসাদত বাস লাভ হয়। তাৰ পিছত দৃষ্টান্ত: পাপাচাৰী গণিকা চঞ্চলাপাঙ্গী মন্দিৰ-সম্পৰ্কীয় এক সৰু কাম কৰে—দেৱালত পানৰ অৱশিষ্ট/গুড়ি লগাই দিয়ে। মৃত্যুৰ সময়ত যমদূতে তাক ধৰি নিবলৈ আহে, কিন্তু বিষ্ণুদূতে বাধা দি কয় যে সি বিষ্ণুৰ প্ৰিয় হৈ পৰিছে। যমে চিত্ৰগুপ্তক সোধে; চিত্ৰগুপ্তে বুজাই দিয়ে যে সেই ক্ষুদ্ৰ কৰ্মেই নিৰ্ণায়ক পুণ্য জন্মাই, সি দণ্ডৰ পৰা মুক্ত হৈ বৈকুণ্ঠগামী হয়। শেষত ফলশ্ৰুতি—এই অধ্যায় শুনা বা পঢ়িলে পাপ নাশ হয় আৰু হৰিৰ ধাম লাভ হয়।
Adhyaya 7
The Greatness of Śrī Rādhāṣṭamī (Rādhā’s Birth-Eighth Observance)
শৌনকে সূতক সোধে—গোলোক কেনেকৈ লাভ হয় আৰু শ্ৰী ৰাধাৰ অষ্টমীৰ পৰম মহিমা কি। সূতে আগৰ ব্ৰহ্মা–নাৰদ সংলাপ বৰ্ণনা কৰে; তাত নাৰদে ৰাধা-জনমাষ্টমীৰ কাহিনী, তাৰ ফল আৰু পালন-পদ্ধতি জানিবলৈ বিচাৰে। এই অধ্যায়ত ৰাধাষ্টমীক তৎক্ষণাৎ পাপ-নাশিনী বুলি গৌৰৱ কৰা হৈছে—বৃহৎ উপবাস, দান আৰু অন্যান্য ধৰ্মক্ৰিয়াতকৈও শ্ৰেষ্ঠ; অপূৰ্ণভাৱে পালন কৰিলেও ই ফলদায়ক বুলি কোৱা হৈছে। উদাহৰণস্বৰূপে লীলাবতী নামৰ পাপিনী ভক্তসকলক গীত-সংকীৰ্তন আৰু নৈবেদ্যৰে ৰাধা-পূজা কৰা দেখি ব্ৰত গ্ৰহণ কৰে; সাপৰ দংশনত মৃত্যু হয়; যমদূত আৰু বিষ্ণুদূতৰ মাজত টানাপোড়েন হয় আৰু শেষত তেওঁক গ’লোকলৈ লৈ যায়। পাছত ভাদ্ৰ শুক্ল অষ্টমীত বৃষভানুৰ যজ্ঞভূমিত ৰাধাৰ অৱতৰণ আৰু জন্মৰ কথা সংযুক্ত কৰা হয়, আৰু কৃষ্ণে ৰাধাক ধৰালৈ অৱতৰণৰ উদ্দেশ্য বুজাই দিয়া বৰ্ণনা আছে। শেষত এই মহিমা গোপনে ৰাখিবলৈ উপদেশ আৰু শ্ৰৱণ-মাহাত্ম্য উল্লেখ কৰা হৈছে।
Adhyaya 8
Preparations for the Churning of the Ocean (Prelude to Samudra Manthana)
শৌনকে সূতক সুধিলে—সমুদ্ৰ মন্থন কিয় কৰা হৈছিল? সূতে ক’লে, কাৰণ আৰম্ভ হয় দুৰ্বাসা মুনিৰ ইন্দ্ৰ (শক্ৰ)ৰ সৈতে হোৱা ঘটনাৰ পৰা। মুনিয়ে দিয়া পাৰিজাতৰ মালা ইন্দ্ৰে নিজৰ হাতীৰ ওপৰত থ’লে; হাতীয়ে মালাখন ছিঙি পেলাই দিলে। এই অপমানত দুৰ্বাসাই শাপ/ভৱিষ্যবাণী কৰিলে যে ইন্দ্ৰৰ ত্ৰিলোকীয় শ্ৰী-গৌৰৱ বিনষ্ট হ’ব। তাৰ পাছত লোকমাতা শ্ৰী (লক্ষ্মী/ইন্দিৰা) অদৃশ্য হয় আৰু তিনিও লোকত অনাবৃষ্টি, ক্ষুধা আৰু তৃষ্ণাৰ দুখ নামি আহে। দেৱতাসকলে ব্ৰহ্মা (ধাতা/পিতামহ)ৰ শৰণ লয়। ব্ৰহ্মাই ঋষিসকলসহ ক্ষীৰসাগৰত গৈ অষ্টাক্ষৰ মন্ত্রেৰে বিষ্ণুৰ আৰাধনা কৰে। শ্ৰীভগৱান বিষ্ণু প্ৰকট হৈ তেওঁলোকৰ প্ৰাৰ্থনা শুনে, লক্ষ্মীৰ অন্তৰ্ধানৰ কাৰণ ব্যাখ্যা কৰে আৰু আদেশ দিয়ে—মন্দৰ পৰ্বতক মন্থনদণ্ড আৰু বাসুকীক ৰজ্জু কৰি ক্ষীৰসাগৰ মন্থন কৰা। তেওঁ কূৰ্ম অৱতাৰ ধৰি পৰ্বত ধাৰণ কৰি সহায় কৰিব বুলি আশ্বাস দিয়ে।
Adhyaya 9
