Adhyaya 25

Verse 1

शौनक उवाच । श्रीपदं विष्णुचरितं सर्वोपद्रवनाशनम् । सर्वपापक्षयकरं दुष्टग्रहनिवारणम्

শৌনকে ক’লে: ‘বিষ্ণুচৰিতৰ পবিত্ৰ শ্ৰীপদ সকলো উপদ্ৰৱ নাশ কৰে, সকলো পাপ ক্ষয় কৰে, আৰু দুষ্ট গ্ৰহ (অশুভ জ্যোতিষীয় প্ৰভাৱ) নিবাৰণ কৰে।’

Verse 2

विष्णुसान्निध्यदं चैव चतुर्वर्गफलप्रदम् । यः शृणोति नरो भक्त्या चांते याति हरेर्गृहम्

ই বিষ্ণুৰ সান্নিধ্য দান কৰে আৰু চাৰিপুৰুষাৰ্থৰ ফল প্ৰদান কৰে; যি নৰ ভক্তিভাৱে ইয়াক শ্ৰৱণ কৰে, সি অন্তত হৰিৰ ধামলৈ যায়।

Verse 3

नामोच्चारणमाहात्म्यं श्रूयते महदद्भुतम् । यदुच्चारणमात्रेण नरो यायात्परं पदम्

দিব্য নাম উচ্চাৰণৰ মহিমা অতি মহান আৰু আশ্চৰ্য বুলি শুনা যায়; কেৱল উচ্চাৰণ-মাত্ৰে মানুহে পৰম পদ লাভ কৰিব পাৰে।

Verse 4

तद्वदस्वाधुना सूत विधानं नामकीर्तने । सूत उवाच । शृणु शौनक वक्ष्यामि संवादं मोक्षसाधनम्

“তেন্তে, হে সূত, এতিয়া নাম-কীৰ্তনৰ যথাযথ বিধান কওক।” সূতে ক’লে: “হে শৌনক, শুনা; মই মোক্ষসাধন হোৱা এক সংলাপ বৰ্ণনা কৰিম।”

Verse 5

नारदः पृष्टवान्पूर्वं कुमारं तद्वदामि ते । एकदा यमुनातीरे निविष्टं शांतमानसम्

পূৰ্বে নাৰদে কুমাৰক প্ৰশ্ন কৰিছিল; সেই কথাই মই এতিয়া তোমাক কওঁ। এবাৰ যমুনাৰ তীৰত তেওঁ শান্তচিত্তে বহি আছিল।

Verse 6

सनत्कुमारं पप्रच्छ नारदो रचिताञ्जलि । श्रुत्वा नानाविधान्धर्मान्धर्मव्यतिकरांस्तथा

হাত জোৰ কৰি বিনয়ে নাৰদে সনত্কুমাৰক সুধিলে, কিয়নো তেওঁ নানা বিধৰ ধৰ্ম আৰু ধৰ্মৰ ব্যতিক্ৰম (মিশ্ৰ-বিভ্ৰান্তি)ৰ কথাও শুনিছিল।

Verse 7

श्रीनारद उवाच । योऽसौ भगवता प्रोक्तो धर्मव्यतिकरो नृणाम् । कथं तस्य विनाशः स्यादुच्यतां भगवत्प्रिय

শ্ৰী নাৰদে ক’লে: “হে ভগৱানৰ প্ৰিয়, মানুহৰ মাজত ভগৱানে কোৱা ধৰ্ম-ব্যতিক্ৰম কেনেকৈ বিনষ্ট হ’ব? কৃপা কৰি কওক।”

Verse 8

श्रीसनत्कुमार उवाच । शृणु नारद गोविंद प्रिय गोविंदधर्मवित् । यत्पृष्टं लोकनिर्मुक्तिकारणं तमसः परम्

শ্ৰী সনৎকুমাৰ ক’লে: শুনা, হে নাৰদ—গোবিন্দৰ প্ৰিয়, গোবিন্দ-ধৰ্মৰ জ্ঞানী—তুমি যি সুধিছা, সেই কথা শুনা: অন্ধকাৰৰ ওপৰত থকা পৰম তত্ত্ব, যি সংসাৰ-বিমুক্তিৰ কাৰণ।

Verse 9

सर्वाचारविवर्जिताः शठधियो व्रात्या जगद्वञ्चकाः । दंभाहंकृतिपानपैशुनपराः पापाश्च ये निष्ठुराः

