Varaha Purana 39.38: Adhyaya 39, Shloka 38

Discrimination of the Three Bodies and the Dharaṇī Vow: A Manual for Dvādaśī Observance

Devanagari script

ततस्तत्र नरः सम्यक् चक्रवर्त्युपचारतः । स्नात्वा चावश्यकं कृत्वा पुनर्देवगृहं व्रजेत् ॥ ३९.३८ ॥

Recitation with translationVaraha Purana 39.38

Transliteration

tatastatra naraḥ samyak cakravartyupacārataḥ | snātvā cāvaśyakaṁ kṛtvā punardevagṛhaṁ vrajet || 39.38 ||

Translation

Rồi tại đó, một người—đã chu toàn các lễ nghi cung kính và phụng sự theo đúng phép, như cách xứng hợp với bậc Chuyển Luân Vương—sau khi tắm gội và hoàn tất các việc cần làm, nên lại đi đến đền thờ (nhà của Thần).

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ततः: then/thereafter
• ततः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, तस्मात्-अर्थे (ablatival adverb: ‘thereafter/from that’)

• तत्र: there
• तत्र: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक (locative adverb)

• नरः: a man/person
• नरः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)

• चक्रवर्ति-उपचारतः: according to royal (cakravartin) procedure
• चक्रवर्ति-उपचारतः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: चक्रवर्तिन् (प्रातिपदिक) + उपचार (प्रातिपदिक) + तस् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: तत्पुरुष-समास (determinative): ‘चक्रवर्तिनः उपचारः’ (treatment befitting a cakravartin); तसिल्/तस्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb: ‘according to/from’)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: पूर्वकाल (Prior action)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव कृदन्त (gerund), ‘having bathed’

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयबोधक (conjunction)

• आवश्यकम्: the necessary duty
• आवश्यकम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: आवश्यक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; ‘आवश्यककर्म’ इत्यर्थे (necessary act)

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: पूर्वकाल (Prior action)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु) + त्वा (कृदन्त)
• Form: त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव कृदन्त (gerund), ‘having done’

• पुनः: again/back
• पुनः: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय, पुनरावृत्तिवाचक (again/back)

• देव-गृहम्: temple (house of the deity)
• देव-गृहम्: कर्म (Karma/Object; goal)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + गृह (प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-तत्पुरुष (genitive determinative): ‘देवानां गृहं’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• व्रजेत्: should go
• व्रजेत्: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: व्रज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद

Speaker

Varāha (default dialogue framework; speaker not explicit in this fragment)

Tags

• Classical Literature
• Purāṇic Studies
• Vaiṣṇavism
• Tīrtha Traditions

FAQs

What is the historical significance of this verse?

It reflects a Purāṇic template for tīrtha etiquette: bathing, completing obligatory duties (āvaśyaka), and returning to the deity’s shrine—useful for reconstructing ritual sequences and pilgrimage norms in medieval Sanskrit literature.

Which geographic location is identified?

No specific place-name is stated within this single verse; however, the chapter’s section-label (commonly transmitted as Prayāga Māhātmya in many recensions) situates the instruction within a sacred-geography/pilgrimage framework.

What is the primary ethical instruction?

The verse emphasizes disciplined conduct: performing duties correctly (samyak), completing necessary obligations (āvaśyaka), and approaching heritage-sacred spaces (devagṛha) with formal respect (upacāra).