The Churning of the Ocean (Milk Ocean Episode: Kālakūṭa, Hari-nāma, and Alakṣmī/Jyeṣṭhā)
এই অধ্যায়ত দেৱতাসকলে মন্দৰ পৰ্বতক মথনী কৰি আৰু অনন্ত (শেষ)ক ৰজ্জু কৰি ক্ষীৰ-সমুদ্ৰ মন্থনৰ কাহিনী বৰ্ণিত। হৰিয়ে কূৰ্ম অৱতাৰ ধৰি পৰ্বতক ধাৰণ কৰে; এই মন্থন একাদশীৰ দিনত সংঘটিত বুলি সময়-চিহ্নিত কৰা হৈছে। প্ৰথমে কালকূট বিষ উৎপন্ন হোৱাত দেৱতাসকল ভয়ত পলাই যায়; তেতিয়া শংকৰ/শিৱে অন্তৰত নাৰায়ণক ধ্যান কৰি মহামন্ত্ৰ জপে বিষৰ প্ৰভাৱ নিৰ্বিষ কৰে। পাছত গ্ৰন্থত হৰিৰ নাম—অচ্যুত, অনন্ত, গোবিন্দ—ৰ মহিমা প্ৰকাশ পায় আৰু প্ৰণৱ-সহ নমস্কাৰক বিষ, সৰ্প বা অগ্নিৰ দ্বাৰা মৃত্যুভয়ৰ পৰা ৰক্ষাৰ উপায় বুলি উপদেশ দিয়া হয়। মন্থন চলি থাকোঁতে অলক্ষ্মী/জ্যেষ্ঠা উদ্ভৱ হয়; দেৱতাসকলে তাক কলহ, অশুচিতা, গুৰু-দেৱ-অতিথিৰ অপমান, যজ্ঞ-দানৰ অৱহেলা, জুৱা, ব্যভিচাৰ, চৌৰ্য আৰু অপবিত্ৰ আহাৰ-আচাৰযুক্ত স্থানসমূহত বাস কৰিবলৈ নিৰ্দেশ দিয়ে—মিথক গৃহস্থ-ধৰ্মৰ শিক্ষালৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।
Adhyaya 10
The Churning of the Ocean (Samudra Manthana)
সমুদ্ৰ-মন্থন অব্যাহত থাকোঁতে বহু মঙ্গলময় ধন-সম্পদ আৰু সত্তা উদ্ভৱ হয়—ঐৰাৱত, উচ্চৈঃশ্ৰৱা, ধন্বন্তৰি, পাৰিজাত, সুৰভী আৰু অপ্সৰাসকল। শেষত শ্ৰী মহালক্ষ্মীৰ দীপ্তিময় আবিৰ্ভাৱ ঘটে। দেবগণে শ্ৰী-সূক্তেৰে মাতৃৰ স্তৱ কৰে; লক্ষ্মীয়ে সকলো জীৱৰ প্ৰাণবায়ুস্বৰূপে ৰক্ষা-বৰ দান কৰে আৰু নাৰায়ণ প্ৰকাশ পায়। লক্ষ্মীয়ে বিশ্ব-ৰক্ষাৰ হেতু বিষ্ণুক নিজে গ্ৰহণ কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে, কিন্তু অলক্ষ্মীৰ পূৰ্ববিবাহৰ সমস্যা উত্থাপিত হয়। বিষ্ণুৱে অলক্ষ্মীৰ উপযুক্ত ব্যৱস্থা কৰি লক্ষ্মীক গ্ৰহণ কৰে। তাৰ পিছত দেবতাসকলে অসুৰক পৰাজিত কৰি অমৃত বিতৰণ কৰে; বিষ্ণুৱে মোহিনী-ৰূপ ধৰি অমৃত পৰিবেশন কৰে। ৰাহু ছল কৰি অমৃত পান কৰিবলৈ সোমায়, কিন্তু সূৰ্য আৰু চন্দ্ৰে তাক চিনাক্ত কৰে; বিষ্ণুৰ আঘাতে সি ছিন্ন হয় আৰু ৰাহু–কেতু তথা গ্ৰহণ-বিদ্বেষৰ কাহিনী প্ৰচলিত হয়। অধ্যায়ৰ অন্তত বায়স-তীৰ্থৰ মাহাত্ম্য, স্নান, দান আৰু শুদ্ধ আকাঙ্ক্ষাৰে পুণ্যলাভ আৰু উদ্ধাৰৰ ফল ঘোষণা কৰা হয়।
Adhyaya 11
The Lakṣmī–Nārāyaṇa Vow Narrative (Puṣya Thursday Observance and the Ethics of Fortune)
