Anuvaka 1
ঋত/কাল (বিশ্ব-নিয়ম আৰু সময়) ক গৃহ্য আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ সৈতে যোজনা কৰি সমৃদ্ধি আৰু যজ্ঞ-কাৰ্যক্ষমতা স্থিৰ কৰা হয়—যাৰ ফলত বৰ্চস্ (দীপ্তি), গোধন, ৰক্ষা আৰু স্বাস্থ্য সুৰক্ষিত আৰু স্থায়ী হয়। উপবিষয়সমূহ: বৰ্চস্ (উজ্জ্বলতা) স্থাপন আৰু দৃঢ়ীকৰণ; কাম/বশীকৰণক সংযম কৰি প্ৰতিদ্বন্দ্বী-নাশক শক্তি ৰূপে গঢ়া; শালা আৰু দিক্-পবিত্ৰীকৰণ—দিশসমূহ আৰু সিহঁতৰ দেৱতাসকলৰ দ্বাৰা স্থান সুৰক্ষিত কৰা; ঋষভ (বৃষ) কেন্দ্ৰিত গৰু-সমৃদ্ধি আৰু উৰ্বৰতা; বন্ধু-প্ৰমাণীকৰণ—অথৰ্বণীয় সম্বন্ধসমূহক ঋত/কালৰ সৈতে সামঞ্জস্য কৰা।
Suktas in Anuvaka 1
Sukta 1
AV 9.1 এটা পৌষ্টিক সূক্ত, য’ত বৰ্চস্ (দীপ্তিমান তেজ) স্থাপন আৰু স্থিৰ কৰা হয়, লগতে সমৃদ্ধিৰ পৰম্পৰাগত ত্ৰয়ী—সন্তান, প্ৰাণশক্তি, আৰু দীঘলীয়া আয়ু—বঢ়োৱা হয়। ইয়াত অগ্নিক অন্তৰ্নিহিত দীপ্তিৰ সংহতিকাৰী ৰূপে, জলক স্ব-শাসিত শক্তি আৰু বৰষুণৰ উৎস ৰূপে, আৰু ইন্দ্ৰ/দেৱগণ/ঋষিগণক সাৰ্বজনীন অনুমোদক (ratifier) ৰূপে আহ্বান কৰা হৈছে, যাতে গ্ৰাহকজন স্বীকৃত, অনুমোদিত আৰু সফল হয়।
Sukta 2
AV 9.2 এটা এক শক্তিশালী আথৰ্বণিক কাম-সূক্ত; ঘৃত-আহুতি আৰু মন্ত্ৰৰ জৰিয়তে ‘ইচ্ছা/বাধ্যতা’ (কাম) ক ‘প্ৰশিক্ষিত’ কৰি পৃষ্ঠপোষকৰ বাবে কাম কৰা প্ৰতিদ্বন্দ্বী-নাশক (সপত্ন-হন) ৰূপে গঢ়ি তোলা হয়। সূক্তটোৱে বাৰে বাৰে বিৰোধীসকলক অপমান আৰু অন্ধকাৰলৈ তললৈ ঠেলি দিয়ে, তেওঁলোকৰ শক্তি, কৰ্তৃত্ব আৰু সামাজিক মৰ্যাদা কেঢ়ি লয়, আৰু একে সময়তে পৃষ্ঠপোষকৰ অপ্রতিৰোধ্য সংকল্পক বৃদ্ধি কৰে। লগতে ই কামক এক অভিভূতকাৰী মহাজাগতিক শক্তি হিচাপে চিত্ৰিত কৰে—স্থিৰতা, সময়সদৃশ পলক-পৰা, আনকি সাগৰতকৈও ডাঙৰ—যাৰ ফলত এই আচাৰৰ বশীকৰণ অনিবার্য যেন অনুভৱ হয়।
Sukta 3
