Atharva Veda Sukta 11
Kanda 20Anuvaka 2Sukta 1111 Mantras

Sukta 11

Rishi: Traditionally attributed to Rigvedic seers of Indra hymns; in AV 20 largely RV-recitational (ṛṣi as per RV source of the verse).

Devata: Indra

Chandas: Triṣṭubh (RV-style)

AV 20.11 এটা ত্ৰিষ্টুভ্ ইন্দ্ৰ-স্তুতি (বেছিভাগ ঋগ্বেদীয় পুনৰ-পাঠ) যিয়ে ইন্দ্ৰৰ বহু “সু-সম্পাদিত কৰ্ম” মহিমান্বিত কৰে আৰু শত্রুতাপূৰ্ণ, বাধাদায়ক শক্তিসমূহৰ (দস্যু/বৃজিন/বৃত্ৰ-ধৰণৰ শত্রু) বিৰুদ্ধে তেওঁৰ যুদ্ধ-শক্তিক প্ৰবাহিত কৰে। অভিচাৰিক ঝোঁক থকা বিজয়-মন্ত্ৰ হিচাপে পাঠ কৰিলে, ই প্ৰতিদ্বন্দ্বীসকলক চূর্ণ কৰা, সংঘাতত সুৰক্ষা নিশ্চিত কৰা, আৰু যুদ্ধজয়ক পুৰস্কাৰ, ধন-সম্পদ আৰু দীপ্তিমান প্ৰতিষ্ঠালৈ ৰূপান্তৰ কৰি পৃষ্ঠপোষক-সমুদায়ৰ বাবে আনিবলৈ কামনা কৰে।

Recitation with translationAtharva Veda 20.11

Mantras

Mantra 1

इन्द्रः॑ पू॒र्भिदाति॑र॒द् दास॑म॒र्कैर्वि॒दद्व॑सु॒र्दय॑मानो॒ वि शत्रू॑न्। ब्रह्म॑जूतस्त॒न्वा वावृधा॒नो भूरि॑दात्र॒ आपृ॑ण॒द् रोद॑सी उ॒भे

দুৰ্গ-ভেদী ইন্দ্ৰে স্তোত্ৰ-ঋচাৰে দাসক অতিক্ৰম কৰিলে; ধন-নিধি বিচাৰি পাই, দান কৰি, শত্রুসকলক ছিন্নভিন্ন কৰি পেলালে। ব্ৰহ্মবলত প্ৰেৰিত হৈ, নিজ দেহতে বৃদ্ধি পাই, বহুদাতা ইন্দ্ৰে দ্যৌ আৰু পৃথিৱী—উভয় লোকক পূৰ্ণ কৰি তুলিলে।

Mantra 2

म॒खस्य॑ ते तवि॒षस्य॒ प्र जू॒तिमिय॑र्मि॒ वाच॑म॒मृता॑य॒ भूष॑न्। इन्द्र॑ क्षिती॒नाम॑सि॒ मानु॑षीणां वि॒शां दैवी॑नामु॒त पू॑र्व॒यावा॑

তোমাৰ তীব্ৰ যজ্ঞ-শক্তিৰ বাবে মই প্ৰেৰণা জাগাই তোলোঁ; অমৰতাৰ নিমিত্তে বাক্য উঠাই, তাক শোভিত কৰোঁ। হে ইন্দ্ৰ, তুমি মানুহ-জাতিৰ লোকসমূহৰ অধিপতি; দেৱ-ৰক্ষিত বিশসমূহৰো, আৰু প্ৰাচীন কালৰ পৰা অগ্ৰগামী নেতা।

Mantra 3

इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑वृणो॒च्छर्ध॑नीतिः॒ प्र मा॒यिना॑ममिना॒द् वर्प॑णीतिः । अह॒न् व्यंसमु॒शध॒ग् वने॑ष्वा॒विर्धेना॑ अकृणोद् रा॒म्याणा॑म्

সেনানায়ক ইন্দ্ৰে বৃত্ৰক উন্মোচন কৰি দিলে; আঘাত-শক্তিৰে কুটিল মায়াবীসকলৰ কৌশল চূর্ণ কৰিলে। বেঁকা জনক বনত দগ্ধ কৰি বধ কৰিলে; মনোৰম নিবাসসমূহৰ বাবে দুগ্ধদায়িনী গাভীসমূহক প্ৰকাশ কৰি দিলে।

