Anuvaka 4
অগ্নি–ইন্দ্ৰৰ শক্তিৰে গৃহ আৰু ৰাষ্ট্ৰ সুৰক্ষিত—বৈৰী শক্তিৰ পৰা ৰক্ষা আৰু সমৃদ্ধি, শ্ৰী, তেজ আৰু নিৰ্ভয়তাৰ স্থিতি। গাই (গৌঃ/পৃশ্নি) পুষ্টিক তত্ত্ব (পৌষ্টিক) ৰূপে ধৰি বিশ্ব-পোষণ আৰু উন্নতি; অগ্নি ৰক্ষোহা ৰূপে সীমা-ৰক্ষা, নিৰাপদ গমন আৰু যজ্ঞীয় উষ্ণতা (ঘৰ্ম) প্ৰদান কৰে; ইন্দ্ৰ ধন, বিজয়, ৰাষ্ট্ৰ, যশস্ আৰু বৰ্চস্ৰ দাতা-ৰক্ষক। শপথ-বল (শপথ) দ্বাৰা প্ৰতিশাপ-নিবাৰণ আৰু নৈতিক-ন্যায়িক সুৰক্ষা; গাঁও আৰু সীমান্তৰ শান্তি-সুৰক্ষা।
Suktas in Anuvaka 4
Sukta 31
এই সংক্ষিপ্ত বিশ্বতত্ত্বীয়–পৌষ্টিক সূক্তত বিশ্বগাই (গৌঃ/পৃশ্নি)ক পোষণ-তত্ত্ব হিচাপে আহ্বান কৰা হৈছে—যিয়ে মাতৃ আৰু পিতাৰ মাজত সত্তাসকলক স্থাপন কৰি তেওঁলোকক স্বৰ্ (দিব্য আলোক) অভিমুখে লৈ যায়। ই সমৃদ্ধিক সঠিক বিশ্ব-ব্যৱস্থাৰ সৈতে সংযোগ কৰে: প্ৰাণ–অপান জীৱনশ্বাসে সাৰ্বভৌম দীপ্তিমান শক্তিক প্ৰকাশ কৰে, আৰু বাক্ (পবিত্ৰ বাক্য/বাণী) সূৰ্যৰ গতি আৰু সময়ৰ মাপি থোৱা স্থিতিসমূহত নঙৰাই থাকে। বৃদ্ধি, গোধন, জীৱনীশক্তি, আৰু দৈনন্দিন তথা দিৱ্য লয়ৰ সৈতে শুভ সামঞ্জস্য লাভৰ বাবে এই সূক্ত পাঠ কৰা হয়।
Sukta 32
AV 6.32 এটা সংক্ষিপ্ত ৰক্ষোহা (দৈত্য-খেদোৱা) সূক্ত, য’ত গৃহৰ অগ্নি আৰু দেৱীয় সাৰ্বভৌমত্বক অস্ত্ৰ কৰি ঘৰ আৰু তাৰ সীমাৰ পৰা যাতুধান, ৰাক্ষস আৰু পিশাচক খেদাই পঠোৱা হয়। ইয়াত অগ্নিৰ অগ্নিময় প্ৰতিআক্রমণ, ৰুদ্ৰৰ দেহ-অক্ষমকাৰী বল, আৰু মিত্ৰ–বৰুণৰ ন্যায়িক-ৰক্ষামূলক শাসন একেলগে মিলি আক্ৰমণকাৰীসকলক পৰিয়াল বা তাৰ “প্ৰতিষ্ঠা” (থিয়-ঠাই) চিনাক্ত কৰিব নোৱাৰাকৈ কৰে; শেষত তেওঁলোকক যমৰ ওচৰলৈ (অপসাৰণ/মৃত্যু) সোপান কৰে।
Sukta 33
AV 6.33 এটা সৰু কিন্তু ঘনীভূত ইন্দ্ৰ-স্তুতি, যাৰ উদ্দেশ্য হৈছে বহল, মঙ্গলময় আৰু “সুন্দৰ-দেখা” ধন-সম্পদ আকৰ্ষণ কৰা আৰু সেই সমৃদ্ধিক দমন কৰি বা কেঢ়ি লৈ যোৱাৰ পৰা সুৰক্ষিত ৰখা। তিনিটা মন্ত্রত ইন্দ্ৰৰ বিস্তৃত অধিকার-ক্ষেত্ৰ আৰু অজেয় বল-শক্তিৰ প্ৰশংসা কৰা হৈছে, আৰু সেই দিৱ্য “শৱঃ” (পৰাক্ৰম/বল)ক মানৱ সফলতালৈ ৰূপান্তৰিত কৰা হৈছে—লাভ, সামাজিক মৰ্যাদা, বিজয় আৰু যশ।
