Chhandogya

Verse 1.1.1

ओमित्येतदक्षरमुद्गीथमुपासीत। ओमिति ह्युद्गायति तस्योपव्याख्यानम् ॥

Người ta nên tôn thờ âm tiết Om như là Udgītha. Vì người ta hát bắt đầu với Om. Đây là lời giải thích về điều đó.

Verse 1.1.2

एषां भूतानां पृथिवी रसः पृथिव्या अपो रसः। अपामोषधयो रस ओषधीनां पुरुषो रसः पुरुषस्य वाग्रसो वाच ऋग्रस ऋचः साम रसः साम्न उद्गीथो रसः ॥

Trong các chúng sinh này, trái đất là tinh hoa; của trái đất, nước là tinh hoa; của nước, các loại thảo mộc là tinh hoa; của các loại thảo mộc, con người là tinh hoa; của con người, lời nói là tinh hoa; của lời nói, Ṛg Veda là tinh hoa; của Ṛg Veda, Sāma Veda là tinh hoa; của Sāma Veda, Udgītha là tinh hoa.

Verse 1.1.3

स एष रसानां रसतमः परमः परार्ध्योऽष्टमो यदुद्गीथः ॥

Udgītha này là tinh hoa của các tinh hoa, là tối thượng, là cao cả nhất, là thứ tám.

Verse 1.1.4

कतमा कतमर्क् कतमत्कतमत् साम कतमः कतम उद्गीथ इति विमृष्टं भवति ॥

Cái nào là Rk? Cái nào là Sāma? Cái nào là Udgītha? Như vậy nó được khảo sát.

Verse 1.1.5

वागेवर्क् प्राणः सामोमित्येतदक्षरमुद्गीथः। तद्वा एतन्मिथुनं यद्वाक्च प्राणश्चर्क्च साम च ॥

Lời nói chính là Rk, Prāṇa là Sāma, và âm tiết Om này là Udgītha. Đây là một cặp đôi, đó là lời nói và Prāṇa, Rk và Sāma.

Verse 1.1.6

तदेतन्मिथुनमोमित्येतस्मिन्नक्षरे संसृज्यते यदा वै मिथुनौ समागच्छत आपयतो वै तावन्योन्यस्य कामम् ॥

Cặp đôi này trở nên hợp nhất trong âm tiết Om này. Vì mỗi khi một cặp đôi đến với nhau, họ thực sự làm thỏa mãn khao khát của nhau.

Verse 1.1.7

आपयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते ॥

Người ấy trở thành người làm thỏa mãn các mong muốn, người biết như vậy và thiền định trên âm tiết như là Udgītha.

Verse 1.1.8

तद्वा एतदनुज्ञाक्षरं यद्धि किंचानुजानात्योमित्येव तदाहैषो एव समृद्धिर्यदनुज्ञा समर्धयिता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्ते ॥

Đây là âm tiết của sự đồng ý, vì mỗi khi người ta cho phép, người ta nói 'Om'. Đây chính là sự thịnh vượng, sự đồng ý đó. Người ấy trở thành người làm cho các mong muốn thành tựu, người biết như vậy và thiền định trên âm tiết như là Udgītha.

Verse 1.1.9

तेनेयं त्रयीविद्या वर्तते ओमित्याश्रावयत्योमिति शꣳसत्योमित्युद्गायत्येतस्यैवाक्षरस्यापचित्यै महिम्ना रसेन॥

Nhờ điều này, tri thức Veda ba phần được thực hiện. Với 'Om' người ta kêu gọi, với 'Om' người ca tụng, với 'Om' người hát vang, trong sự tôn kính âm tiết này, với sự vĩ đại và tinh hoa của nó.

Verse 1.1.10

तेनोभौ कुरुतो यश्चैतदेवं वेद यश्च न वेद। नाना तु विद्या चाविद्या च यदेव विद्यया करोति श्रद्धयोपनिषदा तदेव वीर्यवत्तरं भवतीति खल्वेतस्यैवाक्षरस्योपव्याख्यानं भवति ॥

Do đó, cả hai đều thực hiện nghi lễ, người biết điều này như vậy và người không biết. Tuy nhiên, tri thức và vô minh khác nhau. Điều gì người ta thực hiện với tri thức, đức tin và sự thấu hiểu Upanishadic, chỉ điều đó trở nên mạnh mẽ hơn. Như vậy là lời giải thích về âm tiết này.