স্ত্ৰীৰ সৌভাগ্য বা বিনাশ কিহে নিৰ্ধাৰণ কৰে, আৰু লক্ষ্মী কিয় থাকে বা আঁতৰি যায়—এই প্ৰশ্নৰ উত্তৰত সূতে দ্বাপৰযুগৰ এক দুষ্প্ৰাপ্য কাহিনী ক’বলৈ ধৰে। সৌৰাষ্ট্ৰৰ ৰজা ভদ্ৰশ্ৰৱা আৰু ৰাণী সুৰতিচন্দ্ৰিকাৰ গৃহত কমলা-লক্ষ্মী নীতিদা (ধৰ্মাচৰণৰ প্ৰতিমূৰ্তি)ৰ সৈতে জড়িত বৃদ্ধা ব্ৰাহ্মণীৰ ৰূপ ধৰি প্ৰৱেশ কৰি গৃহস্থ ধৰ্ম শুদ্ধ পথলৈ ঘূৰাই দিয়ে। কিন্তু অহংকাৰত ৰাণীয়ে সেই বৃদ্ধাক অপমান কৰি আঘাত কৰে; দেৱী শোকত আঁতৰি যায় আৰু গৃহৰ শ্ৰী-সমৃদ্ধি ক্ষয় পায়। তাৰ পাছত কুমাৰী শ্যামাবালাই ব্ৰত-কথা শুনি লক্ষ্মী–নাৰায়ণ ব্ৰত গ্ৰহণ কৰে—বিশেষকৈ মাৰ্গশীৰ্ষ মাহত পুষ্য নক্ষত্ৰযুক্ত বৃহস্পতিবাৰে—নিৰ্দিষ্ট নৈবেদ্য, পূজা আৰু ব্ৰাহ্মণ-ভোজনসহ। লক্ষ্মীৰ দিৱ্য দূতে যমৰ দূতৰ পৰা ভক্তক ৰক্ষা কৰে; যোগ্যজনৰ ঘৰত পুনৰ সমৃদ্ধি স্থাপিত হয়, আৰু অহংকাৰ তথা আচাৰ-অবমাননাই ক্ষতি আনে। অধ্যায়ৰ শেষত দৃঢ় ফলশ্ৰুতি: ব্ৰতৰ ফল সিদ্ধ হ’বলৈ এই কাহিনী শ্ৰৱণ কৰাটো অনিবাৰ্য।
Adhyaya 12
Protection of Brāhmaṇas
শৌনকে সুধিলে—পাপমুক্ত হৈ কেনেকৈ হৰিৰ ধাম লাভ হয়? সূতে ক’লে—ব্ৰাহ্মণক ৰক্ষা কৰা, ধন বা প্ৰাণৰ মূল্য দিলেও, বিষ্ণুলোক প্ৰাপ্তিৰ পথ। এই কথা ৰজা দীননাথৰ কাহিনীৰে প্ৰকাশ পায়। পুত্ৰহীন কিন্তু শক্তিশালী ৰজাই গালৱৰ উপদেশত নৰমেধ যজ্ঞৰ চিন্তা কৰে, আৰু ৰাজদূতসকলে যোগ্য বলি বিচাৰিবলৈ ওলাই যায়। তেওঁলোকে দশাপুৰৰ বৈষ্ণৱ ব্ৰাহ্মণ কৃষ্ণদেৱৰ ঘৰক ভয় দেখুৱাই সোণ লয় আৰু পুত্ৰ কেঢ়ি নিবলৈ চেষ্টা কৰে; শোকত পিতৃ-মাতৃ অন্ধ হৈ পৰে। তেতিয়া দয়ালু ঋষি বিশ্বামিত্ৰে হস্তক্ষেপ কৰি কাৰ্যক সত্য আৰু ৰক্ষাৰ দিশে ঘূৰাই দিয়ে; শিশুটি ঘূৰি আহে, পিতৃ-মাতৃৰ দৃষ্টি পুনৰ লাভ হয়, আৰু পাছত ৰজাৰো পুত্ৰ জন্মে। অধ্যায়ে ব্ৰাহ্মণ-ৰক্ষাৰ মহিমা আৰু এই কাহিনী শুনা-পঢ়াৰ মুক্তিদায়ক পুণ্য প্ৰশংসা কৰে।
Adhyaya 13
The Greatness of Hari’s Janmāṣṭamī (Jayantī) Vow
এই অধ্যায়ত শৌনকে জন্মাষ্টমী (জয়ন্তী) ব্ৰতৰ সৰ্বোচ্চ মাহাত্ম্য জানিব বিচাৰে। সূতে ক’য় যে এই ব্ৰতে বিষ্ণুৰ ধাম লাভ হয় আৰু বহু বংশ-পরিয়াল উদ্ধাৰ পায়, বিশেষকৈ যেতিয়া অষ্টমী তিথি ৰোহিণী নক্ষত্ৰৰ সৈতে আৰু শুভ বাৰসমূহৰ সৈতে মিলিত হয়। তিথি-সংযোগ, শুদ্ধতা আৰু বর্জনীয় নিয়মসমূহো সংক্ষেপে বৰ্ণিত। পিছত কংসৰ অত্যাচাৰত পৃথিৱীৰ দুখ-দুৰ্দশা দেখা দি কাৰণ-কথা আৰম্ভ হয়: মহাদেৱ উমাসহ ব্ৰহ্মাক, আৰু ব্ৰহ্মাই জনাৰ্দন/বিষ্ণুক প্ৰাৰ্থনা কৰে। বিষ্ণু দেবকীৰ গৰ্ভত অৱতীৰ্ণ হয় আৰু যশোদাৰ গৃহত সমান্তৰালভাৱে দেৱী-কন্যা (গৌৰী-ৰূপ) জন্ম লয়; শিশুবদল, কংসৰ ক্ৰোধ, আৰু পুতনা আদি ঘটনাৰ ধাৰা হৈ শেষত কংস-বধলৈ গতি কৰে। শেষত ব্ৰত-প্ৰকৰণ পুনৰ উত্থাপিত হয়—সঠিক কাল নিৰ্ণয়, ৰোহিণীৰ মানদণ্ড, উপবাস আৰু শ্ৰৱণৰ বিধি। উদাহৰণস্বৰূপে পাপী ৰজা চিত্ৰাসেনেও সামান্য জয়ন্তী পালন কৰিয়েই হৰিৰ ধাম লাভ কৰে বুলি ক’য়া হৈছে, যাৰ দ্বাৰা সময়-শুদ্ধি আৰু ভক্তিৰ ফল প্ৰকাশ পায়।
Adhyaya 14
