Sukta 27
Rishi: Atharvanic tradition (often transmitted without a single named ṛṣi for short apotropaic pieces; kapota-śakuna context)
Devata: Nirṛti (as the threatening power) and the Gods (as controllers of dispatch); implicitly Śam (weal) as desired state
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (mixed/irregular in AV omens); often treated as pragmatic prose-verse in ritual use
এই সৰু অথৰ্ববেদীয় শান্তি-মন্ত্ৰে ঘৰত বা ঘৰৰ ভিতৰত কপৌত দেখা দিয়াৰ অশুভ লক্ষণক নিষ্ক্ৰিয় কৰে, যাক নিৰৃতি (বিপদ-দুৰ্যোগ)ৰ দূত বুলি ধৰা হয়। দেৱতাসকলৰ নিয়ন্ত্ৰণত পখীটোক সম্ভাৱ্য শুভ ৰূপে পুনৰ্ব্যাখ্যা কৰি, আৰু অগ্নি (চুলা/গৃহাগ্নি)ত সুৰক্ষাক স্থাপন কৰি, এই সূক্তে গৃহক সেই অপশকুনৰ কবলৰ পৰা “মুক্ত” কৰে আৰু মানুহ আৰু পশুধন—দুয়োৰে বাবে শম্ (কল্যাণ) নিশ্চিত কৰে।
Mantras
Mantra 1
अरिष्टक्षयणम्। देवाः॑ क॒पोत॑ इषि॒तो यदि॒छन् दू॒तो निरृ॑त्या इ॒दमा॑ज॒गाम॑ । तस्मा॑ अर्चाम कृ॒णवा॑म॒ निष्कृ॑तिं॒ शं नो अस्तु द्वि॒पदे॒ शं चतु॑ष्पदे
অৰিষ্ট-ক্ষয়ণ (অপশকুন নাশ) — যদি দেৱতাসকলে কপৌতক প্ৰেৰণ কৰিছে, আৰু নিৰৃতিৰ দূত ইফালে আহি পৰিছে, তেন্তে আমি স্তোত্ৰেৰে তাৰ নিষ্কৃতি (মুক্তি) বিধান কৰোঁ। আমাৰ দ্বিপদৰ মঙ্গল হওক, চতুষ্পদৰো মঙ্গল হওক।
Mantra 2
शि॒वः क॒पोत॒ इषि॒तो नो॑ अस्त्वना॒गा दे॑वाः शकु॒नो गृ॒हं नः॑ । अ॒ग्निर्हि विप्रो॑ जु॒षतां॑ ह॒विर्नः॒ परि॑ हे॒तिः प॒क्षिणी॑ नो वृणक्तु
প্ৰেৰণ কৰা হলেও কপৌত শিৱ (মঙ্গলময়) হওক; হে দেৱতাসকল, আমাৰ গৃহৰ প্ৰতি অহা এই পক্ষী-শকুন নিৰ্দোষ হওক। কিয়নো প্ৰজ্ঞাবান অগ্নি আমাৰ হৱি উপভোগ কৰক; আৰু আমাৰ চাৰিওফালে পাখিধাৰী হেতি (উড়া অস্ত্ৰ/বিপদ) দূৰলৈ পথ বাছি লওক, আমাক আৱৰি ৰক্ষা কৰক।
Mantra 3
हे॒तिः प॒क्षिणी॒ न द॑भात्य॒स्माना॒ष्ट्री प॒दं कृ॑णुते अग्नि॒धाने॑ । शि॒वो गोभ्य॑ उ॒त पुरु॑षेभ्यो नो अस्तु॒ मा नो॑ देवा इ॒ह हिं॑सीत् क॒पोतः॑
পাখিযুক্ত হেতি (অস্ত্ৰ) যেন আমাক আঘাত নকৰে; অষ্ট্ৰী-শিলাৰ দৰে অগ্নিধানত (অগ্নিস্থাপন-স্থানত) যেন পদচিহ্নো নকৰে। আমাৰ গৰুবোৰৰ বাবে আৰু আমাৰ পুৰুষসকলৰ বাবে ই শিৱ-মঙ্গলময় হওক। হে দেৱসকল, ইয়াত কপোতে যেন আমাক হিংসা নকৰে।
Frequently Asked Questions
In this omen-context the pigeon can be read as a śakuna (portent), even as a ‘messenger of Nirṛti’—a sign that misfortune is trying to enter the household. The hymn does not attack the bird; it cancels the omen’s harmful meaning.
Niṣkṛti is an expiatory “release” or undoing: a ritual-linguistic act that removes the household from the claim of an inauspicious sign, restoring normal welfare (śam).
No. The core action is recitation oriented to the hearth (Agni) with a simple offering if available. It is designed as an immediate domestic śānti: redirect harm, prevent it from ‘taking footing’, and affirm safety for people and animals.
Ask anything about Sukta 27 of the Atharva Veda
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.