Verse 1.2.1

देवासुरा ह वै यत्र संयेतिरे उभये प्राजापत्यास्तद्ध देवा उद्गीथमाजह्रुरनेनैनानभिभविष्याम इति ॥

Các Deva và Asura, cả hai đều là hậu duệ của Prajapati, đã tranh đấu với nhau. Bấy giờ các Deva đã nắm lấy Udgitha (Om), nghĩ rằng: 'Với điều này, chúng ta sẽ chiến thắng họ.'

Verse 1.2.2

ते ह नासिक्यं प्राणमुद्गीथमुपासांचक्रिरे तꣳ हासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयं जिघ्रति सुरभि च दुर्गन्धि च पाप्मना ह्येष विद्धः ॥

Họ đã tôn thở sinh lực trong mũi như là Udgitha. Các Asura đã đâm nó bằng sự tà ác. Do đó, người ta ngửi được cả mùi thơm và mùi hôi bằng nó, vì nó đã bị đâm bởi sự tà ác.

Verse 1.2.3

अथ ह वाचमुद्गीथमुपासांचक्रिरे तां हासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तयोभयं वदति सत्यं चानृतं च पाप्मना ह्येषा विद्धा ॥

Rồi họ đã tôn lời nói như là Udgitha. Các Asura đã đâm nó bằng sự tà ác. Do đó, nó nói cả sự thật và sự dối trá, vì nó đã bị đâm bởi sự tà ác.

Verse 1.2.4

अथ ह चक्षुरुद्गीथमुपासांचक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयं पश्यति दर्शनीयं चादर्शनीयं च पाप्मना ह्येतद्विद्धम् ॥

Rồi họ đã tôn con mắt như là Udgitha. Các Asura đã đâm nó bằng sự tà ác. Do đó, nó nhìn thấy cả điều có thể thấy và điều không thể thấy, vì nó đã bị đâm bởi sự tà ác.

Verse 1.2.5

अथ ह श्रोत्रमुद्गीथमुपासांचक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयं शृणोति श्रवणीयं चाश्रवणीयं च पाप्मना ह्येतद्विद्धम् ॥

Rồi họ đã tôn thính giác như là Udgitha. Các Asura đã đâm nó bằng sự tà ác. Do đó, nó nghe cả điều đáng nghe và điều không đáng nghe, vì nó đã bị đâm bởi sự tà ác.

Verse 1.2.6

अथ ह मन उद्गीथमुपासांचक्रिरे तद्धासुराः पाप्मना विविधुस्तस्मात्तेनोभयं संकल्पते संकल्पनीयं च चासंकल्पनीयं च पाप्मना ह्येतद्विद्धम्

Rồi họ đã tôn tâm trí như là Udgitha. Các Asura đã đâm nó bằng sự tà ác. Do đó, qua nó người ta quyết định cả điều nên quyết định và điều không nên quyết định. Vì tâm trí này đã bị đâm bởi sự tà ác.

Verse 1.2.7

अथ ह य एवायं मुख्यः प्राणस्तमुद्गीथमुपासांचक्रिरे तं हासुरा ऋत्वा विदध्वंसुर्यथाश्मानमाखणमृत्वा विध्वंसेतैवम्

Rồi họ đã tôn hơi thở sinh lực chính yếu như là Udgitha. Các Asura, sau khi đánh vào nó, đã phá hủy nó, giống như người ta phá hủy một viên đá bằng cách đánh nó bằng một viên đá khác.

Verse 1.2.8

यथाश्मानमाखणमृत्वा विध्वंसत एवं हैव स विध्वंसते य एवंविदि पापं कामयते यश्चैनमभिदासति स एषोऽश्माखणः

Giống như người ta phá hủy một viên đá bằng cách đánh nó bằng một viên đá, cũng vậy người ấy bị tiêu diệt, kẻ nào biết điều này mà mong cầu điều ác hoặc nguyền rủa người khác. Quả thực người ấy là kẻ nghiền đá.

Verse 1.2.9

नैवैतेन सुरभि न दुर्गन्धि विजानात्यपहतपाप्मा ह्येष तेन यदश्नाति यत्पिबति तेनेतरान्प्राणानवति एतमु एवान्ततोऽवित्त्वोत्क्रमति व्याददात्येवान्तत इति॥

Bằng hơi thở này, người ta không biết mùi thơm cũng không biết mùi hôi. Hơi thở này quả thực đã thoát khỏi tội lỗi. Bởi những gì người ta ăn và uống, người ta nuôi dưỡng các hơi thở sinh lực khác. Sau khi nhận biết chỉ mình hơi thở này, người ta rời khỏi thân thể. Vào lúc cuối cùng, nó bảo vệ một mình.

