Adhyaya 18
Chương 18 tiếp tục mạch kể theo khung truyện của Sūta. Sau khi được nghe giảng rộng về uy đức của Prabhāsa-kṣetra, Devī bày tỏ sự chuyển hóa về cứu cánh và tri kiến nhờ lời dạy của Śaṅkara: mọi hoang mang, nghi hoặc dứt sạch; tâm an trụ nơi Prabhāsa; và công phu khổ hạnh (tapas) được viên mãn. Rồi Devī nêu câu hỏi về nguyên nhân và thời điểm xuất hiện của mặt trăng (candra) đang ngự trên đỉnh đầu Śiva. Īśvara đáp bằng cách định vị câu chuyện trong Varāha Kalpa và các giai đoạn sơ khai của vũ trụ; Ngài liên hệ sự xuất hiện của trăng với cuộc khuấy Biển Sữa (kṣīroda-manthana), nơi mười bốn bảo vật hiện ra, trong đó mặt trăng là một bảo vật rực sáng. Śiva tuyên bố chính Ngài mang trăng làm trang sức, đồng thời nối biểu tượng ấy với sự kiện uống độc (viṣa-pāna), giải thích mặt trăng như dấu ấn trang nghiêm gợi nghĩa hướng đến giải thoát. Kết chương khẳng định Śiva vẫn hiện diện tại đó dưới dạng liṅga tự hiện (svayaṃbhū), ban mọi siddhi và trường tồn suốt một kalpa.
Shlokas
Verse 1
सूत उवाच । इति प्रोक्ता तदा देवी शंकरेण यशस्विनी । पुनः पप्रच्छ विप्रेंद्राः क्षेत्रमाहात्म्यविस्तरम्
Sūta nói: Khi ấy, Nữ Thần rạng danh, sau khi được Śaṅkara thuyết dạy, lại hỏi lần nữa—hỡi các bậc tối thắng trong hàng brāhmaṇa—về sự trình bày chi tiết uy linh của thánh địa Prabhāsa-kṣetra.
Verse 2
देव्युवाच । अद्य मे सफलं जन्म सफलं च तपः प्रभो । देवत्वमद्य मे जातं त्वत्प्रसादेन शंकर
Nữ Thần thưa: Hôm nay, đời sinh của con đã thành tựu, và khổ hạnh của con cũng kết quả, bạch Đấng Chủ Tể. Hôm nay, nhờ ân sủng của Ngài, con được viên mãn thần tính, ôi Śaṅkara.
Verse 3
अद्याहं कृतकल्याणी ज्ञानदृष्टिः कृतात्वया । अद्य मे भूषितौ कर्णौ क्षेत्र माहात्म्यभूषणौ
Hôm nay con được thành tựu cát tường; nhờ Ngài, cái thấy của con trở thành cái thấy của trí tuệ. Hôm nay đôi tai con được trang nghiêm—được trang nghiêm bởi việc lắng nghe “bảo sức” là đại vinh quang của thánh địa.
Verse 4
अद्य मे तेजसः पिंडो जातो ज्ञानं हृदि स्थितम् । अद्य मे कुलशीलं च अद्य मे रूपलक्षणम्
Hôm nay nơi con khởi lên một khối quang minh, và trí tuệ an lập trong tim. Hôm nay dòng dõi cao quý và hạnh kiểm của con được viên mãn; hôm nay chính hình tướng và các tướng lành của con được hoàn thiện.
Verse 5
अद्य मे भ्रांतिरुच्छिन्ना तीर्थभ्रमणसंभवा । प्रभासे निश्चलं जातं मनो मे मानिनां वर
Hôm nay sự mê lầm của con—phát sinh do lang thang từ thánh địa này sang thánh địa khác—đã bị dứt trừ. Tại Prabhāsa, tâm con trở nên vững chãi, ôi bậc tối thắng trong hàng người đáng kính.
Verse 6
आराधितो मया पूर्वं तुष्टो मेऽद्य सुरेश्वरः । वह्निना वेष्टिता साहमेकपादेन संस्थिता
Trước kia con đã phụng thờ với lòng chí thành; và hôm nay Đấng Chúa Tể chư thiên hoan hỷ nơi con. Bị lửa vây quanh, con vẫn đứng vững trên một chân, thực hành khổ hạnh.
Verse 7
तत्तपः सफलं त्वद्य जातं मे भक्तवत्सल । प्रभासक्षेत्रमाहात्म्यमद्य मे प्रकटीकृतम्
Khổ hạnh ấy hôm nay đã kết trái, ô Đấng thương yêu người sùng tín. Hôm nay đại vinh quang của Prabhāsa-kṣetra đã được hiển lộ cho con.
