Sukta 49
Rishi: Not specified in excerpt (Agni-stava unit)
Devata: Agni
Chandas: Anuṣṭubh-like (not fully secure from single verse excerpt)
এই সৰু অগ্নি-স্তৱ স্তোত্ৰটো ৰক্ষা আৰু শুদ্ধিকৰণৰ এক মন্ত্রৰ দৰে কাম কৰে: ই “নিষ্ঠুৰ” ক্ষতিৰ প্ৰতি অগ্নিৰ অজেয়তা ঘোষণা কৰে আৰু তেওঁৰ ভেদক তাপ/তেজ (তেজন) ব্যৱহাৰ কৰি দূষণকাৰী, কুটকুটাই খোৱা বা সূতা-সদৃশ দুঃখ-ব্যাধি আঁতৰাই পঠিয়ায়। অগ্নিৰ পৰিশোধক শক্তিক জলৰ চেপি-মাৰি/চূৰ্ণ কৰা শক্তি আৰু বাচ্ৰ পথ-দেখুওৱা ক্ষমতাৰ সৈতে একেলগে কৰি, ই ক্ষতিকাৰক শক্তিসমূহক “নিষ্কৃতি” (বাহিৰ হোৱাৰ পথ) দিশে চালিত কৰে আৰু সূৰ্যৰ স্থিৰতাৰ তলত সুশৃঙ্খল প্ৰাণশক্তি পুনঃস্থাপন কৰে।
Mantras
Mantra 1
अग्निस्तवः। न॒हि ते॑ अग्ने त॒न्वः क्रू॒रमा॒नंश॒ मर्त्यः॑ । क॒पिर्ब॑भस्ति॒ तेज॑नं॒ स्वं ज॒रायु॒ गौरि॑व
হে অগ্নি, কোনো মর্ত্যই তোমাৰ দেহৰ বিৰুদ্ধে সেই নিষ্ঠুৰ অনিষ্টত নাপায়। কপিল (তাম্ৰবৰ্ণ) অগ্নি নিজৰ তীক্ষ্ণ তেজ জ্বলাই তোলে—যেন গাই জৰায়ু (প্লেচেণ্টা) ত্যাগ কৰে।
Mantra 2
मे॒ष इ॑व॒ वै सं च॒ वि चो॒र्व॒ऽच्यसे॒ यदु॑त्तर॒द्रावुप॑रश्च॒ खाद॑तः । शी॒र्ष्णा शिरोऽप्स॒साप्सो॑ अ॒र्दय॑न्नं॒शून् ब॑भस्ति॒ हरि॑तेभिरा॒सभिः॑
মেষৰ দৰে সঁচাকৈ, তুমি একেলগে ঠেলি-চেপি দিয়া হয় আৰু আঁতৰাই দিয়া হয়—যেতিয়া ওপৰলৈ পলাই ওপৰৰ পৰা কামুৰি খোৱা। মূৰেৰে মূৰক আঘাত কৰে; হে আপঃ (জলদেৱতা), পানীৰে চেপি ধৰি, হালধীয়া/তাম্ৰবৰ্ণ চোয়ালৰে তোমাৰ সূতা-সদৃশ অংশ/তন্তুবোৰ পিষি দলিয়াই দিয়ে।
Mantra 3
सु॒प॒र्णा वाच॑मक्र॒तोप॒ द्यव्या॑ख॒रे कृष्णा॑ इषि॒रा अ॑नर्तिषुः । नि यन्नि॒यन्त्युप॑रस्य॒ निष्कृ॑तिं पु॒रू रेतो॑ दधिरे सूर्य॒श्रितः॑
সুপৰ্ণাসকলে বাক্য (বাণী) গঢ়িলে; দ্যুলোকীয় গহ্বৰত কৃষ্ণ, তীব্ৰ-গতিসম্পন্নসকলে নৃত্যৰ দৰে চঞ্চল হ’ল। যেতিয়া সিহঁতে ওপৰৰ জনাৰ নিৰ্গমন-পথ তললৈ নিয়ন্ত্ৰণ কৰি আনে, তেতিয়া সূৰ্য-আশ্ৰিত হৈ বহুত ৰেতঃ (বীজ) স্থাপন কৰে।
Frequently Asked Questions
It is used for protection and purification—asserting Agni’s invulnerability and using his heat to drive out harm, pollution, and clinging disease-like influences.
Waters represent cleansing and crushing removal of what clings, while Vāc represents the mantric control that directs the harmful agency to an ‘exit’ (niṣkṛti).
The core materials are a clean fire and clean water. Optional supports include a boundary marker (doorway/cord) for the ‘exit’ and a small use of ash or ghee, depending on tradition.
Ask anything about Sukta 49 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.