The Glory of the Brāhmaṇa (Brāhmaṇa-Mahimā and Pādodaka Merit)
শৌনকে ব্ৰাহ্মণৰ মহিমা বিষয়ে সুধে। সূতে উত্তৰ দিয়ে কয় যে ব্ৰাহ্মণ সকলো বৰ্ণৰ উপদেশক, আৰু হৰি/নাৰায়ণৰ সৈতে সম্পৰ্কিত বুলি জ্ঞান কৰি তেওঁক শ্ৰদ্ধাৰে মান্য কৰা উচিত। এই অধ্যায়ত ধৰ্মীয় সতর্কতা দিয়া হৈছে—ব্ৰাহ্মণক তুচ্ছ কৰা, নমস্কাৰ নকৰা, ভিক্ষা বা সহায় বিচাৰিবলৈ অহা ব্ৰাহ্মণৰ ওপৰত ক্ৰোধ কৰা, বা অপমান কৰা—ইয়াৰ ফলত যম/কৃতান্তৰ কঠোৰ দণ্ড ভোগ কৰিব লাগে। বিপৰীতে, আতিথ্য আৰু ভক্তিভাৱে সন্মান, বিশেষকৈ ব্ৰাহ্মণৰ পদধৌত জল (পাদোদক) স্পৰ্শ বা ব্যৱহাৰ, মহাপাপো বিনাশ কৰিব পাৰে বুলি কোৱা হৈছে। উদাহৰণত পাপী ভীম চুৰিৰ উদ্দেশ্যে ব্ৰাহ্মণৰ ঘৰত আহে, কিন্তু সান্নিধ্য আৰু সেবাৰ ফলত পাপমুক্ত হয়। শেষত বিষ্ণুদূত আহি তাক মুক্তি দিয়ে আৰু বিষ্ণুলোক লাভ কৰায়।
Adhyaya 15
Narration of the Greatness of Harivāsara (Ekādaśī, the Day Sacred to Hari)
শৌনকে সূতক একাদশী (হৰিবাসৰ)ৰ পাপ-নাশক মহিমা আৰু তাক অৱহেলা কৰিলে হোৱা দোষ সম্পৰ্কে সুধে। অধ্যায়ত হৰিবাসৰক সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ ব্ৰত বুলি প্ৰশংসা কৰি উপবাস, ৰাতিৰ জাগৰণ, তুলসীপাত্ৰেৰে পূজা আৰু ঘৃত-দীপ দান কৰি হৰিক আৰাধনা কৰাৰ বিধি কোৱা হৈছে। একাদশীত আহাৰ গ্ৰহণ কৰাটো কঠোৰভাৱে নিন্দা কৰা হৈছে; ইয়াৰ ফলত আধ্যাত্মিক অপুণ্য আৰু কৰ্মফলৰ দুঃখদায়ক পৰিণাম বৰ্ণনা কৰা হয়। বিপৰীতে একাদশী পুণ্য বৃদ্ধি কৰে আৰু যমদূতসকলক ভয় দেখুৱায়। তাৰ পিছত অৰুণোদয়ৰ সংজ্ঞা, দশমী-ৱেধ (তিথি-ৱেধ) আৰু নিয়ম অনুসৰি ব্ৰত দ্বাদশীত স্থানান্তৰ কৰাৰ বিধান, লগতে পাৰণৰ সময় নিৰ্ণয় বিস্তাৰে দিয়া হৈছে। শেষত উদাহৰণস্বৰূপে বল্লভৰ পত্নী হেমপ্ৰভাৰ কাহিনী আছে: নৈতিকভাৱে বিচলিত হ’লেও বিষ্ণুৰ ‘পাশা ঘূৰোৱা/প্ৰবোধিনী’ প্ৰসঙ্গত তেওঁ অজানিতে একাদশীৰ উপবাস কৰে। মৃত্যুৰ পিছত যমদূতে ধৰি নিবলৈ আহিলে বিষ্ণুৰ পাৰ্ষদে তেওঁক উদ্ধাৰ কৰি হৰিধামলৈ লৈ যায়—ই একাদশীৰ অনিচ্ছাকৃত পালনেও মুক্তিদায়ক বুলি দেখুৱায়।
Adhyaya 16
Glory of Āśvina Pūrṇimā and Dvādaśī Gifts: Bhakti, Proper Giving, and a Redemption Narrative
শৌনকে সূতক সুধিলে—এনে কিবা সাধনা পাপ নাশ কৰি হৰিৰ কৃপা বৃদ্ধি কৰে? উত্তৰত কেলেণ্ডাৰ-ভক্তিৰ কথা কোৱা হৈছে: আশ্বিন পূৰ্ণিমাত ভক্তিসহ পূজা, হৰিক দুধেৰে অভিষেক, মিঠা নৈবেদ্য, আৰু দ্বাদশীত যোগ্য ব্ৰাহ্মণক অন্ন-দান আদি কৰিলে শীঘ্ৰ শুদ্ধি লাভ হয়। ইয়াত মন্ত্রবিহীন অৰ্পণ নিষ্ফল বুলি সতৰ্ক কৰা হৈছে, আৰু দান ক্ৰূৰ বা মূৰ্খ পাত্ৰক দিলে ধৰ্ম নোহোৱা বুলি কোৱা হৈছে। বিদ্যাহীন ‘নাম-মাত্ৰ’ ব্ৰাহ্মণৰ নিন্দা কৰি যোগ্য পাত্ৰক দানৰ মহিমা বৰ্ণনা কৰা হৈছে। তাৰ পিছত দৃষ্টান্ত কাহিনী: ক্ৰূৰ শূদ্ৰ কালদ্বিজক যমৰ সভাত চিত্ৰগুপ্তৰ বিবৰণ অনুসাৰে দণ্ড দিয়া হয় আৰু বহু নীচ জন্ম ভোগ কৰে। কিন্তু আশ্বিন পূৰ্ণিমাত ভক্তিসহ ঘিউ-মিশ্ৰিত ভাজা শস্য আৰু সৰু এটা মুদ্ৰা দান কৰাৰ ফলত বিষ্ণুৰ দূতে যমৰ পাষ কাটি তাক হৰিধামলৈ লৈ যায়। এই অধ্যায় শ্ৰৱণো পাপ-নাশক বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।
Adhyaya 17
The Greatness of Viṣṇu’s Foot-Water (Pādodaka) as a Destroyer of Sin
শৌনকে বিষ্ণুৰ চৰণ ধোৱা জল (পাদোদক/চৰণোদক)ৰ পাপ-নাশক মহিমাৰ সম্পূৰ্ণ বিৱৰণ বিচাৰে। সূতে বৰ্ণনা কৰে যে এই জল স্পৰ্শ-মাত্ৰে মুক্তিদায়ক; গঙ্গাস্নান, বৃহৎ দান আৰু অগণিত যজ্ঞৰ ফলৰ সমান বা তাতকৈও অধিক, বিশেষকৈ তুলসীৰ সৈতে মূৰত ধাৰণ কৰিলে। তাৰ পাছত শৌনকে এক দৃষ্টান্ত কাহিনী সোধে। সূতে সুদৰ্শন নামৰ পাপী ব্ৰাহ্মণৰ কথা কয়, যিয়ে হৰিৰ পবিত্ৰ একাদশী তিথি লঙ্ঘন কৰিছিল। যমৰ সভাত চিত্ৰগুপ্তে তাৰ পাপ-পুণ্যৰ হিচাপ দাঙি ধৰে আৰু সি নৰকীয় ভোগ আৰু কঠোৰ পুনর্জন্ম ভোগ কৰে। অৱশেষত, দুৱাৰৰ ওচৰত ৰখা হৰিৰ চৰণ-জলৰ সংস্পৰ্শই তাৰ সঞ্চিত পাপ নাশ কৰে আৰু তাৰ গতি হৰিধামলৈ ঘূৰি যায়—ইয়াৰ দ্বাৰা প্ৰমাণ হয় যে পাদোদকৰ কথা শুনা, স্পৰ্শ কৰা বা পান কৰাও কৰ্ম-গতি শুদ্ধ কৰে।
Adhyaya 18
Determination of Expiations for Sexual Transgressions and Improper Associations
সূত–শৌনক সংলাপত শৌনকে নিষিদ্ধ সহবাসৰ পিছত শুদ্ধি লাভৰ মূল উপদেশ বিচাৰে। সূতে বৰ্ণ-স্থিতি আৰু আত্মীয়-সম্পৰ্কৰ নিকটতা অনুসৰি ধাপে ধাপে প্ৰায়শ্চিত্ত-বিধান বৰ্ণনা কৰে। চাণ্ডালিনী স্ত্ৰীৰ সৈতে সম্পৰ্ক, মাতৃ/ভগ্নী/কন্যা/পুত্ৰবধূৰ সৈতে অনুচিত সম্বন্ধ, আৰু ৰক্ষিত স্ত্ৰী—গুৰু-পত্নী, মামাৰ পত্নী, ভ্ৰাতৃ-পত্নী, একে গোত্ৰৰ স্ত্ৰী—ইত্যাদিৰ বাবে পৃথক তপস্যা নিৰ্দিষ্ট। প্ৰাজাপত্য, কৃচ্ছ্ৰ/সকৃচ্ছ্ৰ, একাধিক চান্দ্ৰায়ণ, শিখা ৰাখি মুণ্ডন, পঞ্চগব্য পান, আৰু গোধন দান-দক্ষিণাৰ কথা কোৱা হৈছে। অধ্যায়ে অবৈধ সম্বন্ধ আৰু সামাজিক অশোভনতা এৰাই চলাৰ নীতি-উপদেশ দিয়ে আৰু ব্যভিচাৰৰ সামাজিক পৰিণামসহ শুদ্ধিৰ পথ দেখুৱাই শেষ কৰে।
Adhyaya 19
Determination of Expiations: Purification after Forbidden Food, Impurity, and Transgression
