
The Greatness of Viṣṇu’s Foot-Water (Pādodaka) as a Destroyer of Sin
শৌনকে বিষ্ণুৰ চৰণ ধোৱা জল (পাদোদক/চৰণোদক)ৰ পাপ-নাশক মহিমাৰ সম্পূৰ্ণ বিৱৰণ বিচাৰে। সূতে বৰ্ণনা কৰে যে এই জল স্পৰ্শ-মাত্ৰে মুক্তিদায়ক; গঙ্গাস্নান, বৃহৎ দান আৰু অগণিত যজ্ঞৰ ফলৰ সমান বা তাতকৈও অধিক, বিশেষকৈ তুলসীৰ সৈতে মূৰত ধাৰণ কৰিলে। তাৰ পাছত শৌনকে এক দৃষ্টান্ত কাহিনী সোধে। সূতে সুদৰ্শন নামৰ পাপী ব্ৰাহ্মণৰ কথা কয়, যিয়ে হৰিৰ পবিত্ৰ একাদশী তিথি লঙ্ঘন কৰিছিল। যমৰ সভাত চিত্ৰগুপ্তে তাৰ পাপ-পুণ্যৰ হিচাপ দাঙি ধৰে আৰু সি নৰকীয় ভোগ আৰু কঠোৰ পুনর্জন্ম ভোগ কৰে। অৱশেষত, দুৱাৰৰ ওচৰত ৰখা হৰিৰ চৰণ-জলৰ সংস্পৰ্শই তাৰ সঞ্চিত পাপ নাশ কৰে আৰু তাৰ গতি হৰিধামলৈ ঘূৰি যায়—ইয়াৰ দ্বাৰা প্ৰমাণ হয় যে পাদোদকৰ কথা শুনা, স্পৰ্শ কৰা বা পান কৰাও কৰ্ম-গতি শুদ্ধ কৰে।
Verse 1
शौनक उवाच । विष्णुपादोदकस्यापि माहात्म्यं पापनाशनम् । कथयस्व महाप्राज्ञ समूलं मे कृपार्णव
শৌনকে ক’লে: হে মহাপ্ৰাজ্ঞ, হে কৃপাৰ্ণৱ, বিষ্ণুৰ পদধৌত জলৰ পাপনাশক মাহাত্ম্য সম্পূৰ্ণৰূপে মোক কহা।
Verse 2
सूत उवाच । समस्तपातकध्वंसि विष्णुपादोदकं शुभम् । कणमात्रं वहेद्यस्तु सर्वतीर्थफलं लभेत्
সূতে ক’লে: বিষ্ণুৰ পদধৌত এই শুভ চৰণামৃত সকলো পাপ ধ্বংস কৰে। যি কোনোবাই ইয়াৰ কেৱল এক বিন্দু ধাৰণ কৰে, সি সকলো তীৰ্থৰ ফল লাভ কৰে।
Verse 3
विष्णुपादोदकं ब्रह्मन्स्पर्शतः पापनाशनम् । अकालमरणं नास्ति गंगास्नानफलं लभेत्
হে ব্ৰাহ্মণ! বিষ্ণুৰ পদধৌত জল কেৱল স্পৰ্শতেই পাপ নাশ কৰে। যাৰ ওচৰত ই থাকে, তাৰ অকালমৃত্যু নহয়, আৰু গঙ্গাস্নানৰ সমান ফল লাভ হয়।
Verse 4
विष्णुपादोदकं पापी यः पिबेत्तस्य किल्बिषम् । शरीरस्थं क्षयं याति कृतं ब्रह्मन्न संशयः
হে ব্ৰাহ্মণ! যি পাপীয়ে বিষ্ণুৰ পদধৌত জল পান কৰে, তাৰ দেহত স্থিত পাপ নাশ হয়। ই নিশ্চিত কথা; ইয়াত কোনো সন্দেহ নাই।
Verse 5
तुलसीपर्णसंयुक्तं विष्णुपादोदकं द्विज । यो वहेच्छिरसा भक्त्या चांते याति हरेर्गृहम्
হে দ্বিজ! যি ভক্তিভাৱে তুলসীৰ পাতসহ বিষ্ণুৰ পদধৌত জল মূৰত ধাৰণ কৰে, সি অন্তত হৰিৰ ধামলৈ যায়।
Verse 6
मेरुतुल्यसुवर्णानि दत्त्वा यत्फलमाप्यते । हरिपादोदकं स्पृष्ट्वा प्राप्यते तत्फलं नरैः
মেৰু পৰ্বতৰ সমান সোণ দান কৰিলে যি ফল লাভ হয়, হৰিৰ (বিষ্ণুৰ) পদধৌত জল কেৱল স্পৰ্শ কৰিলেই মানুহে সেই একে ফল পায়।
Verse 7
धेनुकोटिसहस्राणि यत्फलं लभते नरैः । दत्वा पादोदकं स्पृष्ट्वा तत्फलं प्राप्यते ध्रुवम्
সহস্ৰ-কোটি ধেনু দান কৰিলে যি পুণ্য মানুহে লাভ কৰে, পাদোদক অৰ্পণ কৰি আৰু সেয়া স্পৰ্শ কৰিলে সেই একে ফল নিশ্চয় লাভ হয়।
Verse 8