এই সূক্তটো অথৰ্বণীয় শালা–দিক্-প্ৰতিষ্ঠা চক্ৰৰ অন্তৰ্গত; নতুনকৈ মাপি স্থিৰ কৰা যজ্ঞশালাক তাৰ দিশসমূহক—বিশেষকৈ দক্ষিণ দিশক—আৰু সেই দিশসমূহত বাস কৰা তথা ৰক্ষা কৰা দেৱতাসকলক বিধিপূৰ্বক সম্বোধন কৰি সুৰক্ষিত কৰে। ই স্থানটোক শুভ আৰু আচাৰ-অনুষ্ঠানৰ বাবে “যোগ্য” আৱৰণ হিচাপে স্থিতিশীল কৰে, য’ত অগ্নি গৰ্ভৰ দৰে বিশ্ৰাম ল’ব পাৰে; লগতে বৈৰী বন্ধন কাটি অশুভ দিশীয় অনুপ্ৰৱেশ ৰোধ কৰে। ইয়াৰ শক্তি স্থানগত আৰু অপত্ৰাসক: যজুস-সদৃশ সূত্ৰ আৰু স্বাহা-আহুতিৰ জৰিয়তে স্থাপত্যক সুৰক্ষিত যজ্ঞ-ভূগোললৈ ৰূপান্তৰিত কৰে।
Sukta 4
AV 9.4 এটা এটা পৌষ্টিক সূক্ত, য’ত ঋষভ (ব’লদ) ক গৰু-সমৃদ্ধি, দুধ-উৎপাদন আৰু প্ৰজননীয় ধাৰাবাহিকতাৰ সংহত উৎস হিচাপে অভিষিক্ত/পবিত্ৰ কৰা হৈছে—যজমানৰ গোহাল আৰু বংশৰ বাবে। ই ব্ৰহস্পতিৰ পবিত্ৰ অধিকাৰৰ অধীনত গৰুৰ উৰ্বৰতাক স্থাপন কৰে, আৰু বহু দেৱীয় ক্ষমতাক এক ‘সুসংযোজিত’ শক্তিত একত্ৰ কৰি গোহালৰ দেহ, সীমা আৰু মৰ্যাদা ৰক্ষা কৰি সমৃদ্ধি বৃদ্ধি কৰে।
Sukta 5
AV 9.5-এ অজ-পঞ্চৌদন (ছাগলসহ পাঁচধৰণৰ খিৰ/ওদন) ক ‘অপৰিমিত’ (aparimita) যজ্ঞ বুলি ফ্ৰেম কৰা হৈছে—যাৰ দেহ নিজেই বিশ্ব, আৰু সেয়েহে সাধাৰণ মাপৰ বাহিৰলৈ যজ্ঞ-পুণ্য বহুগুণে বৃদ্ধি পায়। বলি/বিধিক সত্য (satya), ঋত (ṛta), শ্রদ্ধা (śraddhā) আৰু বিরাজ (Virāj)-ৰ সৈতে একাত্ম কৰি, এই সূক্তই অৰ্ঘ্যক এক ‘সমগ্ৰ-জগতীয়’ কৰ্ম হিচাপে পবিত্ৰ কৰে; যাৰ ফলত যজমানৰ বাবে ‘অপৰিমিত লোক’ (aparimita loka) আৰু দীৰ্ঘস্থায়ী সুৰক্ষা লাভ হয়।
Sukta 6
AVŚ 9.6 এটা বন্ধু-সূক্ত, যিয়ে যজ্ঞৰ সামগ্ৰী আৰু ক্ৰিয়াকলাপক সিহঁতৰ প্ৰামাণ্য কসমিক আৰু শ্ৰৌত সমকক্ষৰ সৈতে “মেপ” কৰে, যাতে গৃহস্থ/কাৰিগৰী কৰ্মটো বৈধ যজ্ঞীয় সংযোগ-মাধ্যম হৈ উঠে। প্ৰতিটো উপকৰণ (বৰহিস, পৱিত্ৰ, পানী, উপউৎপাদ, বিস্তাৰ/বিছোৱা আদি) ক তাৰ সত্য যজ্ঞীয় পৰিচয় বুলি নামকৰণ কৰি, এই সূক্তে শুদ্ধতা (ঋত) স্থিৰ কৰে আৰু আচাৰটো যজ্ঞীয়ভাৱে “ভাসমান/অসংলগ্ন” হৈ পৰাৰ পৰা ৰোধ কৰে। ইয়াৰ শক্তি সূক্ষ্ম পৰিচয়-নিৰ্ধাৰণত: বাক্ (যজুস-সদৃশ গদ্য) অৰ্ঘ্য-স্থান আৰু সঁজুলিসমূহক বৃহত্তৰ যজ্ঞত অংশীদাৰ কৰায়।
Sukta 7