এই অধ্যায়ত নিষিদ্ধ আহাৰ গ্ৰহণ বা অশুচি সংস্পৰ্শৰ ফলত হোৱা দোষ-দূষণৰ বাবে প্ৰায়শ্চিত্ত বিধানসমূহ সংকলিত কৰা হৈছে। মল-মূত্ৰ, মদ্য/নেশাজাত বস্তু, দুৰ্যোগকালত চাণ্ডাল-সম্পৰ্কীয় আহাৰ, শূদ্ৰৰ জুঠা, সূতক-মৃতকৰ অশৌচ, আৰু পশুৱে স্পৰ্শ কৰা দূষিত খাদ্য আদি কাৰণত হোৱা অপবিত্ৰতাৰ উল্লেখ আছে। উপায়সমূহ স্তৰভেদে আৰু বিধিবদ্ধ: প্ৰাজাপত্য, কৃচ্ছ্ৰ (সান্তপন, অতি-কৃচ্ছ্ৰ, তপ্ত-কৃচ্ছ্ৰ, পৰাক) আৰু চান্দ্ৰায়ণ ব্ৰতৰ সংজ্ঞা দিয়া হৈছে। পঞ্চগব্য সেবন, শিখা ৰাখি মুণ্ডন, হোম, ব্ৰাহ্মণ ভোজন কৰোৱা, আৰু নিৰ্দিষ্ট সংখ্যামতে গোধন/গো-দান আদি দ্বাৰা শুদ্ধি লাভৰ পথ দেখুওৱা হৈছে। ইয়াত সামাজিক-নৈতিক সীমাৰ কথাও আছে—মদ্য-মাংসাসক্ত শূদ্ৰৰ সঙ্গ ত্যাগৰ উপদেশ, আৰু সেৱাভাৱসম্পন্ন বৃষলৰ প্ৰশংসা। সোণ চুৰি, ব্ৰাহ্মণক আঘাত, গৰ্ভনাশ আদি গুরুতৰ পাপৰ ক্ষেত্ৰতো ব্ৰত-দান-অগ্নিকাৰ্যৰ দ্বাৰা পুনৰ শুদ্ধি আৰু জল-অন্ন লেনদেনৰ যোগ্যতা পুনঃস্থাপনৰ ওপৰত জোৰ দিয়া হৈছে।
Adhyaya 20
The Greatness of Worshiping Rādhā and Dāmodara (Kārttika Observances and Their Fruit)
শৌনকে সূতক সুধিলে—কলিযুগত অজ্ঞান-বদ্ধ লোক কিহে পুণ্যকর্মে সংসাৰ-সাগৰ পাৰ হ’ব পাৰে? সূতে ক’লে, কাৰ্ত্তিক (ঊৰ্জা) মাহত ৰাধা-দামোদৰৰ ভক্তিসহ পূজা—প্ৰাতঃস্নান, নিষ্ঠাৰে আৰাধনা, ধূপ-দীপ, ফুল-মালা, সুগন্ধি, নৈবেদ্য, বস্ত্ৰ আদি অৰ্পণ আৰু ব্ৰাহ্মণক দান—পাপ নাশ কৰে আৰু “অক্ষয় পুণ্য” দান কৰে। ইয়াত কালিপ্ৰিয়া নামৰ নাৰীৰ দৃষ্টান্ত দিয়া হৈছে: সি দাম্পত্য-ধৰ্ম ভংগ কৰি প্ৰেমিকৰ বাবে হত্যাপাপত লিপ্ত হয় আৰু দুৰ্যোগ ভোগে। নর্মদা তীৰত কাৰ্ত্তিক-ব্ৰত পালন কৰা বৈষ্ণৱ ভক্তা নাৰীসকলক লগ পাই ব্ৰতৰ পাপ-হৰণ শক্তি শুনে; পূৰ্ণিমাত তাৰ মৃত্যু হয়। যমদূত আহি ধৰি নিবলৈ চেষ্টা কৰিলেও বিষ্ণুদূতে বাধা দি তাক বিষ্ণুলোকলৈ লৈ যায়। ভক্তিভাৱে এই কাহিনী শুনিলেও শুদ্ধি লাভ হয় বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে।
Adhyaya 21
Kārttika-vrata Discipline: Purity Rules, Morning Bath Saṅkalpa, Tilaka Injunctions, and Food Prohibitions
শৌনকে সূতক কাৰ্ত্তিক মাহাত্ম্যৰ সম্পূৰ্ণ বিধি বিচাৰে, কাৰ্ত্তিকক শ্ৰেষ্ঠ মাহ বুলি প্ৰশংসা কৰা হৈছে। অধ্যায়ত ব্ৰতৰ সময়সীমা কোৱা হয়—আশ্বিন পূৰ্ণিমাৰ পৰা আৰম্ভ কৰি উদ্বোধিনী/একাদশীলৈকে—তাৰ পিছত আচাৰ-বিদিৰূপে নিয়মসমূহ বৰ্ণনা কৰে। শৌচকাৰ্যৰ বিধান, মাটি আৰু পানীৰে নিৰ্দিষ্ট সংখ্যামতে শুদ্ধি, আৰু সংকল্পৰ আগতে প্ৰস্তুতিমূলক পৰিশুদ্ধি উল্লেখ আছে। হৃদয়ত দামোদৰৰ ধ্যান, কাৰ্ত্তিক প্ৰভাত-স্নানৰ মন্ত্র, অৰ্ঘ্য দান, আৰু বৈষ্ণৱ ঊৰ্ধ্ব-পুণ্ড্ৰ তিলক ধাৰণৰ আদেশ দিয়া হৈছে; তিলক নোহোৱাকৈ কৰা কৰ্ম ফলহীন বুলি কোৱা হয়। পিছত তুলসী পূজা, পুৰাণ-কথা শ্ৰৱণ, ব্ৰাহ্মণসকলক সন্মান, বিস্তৃত আহাৰ-নিষেধ, ব্ৰহ্মচৰ্য আৰু নিয়মিত আহাৰৰ উপদেশ আছে। শেষত ফলশ্ৰুতি অংশত বিষ্ণু-ব্ৰতৰ শ্ৰেষ্ঠতা, দান আৰু ৰাত্ৰি-জাগৰণৰ পুণ্য মহিমা প্ৰকাশ পায়।