यज्ञकोटिसहस्राणि कृत्वा यत्फलमाप्यते । हरिपादोदकं स्पृष्ट्वा तस्मात्कोटिगुणं नरैः
কোটি-সহস্ৰ যজ্ঞ সম্পন্ন কৰি যি ফল পোৱা যায়, হৰিৰ পাদোদক স্পৰ্শ কৰিলেই মানুহে তাৰো কোটি গুণ অধিক পুণ্য লাভ কৰে।
Verse 9
कोटिकन्याप्रदानेन यत्फलं लभ्यते जनैः । विष्णुपादोदकं स्पृष्ट्वा फलं तस्माद्द्विजाधिकम्
কোটি কন্যা দান কৰিলে যি পুণ্য জনে লাভ কৰে, বিষ্ণুৰ পাদোদক মাত্ৰ স্পৰ্শ কৰিলেই, হে দ্বিজ, তাতকৈও অধিক ফল লাভ হয়।
Verse 10
दंतिकोटिप्रदानेन सप्तिकोटिप्रदानतः । यत्फलं लभते मर्त्यः स्पृष्ट्वा पादोदकं हरेः
কোটি হাতী দান বা সপ্তকোটি ধেনু দান কৰিলে মর্ত্য যি পুণ্য পায়, হৰিৰ পাদোদক স্পৰ্শ কৰিলেই সেই একে ফল লাভ হয়।
Verse 11
दत्वा मर्त्यः सप्तद्वीपां ससस्यां यत्फलं लभेत् । विष्णुपादोदकं स्पृष्ट्वा तस्माद्विप्राधिकं लभेत्
সসস্যাসহ সপ্তদ্বীপ দান কৰি মর্ত্য যি পুণ্য লাভ কৰে, বিষ্ণুৰ পাদোদক মাত্ৰ স্পৰ্শ কৰিলেই তাতকৈও অধিক পুণ্য লাভ হয়।
Verse 12
शृणु विप्र प्रवक्ष्यामि संक्षेपेणाधिकं किमु । विष्णुपादोदकं स्पृष्ट्वा पापी याति हरेर्गृहम्
শুনা, হে বিপ্ৰ, মই সংক্ষেপে ক’ম—অধিক ক’বলৈ কি প্ৰয়োজন? বিষ্ণুৰ পদ-প্ৰক্ষালিত জল স্পৰ্শ কৰিলেই পাপীও হৰিৰ ধামলৈ গমন কৰে।
Verse 13
शौनक उवाच । स्पृष्ट्वा पीत्वा पुरा केन प्राणिना प्रापि वै गृहम् । कथयस्व हरेः सूत मम त्वं चानुकंपया
শৌনকে ক’লে: পূৰ্বে কোন প্ৰাণীয়ে ইয়াক স্পৰ্শ কৰি পান কৰি সঁচাকৈ (তোমাৰ) গৃহ লাভ কৰিলে? হে সূত, অনুকম্পাৰে হৰিৰ সৈতে সম্পৰ্কিত এই বৃত্তান্ত মোক কোৱা।
Verse 14
सूत उवाच । पुरा त्रेतायुगे पापी नाम्ना विप्रः सुदर्शनः । जनार्द्दनदिने नित्यमश्नीयात्स द्विजोत्तम
সূতে ক’লে: প্ৰাচীন কালত, ত্ৰেতাযুগত, সুদৰ্শন নামৰ এজন পাপী বিপ্ৰ আছিল। তথাপি সেই দ্বিজোত্তমে জনাৰ্দ্দনৰ (বিষ্ণুৰ) পবিত্ৰ দিনতহে নিত্যে আহাৰ গ্ৰহণ কৰিছিল।
Verse 15
शास्त्रनिंदाकरो नित्यं व्रतनिंदाकरः सदा । असावन्यं न जानाति केवलं स्वोदरं विना
সেইজন নিত্যে শাস্ত্ৰ নিন্দা কৰে আৰু সদায় ব্ৰত-নিন্দা কৰি উপহাস কৰে। তেনে মানুহে নিজৰ উদৰ ব্যতীত আন একো নাজানে; কাকো নচিনে।
Verse 16
एकदा प्राप्तकालस्तु निधनं प्राप्तवान्द्विज । यमदूताः समायाता बद्ध्वा नीतो यमालयम्
এদিন যেতিয়া তাৰ নিৰ্ধাৰিত সময় আহিল, সেই দ্বিজে মৃত্যু লাভ কৰিলে। যমদূতসকল আহি তাক বান্ধি যমালয়লৈ লৈ গ’ল।
Verse 17
इति श्रीपाद्मे महापुराणे ब्रह्मखंडे सूतशौनकसंवादे चरणोदकमाहात्म्ये । सप्तदशोऽध्यायः
এইদৰে শ্ৰী পদ্ম মহাপুৰাণৰ ব্ৰহ্মখণ্ডত, সূত আৰু শৌনকৰ সংবাদত, ভগৱানৰ চৰণোদক (চৰণৰ পবিত্ৰ জল)ৰ মাহাত্ম্য-বিষয়ক অংশত সপ্তদশ অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।