Verse 1.2.10

तं हाङ्गिरा उद्गीथमुपासांचक्र एतमु एवाङ्गिरसं मन्यन्तेऽङ्गानां यद्रसः॥

Angiras đã thiền định trên hơi thở này như là Udgitha. Người ta coi chính hơi thở này là Angiras - nó là tinh túy của các chi thể.

Verse 1.2.11

तेन तं ह बृहस्पतिरुद्गीथमुपासांचक्र एतमु एव बृहस्पतिं मन्यन्ते वाग्घि बृहती तस्या एष पतिः॥

Do đó, Bṛhaspati đã thiền định về điều này như là Udgītha. Họ coi chính điều này là Bṛhaspati, vì lời nói thực sự là vĩ đại (bṛhatī), và đây là chúa tể (pati) của nó.

Verse 1.2.12

तेन तं हायास्य उद्गीथमुपासांचक्र एतमु एवायास्यं मन्यन्त आस्याद्यदयते ॥१.२.१२॥

Với sự hiểu biết đó về Akshara, ngài đã đến gặp Ayasya vì Udgitha. Họ nghĩ rằng chính Ayasya này sẽ hát cho họ, vì ngài sẽ đạt được điều mình mong muốn.

Verse 1.2.13

तेन तंह बको दाल्भ्यो विदांचकार। स ह नैमिशीयानामुद्गाता बभूव स ह स्मैभ्यः कामानागायति ॥१.२.१३॥

Với sự hiểu biết đó, Baka Dalbhya đã nhận biết Akshara. Ngài trở thành người xướng tụng (Udgata) cho người Naimishiyas. Ngài thường hát lên những đối tượng mong muốn cho họ.

Verse 1.2.14

आगाता ह वै कामानां भवति य एतदेवं विद्वानक्षरमुद्गीथमुपास्त इत्यध्यात्मम् ॥१.२.१४॥

Quả thực, người nào với sự hiểu biết như vậy mà thiền định về Akshara như là Udgitha sẽ trở thành người đạt được mọi mong muốn. Đây là giải thích về mặt tâm linh (Adhyatma).

Verse 1.3.1

अथाधिदैवतं य एवासौ तपति तमुद्गीथमुपासीतोद्यन्वा एष प्रजाभ्य उद्गायति। उद्यन्स्तमो भयमपहन्त्यपहन्ता ह वै भयस्य तमसो भवति य एवं वेद ॥

Bây giờ, về khía cạnh thần linh: người ta nên thiền định về Mặt Trời chiếu sáng như là Udgitha. Quả thực, khi mọc lên, nó hát lên cho tất cả chúng sinh. Khi mọc lên, nó xua tan bóng tối và nỗi sợ hãi. Người nào biết như vậy sẽ trở thành người xua tan bóng tối và nỗi sợ hãi.

Verse 1.3.2

समान उ एवायं चासौ चोष्णोऽयमुष्णोऽसौ स्वर इतीममाचक्षते स्वर इति प्रत्यास्वर इत्यमुं तस्माद्वा एतमिमममुं चोद्गीथमुपासीत ॥

Cái này ở đây và cái kia ở đó đều bình đẳng. Cái này ấm áp, cái kia cũng ấm áp. Họ gọi cái này là 'Svara' (âm thanh/ánh sáng) và cái kia là 'Pratyasvara' (tiếng vang/ánh sáng phản chiếu). Do đó, người ta nên thiền định về cái này và cái kia như là Udgitha.

Verse 1.3.3

अथ खलु व्यानमेवोद्गीथमुपासीत यद्वै प्राणिति स प्राणो यदपानिति सोऽपानः। अथ यः प्राणापानयोः संधिः स व्यानो यो व्यानः सा वाक्। तस्मादप्राणन्ननपानन्वाचमभिव्याहरति ॥

Bây giờ, người ta nên thiền định về Vyana như là Udgitha. Đó nhờ đó người ta thở ra gọi là Prana; đó nhờ đó người ta hít vào gọi là Apana. Cái là sự kết nối giữa Prana và Apana chính là Vyana. Cái là Vyana chính là lời nói. Do đó, không thở ra hay hít vào, người ta vẫn nói được.