Adhyaya 22
The Glory of Tulasī and Dhātrī (Āmalakī): Protection from Yama and Attainment of Vaikuṇṭha
শৌনকে তুলসীৰ পাপনাশক মহিমা জানিব খোজে। সূতে উত্তৰ দিয়ে যে তুলসী-বনৰ ওচৰত থকা গৃহ নিজেই তীৰ্থস্বৰূপ হয়; তাত যমৰ দূত নাযায়, আৰু গৃহস্থালিৰ পৰিসৰো বিষ্ণুভক্তিৰে পবিত্ৰ হয়। অধ্যায়ত উদ্ধাৰকাৰী কৰ্মসমূহ বৰ্ণিত—তুলসী ৰোপণ, পৰিচৰ্যা, স্পৰ্শ, দৰ্শন, তুলসী-মালা ধাৰণ, তুলসী-জল বা মাটিৰ শ্ৰদ্ধাপূৰ্বক ব্যৱহাৰ—ইয়াৰ ফলত মহাপাপীও হৰিৰ ধাম লাভ কৰিব পাৰে বুলি ঘোষণা কৰা হৈছে। ইয়াৰ পিছত ধাত্ৰী (আমলকী)ৰো একে পবিত্ৰতা কীৰ্তিত, বিশেষকৈ কাৰ্তিক মাহত পূজা-উপাসনাৰ বিধান আছে আৰু কাৰ্তিক দ্বাদশীত অনুচিতভাৱে ফল/পাত ছিঙাৰ বিষয়ে সতর্ক কৰা হয়। শেষত এক দৃষ্টান্তত দেখুওৱা হয়—কৰ্মবন্ধনে জৰ্জৰিত এজন ব্যক্তি তুলসীৰ মূল-জলৰ সংস্পৰ্শে যমৰ দাবীৰ পৰা মুক্ত হয়; দণ্ডমূলক পৰলোক-ব্যৱস্থাৰ ওপৰত বিষ্ণুভক্তিৰ শ্রেষ্ঠতা প্ৰতিপন্ন হয়।
Adhyaya 23
The Greatness of the Viṣṇu-pañcaka (Five-Day Kārttika Observance)
শৌনকে সূতক অনুৰোধ কৰে—কাৰ্ত্তিক (ঊৰ্জা) মাহৰ বাকী পাঁচ দিনৰ পাপ-নাশক মহিমা বৰ্ণনা কৰক। সূতে বিষ্ণু-পঞ্চকক পৰম ব্ৰত বুলি ক’লে: হৰি (ৰাধাসহ)ৰ ভক্তিপূৰ্ণ পূজা, ফুল-ধূপ-দীপ, বস্ত্ৰ-ফল নিবেদন, দুধ-মধু-ঘৃতৰে অভিষেক আৰু নৈবেদ্য অৰ্পণ। এখানে একাদশীৰ পৰা আগবঢ়া তিথি অনুসৰি ধাপে ধাপে আচাৰ-বিধি দিয়া হৈছে—মন্ত্ৰে পবিত্ৰ কৰা পঞ্চগব্যৰ ব্যৱহাৰ, উপবাস, ব্ৰাহ্মণ ভোজন আৰু দক্ষিণা; আৰু যিসকলে কঠোৰ নিয়ম মানিব নোৱাৰে, তেওঁলোকৰ বাবে ফল-মূল বা হৱিষ্য আহাৰৰ অনুমতি। তাৰ পিছত দৃষ্টান্ত: কুখ্যাত পাপী দস্যু দণ্ডকৰ ধাত্ৰী গছৰ ওচৰত বিষ্ণুভক্ত ব্ৰাহ্মণসকলক লগ পায়। তেওঁলোকৰ উপদেশমতে বিষ্ণু-পঞ্চক পালন কৰি ব্ৰত সম্পূৰ্ণ কৰাত হৰিৰ ধাম লাভ কৰে—ই ব্ৰতৰ ত্ৰাণকাৰী শক্তি, মহাপাপীৰ ক্ষেত্ৰতো, প্ৰকাশ কৰে।
Adhyaya 24
The Glory of Charity: Land-Gifts, Śālagrāma Donation, and Food–Water as Supreme Gifts
শৌনকে দান-ধৰ্মৰ মহিমা ক্ৰমে ক্ৰমে বৰ্ণনা কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰে। সূতে উত্তৰ দি দান-নীতিৰ শ্ৰেণীবিভাগ কৰে আৰু ঘোষণা কৰে যে ভূমিদান সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ—ই বিষ্ণুলোকত দীঘলীয়া বাস, শেষত ঐশ্বৰ্য-সাম্ৰাজ্য আৰু মুক্তি প্ৰদান কৰে। ভূমি ত্যাগ কৰা বা কেঢ়ি লোৱা দুঃখজনক; দেৱ-বা ব্ৰাহ্মণৰ ভূমি চুৰি কৰাটো অপ্রায়শ্চিত পাপ বুলি কৈ ভয়ংকৰ নৰকৰ কাৰণ দেখুওৱা হৈছে। তাৰ পাছত