Adhyaya 103

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेद्वरारोहे कपालेश्वरमुत्तमम् । तस्या उत्तरदिग्भागे सुरगंधर्वपूजितम्

Īśvara phán: Rồi, hỡi người đẹp eo thon, hãy đến Kapāleśvara tối thắng. Ở phương bắc của nơi ấy, chư thiên và các Gandharva đều tôn thờ.

Verse 2

पुरा यज्ञे वर्त्तमाने दक्षराजस्य धीमतः । उपविष्टेषु विप्रेषु हूयमाने हुताशने

Thuở xưa, khi lễ tế của vua Dakṣa bậc trí đang được cử hành—khi các Bà-la-môn đã an tọa và các lễ vật đang được dâng vào lửa—(sự việc ấy đã xảy ra).

Verse 3

जीर्णकंथान्वितो देवि मलवान्धूलिधूसरः

Ôi Devī, (Ngài hiện ra) khoác áo rách tả tơi, thân thể nhơ bẩn và phủ xám bởi bụi trần.

Verse 4

अथ ते ब्राह्मणाः क्रुद्धा दृष्ट्वा तं जाल्मरूपिणम् । कपालधारिणं सर्वे धिक्छब्दैस्तं जगर्हिरे

Bấy giờ các Bà-la-môn ấy nổi giận khi thấy người kia trong hình dạng hèn mạt—tay mang sọ—liền đồng thanh mắng nhiếc bằng những tiếng khinh miệt.

Verse 5

असकृत्पापपापेति गच्छगच्छ नराधम । यज्ञवेदिर्न चार्हा हि मानुषास्थिधरस्य ते

Họ lại kêu lên mãi: “Tội! Tội! Cút đi, cút đi, đồ hạ nhân! Bàn tế lễ chắc chắn không xứng cho kẻ mang xương người.”

Verse 6

अथ प्रहस्य भगवान्यज्ञवेद्यां सुरेश्वरि । क्षिप्त्वा कपालं नष्टोऽसौ न स ज्ञातो मनीषिभिः

Bấy giờ Đức Thế Tôn bật cười, hất chiếc bát sọ lên bàn tế lễ, ôi Nữ Chúa của chư thiên; và ngay khoảnh khắc ấy Ngài biến mất, đến bậc hiền trí cũng không biết Ngài đi về đâu.

Verse 7

तस्मिन्नष्टे कपालं तत्क्षिप्तं मंडपबाह्यतः । अथान्यत्तत्र संजातं तद्रूपं च वरानने

Khi Ngài đã biến mất, chiếc sọ bị ném ấy rơi ra ngoài nhà tế. Rồi, ô người đẹp mặt, tại đó lại hiện ra một chiếc khác, có hình dạng y hệt như vậy.

Verse 8

क्षिप्तंक्षिप्तं पुनस्तत्र जायते च महीतले । एवं शतसहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च

Hễ ném đi ném lại, nó lại sinh ra ngay đó trên mặt đất. Cứ thế xảy ra hàng trăm nghìn lần—hàng vạn lần, thậm chí đến vô số crores lần.

Verse 9

तत्र क्षिप्तानि जातानि ततस्ते विस्मयान्विताः । अथोचुर्मुनयः सर्वे निर्विण्णाश्चास्य चेष्टितम्

Tại đó, hễ vật gì bị ném đi thì lại sinh khởi trở lại; vì thế họ tràn đầy kinh ngạc. Rồi tất cả các bậc hiền triết cất lời, mỏi mệt trước cuộc hí lộng phi thường của Ngài.

Verse 10

कोऽन्यो देवान्महादेवाद्गंगाक्षालितशेखरात् । समर्थ ईदृशं कर्त्तुमस्मिन्यज्ञे विशेषतः

Trong hàng chư thiên, ngoài Mahādeva—đấng có đỉnh đầu được dòng Gaṅgā tẩy tịnh—còn ai có thể làm được điều như thế, nhất là trong lễ tế này?