Verse 1.3.4

या वाक्सर्क्तस्मादप्राणन्ननपानन्नृचमभिव्याहरति यर्क्तत्साम तस्मादप्राणन्ननपानन्साम गायति यत्साम स उद्गीथस्तस्मादप्राणन्ननपानन्नुद्गायति ॥

Lời nói chính là Rig Veda, từ đó, không thở ra hay hít vào, người ta tụng đọc các câu Rich. Cái là Rig, cái đó là Sama; từ đó, không thở ra hay hít vào, người ta hát Sama. Cái là Sama, cái đó là Udgitha; từ đó, không thở ra hay hít vào, người ta hát Udgitha.

Verse 1.3.5

अतो यान्यन्यानि वीर्यवन्ति कर्माणि यथाग्नेर्मन्थनमाजेः सरणं दृढस्य धनुष आयमनमप्राणन्ननपानꣳस्तानि करोत्येतस्य हेतोर्व्यानमेवोद्गीथमुपासीत्॥

Do đó, bất kỳ hành động mạnh mẽ nào khác, như châm lửa bằng ma sát, chạy đua, hay kéo cung mạnh, người ta thực hiện chúng mà không thở ra hay hít vào. Vì lý do này, người ta nên tôn thờ riêng Vyana như là Udgitha.

Verse 1.3.6

अथ खलूद्गीथाक्षराण्युपासीतोद्गीथ इति प्राण एवोत्प्राणेन ह्युत्तिष्ठति वाग्गीर्वाचो ह गिर इत्याचक्षतेऽन्नं थमन्ने हीदꣳसर्वꣳस्थितम्॥

Bây giờ, người ta nên tôn thờ các âm tiết của Udgitha. 'Udgitha', Prana chính là 'ut' (âm tiết 'ut'), vì nhờ Prana mà người ta trỗi dậy. Lời nói là 'gi', vì lời nói được gọi là 'gira'. Thức ăn là 'tham', vì trong thức ăn mà tất cả được thiết lập.

Verse 1.3.7

द्यौरेवोदन्तरिक्षं गीः पृथिवी थमादित्य एवोद्वायुर्गीरग्निस्थं सामवेद एवोद्यजुर्वेदो गीरृग्वेदस्थं दुग्धेऽस्मै वाग्दोहं यो वाचो दोहोऽन्नवानन्नादो भवति य एतान्येवं विद्वानुद्गीथाक्षराण्युपास्त उद्गीथ इत...

Thiên đường chính là Ut, vùng không gian trung gian là Gīḥ, trái đất là Tham. Mặt trời chính là Ut, gió là Gīḥ, lửa là Tham. Sāmaveda chính là Ut, Yajurveda là Gīḥ, Ṛgveda là Tham. Đối với người ấy, lời nói mang lại sữa, sữa của lời nói. Người sở hữu sữa của lời nói trở thành người sở hữu thực phẩm và người hưởng dụng thực phẩm. Như vậy, người biết các âm tiết của Ud-gītha theo cách này nên tôn thờ chúng như là Ud-gītha.

Verse 1.3.8

अथ खल्वाशीःसमृद्धिरुपसरणानीत्युपासीत येन साम्ना स्तोष्यन्स्यात्तत्सामोपधावेत्॥१.३.८॥

Bây giờ, quả thực, sự thành tựu mong muốn, đây là những phương tiện tiếp cận, như vậy người nên tôn thờ. Với bất kỳ Sāman nào người định ca tụng, người nên tiếp cận Sāman đó.

Verse 1.3.9

यस्यामृचि तामृचं यदार्षेयं तमृषिं यां देवतामभिष्टोष्यन्स्यात्तां देवतामुपधावेत् ॥१.३.९॥

Bất kỳ Ṛc nào (câu thơ từ Ṛgveda) người định dùng để ca tụng, người nên tiếp cận Ṛc đó. Bất kỳ Ṛṣi nào (bậc hiền triết) liên quan với nó, người nên tiếp cận Ṛṣi đó. Bất kỳ thần linh nào người định ca tụng, người nên tiếp cận thần linh đó.

Verse 1.3.10

येन छन्दसा स्तोष्यन् स्यात् तच्छन्द उपधावेत् । येन स्तोमेन स्तोष्यमाणः स्यात् तं स्तोमम् उपधावेत् ॥१.३.१०॥

Bằng metre nào mà người ấy sắp ngợi khen, người ấy nên tiến đến metre đó; bằng stoma nào mà người ấy sắp được ngợi khen, người ấy nên tiến đến stoma đó.

Verse 1.3.11

यां दिशम् अभिष्टोष्यन् स्यात् तां दिशम् उपधावेत् ॥१.३.११॥

Về hướng nào mà người ấy sắp ngợi khen, về hướng đó người ấy nên tiến đến.