Mantra 4

इन्द्रः॑ स्व॒र्षा ज॒नय॒न्नहा॑नि जि॒गायो॒शिग्भिः॒ पृत॑ना अभि॒ष्टिः । प्रारो॑चय॒न्मन॑वे के॒तुमह्ना॒मवि॑न्द॒ज्ज्योति॑र्बृह॒ते रणा॑य

ইন্দ্ৰ—স্বৰ্গীয় জ্যোতিৰ বিজয়ী—দিনসমূহ জন্ম দিয়া; উষিগ্ (উষিজ্) ঋত্বিজসকলৰ উচ্ছ্বাসিত সহায়ত পৃতনা (যুদ্ধ)সমূহত অভিষ্টি (জয়-আঘাত) লাভ কৰিলে। তেওঁ মনুৰ বাবে দিনসমূহৰ কেতু (ধ্বজা/চিহ্ন) উজ্জ্বল কৰি তুলিলে; মহান ৰণাৰ্থে বৃহৎ জ্যোতি আৱিষ্কাৰ কৰিলে।

Mantra 5

इन्द्र॒स्तुजो॑ ब॒र्हणा॒ आ वि॑वेश नृ॒वद् दधा॑नो॒ नर्या॑ पु॒रूणि॑ । अचे॑तय॒द् धिय॑ इ॒मा ज॑रि॒त्रे प्रेमं वर्ण॑मतिरच्छु॒क्रमा॑साम्

ইন্দ্ৰ—তুজ (প্ৰেৰক) আৰু বৰ্হণা (বলবর্ধক)—ভিতৰত প্ৰৱেশ কৰিলে; নৃৱৎ (বীৰৰ দৰে) বহন কৰি নৰ্য (পুৰুষোচিত) বহু শক্তি ধাৰণ কৰিলে। তেওঁ এই ধী (বুদ্ধি/ভাবনা)সমূহ জৰিত্ৰ (স্তোত্ৰকাৰ)ৰ বাবে জাগ্ৰত কৰিলে; আৰু সিহঁতৰ এই বৰ্ণ (দীপ্তি) আগলৈ স্থাপন কৰিলে—অতি-শুক্ৰ (অত্যন্ত উজ্জ্বল) ৰূপে।

Mantra 6

म॒हो म॒हानि॑ पनयन्त्य॒स्येन्द्र॑स्य॒ कर्म॒ सुकृ॑ता पु॒रूणि॑ । वृ॒जने॑न वृजि॒नान्त्सं पि॑पेष मा॒याभि॒र्दस्यूंर॒भिभू॑त्योजाः

মহান, অতি মহান—এই ইন্দ্ৰৰ সু-কৃত কাৰ্যসমূহ, বহুত। নিজৰ যুদ্ধদলৰ সৈতে তেওঁ দুষ্টকৰ্মীসকলক সম্পূৰ্ণৰূপে চূৰ্ণ কৰিলে; আশ্চৰ্য মায়াশক্তিসমূহে, অদম্য বলৰ সৈতে, দস্যুসকলক বশ কৰিলে।

Mantra 7

यु॒धेन्द्रो॑ म॒ह्ना वरि॑वश्चकार दे॒वेभ्यः॒ सत्प॑तिश्चर्षणि॒प्राः । वि॒वस्व॑तः॒ सद॑ने अस्य॒ तानि॒ विप्रा॑ उ॒क्थेभिः॑ क॒वयो॑ गृणन्ति

যুদ্ধৰ বাবে ইন্দ্ৰই নিজৰ মহিমাৰে দেৱসকলৰ বাবে মুক্ত অৱকাশ আৰু আশ্ৰয় সৃষ্টি কৰিলে—সৎপতি, জনসমূহক ধাৰণ কৰা। বিবস্বতৰ আসনত তেওঁৰ সেই কৰ্মসমূহক ঋষি-প্ৰেৰিত বিপ্ৰ, কবিসকল উক্থ-স্তোত্ৰেৰে গায়।