যিসকল সৰ্ব সদাচাৰ-বিবর্জিত, মনত ছলনাময়—ব্ৰাত্য, জগতক ঠগোৱা—দম্ভ, অহংকাৰ, মদ্যপান আৰু নিন্দা-চুগলিত আসক্ত; যিসকল পাপী আৰু নিষ্ঠুৰ।

Verse 10

ये चान्ये धनदारपुत्रनिरताः सर्वेऽधमास्तेऽपि हि । श्रीगोविंदपदारविंदशरणाः शुद्धा भवंति द्विज

আৰু আন যিসকল ধন, পত্নী আৰু পুত্ৰত আসক্ত—যদিও সিহঁত সকলেই অধম বুলি গণ্য—তথাপি, হে দ্বিজ, শ্ৰী গোবিন্দৰ পদাৰবিন্দত শৰণ ল’লে সিহঁত শুদ্ধ হয়।

Verse 11

तमपि देवकरं करुणाकरस्थविरजंगममुक्तिकरं परम् । अतिचरंत्यपराधपरा जना य इह तान्वपति ध्रुवनाम हि

সেই পৰমজনকো—যি দেৱতাসকলৰ উপকাৰক, কৰুণাৰ সাগৰ, আৰু স্থাবৰ-জংগম উভয়ক মুক্তি দানকাৰী—অপৰাধত আসক্ত লোকসকলে ভয়ংকৰভাৱে লঙ্ঘন কৰে। ইয়াত ধ্ৰুৱ নামৰ জনে নিশ্চিতভাৱে সিহঁতক দণ্ড দিয়ে।

Verse 12

सर्वापराधकृदपि मुच्यते हरिसंश्रयः । हरेरप्यपराधान्यः कुर्याद्द्विपदपांसनः

সকলো অপৰাধ কৰা লোকেও হৰিৰ শৰণ ল’লে মুক্ত হয়। কিন্তু যি দুপদ পাংশু হৰিৰ প্ৰতিও অপৰাধ কৰে, তাৰ বাবে তেনে শৰণ নাই।

Verse 13

नामाश्रयः कदाचित्स्यात्तरत्येव स नामतः । नाम्नो हि सर्वसुहृदो ह्यपराधात्पतत्यधः

যি কোনোবাই কেতিয়াবা এক মুহূৰ্ত্তৰ বাবে হলেও দিৱ্য নামৰ আশ্ৰয় লয়, সি সেই নামৰ দ্বাৰাই নিশ্চয় সংসাৰ-সাগৰ পাৰ হয়। কিন্তু যি সৰ্বসুহৃদ নামৰ বিৰুদ্ধে অপৰাধ কৰে, সি সেই অপৰাধৰ ফলত অধোগতিত পতিত হয়।

Verse 14

श्रीनारद उवाच । के तेऽपराधा विप्रेंद्र नाम्नो भगवतः कृताः । विनिघ्नंति नृणां कृत्यं प्राकृतं ह्यानयंति च

শ্ৰী নাৰদ ক’লে: হে বিপ্ৰশ্ৰেষ্ঠ! ভগৱানৰ নামৰ বিৰুদ্ধে কিহে কিহে অপৰাধ কৰা হয়? সেইবোৰে মানুহৰ ধৰ্মকৰ্মত বাধা দিয়ে আৰু তেওঁলোকক সংসাৰমুখী, সাধাৰণ পথলৈ টানি নিয়ে।

Verse 15

श्रीसनत्कुमार उवाच । सतां निंदा नाम्नः परममपराधं वितनुते । यतः ख्यातिं यांतं कथमु सहते तद्विगर्हाम् । शुभस्य श्रीविष्णोर्य इह गुणनामादिसकलं । धियाभिन्नं पश्येत्स खलु हरिनामाहितकरः

শ্ৰী সনৎকুমাৰ ক’লে: সৎজনৰ নিন্দা কৰাই নামৰ প্ৰতি সৰ্বোচ্চ অপৰাধ, কিয়নো যিসকলে সেই নামৰ দ্বাৰাই খ্যাতিলাভ কৰিছে, তেওঁলোকৰ নিন্দা কেনেকৈ সহ্য হয়? আৰু যি জনে মনত ভেদ নকৰি শুভ শ্ৰী বিষ্ণু আৰু তেওঁৰ গুণ, নাম আদি সকলোকে একে ৰূপে দেখে, সি নিশ্চয় হৰি-নামৰ দ্বাৰা হিতকাৰী হয়।

