
Rishi: Atharvanic tradition (specific ṛṣi attribution varies by anukramaṇī for this hymn)
Devata: Agni (primary), with Indra and the Viśve Devāḥ as witnesses/ratifiers
Chandas: Anuṣṭubh (probable; requires padic count confirmation in the received text)
এই চাৰি-মন্ত্ৰীয়া অথৰ্ববেদীয় সূক্তটি এক পুষ্টিক-ভৈষজ্য মন্ত্র, যি অগ্নিৰ জ্বালনী-শক্তিৰে কৰ্তা বা ৰোগীৰ ভিতৰত বৰ্চস্ (দীপ্তিমান জীৱনীশক্তি), প্ৰজা (সন্তান-সমৃদ্ধি) আৰু আয়ুস্ (দীৰ্ঘায়ু) স্থাপন কৰে। ইয়াত শুদ্ধিকৰণ আৰু পোষণৰ চিত্ৰকল্প (দিব্য জল, দুগ্ধময় সাৰ) অগ্নি-যজ্ঞীয় পৰিচয় (ইন্ধন/সমিধা/তেজ)ৰ সৈতে একেলগে আহে, আৰু ইন্দ্ৰ তথা বিশ্বে দেৱাঃক বিশেষকৈ সাক্ষী-অনুমোদক ৰূপে আহ্বান কৰি এই লাভ কৰা মৰ্যাদা আৰু জীৱনীশক্তি যাতে হেৰাই নাযায়, তাৰ বাবে দেৱীয় অনুমোদন বিচাৰে।
Mantra 1
दिव्या आपः। अ॒पो दि॒व्या अ॑चायिषं॒ रसे॑न॒ सम॑पृक्ष्महि । पय॑स्वानग्न॒ आग॑मं॒ तं मा॒ सं सृ॑ज॒ वर्च॑सा
দিব্য আপঃ—দিব্য জলসমূহ মই আহৰণ কৰিলোঁ; সিহঁতৰ ৰসেৰে আমি সম্পূৰ্ণকৈ নিজকে ছিটাই শুদ্ধ কৰিলোঁ। হে অগ্নি, দুগ্ধময় (পয়স্বান) ৰূপে ইয়ালৈ আহা; সেই তেজ-প্ৰভাৰে তাক মোৰ ভিতৰত সম্পূৰ্ণকৈ সংযোজিত কৰা।
Mantra 2
सं मा॑ग्ने॒ वर्च॑सा सृज॒ सं प्र॒जया॒ समायु॑षा । वि॒द्युर्मे॑ अ॒स्य दे॒वा इन्द्रो॑ विद्यात् सह ऋषि॑भिः
হে অগ্নি, মোক তেজেৰে একত্ৰ কৰ; প্ৰজাৰে একত্ৰ কৰ; আয়ুষেৰে একত্ৰ কৰ। মোৰ এই বিষয়টো দেৱতাসকলে জানক; ঋষিসকলৰ সৈতে ইন্দ্ৰই ইয়াক জানক।
Mantra 3
इ॒दमा॑पः॒ प्र व॑हताव॒द्यं च॒ मलं॑ च॒ यत्। यच्चा॑भिदु॒द्रोहानृ॑तं॒ यच्च॑ शे॒पे अ॒भीरु॑णम्
হে আপঃ (জলসমূহ), এইটো বোৱাই লৈ যোৱা—যি দোষ আৰু যি মলিনতা আছে। আৰু যি অসত্য, যি বিশ্বাসঘাতক অন্যায়; আৰু যি ভয়ংকৰ বস্তু শাপ বা শপথত নিহিত আছে।
Mantra 4
एधो॑ऽस्येधिषी॒य स॒मिद॑सि॒ समे॑धिषीय । तेजो॑ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धेहि
তুমি ইন্ধন; মই জ্বলি উঠোঁ। তুমি সমিধা; মই সু-প্ৰজ্বলিত হওঁ। তুমি তেজ; মোৰ ভিতৰত তেজ স্থাপন কৰা।
It is used to increase and stabilize personal radiance (varchas/tejas), prosperity through continuity/offspring (prajā), and long life (āyus), especially when one feels depleted or wants strengthened presence and health.
Agni performs the transfer of vitality, while Indra and the All-Gods function as witnesses who ‘know’ the boon, a ritual way of confirming it so the gained strength and status are not reversed or taken away.
This sukta primarily works with water (for sprinkling) and the fire with fuel/kindling. Herbs and amulets are not required by the hymn’s wording; the key act is the recitation with water-purification and the tejas-transfer at the fire.
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.