Mantra 8

स॒त्रा॒साहं॒ वरे॑ण्यं सहो॒दां स॑स॒वांसं॒ स्वर॒पश्च॑ दे॒वीः । स॒सान॒ यः पृ॑थि॒वीं द्यामु॒तेमामिन्द्रं॑ मद॒न्त्यनु॒ धीर॑णासः

সদাই বিজয়ী, বরণীয়, সহো-দাতা, জয়ী, স্বর্গ-দীপ্ত—তাঁকেই দেবীশক্তিসকল (দেবীসমূহ) অনুসরণ কৰি সেবা কৰে। যিজনে পৃথিৱী, দ্যৌ (আকাশ) আৰু এই লোকো জয় কৰিছে—সেই স্থিৰচিত্ত ইন্দ্ৰক, বিধি-অনুসাৰী ধীৰজনসকলে স্তোত্ৰ-প্ৰশংসাৰ অনুগামী হৈ উল্লাসিত কৰে।

Mantra 9

स॒सानात्यां॑ उ॒त सूर्यं॑ ससा॒नेन्द्रः॑ ससान पुरु॒भोज॑सं॒ गाम्। हि॒र॒ण्यय॑मु॒तभोगं॑ ससान ह॒त्वी दस्यू॒न् प्रार्यं॒ वर्ण॑मावत्

তেওঁ অশ্ব জয় কৰিলে, সূৰ্যও জয় কৰিলে; ইন্দ্ৰে জয় কৰিলে—বহু দান-বৰদান দিয়া গাইও জয় কৰিলে। সোণালী ধন-ভাণ্ডাৰ আৰু ভোগ-সুখো জয় কৰিলে; দস্যুসকলক বধ কৰি তেওঁ আগবাঢ়িল আৰু আৰ্য-ধৰ্ম-ব্যৱস্থাক ৰক্ষা কৰিলে।

Mantra 10

इन्द्र॒ ओष॑धीरसनो॒दहा॑नि॒ वन॒स्पतीँ॑रसनोद॒न्तरि॑क्षम्। बि॒भेद॑ ब॒लं नु॑नु॒दे विवा॒चोऽथा॑भवद् दमि॒ताभिक्र॑तूनाम्

ইন্দ্ৰে ঔষধিসকল জয় কৰিলে, দিনসমূহো জয় কৰিলে; বনস্পতিসকল জয় কৰিলে, অন্তৰিক্ষও জয় কৰিলে। তেওঁ শত্রুবল ভেদ কৰিলে, বিবাদ-উৎপাদক কণ্ঠসকল দূৰ কৰিলে; তেতিয়া তেওঁ বিপৰীত সংকল্পসমূহৰ দমনকাৰী হৈ উঠিল।

Mantra 11

शु॒नं हु॑वेम म॒घवा॑न॒मिन्द्र॑म॒स्मिन् भरे॒ नृत॑मं॒ वाज॑सातौ । शृ॒ण्वन्त॑मु॒ग्रमू॒तये॑ स॒मत्सु॒ घ्नन्तं॑ वृ॒त्राणि॑ सं॒जितं॒ धना॑नाम्

এই সংঘাতে, পুরস্কাৰ-জয়ৰ বাবে, আমি মঘবান ইন্দ্ৰক শুভভাৱে আহ্বান কৰোঁ—সৰ্বাধিক বীৰক। যি সহায়ৰ বাবে যুদ্ধসমূহত শুনে, তীব্ৰ; যি বৃত্ৰসমূহক সংহাৰ কৰে; ধন-সম্পদ লাভৰ বাবে সম্পূৰ্ণ বিজয়ী, সেইজনক।

Frequently Asked Questions

It functions as both: it praises Indra’s proven victories (stuti) and applies that power to the present situation to subdue hostile forces and secure triumph.

Not from the hymn itself. AV 20.11 is primarily recitational; its efficacy is framed through Indra-invocation, intention, and disciplined chanting rather than substances.

Both. The language includes human rivals (dasyu/evil-doers) and Vṛtra-like obstructions—anything that blocks success, safety, and the winning of the prize.

Ask anything about Sukta 11 of the Atharva Veda

Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.

Not sure where to start?

A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.

Read Atharva Veda in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.

Download on the App StoreGet it on Google Play

Continue reading in the Vedapath app

Open in App
Download on the App StoreGet it on Google Play