AV 9.7 এটা সুৰক্ষামূলক আৰু সমৃদ্ধি-সাধক সূক্ত, য’ত স্থিতি-দাতা শক্তি (ধাতৃ) আৰু প্ৰেৰণা-দাতা শক্তি (সবিতৃ) ক “স্থাপন/নিয়োজিত” কৰি অনিষ্টক উলটাই দিয়া হয় আৰু কল্যাণক ঊৰ্ধ্বমুখী কৰি উন্নীত কৰা হয়। ইয়াত যজ্ঞ-স্থানক সৰ্বব্যাপী (বায়ু, স্বৰ্গলোক) ৰূপে ফ্ৰেম কৰা হৈছে আৰু দিশ-নির্দেশ/স্থাপন সূত্রে গোধন, প্ৰাণশক্তি আৰু গৃহ-সৌভাগ্য সুৰক্ষিত কৰা হয়; শেষত জ্ঞাতাৰ বাবে ফলশ্ৰুতিৰে সমাপ্ত হয়।
Sukta 8
AV 9.8 এটা এক বিস্তৃত আথৰ্বণিক চিকিৎসা-সূক্ত, য’ত ৰোগক (ৰোগ/তক্মন আৰু যক্ষ্মা-সদৃশ ক্ষয়কাৰী ব্যাধি) দেহধাৰী শত্রু ৰূপে সন্মুখীন কৰি ৰোগীৰ দেহৰ পৰা বলপূৰ্বক খেদাই পঠোৱা হয়। বিশেষকৈ মূৰ আৰু অঙ্গ-প্ৰত্যঙ্গৰ যন্ত্ৰণা ধৰি বহু স্থানীয় আৰু সাৰ্বদেহীয় বেদনাৰ নাম উচ্চাৰণ কৰি, আৰু প্ৰাণধাৰী অঙ্গসমূহক দেহ-মানচিত্ৰৰ দৰে চিহ্নিত কৰি, সূক্তটোৱে সৰ্বাত্মক অপসাৰণ সম্পন্ন কৰে—ৰোগক বাক্যত প্ৰকাশ কৰি, মন্ত্রবলে বাহিৰলৈ টানি উলিয়াই, দেহৰ সীমাৰ বাহিৰলৈ হংকাই দিয়ে। শেষ অংশত আৰোগ্যক আদিত্যৰ কিৰণৰ সৌৰ-পুনৰুদ্ধাৰৰ সৈতে সংলগ্ন কৰি, কপাল/হৃদয়ৰ শৃঙ্খলা পুনঃস্থাপন আৰু অঙ্গ-ছিঙা যন্ত্ৰণাৰ উপশমক সীল-মোহৰ মাৰে।
Sukta 9
AV 9.9 এটা ব্ৰহ্মাণ্ডীয় ধাঁধা-সূক্ত, য’ত ঋত/কালৰ অজৰ “চকা” — মাহ, ঋতু আৰু জগতসমূহৰ নিয়মিত গতি —ৰ ওপৰত সমৃদ্ধি আৰু সুৰক্ষাক মানচিত্ৰিত কৰা হৈছে। এই ব্ৰহ্মাণ্ডীয় শৃঙ্খলাৰ ভিতৰত যজ্ঞীয় উপস্থিতি হিচাপে অগ্নিক আহ্বান কৰি, সূক্তটোৱে পাঠকৰ জীৱন—সন্তান, ধাৰাবাহিকতা আৰু স্থিৰতা—ক বছৰৰ নিয়ন্ত্রিত গতিৰ সৈতে সঙ্গতি কৰায়।
Sukta 10
AV 9.10 এটা চিন্তনধৰ্মী-সৃষ্টিতত্ত্বমূলক স্তোত্ৰ, য’ত সৰ্বব্যাপী “গোপা” (পালক/ৰক্ষক)ক ধ্যান কৰা হৈছে—যি সকলো পথতে গতি কৰে আৰু ভিতৰৰ পৰা জগতসমূহক স্থিৰ কৰি ৰাখে। আদিম দৰ্শন-দৃশ্যসমূহ—বিশ্বৰ গতি, যজ্ঞধোঁৱা, আৰু প্ৰথমে স্থাপিত ধৰ্মসমূহ—স্মৰণ কৰি ই যজ্ঞস্থানক পবিত্ৰ কৰে আৰু কৰ্তা তথা সমাজৰ ওপৰত ঋত-ৰক্ষাক (শৃঙ্খলা-ৰক্ষকত্ব) ৰূপে এক সুৰক্ষা স্থাপন কৰে।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