গাই, বলদ, সোণ, ৰূপ, মণি-মুক্তা, শয্যা, দীপ, পাদুকা, পাখা, বস্ত্ৰ, ফল, শিৱধামত শাক-পাচলি, দুগ্ধজাত বস্তু, ফুল আৰু তাম্বুল আদি দানৰ স্বৰ্গীয় ফল উল্লেখ কৰা হৈছে। শালগ্ৰাম-দানক তুলাপুৰুষতকৈও অধিক মহৎ আৰু সমগ্ৰ পৃথিৱী দানৰ সমান বুলি মহিমা কৰা হৈছে। শেষত অন্ন আৰু জলক সৰ্বোত্তম দান বুলি কোৱা হৈছে, কিন্তু পাপী দাতাৰ দুষিত অন্ন গ্ৰহণ নকৰিবলৈ সতর্ক কৰা হৈছে। ধন দানৰ বাবে সঞ্চয় কৰিবলৈ আৰু দানৰ পাপনাশক শক্তি স্মৰণ কৰিবলৈ উপদেশ দি অধ্যায় শেষ হয়।
Adhyaya 25
The Glory of the Divine Name and the Doctrine of Name-Offenses (Nāma-aparādha)
শৌনকে শ্ৰীপাদ/বিষ্ণু-কথাক পাপ-নাশক বুলি প্ৰশংসা কৰি সুতক দিৱ্য নাম জপাৰ সঠিক পদ্ধতি সোধে। সুতৰ বৰ্ণনাত অন্তৰাল সংলাপ উঠে: যমুনাৰ তীৰত নাৰদে ধৰ্মৰ বিঘ্ন আৰু তাৰ প্ৰতিকাৰ বিষয়ে সনৎকুমাৰক প্ৰশ্ন কৰে। উপদেশত গোবিন্দ/হৰিৰ শৰণ লোৱা আৰু বিশেষকৈ ভগৱানৰ নামক সংসাৰ পাৰ হোৱাৰ নিৰ্ণায়ক উপায় বুলি কোৱা হয়, কিন্তু নাম-অপৰাধে আধ্যাত্মিক পতন ঘটায় বুলি কঠোৰ সতর্কতা দিয়া হয়। সাধু-নিন্দা, গুৰুক অসম্মান, শাস্ত্ৰক উপহাস কৰা আদি মুখ্য অপৰাধ; কপটতা আৰু লোভে জপ-শ্ৰৱণ নিষ্ফল কৰিব পাৰে। অধ্যায়ে পুৰাণ শ্ৰৱণ/পাঠৰ মহিমা বৰ্ণনা কৰে—তীৰ্থ-ফল, কপিলা-দানৰ সমান পুণ্য, সন্তান-ধন-জ্ঞান আৰু মোক্ষ লাভ। পাঠকক সন্মান কৰা আৰু গ্ৰন্থ-দানক ভক্তিময় কৰ্ম বুলি বিধান কৰা হৈছে; ইয়াৰ পুণ্য চিত্ৰগুপ্তে লিপিবদ্ধ কৰে।
Adhyaya 26
The Glory of Truthful Oaths and Keeping One’s Promise (Satya & Pratijñā)
শৌনকে সূতক সুধে—প্ৰতিজ্ঞা ৰক্ষা কৰাৰ পুণ্য কিমান, আৰু প্ৰতিজ্ঞা ভংগ বা মিছা শপথ লোৱাৰ পাপফল কেনেকুৱা। অধ্যায়টো ক’য় যে সত্য-প্ৰতিজ্ঞা পালন অতি মহাধৰ্ম; ইয়াৰ ফল অতি মহান পুণ্য, কিন্তু প্ৰতিজ্ঞা ভংগ কৰিলে ভয়ংকৰ নৰকভোগ হয় আৰু তাৰ দোষ বংশধৰ আৰু পিতৃলোকলৈও বিস্তাৰিত হয়। উদাহৰণস্বৰূপে শূদ্ৰ বীৰবিক্ৰমৰ কাহিনী আছে। এজন ব্ৰাহ্মণ বৰেৰ ছদ্মবেশে আহি তেওঁৰ কন্যাৰ হাত বিচাৰে; বীৰবিক্ৰমে নিজৰ সোঁ হাত গিৰৱি থৈ প্ৰতিজ্ঞা কৰে। আত্মীয়-স্বজন আৰু বৃদ্ধসকল (জনক আদি) বংশ-মৰ্যাদা আৰু উপযুক্ততাৰ দোহাই দি বাধা দিয়ে, কিন্তু তেওঁ কয়—যি হাত প্ৰতিজ্ঞাত দিয়া হৈছে সেয়া উলটাই ল’ব নোৱাৰি। তেতিয়া ভগৱান বিষ্ণু/কৃষ্ণ গৰুড়ত আৰূঢ় হৈ প্ৰকাশ পাই তেওঁৰ সত্যনিষ্ঠা আৰু ‘সোঁ হাত’ৰ মহিমা প্ৰশংসা কৰে, আৰু পৰিয়ালসহ বংশক বৈকুণ্ঠলৈ উন্নীত কৰে। এইদৰে সত্য-প্ৰতিজ্ঞা ভক্তিৰ সোজা পথ আৰু বংশোদ্ধাৰৰ উপায় বুলি প্ৰতিপন্ন কৰা হৈছে।
Read Padma Purana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.