Adhyaya 50

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे एकोनपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः सूत उवाच शितान्तशिखरे शक्रः पारिजातवने शुभे तस्य प्राच्यां कुमुदाद्रिकूटो ऽसौ बहुविस्तरः

এইদৰে শ্ৰীলিঙ্গমহাপুৰাণৰ পূৰ্বভাগত একোণপঞ্চাশত্তম অধ্যায় আৰম্ভ হয়। সূত ক’লে—শিতান্ত শিখৰত শুভ পাৰিজাতবনত শক্র (ইন্দ্ৰ) অৱস্থিত আছিল; আৰু তাৰ পূৰ্বদিকে বহুবিস্তৃত কুমুদাদ্ৰিৰ কূট আছিল।

Verse 2

अष्टौ पुराण्युदीर्णानि दानवानां द्विजोत्तमाः सुवर्णकोटरे पुण्ये राक्षसानां महात्मनाम्

হে দ্বিজোত্তমসকল, দানৱসকলৰ মাজত আঠটা পুৰাণ উচ্চাৰিত হৈছিল; আৰু পুণ্য সুৱৰ্ণকোটৰত মহাত্মা ৰাক্ষসসকলৰ বাবেও সেয়া উপদেশিত হৈছিল।

Verse 3

नीलकानां पुराण्याहुर् अष्टषष्टिर्द्विजोत्तमाः महानीले ऽपि शैलेन्द्रे पुराणि दश पञ्च च

হে দ্বিজোত্তমসকল, নীলকণ্ঠসকলৰ ওচৰত আঠষট্টি পুৰাণ আছে বুলি কোৱা হয়; আৰু মহানীল নামৰ শৈলেন্দ্ৰতো পন্ধৰটা পুৰাণ আছে।

Verse 4

हयाननानां मुख्यानां किन्नराणां च सुव्रताः वेणुसौधे महाशैले विद्याधरपुरत्रयम्

হে সুৱ্ৰতধাৰীসকল, বেণুসৌধ নামৰ মহাশৈলত হয়াননসকলৰ মুখ্যসকলৰ আৰু কিন্নৰসকলৰো—বিদ্যাধৰসকলৰ তিনিখন নগৰ আছে।

Verse 5

वैकुण्ठे गरुडः श्रीमान् करञ्जे नीललोहितः वसुधारे वसूनां तु निवासः परिकीर्तितः

বৈকুণ্ঠত শ্ৰীমান গৰুড় বাস কৰে; কৰঞ্জত নীললোহিত (ভগৱান শিৱ) অধিষ্ঠিত। আৰু বসুধাৰাত বসুসকলৰ নিবাস বুলি কীৰ্তিত হৈছে।

Verse 6

रत्नधारे गिरिवरे सप्तर्षीणां महात्मनाम् सप्तस्थानानि पुण्यानि सिद्धावासयुतानि च

ৰত্নধাৰা নামৰ শ্ৰেষ্ঠ পৰ্বতত মহাত্মা সপ্তৰ্ষিসকলৰ সাতটা পুণ্যস্থান আছে—সিদ্ধাৱাসেৰে সংযুক্ত পবিত্ৰ তীৰ্থাসন।

Verse 7

महत्प्रजापतेः स्थानम् एकशृङ्गे नगोत्तमे गजशैले तु दुर्गाद्याः सुमेधे वसवस् तथा

একশৃংগ নামৰ নগোত্তমত মহৎ প্ৰজাপতিৰ পৰম স্থান আছে। গজশৈলত দুৰ্গা আদি দেৱীমাতৃকাসকল বাস কৰে; আৰু সুমেধাত তদ্ৰূপ বসুসকল অধিষ্ঠান কৰে।

Verse 8

आदित्याश् च तथा रुद्राः कृतावासास्तथाश्विनौ अशीतिर्देवपुर्यस्तु हेमकक्षे नगोत्तमे

