Adhyaya 89

Verse 1

सूत उवाच । एवं तत्र स्थिते नित्यं तस्मिन्मातृगणे द्विजाः । बालकानां क्षयो जज्ञे ब्राह्मणानां गृहेगृहे

Sūta thưa: Khi đoàn Mẫu thần ấy cứ lưu lại nơi đó thường xuyên, hỡi các bậc nhị sinh, thì tai ương làm trẻ nhỏ chết yểu đã phát sinh trong nhà các bà-la-môn—hết nhà này đến nhà khác.

Verse 2

तरुणानां विशेषेण चमत्कारपुरोत्तरे । छिद्रमन्वेषमाणास्ता भ्रमंत्यखिलदेवताः

Đặc biệt giữa lớp trẻ, tại thành tối thượng mang danh Camatkāra, chư thiên đi khắp nơi, dò tìm một kẽ hở (chỗ yếu) để xâm nhập.

Verse 3

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे ज्ञात्वा छिद्रसमुद्भवम् । विघातं बालकानां च देवताभिर्विनिर्मितम्

Bấy giờ, tất cả các vị Bà-la-môn, hiểu rằng tai ương phát sinh từ một “kẽ hở”, liền nhận ra sự diệt hại của trẻ thơ đã do chính chư thiên ấy gây nên.

Verse 4

अम्बावृद्धे समासाद्य पूजयित्वा प्रयत्नतः । प्रोचुश्च दुःखसन्तप्ता विनयावनताः स्थिताः

Họ đến gần Ambāvṛddhā, chí thành dốc sức phụng thờ; lòng bừng cháy vì sầu khổ, họ đứng cúi mình khiêm hạ và thưa rằng.

Verse 6

ह्रियंते बालका रात्रौ छिद्रं प्राप्य सहस्रशः । युष्मदीयाभिरेताभिर्देवताभिः समन्ततः

Ban đêm, hễ tìm được một kẽ hở là trẻ thơ bị bắt mang đi hàng ngàn—bởi những vị thiên thần thuộc về Ngài, vây quanh chúng con bốn phía.

Verse 7

प्रसादः क्रियतां तस्माद्ब्राह्मणानां महात्मनाम् । नो चेत्पुरं परित्यज्य यास्यामोऽन्यत्र भूतले

Vì thế, xin ban ân phúc cho các vị Bà-la-môn đại tâm này; bằng không, chúng con sẽ bỏ thành mà đi đến nơi khác trên cõi đất.

Verse 8

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ततोंऽबा कृपयान्विता । हत्वा पादप्रहारेण भूमिं चक्रे गुहां ततः

Nghe lời họ, Mẫu Thần Ambā khởi lòng từ bi, dùng bàn chân giáng xuống mặt đất và liền tạo nên một hang động tại đó.

Verse 9

रक्षार्थं सर्वविप्राणां चमत्कारेण भूभुजा । भवद्भ्यां निर्मितः श्रेष्ठः प्रासादोऽयं मनोहरः

Để che chở cho hết thảy các Bà-la-môn, nhờ kỳ công nhiệm mầu của đức vua, ngôi đền–cung điện tuyệt hảo và mỹ lệ này đã được hai vị dựng nên.

Verse 10

इमे मत्पादुके दिव्ये गुहामध्यगते सदा । सर्वाभिः सेवनीये च न गन्तव्यं बहिः क्वचित्

“Đôi dép thiêng của Ta luôn ở giữa lòng hang. Mọi người đều phải tôn kính phụng sự; chớ rời khỏi đây mà đi ra ngoài đến bất cứ nơi nào.”

Verse 11

या काचिल्लौल्यमास्थाय निष्क्रमिष्यति मोहतः । सा दिव्यभावनिर्मुक्ता शृगाली संभविष्यति

“Người nữ nào vì lòng đổi thay mà bị mê lầm rời đi, người ấy lìa mất bản tính thiêng liêng và sẽ tái sinh làm chó rừng cái.”