Sukta 34
AV 6.34 এটা সংক্ষিপ্ত অগ্নি-ৰক্ষামন্ত্ৰ; ইয়াত “উজ্জ্বল, তীক্ষ্ণ-শিখাযুক্ত” অগ্নিক বাৰে বাৰে অনুৰোধ কৰা হয় যাতে তেওঁ জপকাৰীক বৈৰিতা আৰু বাধা অতিক্ৰম কৰাই পাৰ কৰায়। অগ্নিক ৰক্ষোহা (ৰাক্ষস-নাশক) আৰু সৰ্বদৰ্শী ৰক্ষক হিচাপে প্ৰশংসা কৰা হৈছে; “ৰজস”ৰ ওপাৰে তেওঁৰ অতীন্দ্ৰিয় জন্মে তেওঁক দৃশ্য শত্রু আৰু গোপন দুষ্টতা—দুয়োটাৰ পৰা আগুৱাই লৈ যোৱাৰ বাবে অনন্য কৰি তোলে।
Sukta 35
এই সংক্ষিপ্ত তিন-পদৰ স্তোত্ৰত “দূৰৰ পৰা” বৈশ্বানৰ অগ্নিক গৃহ/যজ্ঞ-মণ্ডলীত আহ্বান কৰা হৈছে; সু-গঠিত স্তুতিলৈ তেওঁ ওচৰ চাপক আৰু দুঃসময় (অংহস)ত সন্মুখত থিয় হৈ উপস্থিত থাকক বুলি প্ৰাৰ্থনা কৰা হয়। ইয়াত অগ্নি কেৱল ৰক্ষক নহয়; তেওঁ স্তোম আৰু উক্থৰ অন্তৰ্নিহিত সংগঠক, যাৰ সঠিক বিন্যাসে দ্যুম্ন (দীপ্তি), স্বঃ (দিব্য আলোক) আৰু আৰ্যমনৰ স্থিৰ অনুগ্ৰহ উৎপন্ন কৰে।
Sukta 36
অথৰ্ববেদ ৬.৩৬ত বৈশ্বানৰ-অগ্নিক ঋতৰ পোহৰৰ অধিপতি হিচাপে আহ্বান কৰি, অবিৰত ঘৰ্ম (ৰক্ষাকাৰী উষ্ণতা) বিচৰা হৈছে—যি শীতলতা, দুৰ্ভাগ্য আৰু যজ্ঞ-আচাৰৰ ভাঙন দূৰ কৰে। তাৰ পিছত অগ্নিৰ ভূমিকা গৃহাগ্নিৰ পৰা বিশ্ব-নিয়ন্তালৈ বিস্তাৰিত হয়—তেওঁ সকলোকে শৃঙ্খলিত কৰে, ঋতাৰ সৈতে সঙ্গতি ৰাখি ঋতুবোৰক সমন্বয়ত মুক্ত কৰে, আৰু যজ্ঞক সম্পূৰ্ণতালৈ বহন কৰি নিয়ে। শেষ শ্লোকত এই শক্তিক একক সার্বভৌম দীপ্তি হিচাপে মুকুটিত কৰা হয়—য’ত অগ্নি আৰু কাম একত্ৰ হৈ, যি হৈছিল আৰু যি হ’ব, সেই সকলোৰ ওপৰত শাসক শক্তি ৰূপে প্ৰতিষ্ঠিত হয়।
Sukta 37