তাতেই আদিত্য আৰু ৰুদ্ৰসকল কৃতাৱাস হৈ অৱস্থিত; আৰু অশ্বিনীযুগলও। হেমকক্ষ নামৰ নগোত্তমত দেৱপুৰী আশীটা আছে।

Verse 9

सुनीले रक्षसां वासाः पञ्चकोटिशतानि च पञ्चकूटे पुराण्यासन् पञ्चकोटिप्रमाणतः

সুনীলত ৰাক্ষসসকলৰ বসতি আছিল—সংখ্যাত পাঁচশ কোটি। আৰু পঞ্চকূটত প্ৰাচীন নিবাস আছিল, যি পাঁচ কোটি পৰিমাণলৈ বিস্তৃত।

Verse 10

शतशृङ्गे पुरशतं यक्षाणाममितौजसाम् ताम्राभे काद्रवेयाणां विशाखे तु गुहस्य वै

শতশৃঙ্গ পৰ্বতত অপৰিমেয় তেজস্বী যক্ষসকলৰ শত নগৰ-দুৰ্গ আছে। তাম্ৰাভত কাদ্ৰৱেয়সকলৰ বসতি, আৰু বিশাখত নিশ্চয়েই গুহ (স্কন্দ)ৰ ধাম।

Verse 11

श्वेतोदरे मुनिश्रेष्ठाः सुपर्णस्य महात्मनः पिशाचके कुबेरस्य हरिकूटे हरेर्गृहम्

হে মুনিশ্ৰেষ্ঠসকল, শ্বেতোদৰত মহাত্মা সুপৰ্ণ (গৰুড়)ৰ পবিত্ৰ আসন আছে। পিশাচকত কুবেৰাৰ ভৱন, আৰু হৰিকূটত হৰিৰ গৃহ স্থিত।

Verse 12

कुमुदे किंनरावासस् त्व् अञ्जने चारणालयः कृष्णे गन्धर्वनिलयः पाण्डुरे पुरसप्तकम्

কুমুদবৰ্ণ অঞ্চলত কিন্নৰসকলৰ নিবাস; অঞ্জন-শ্যাম ছাঁত চাৰণসকলৰ আলয়; কৃষ্ণবৰ্ণত গন্ধৰ্বসকলৰ নিলয়; আৰু পাণ্ডুৰত সাত নগৰৰ সমষ্টি আছে।

Verse 13

विद्याधराणां विप्रेन्द्रा विश्वभोगसमन्वितम् सहस्रशिखरे शैले दैत्यानामुग्रकर्मणाम्

হে বিপ্ৰেন্দ্ৰসকল, সহস্ৰশিখৰ পৰ্বতত বিদ্যাধৰসকলৰ সৰ্বভোগসমন্বিত মনোৰম ৰাজ্য আছিল; সেই ঠাইতেই উগ্ৰকৰ্মা দৈত্যসকলৰো আসন আছিল।

Verse 14

पुराणां तु सहस्राणि सप्त शक्रारिणां द्विजाः मुकुटे पन्नगावासः पुष्पकेतौ मुनीश्वराः

হে দ্বিজসকল, পুৰাণসমূহ সহস্ৰসংখ্যক বুলি কোৱা হয়; আৰু শক্ৰ-বিৰোধী পৰম্পৰাত সাতটা (প্ৰধান) বুলি বোধ কৰা হয়। মুনীশ্বৰসকলৰ মাজত সৰ্প-মুকুটধাৰী পন্নগাৱাস আৰু পুষ্পকেতু প্ৰসিদ্ধ।

Verse 15

वैवस्वतस्य सोमस्य वायोर्नागाधिपस्य च तक्षके चैव शैलेन्द्रे चत्वार्यायतनानि च

বৈবস্বত (যম), সোম, বায়ু আৰু নাগাধিপতি—ইহঁতৰো চাৰিটা পবিত্ৰ আয়তন আছে; তক্ষক আৰু শৈলেন্দ্ৰ-সম্পৰ্কীয় আয়তনো আছে। এই অভিষিক্ত আসনসমূহে পতি-শিৱভক্তি স্থিৰ হয় আৰু পশু পাশবন্ধনৰ পৰা মুক্তিৰ পথলৈ আগবাঢ়ে।