Verse 11

ततस्ते वि विधैः स्तोत्रैः स्तुवंतो वृषभध्वजम् । होमं चक्रुर्मुहुर्वह्नौ मंत्रैस्तैः शतरुद्रियैः

Rồi họ ca tụng Đấng mang cờ hình bò bằng nhiều loại thánh tụng, và hết lần này đến lần khác dâng lễ hỏa cúng vào lửa với các thần chú Śatarudrīya ấy.

Verse 12

ततः प्रत्यक्षतां प्राप्तस्तेषां देवो महेश्वरः । ततस्ते विविधैः स्तोत्रैस्तुष्टुवुः शूलपाणिनम् । वेदोक्तमंत्रैर्विविधैः पुराणोक्तैस्तथैव च

Rồi Maheśvara, vị Thần của họ, hiện ra rõ ràng trước mắt. Bấy giờ họ tán dương Đấng cầm Tam Xoa bằng nhiều thánh tụng—với các thần chú đa dạng được dạy trong Veda, và cũng như những lời được tuyên thuyết trong Purāṇa.

Verse 13

ऋषय ऊचुः । ॐ नमो मूलप्रकृतये अजिताय महात्मने । अनावृताय देवाय निःस्पृहाय नमोनमः

Các hiền triết thưa rằng: “Oṃ—đảnh lễ Root-Nature, đảnh lễ Đấng Bất Khả Chiến Bại, bậc Đại Hồn; xin đảnh lễ, đảnh lễ mãi mãi đến vị Deva không bị che lấp và lìa mọi dục cầu.”

Verse 14

नम आद्याय बीजाय आर्षेयाय प्रवर्त्तिने । अनंतराय चैकाय अव्यक्ताय नमोनमः

Kính lễ Đấng Nguyên Sơ, Hạt giống của muôn loài, bậc Chủ Tể như hiền thánh khởi động vạn hữu; kính lễ, kính lễ mãi mãi Đấng Vô Tận, Đấng Duy Nhất, Đấng Vô Hiển (Bất khả kiến).

Verse 15

नानाविचित्रभुजगांगदभूषणाय सर्वेश्वराय विरजाय नमो वराय । विश्वात्मने परमकारणकारणाय फुल्लारविंदविपुलायतलोचनाय

Kính lễ Đấng Tối Thượng được trang sức bằng những vòng tay rắn kỳ diệu, Chúa Tể muôn loài, Đấng vô cấu và cao quý; kính lễ Linh Hồn của vũ trụ, Nguyên nhân của mọi nguyên nhân, với đôi mắt rộng như hoa sen nở rộ tròn đầy.

Verse 16

अदृश्यमव्यक्तमनादिमव्ययं यदक्षरं ब्रह्म वदंति सर्वगम् । निशाम्य यं मृत्युमुखात्प्रमुच्यते तमादिदेवं शरणं प्रपद्ये

Con xin nương tựa Đấng Thần Linh Nguyên Thủy ấy—vô hình, vô hiển, vô thủy và bất hoại—mà bậc hiền trí tuyên xưng là Brahman bất biến, thấm khắp mọi nơi. Chỉ cần chiêm ngưỡng Ngài, người ta được giải thoát khỏi chính miệng Thần Chết.

Verse 17

एवं स्तुतस्तदा सर्वैरृषिभिर्गतकल्मषैः । ततस्तुष्टो महादेवस्तेषां प्रत्यक्षतां गतः । अब्रवीत्तानृषीन्देवो वृणुध्वं वरमुत्तमम्

Được tất cả các ṛṣi đã gột sạch tội cấu tán thán như vậy, Mahādeva hoan hỷ và hiện thân trước mắt họ. Thần liền phán với các ṛṣi: “Hãy chọn một ân huệ tối thượng.”

Verse 18

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि तुष्टोऽसि नो देव स्थानेऽस्मिन्निरतो भव । असंख्यातानि यस्माच्च कपालानि सुरेश्वर

Các brāhmaṇa thưa rằng: “Nếu Ngài hài lòng với chúng con, ô Thần, xin Ngài chuyên tâm ở lại chính nơi này. Vì tại đây, ô Chúa tể chư thiên, có vô số sọ người…”

Verse 19

पुनः पुनः प्रवृत्तानि व्यपनीतान्यपि प्रभो । अस्मिन्नसंशयं स्थाने कपालेश्वरनामभृत्

Muôn tâu Chúa Tể! Dẫu đã bị dẹp bỏ, chúng vẫn hết lần này đến lần khác lại khởi lên. Vì vậy, tại nơi chắc thật không nghi này, Ngài hẳn nên mang danh hiệu “Kapāleśvara”.