AV 6.37 এটা সৰু কিন্তু শক্তিশালী শাপ-নিষ্ক্ৰিয়কৰণ সূক্ত, য’ত শপথ—ব্যক্তিৰূপ ধৰা, সৰ্বদৰ্শী শপথ/শাপ-শক্তি—ক আহ্বান কৰি ক্ষতিকাৰক অভিশাপ উচ্চাৰণ কৰা জনক খেদি ধৰি ধৰিবলৈ কোৱা হৈছে। ই পীড়িতৰ অন্তৰজীৱন, হৃদয় (হৃদ্)ৰ ভিতৰৰ পৰা শাপটো ছিঙি উলিয়াই, অগ্নি আৰু বিজুলীৰ দৰে অনিবার্যভাৱে দণ্ডৰ গতি শাপদাতাৰ ওপৰলৈ ঘূৰাই দিয়ে। শেষত অপৰাধীক মৃত্যুৰ হাতত সঁপাই দি এই উলটনি নিশ্চিত কৰা হয় আৰু ঘৰ/সমাজৰ সুৰক্ষা পুনৰ স্থাপন হয়।
Sukta 38
AV 6.38 এটা এটা ‘বৰ্চস্যম্’ মন্ত্র, য’ত ট্বিষ্/বৰ্চস—দেৱী ৰূপে ব্যক্ত দীপ্তি—ক প্ৰকৃতি আৰু সমাজৰ আটাইতকৈ প্ৰতিষ্ঠিত আৰু প্ৰবল আশ্ৰয়স্থানসমূহৰ পৰা (শিকারী জন্তু, অগ্নি, সূৰ্য, ৰাজকীয় আৰু যুদ্ধ-উপকৰণ) আহ্বান কৰা হয়। ‘দীপ্তি’ য’ত আগতেই বাস কৰে সেই স্থানসমূহক বাৰে বাৰে নাম লৈ আৰু দেৱীক ‘সম্মতিত’ আহিবলৈ প্ৰাৰ্থনা কৰি, এই সূক্তে পাঠক বা পৃষ্ঠপোষকৰ ভিতৰত কৰিশ্মা, অধিকাৰ আৰু বিজয়ী দীপ্তিক অন্তৰীভূত কৰে; ইয়াত ইন্দ্ৰক সাৰ্বভৌম আদৰ্শ হিচাপে ধৰা হৈছে, যাক সেই দেৱীয়ে নিজেই ‘উৎপন্ন’ কৰিছিল বুলি কোৱা হয়।
Sukta 39
অথৰ্ববেদ ৬.৩৯ এটা সংক্ষিপ্ত ৰাজ-সমৃদ্ধিৰ মন্ত্র, য’ত ইন্দ্ৰৰ বিজয়ী প্ৰেৰণা (ইন্দ্ৰজূত) ক ৰাষ্ট্ৰ (স্থিতিশীল আধিপত্য/শাসন), যশস্ (জনপ্ৰসিদ্ধি), আৰু বৰ্চস্ (উজ্জ্বল উপস্থিতি) আদি সামাজিক মঙ্গলত কেন্দ্ৰীভূত কৰা হৈছে। তিনিটা মন্ত্রত যশক যজ্ঞাহুতিৰ দৰে আচাৰগতভাৱে পোষণ কৰিব পৰা বস্তু হিচাপে ধৰা হৈছে, তাৰ পিছত তাক দীৰ্ঘস্থায়ী আৰু সাৰ্বজনীনভাৱে দৃশ্যমান শ্ৰেষ্ঠতা (জ্যেষ্ঠতা) হিচাপে দাবী কৰা হয়।
Sukta 40
এই সৰু আথৰ্বণিক ৰক্ষা-সূক্তই দ্যাৱাপৃথিৱী, মধ্যাকাশ, সোম, সবিতা আৰু সপ্তৰ্ষিক আহ্বান কৰি গাঁও আৰু তাৰ লোকসকলৰ চাৰিওফালে সম্পূৰ্ণ “অভয়-ক্ষেত্ৰ” স্থাপন কৰে। তাৰ পিছত ই ইন্দ্ৰক অনুৰোধ কৰে যাতে সকলো দিশত সমাজখনক “শত্ৰুহীন” কৰে আৰু বৈৰী ক্ৰোধক বসতিৰ পৰা আঁতৰলৈ ঘূৰাই দিয়ে। এই সূক্তটো বিশ্ব-ঋতৰ পৰা স্থানীয় সুৰক্ষালৈ বিস্তাৰিত এক সংক্ষিপ্ত অপোত্ৰোপায়িক “দিগ্-বন্ধন” সীল হিচাপে কাৰ্য কৰে।
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.