Verse 18
असौ विप्रो महापापी क्रूरकर्म्मेव दृश्यते
সেই ব্ৰাহ্মণজন মহাপাপী; সঁচাকৈয়ে তেওঁক নিষ্ঠুৰ কৰ্মত লিপ্ত দেখা যায়।
Verse 19
चित्रगुप्त उवाच । आकर्णय चास्य पापं पुण्यं नास्त्यणुमात्रकम् । वासरेऽपि हरेर्नित्यमकरोद्भोजनं विभो
চিত্ৰগুপ্তে ক’লে: “ইয়াৰ পাপো শুনা—ইয়াত অণুমাত্ৰো পুণ্য নাই। হে প্ৰভু, হৰিৰ পবিত্ৰ দিনতো তেওঁ সদায় ভোজন কৰিছিল (উপবাস ভংগ কৰি)।”
Verse 20
वासरे कमलाभर्तुश्चाश्नीयाद्यो नराधमः । पुरीषं सोऽश्नीयाद्राजन्निरयं याति दारुणम्
হে ৰাজন, যি নৰাধমে কমলাভৰ্তা (বিষ্ণু)ৰ পবিত্ৰ দিনত ভোজন কৰে, সি যেন মলহে ভক্ষণ কৰে; আৰু সি ভয়ংকৰ নৰকলৈ যায়।
Verse 21
मन्वंतरशतं देहि स्थानं तु निरयेऽप्यमुम् । ग्रामक्रोडस्य योनौ हि ततो जन्म भविष्यति
“ইয়াক শত মন্বন্তৰলৈ নৰকত স্থান দিয়া। তাৰ পাছত ই গাঁৱৰ গাহৰিৰ মাইকীৰ গৰ্ভৰ পৰা জন্ম ল’ব।”
Verse 22
सूत उवाच । यमाज्ञया ततो विप्र तस्य दूतैर्भयंकरैः । पातितस्तु पुरीषे वै मन्वंतरशताधिकम्
সূত উৱাচ: হে বিপ্ৰ! যমৰ আজ্ঞাত, যমৰ ভয়ংকৰ দূতসকলে তাক নিশ্চয় মল-মূত্ৰত নিক্ষেপ কৰিলে, শতাধিক মন্বন্তৰ পৰ্যন্ত।
Verse 23
ततो मुक्तोऽभवच्चासौ पृथिव्यां ग्रामसूकरः । चिरं नरकमश्नीयाद्धरिवासरभोजनात्
তাৰ পাছত সি মুক্ত হ’ল আৰু পৃথিৱীত গাঁওৰ শূকৰ হ’ল; হৰিৰ পবিত্ৰ দিন (একাদশী)ত আহাৰ কৰাৰ বাবে সি দীৰ্ঘকাল নৰক ভোগিলে।
Verse 24
ततो विप्र प्राप्तकालः पंचत्वं स जगाम ह । काकयोनौ पुनर्जन्म लेभेऽसौ विड्भुजः सदा
তাৰ পাছত, হে বিপ্ৰ, নিৰ্ধাৰিত সময় আহিলত সি মৃত্যুক বৰণ কৰিলে। তাৰপিছত সি কাক-যোনিত পুনৰ জন্ম ল’লে আৰু তেতিয়াৰ পৰা সদায় মলভোজী হৈ থাকিল।
Verse 25
एकस्मिन्दिवसे विप्र श्रीहरेश्चरणोदकम् । द्वारदेशेस्थितं पीत्वा सर्वपापविवर्जितः
হে বিপ্ৰ! একদিন দুৱাৰমুখত ৰখা শ্ৰী হৰিৰ চৰণধৌত জল পান কৰিলে সকলো পাপৰ পৰা মুক্ত হয়।
Verse 26
तस्मिन्नेव दिने काकः पतितः शबरस्य च । काले मृत्युदशां प्राप्तो व्याधेन वायसोपि च
সেই দিনাই কাকো বিপদত পৰিল আৰু শবৰো; সময়মতে ব্যাধো—কাকসহ—মৃত্যুদশালৈ উপনীত হ’ল।
Verse 27
आगते स्यंदने दिव्ये राजहंसयुते शुभे । आरुह्य बलिभुग्विप्र ययौ स हरिमंदिरम्
যেতিয়া ৰাজহংসে যোজিত শুভ, দিৱ্য আৰু দীপ্তিমান ৰথ আহিল, তেতিয়া বলিভোগী ব্ৰাহ্মণে তাত আৰোহন কৰি হৰিৰ মন্দিৰলৈ গ’ল।
Verse 28
पादोदकस्य माहात्म्यं कथितं पापनाशनम् । यः शृणोति नरः पापी तस्य पापं विनश्यति
পাদোদকৰ মাহাত্ম্য পাপনাশক বুলি কোৱা হৈছে। যি পাপী মানুহে ইয়াক শ্ৰৱণ কৰে, তাৰ পাপো বিনাশ হয়।