Verse 16

गुरोरवज्ञा श्रुतिशास्त्रनिंदनं तथार्थवादो हरिनाम्नि कल्पनम् । नामापराधस्य हि पापबुद्धिर्न विद्यते तस्य यमैर्हि शुद्धिः

গুৰুৰ অৱজ্ঞা, শ্ৰুতি-শাস্ত্ৰৰ নিন্দা, হৰি-নামত অৰ্থবাদ কৰা, আৰু হৰিৰ নাম সম্বন্ধে কল্পিত অৰ্থ বা নতুন ৰচনা গঢ়া—এই সকলো নাম-অপৰাধ। যিয়ে এই অপৰাধ কৰে, তাৰ ভিতৰত পাপবোধৰ সত্য বুদ্ধি নাথাকে; সেয়ে যম আদি সাধাৰণ সংযম-প্ৰায়শ্চিত্তে তাৰ শুদ্ধি নহয়।

Verse 17

धर्मव्रतत्याग हुतादि सर्वशुभक्रिया साम्यमपि प्रमादः । अश्रद्दधानो विमुखोऽप्यशृण्वन्यश्चोपदेशः शिवनामापराधः

ধৰ্ম আৰু ব্ৰত ত্যাগ কৰা, হোম-হুত আদি সকলো শুভক্ৰিয়া অৱহেলা কৰা—আৰু প্ৰমাদবশত সিহঁতক ভক্তিৰ সমান বুলি ধৰা—ইয়াও অপৰাধ। তদুপৰি, যাৰ শ্ৰদ্ধা নাই, যি বিমুখ বা বৈৰী, বা শুনিব নোখোজে, তাক শিৱ-নামৰ উপদেশ দিয়া—এইবোৰ শিৱ-নামৰ প্ৰতি অপৰাধ।

Verse 18

श्रुत्वापि नाममाहात्म्यं यः प्रीतिरहितोऽधमः । अहं ममादि परमो नाम्नि सोऽप्यपराधकृत्

নাম-মাহাত্ম্য শুনিও যি অধম জন প্ৰেম-আনন্দহীন হৈ থাকে, আৰু নামৰ বিষয়ে ‘মই’ ‘মোৰ’ আদি অহংকাৰ ধৰি নিজকে পৰম বুলি ভাবে—সিও নাম-অপৰাধ কৰে।

Verse 19

एवं नारद शंकरेण कृपया मह्यं मुनीनां परं । प्रोक्तं नामसुखावहं भगवतो वर्ज्यं सदा यत्नतः । ये ज्ञात्वापि न वर्जयंति सहसा नाम्नोऽपराधान्दश । क्रुद्धा मातरमप्यभोजनपराः खिद्यंति ते बालवत्

এইদৰে, হে নাৰদ, কৃপাবশত শংকৰে মোক মুনিসকলৰ পৰম উপদেশ ক’লে: ভগৱানৰ নাম সুখদায়ক, আৰু নামৰ দহটা অপৰাধ সদায় যত্নেৰে বর্জনীয়। যিসকলে জানিও তৎক্ষণাৎ সেই দহ অপৰাধ ত্যাগ নকৰে, সিহঁতে শিশুৰ দৰে কষ্ট পায়—যেনে ক্ৰোধত মাতাকো অস্বীকাৰ কৰি আহাৰ নকৰাৰ হঠ ধৰে।

Verse 20

अपराधविमुक्तो हि नाम्नि जप्तं सदा चर । नाम्नैव तव देवर्षे सर्वं सेत्स्यति नान्यतः

সেয়ে, অপৰাধমুক্ত হৈ সদায় দিব্য নাম জপ কৰা। হে দেৱর্ষি, কেৱল নামৰ দ্বাৰাই তোমাৰ সকলো সিদ্ধ হ’ব—অন্য কোনো উপায়ে নহয়।

Verse 21

श्रीनारद उवाच । सनत्कुमार प्रिय साहसानां विवेकवैराग्यविवर्जितानाम् । देहप्रियार्थात्मपरायणानां मुक्तापराधाः प्रभवंति नः कथम्

শ্ৰী নাৰদ ক’লে: হে প্ৰিয় সনৎকুমাৰ, যেতিয়া আমি দুঃসাহসিক কৰ্মত প্ৰবণ, বিবেক আৰু বৈৰাগ্যহীন, আৰু দেহ, প্ৰিয় বস্তু, ধন-সম্পদ আৰু আত্মকেন্দ্ৰিক লক্ষ্যত আসক্ত—তেতিয়া আমি অপৰাধমুক্ত কেনেকৈ হ’ম?