Verse 8
पुनः पृच्छामि देवेश याथातथ्यं वद प्रभो
Con xin hỏi lại, ô Đấng Chúa của chư thiên; xin Ngài nói đúng sự thật như nó vốn là, ô Bậc Tôn Chủ.
Verse 9
अद्यापि संशयो नाथ तीर्थमाहात्म्यसंभवः । अन्यत्कौतूहलं देव कथयस्व महेश्वर
Ngay cả bây giờ, ô Đấng Tôn Chủ, con vẫn còn một mối nghi—phát sinh từ lời giảng về uy đức của các thánh địa. Lại còn một điều hiếu kỳ nữa, ô Thần linh: xin Ngài giải bày, hỡi Maheśvara.
Verse 10
अयं यो वर्त्तते देव चंद्रस्ते शिरसि स्थितः । कस्यायं कथमुत्पन्नः कस्मिन्काले वद प्रभो
Ô Thần linh, vầng Trăng này đang thấy an trú trên đỉnh đầu Ngài—là của ai? Nó phát sinh thế nào, và vào thời nào mà thành? Xin Ngài nói cho con, ô Chúa tể.
Verse 11
ईश्वर उवाच । अस्मिन्काले महादेवि वाराह इति विश्रुते । परार्द्धे तु द्वितीयेऽस्मिन्वर्तमाने तु वेधसः
Īśvara phán: Ô Mahādevī, vào thời kỳ này được biết đến là Vārāha (Kalpa); trong nửa sau lần thứ hai của thọ lượng Đấng Tạo Hóa (Vedhas, Brahmā) đang diễn tiến—
Verse 12
द्वितीयमासस्यादौ तु प्रतिपद्या प्रकीर्तिता । वाराहेणोद्धृता तस्यां तथा चादौ धरा प्रिये । तेन वाराहकल्पेति नाम जातं धरातले
Vào đầu tháng thứ hai, ngày mồng một âm lịch (Pratipad) được tôn xưng. Chính trong ngày ấy, hỡi người yêu dấu, thuở ban sơ, Vārāha đã nâng Trái Đất lên. Vì thế, trên cõi đất này, danh xưng “Vārāha Kalpa” đã được đặt ra.
Verse 13
तस्मिन्कल्पे महादेवि गते संध्यांशके प्रिये । प्रथमस्य मनोश्चादौ देवि स्वायंभुवस्य हि
Trong kiếp ấy, hỡi Mahādevī—khi phần hoàng hôn đã qua, hỡi người yêu dấu—vào buổi khởi đầu của Manu thứ nhất, chính là Svāyambhuva, hỡi Devī—
Verse 14
क्षीरोदे मथ्यमाने तु दैवतैर्दानवैरपि । रत्नानि जज्ञिरे तत्र चतुर्द्दशमितानि वै
Khi Biển Sữa được khuấy bởi chư thiên và cả các Dānava, thì tại đó quả thật đã sinh ra mười bốn báu vật.
Verse 15
तेषां मध्ये महातेजाश्चंद्रमास्तत्त्वसंभव । सोऽयं मया धृतो देवि अद्यापि शिरसि प्रिये
Trong các báu vật ấy có Mặt Trăng, rực rỡ đại quang, sinh từ bản thể nguyên sơ. Chính Mặt Trăng ấy, hỡi Devī—hỡi người yêu dấu—ta vẫn đội trên đỉnh đầu cho đến hôm nay.
Verse 16
विषे पीते महादेवि प्रभासस्थस्य मे सदा । भूषणं मुक्तये देवैर्मम चंद्रः कृतः पुरा
Khi chất độc đã được ta uống, hỡi Mahādevī—đối với ta, kẻ hằng ngự tại Prabhāsa—chư thiên thuở trước đã đặt Mặt Trăng làm trang sức cho ta, như dấu hiệu của mukti (giải thoát).
Verse 17
शशिनाभूषितो यस्मात्तेनाहं शशिभूषणः । तत्र स्थाने स्थितोऽद्यापि स्वयंभूर्लिंगमूर्त्तिमान्
Vì ta được trang sức bởi Mặt Trăng, nên ta được gọi là Śaśibhūṣaṇa, “Đấng lấy Trăng làm bảo sức”. Và ngay tại nơi ấy, cho đến hôm nay ta vẫn an trụ, tự hiển lộ, mang hình tướng Liṅga.
Verse 18
सर्वसिद्धिप्रदाता च कल्पस्थायी सदा प्रिये । इत्येतत्कथितं देवि किमन्यत्परिपृच्छसि
Ta là đấng ban mọi thành tựu (siddhi) và bền vững suốt các kiếp Kalpa, hỡi người yêu dấu. Như vậy Ta đã nói, hỡi Devī—nàng còn muốn hỏi điều gì nữa?