Verse 20

स्वयं तु लिंगं देवेश तिष्ठेन्मन्वंतरांतरम् । कपालेश्वरनाम्ना त्वमस्मिन्स्थाने स्थितिं कुरु

Muôn tâu Đấng Chủ Tể chư thiên! Xin cho liṅga tự hiển lộ của Ngài lưu trú nơi đây qua các khoảng Manvantara. Dưới danh hiệu “Kapāleśvara”, xin Ngài an lập sự hiện diện thường trụ tại chốn này.

Verse 21

येत्र त्वां पूजयिष्यंति धूपमाल्यानुलेपनैः । तेषां तु परमं स्थानं यद्देवैरपि दुर्लभम्

Những ai thờ phụng Ngài tại đây bằng hương, vòng hoa và hương liệu xoa thoa, sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng—nơi mà ngay cả chư thiên cũng khó bề chứng đắc.

Verse 22

बाढमित्येवमुक्त्वाऽसौ स्थित स्तत्रमहेश्वरः । पुनः प्रवर्तितो यज्ञो निशानाथस्य भामिनि

Nói rằng: “Đúng như vậy,” Maheśvara an trụ tại đó. Rồi, hỡi người rạng ngời, lễ tế của Niśānātha lại được khởi hành lần nữa.

Verse 23

तस्मिन्दृष्टे लभेन्मर्त्यो वाजिमेधफलं प्रिये । मुच्यते पातकैः सर्वैः पूर्व जन्मार्ज्जितैरपि

Hỡi người yêu dấu, chỉ cần chiêm bái (Đấng ấy nơi đó), phàm nhân liền được quả phúc của lễ Aśvamedha, và được giải thoát khỏi mọi tội lỗi—kể cả những tội đã tích tụ từ các đời trước.

Verse 24

इदं माहात्म्यमखिलमभूत्स्वायंभुवांतरे । वैवस्वते पुनश्चान्यद्दक्षयज्ञविनाशकृत्

Toàn bộ sự vĩ đại của thánh địa này đã hiển lộ trong Manvantara Svāyambhuva; và rồi, trong Manvantara Vaivasvata, lại xảy ra một sự kiện khác—gắn liền với việc hủy diệt lễ tế của Dakṣa.

Verse 25

कपालीति महेशानो दक्षेणोक्तः पुरा हरः । तेन यज्ञस्य विध्वंसं कपाली तमथाकरोत् । कपालेश्वरनामेति स्थितोस्मिन्मानवान्तरे

Thuở xưa, Hara—Maheśāna—đã bị Dakṣa gọi là “Kapālī”. Vì lời ấy, Kapālī đã khiến lễ tế kia bị hủy diệt. Trong Manvantara hiện tại, Ngài an trụ nơi đây với danh hiệu “Kapāleśvara”.

Verse 26

अथास्य नाम देवस्य सूर्य सावर्णिकेंऽतरे । भविष्यति वरारोहे नाम तत्त्वेश्वरेति च

Và trong Manvantara của Sūrya Sāvarṇi, hỡi Nữ Thần có vòng eo mỹ lệ, danh xưng của vị thần này cũng sẽ là “Tattveśvara”.

Verse 27

जाल्मरूपधरो भूत्वा शंकरस्तत्र चागतः

Bấy giờ, Śaṅkara mang hình dạng một jālma (kẻ hèn mọn/ẩn thân) và cũng đã đến nơi ấy.

Verse 103

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये मध्ययात्रायां कपालेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्यधिकशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương một trăm lẻ ba—mang tên “Mô tả sự vĩ đại của Kapāleśvara”—trong quyển thứ bảy, Prabhāsa Khaṇḍa, thuộc Prabhāsakṣetra Māhātmya (Madhya-yātrā) của tôn kính Skanda Mahāpurāṇa, bản Saṃhitā gồm tám mươi mốt nghìn câu kệ.