Verse 22

श्रीसनत्कुमार उवाच । जाते नामापराधे तु प्रमादे तु कथंचन । सदा संकीर्तयन्नाम तदेकशरणो भवेत्

শ্ৰী সনৎকুমাৰ ক’লে: নাম-অপৰাধ যদি হৈও যায়—প্ৰমাদত বা অন্য কোনোভাবে—তথাপি সদায় নাম সংকীৰ্তন কৰি থাকিব লাগে আৰু সেই একেটাৰেই শৰণ ল’ব লাগে।

Verse 23

नामापराधयुक्तानां नामान्येव हरंत्यघम् । अविश्रांति प्रयुक्तानि तान्येवार्थ कराणि यत्

যিসকল লোক পৱিত্ৰ নামৰ অপৰাধেৰে ভাৰাক্ৰান্ত, তেওঁলোকৰ পাপো কেৱল দিৱ্য নামেই হৰণ কৰে। অবিৰামভাৱে নাম জপিলে, সেই নামেই অভিপ্ৰেত ফল সিদ্ধ কৰে।

Verse 24

नामैकं यस्य चिह्नं स्मरणपथगतं श्रोत्रमूलं गतं वा । शुद्धं वाऽशुद्धवर्णं व्यवहितरहितं तारयत्येव सत्यम् । तच्चेद्देहद्रविणजनितालोभपाखण्ड मध्ये । निक्षिप्तं स्यान्न फलजनकं शीघ्रमेवात्र विप्र

এটা মাত্ৰ একেটা নাম—তাৰ চিহ্নমাত্ৰ—স্মৰণৰ পথত প্ৰৱেশ কৰিলেও বা কাণৰ মূললৈ গৈ পেলালেও; শুদ্ধ বা অশুদ্ধ বৰ্ণে উচ্চাৰিত হ’লেও—যদি অবিচ্ছিন্নভাৱে উচ্চাৰিত হয়, তেন্তে সঁচাকৈয়ে তৰাই দিয়ে। কিন্তু যদি দেহ-ধনজনিত লোভ আৰু পাখণ্ডৰ মাজত সেই নাম নিক্ষিপ্ত হয়, হে বিপ্ৰ, তেন্তে ইয়াত সি শীঘ্ৰেই ফলহীন হয়।

Verse 25

इति श्रीपाद्मे महापुराणे ब्रह्मखंडे सूतशौनकसंवादे । पंचविंशतितमोऽध्यायः

এইদৰে শ্ৰী পদ্ম মহাপুৰাণৰ ব্ৰহ্মখণ্ডত, সূত আৰু শৌনকৰ সংবাদত, পঁচিশতম অধ্যায় সমাপ্ত হ’ল।

Verse 26

विदुर्विष्ण्वभिधानं ये ह्यपराधपरा नराः । तेषामपि भवेन्मुक्तिः पठनादेव नारद

যিসকল নৰ বিষ্ণুৰ নাম জানিও অপৰাধত আসক্ত থাকে, তেওঁলোকৰো—হে নাৰদ—কেৱল এই পাঠ পঢ়িলেই মুক্তি সম্ভৱ।

Verse 27

नाम्नो माहात्म्यमखिलं पुराणे परिगीयते । ततः पुराणमखिलं श्रोतुमर्हसि मानद

পুৰাণত নামৰ সমগ্ৰ মাহাত্ম্য গীত হয়। সেয়ে, হে মানদ, তুমি সমগ্ৰ পুৰাণ শুনিবলৈ যোগ্য।

Verse 28

पुराणश्रवणे श्रद्धा यस्य स्याद्भ्रातरन्वहम् । तस्य साक्षात्प्रसन्नः स्याच्छिवो विष्णुश्च सानुगः

হে ভ্ৰাতা, যিজনে প্ৰতিদিন পুৰাণ-শ্ৰৱণত শ্ৰদ্ধা ৰাখে, তাৰ ওপৰত শিৱ আৰু বিষ্ণু সানুগ-সহ সাক্ষাতে পৰম প্ৰসন্ন হয়।

Verse 29

यत्स्नात्वा पुष्करे तीर्थे प्रयागे सिंधुसंगमे । तत्फलं द्विगुणं तस्य श्रद्धया वै शृणोति यः