Verse 16

ब्रह्मेन्द्रविष्णुरुद्राणां गुहस्य च महात्मनः कुबेरस्य च सोमस्य तथान्येषां महात्मनाम्

ব্ৰহ্মা, ইন্দ্ৰ, বিষ্ণু আৰু ৰুদ্ৰসকলৰ; মহাত্মা গুহ (স্কন্দ)ৰ; কুবেৰ আৰু সোমৰ; আৰু অন্যান্য মহাত্মাসকলৰো—স্তুতি আৰু আহ্বান অৰ্পণ কৰা হ’ল, এই স্বীকৃতিত যে সকলো দেৱপদৰ ঊৰ্ধ্বে পতি-শিৱেই পৰম।

Verse 17

सन्त्यायतनमुख्यानि मर्यादापर्वतेष्वपि श्रीकण्ठाद्रिगुहावासी सर्वावासः सहोमया

মৰ্যাদা-পৰ্বতসমূহতো মুখ্য পবিত্ৰ আয়তন আছে। তাত শ্ৰীকণ্ঠ পৰ্বতৰ গুহাত উমাসহিত ‘সৰ্বাৱাস’—সকলৰ আশ্ৰয়—প্ৰভু বাস কৰে; যি প্ৰতিটো পশুৰ অন্তঃশৰণ আৰু প্ৰতিটো তীৰ্থাসনৰ অধিষ্ঠাতা।

Verse 18

श्रीकण्ठस्याधिपत्यं वै सर्वदेवेश्वरस्य च अण्डस्यास्य प्रवृत्तिस्तु श्रीकण्ठेन न संशयः

নিশ্চয় শ্ৰীকণ্ঠ—সৰ্বদেৱেশ্বৰ—ৰেই অধিপত্য। এই ব্ৰহ্মাণ্ড-অণ্ডৰ সকলো প্ৰবৃত্তি আৰু পৰিচালনা শ্ৰীকণ্ঠৰ পৰা হয়—ইয়াত সন্দেহ নাই।

Verse 19

अनन्तेशादयस्त्वेवं प्रत्येकं चाण्डपालकाः चक्रवर्तिन इत्युक्तास् ततो विद्येश्वरास्त्विह

এইদৰে অনন্তেশ আদি—প্ৰত্যেকে নিজৰ নিজৰ ক্ষেত্ৰত—অণ্ড (ব্ৰহ্মাণ্ড)ৰ পালক। তেওঁলোকক ‘চক্ৰৱৰ্তী’ বুলি কোৱা হয়; সেয়ে ইয়াত তেওঁলোক বিদ্যেশ্বৰ—দিব্য জ্ঞানৰ অধিপতি—ৰূপে, শিৱাজ্ঞা ৰক্ষা কৰিবলৈ প্ৰতিষ্ঠিত।

Verse 20

श्रीकण्ठाधिष्ठितान्यत्र स्थानानि च समासतः मर्यादापर्वतेष्वद्य शृण्वन्तु प्रवदाम्य् अहम्

এতিয়া শুনা—মই সংক্ষেপে শ্ৰীকণ্ঠ (ভগৱান শিৱ) অধিষ্ঠিত পবিত্ৰ স্থানসমূহ ক’ম, বিশেষকৈ মৰ্যাদা-পৰ্বতত অৱস্থিত তীৰ্থাসনসমূহ।

Verse 21

श्रीकण्ठाधिष्ठितं विश्वं चराचरमिदं जगत् कालाग्निशिवपर्यन्तं कथं वक्ष्ये सविस्तरम्

এই সমগ্ৰ চৰ-অচৰ জগত শ্ৰীকণ্ঠ (শিৱ) দ্বাৰা অধিষ্ঠিত; কালাগ্নি-শিৱ পৰ্যন্ত বিস্তৃত এই মহিমা মই কেনেকৈ বিস্তাৰে ক’ম?