Verse 1.4.1

आत्मानम् अन्ततः उपसृत्य स्तुवीत, कामं ध्यायन्, अप्रमत्तः । अभ्याशो ह यदस्मै स कामः समृध्येत, यत्कामः स्तुवीतेति, यत्कामः स्तुवीतेति ॥१.३.१२॥ ॐ इत्येतदक्षरम् उद्गीथमुपासीत । ॐ इति ह्युद्गायति । तस्योप...

Sau cùng đã tiến đến gần Ngã (Atman), người ấy nên ngợi khen, thiền định về một mong muốn, tỉnh thức và không lơ là sự lơ là. Quả thực, gần là điều đó cho người ấy rằng mong muốn có thể thành tựu, mong muốn mà vì nó người ấy ngợi khen, mong muốn mà vì nó người ấy ngợi khen. Người nên thiền định về âm tiết 'Om' này như là udgitha; vì udgitha được hát như 'Om'. Đây là lời giải thích phụ của nó.

Verse 1.4.2

देवा वै मृत्योर्बिभ्यतस्त्रयीं विद्यां प्राविशन् । ते छन्दोभिरच्छादयन् यदेभिरच्छादयन् तच्छन्दसां छन्दस्त्वम् ॥१.४.२॥

Quả thật, các Thiên thần vì sợ Thần Chết nên đã đi vào Tam Minh thánh (Veda). Họ tự che phủ bằng các thể thơ (chandas); chính điều dùng để che phủ ấy—đó là “tính thể thơ” của các thể thơ.

Verse 1.4.3

तानु तत्र मृत्युर्यथा मत्स्यमुदके परिपश्येदेवं पर्यपश्यदृचि साम्नि यजुषि। ते नु विदित्वोर्ध्वा ऋचः साम्नो यजुषः स्वरमेव प्राविशन्॥

Bấy giờ, Thần Chết quan sát họ ở đó, như người nhìn cá trong nước; Ngài nhìn khắp trong Ṛc, trong Sāman, trong Yajus. Họ biết điều ấy, liền vượt lên và đi vào chính Svara—âm điệu tối thượng—của Ṛc, của Sāman và của Yajus.

Verse 1.4.4

यदा वा ऋचमाप्नोत्योमित्येवातिस्वरत्येवं सामैवं यजुरेष उ स्वरो यदेतदक्षरमेतदमृतमभयं तत्प्रविश्य देवा अमृता अभया अभवन् ॥१.४.४॥

Bất cứ khi nào người đạt được Rc, người ấy vang lên vượt qua nó với 'Om'; như vậy với Saman, như vậy với Yajus. Đây quả thực là Svara đó, âm tiết này, bất tử và vô úy. Khi bước vào điều đó, các thần đã trở thành bất tử và vô úy.

Verse 1.4.5

स य एतदेवं विद्वानक्षरं प्रणौति, एतदेवाक्षरं स्वरममृतमभयं प्रविशति। तत्प्रविश्य यदमृता देवास्तदमृतो भवति॥१.४.५॥

Người nào biết như vậy mà xướng lên âm tiết bất hoại, thì đi vào chính âm tiết bất hoại ấy—âm thanh, bất tử và vô úy. Khi đã đi vào đó, người ấy trở nên bất tử, như các chư thiên bất tử vậy.

Verse 1.5.1

अथ खलु य उद्गीथः स प्रणवः। यः प्रणवः स उद्गीथः। इत्यसौ वा आदित्य उद्गीथः। एष प्रणवः—ओमिति ह्येष स्वरन्नेति॥१.५.१॥

Nay, quả thực, Udgitha là Pranava; Pranava là Udgitha. Như vậy, Mặt Trời kia là Udgitha; đây là Pranava, 'Om', vì Ngài vang lên như vậy.

Verse 1.5.2

एतमु एवाहमभ्यगासिषं, तस्मान्मम त्वमेकोऽसीति ह कौषीतकिः पुत्रमुवाच। रश्मींस्त्वं पर्यावर्तय; बहवो वै ते भविष्यन्तीति—अधिदैवतम्॥१.५.२॥

‘Chính đấng này ta đã đến gần,’—Kauṣītaki nói với con trai—‘vì thế con là đứa con duy nhất của ta. Hãy quay trở lại các tia sáng; quả thật nhiều điều sẽ thuộc về con.’—đây là lời nói theo phương diện thần linh (adhidaivata).