পুষ্কৰৰ তীৰ্থত, প্ৰয়াগত আৰু সিন্ধুৰ সঙ্গমত স্নান কৰি যি পুণ্য লাভ হয়, সেই ফলৰ দ্বিগুণ ফল শ্ৰদ্ধাৰে যিজনে এই কথা শ্ৰৱণ কৰে, তাৰ হয়।

Verse 30

ये पठंति पुराणानि शृण्वंति च समाहिताः । प्रत्यक्षरं लभंत्येते कपिलादानजं फलम्

যিসকলে একাগ্ৰচিত্তে পুৰাণ পাঠ কৰে বা শ্ৰৱণ কৰে, তেওঁলোকে প্ৰতিটো অক্ষৰৰ বাবে কপিলা-দানৰ পৰা উৎপন্ন পুণ্যফল প্ৰত্যক্ষ লাভ কৰে।

Verse 31

अपुत्रो लभते पुत्रं धनार्थी लभते धनम् । विद्यार्थी लभते विद्यां मोक्षार्थी मोक्षमाप्नुयात्

অপুত্ৰে পুত্ৰ লাভ কৰে, ধনাৰ্থী ধন লাভ কৰে; বিদ্যাৰ্থী বিদ্যা পায়, আৰু মোক্ষাৰ্থী মোক্ষ লাভ কৰিব পাৰে।

Verse 32

ये शृण्वंति पुराणानि कोटिजन्मार्जितं खलु । पापजालं तु ते हत्वा गच्छंति हरिमंदिरम्

যিসকলে পুৰাণ শ্ৰৱণ কৰে, তেওঁলোকে কোটি জন্মত সঞ্চিত পাপজাল নিশ্চয় ধ্বংস কৰি হৰিৰ মন্দিৰ-ধামলৈ গমন কৰে।

Verse 33

पुराणवाचकं विप्रं पूजयेद्भक्तिभावतः । गोभूहिरण्यवस्त्रैश्च गंधपुष्पादिभिर्मुने

হে মুনি, পুৰাণ পাঠ কৰা ব্ৰাহ্মণক ভক্তিভাৱে পূজা কৰা উচিত; গাই, ভূমি, সোণ, বস্ত্ৰ আৰু সুগন্ধি, ফুল আদি অৰ্পণ কৰি।

Verse 34

कांस्यैर्विनिर्मितं पात्रं जलपात्रं मुदान्वितः । कर्णकुंडलकं चैव मुद्रिकां स्वर्णनिर्मिताम्

আনন্দসহ তেওঁ কাঁসাৰে নিৰ্মিত পাত্ৰ—জলপাত্ৰ—অৰ্পণ কৰিলে; লগতে সোণৰ কাণৰ কুণ্ডল আৰু আঙুঠিও দান কৰিলে।

Verse 35

आसनं तु तथा दद्यात्पुष्पमाल्यं तपोधन । वित्तशाठ्यं न कुर्वीत दानं हीनफलं यतः

হে তপোধন, তেনেদৰে আসন আৰু ফুলৰ মালাও দিয়া উচিত। ধনৰ বিষয়ে ছল-চাতুৰী নকৰিবা, কিয়নো তেনে দানৰ ফল অতি সামান্য হয়।

Verse 36

पुराणं वाचयेद्विप्र सर्वकामार्थसिद्धये । सुवर्णं रजतं वस्त्रं पुष्पमाल्यं तु चंदनम्

হে ব্ৰাহ্মণ, সকলো কামনা-পূৰণৰ সিদ্ধিৰ বাবে পুৰাণ পাঠ কৰোৱা উচিত; আৰু সোণ, ৰূপ, বস্ত্ৰ, ফুলৰ মালা আৰু চন্দন অৰ্পণ কৰা উচিত।

Verse 37

दद्याद्यो पुस्तकं भक्त्या सगच्छेद्धरिमंदिरम् । कुर्वंति विधिनानेन संपूर्णं पुस्तकं च ये । तेषां नामानि लिंपेत चित्रगुप्तोऽर्चनाद्द्विज

যি কোনোবাই ভক্তিভাৱে পুথি দান কৰে, সি হৰিৰ মন্দিৰ-ধামলৈ গমন কৰে। আৰু যিসকলে এই বিধি অনুসাৰে সম্পূৰ্ণ পুথি প্ৰস্তুত কৰি অৰ্পণ কৰে, হে দ্বিজ, তেওঁলোকৰ নাম চিত্ৰগুপ্তে সেই আৰাধনাৰ কাৰণে লিখি ৰাখে।