Verse 1.5.3

अथाध्यात्मं य एवायं मुख्यः प्राणस्तमुद्गीथमुपासीत । ओमिति ह्येष स्वरन्नेति ॥ १.५.३ ॥

Bấy giờ, xét về tự ngã: hãy quán niệm prāṇa tối thượng, hơi thở sinh mệnh chủ đạo, như Udgītha; vì chính nó, khi ngân vang, thật là “Om”.

Verse 1.5.4

एतमु एवाहमभ्यगासिषं तस्मान्मम त्वमेकोऽसीति ह कौषीतकिः पुत्रमुवाच प्राणाꣳस्त्वं भूमानमभिगायताद्बहवो वै मे भविष्यन्तीति ॥

Ta quả đã đạt đến điều ấy; vì thế con đối với ta là duy nhất. Như vậy, Kauṣītaki nói với con trai: Hãy ca tụng prāṇa như Bhūman (Vô Lượng); rồi nhiều điều sẽ đến với ta.

Verse 1.6.1

इयमेव ऋगग्निः साम। तदेतदेतस्याम् ऋच्यध्यूढं साम। तस्माद् ऋच्यध्यूढं साम गीयते। इयमेव साग्निरम् अस् तत्साम॥१.६.१॥

Chính bài Ṛc này là Ṛc; và Agni (Thần Lửa) là Sāman. Chính Sāman ấy được đặt (cưỡi) trên bài Ṛc này. Vì vậy, Sāman được đặt trên Ṛc thì được xướng ca. Đây thật là Sāman ấy: Agni là âm “am” của nó.

Verse 1.6.2

अन्तरिक्षमेव ऋग्वायुः साम। तदेतदेतस्याम् ऋच्यध्यूढं साम। तस्माद् ऋच्यध्यूढं साम गीयते। अन्तरिक्षमेव स वायुरम् अस् तत्साम॥१.६.२॥

Khoảng không trung quả thực là Rc; Vayu (Gió) là Saman. Saman này chính là được đặt trên Rc này. Do đó Saman được đặt trên Rc được hát. Quả thực đây là Saman đó: Vayu là 'am' của nó.

Verse 1.6.3

द्यौरेव ऋगादित्यः साम। तदेतदेतस्याम् ऋच्यध्यूढं साम। तस्माद् ऋच्यध्यूढं साम गीयते। द्यौरेव स आदित्योऽमस् तत्साम॥१.६.३॥

Chính cõi trời là Ṛc; và Āditya (Thái Dương) là Sāman. Chính Sāman ấy được đặt trên bài Ṛc này. Vì vậy, Sāman được đặt trên Ṛc thì được xướng ca. Đây thật là Sāman ấy: Āditya là âm “amas” của nó.

Verse 1.6.4

नक्षत्राण्येव ऋक्, चन्द्रमाः साम। तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम। तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते। नक्षत्राण्येव सा, चन्द्रमा अमः; तत्साम॥१.६.४॥

Các vì sao quả thật là Ṛc (câu tụng Ṛg); còn mặt trăng là Sāman (thánh ca). Đây chính là Sāman được đặt nương trên Ṛc ấy; vì vậy Sāman được hát như nương trên một Ṛc. Các vì sao là âm “sā”, mặt trăng là “ama”; đó chính là Sāman.

Verse 1.6.5

अथ यदेतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैव ऋक्। अथ यन्नीलं परः कृष्णं तत्साम। तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढं साम। तस्मादृच्यध्यूढं साम गीयते॥१.६.५॥

Nay, ánh sáng trắng rực của mặt trời chính là Ṛc; còn sắc xanh sẫm, đen thẳm kia là Sāman. Đây là Sāman được đặt nương trên Ṛc ấy; vì vậy Sāman được hát như nương trên một Ṛc.

Verse 1.6.6

अथ यदेवैतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैव सा। अथ यन्नीलं परः कृष्णं तद् अमः; तत्साम। अथ य एषोऽन्तरादित्ये हिरण्मयः पुरुषो दृश्यते, हिरण्यश्मश्रुः हिरण्यकेशः, आप्रणस्वात् सर्व एव सुवर्णः॥१.६.६॥

Nay, chính ánh sáng trắng rực của mặt trời là “sā”; còn sắc xanh sẫm, đen thẳm kia là “ama”: đó là Sāman. Và Đấng Nhân Vàng được thấy trong lòng mặt trời ấy—râu vàng, tóc vàng—cho đến tận đầu móng tay, toàn thân đều là vàng ròng.