Verse 12

देवता ऊचुः । अत्र स्थाने महादेवि कोऽस्माकं प्रकरिष्यति । पूजां को वात्र चाहारस्तस्माद्ब्रूहि सुरेश्वरि

Chư thiên thưa rằng: “Ôi Đại Nữ Thần, tại nơi này ai sẽ cử hành việc thờ phụng cho chúng con? Và ai sẽ dâng dưỡng thực ở đây? Vậy xin Đấng Chúa Tể của chư thiên hãy chỉ dạy.”

Verse 13

अम्बोवाच । अत्रागत्य विनिर्मुक्ता योगिनो ध्यानचिन्तकाः । पूजां सम्यक्करिष्यंति सर्वासां भक्तिसंयुताः

Ambā nói: “Đến nơi này, các du-già—đã giải thoát và chuyên chú thiền định—sẽ cử hành lễ cúng dường đúng pháp, với lòng sùng kính đối với tất cả các Thánh Mẫu.”

Verse 14

पादुके मे प्रपूज्यादौ मांस मद्यादिभिः क्रमात् । अवाप्स्यंति च संसिद्धिं दुर्लभाममरैरपि

“Trước hết hãy thờ cúng đôi dép (pādukā) của Ta; rồi theo thứ tự mà dâng thịt, rượu và các vật tương tự. Họ sẽ đạt viên mãn thành tựu—điều hiếm có ngay cả đối với chư thiên bất tử.”

Verse 15

ततस्तथेति ताः प्रोच्य गुहामध्ये व्यवस्थिताः । परिवार्य शुभे तस्याः पादुके मोक्षदायिके

Rồi họ thưa: “Xin như vậy,” và an trú trong lòng hang, vây quanh đôi dép cát tường của Bà—đấng ban mốc-xa (giải thoát).

Verse 16

ततस्तत्र समागत्य पुरुषा अपि दूरतः । प्रपूज्य पादुके सम्यङ्मातॄस्ताश्च ततः परम् । प्रयांति च परां सिद्धिं जन्म मृत्युविवर्जिताम्

Rồi những người đàn ông cũng từ xa đến, cung kính thờ cúng đôi dép và các Thánh Mẫu ấy đúng pháp; sau đó họ đạt thành tựu tối thượng, lìa khỏi sinh và tử.

Verse 17

एतस्मिन्नंतरे नष्टा अग्निष्टोमादिकाः क्रियाः । तीर्थयात्राव्रतान्येव संयमा नियमाश्च ये

Trong lúc ấy, các nghi lễ như Agniṣṭoma và những lễ khác đã mai một; chỉ còn các cuộc hành hương đến thánh địa (tīrtha) và việc giữ giới nguyện (vrata), cùng các phép chế ngự và kỷ luật tu trì.

Verse 18

ये चापि ब्राह्मणाः शांताः सदा मद्यस्य दूषणम् । प्रकुर्वंति स्वहस्तेन तेऽपि मद्यैः पृथग्विधैः

Ngay cả những Bà-la-môn an tịnh, vốn luôn lên án rượu, cũng tự tay mình dính mắc với các thứ rượu khác nhau.

Verse 19

तर्पयंति तथा मांसैस्त्यक्ताशेषमखक्रियाः । पादुके मातृभिर्जुष्टे तथा धूपानुलेपनैः

Từ bỏ mọi nghi lễ tế tự, họ cũng làm lễ thỏa mãn bằng thịt; và họ thờ phụng đôi Pādukā—được các Mẫu Thần (Mātṛ) ưa chuộng—bằng hương và các thứ dầu thơm xức bôi.

Verse 20

एतस्मिन्नंतरे भीताः सर्वे देवाः सवासवाः । दृष्ट्वा यज्ञक्रियोच्छेदं क्षुत्पिपासा समाकुलाः

Trong lúc ấy, tất cả chư thiên—cùng với Indra—đều kinh hãi. Thấy các nghi lễ tế tự bị đoạn tuyệt, họ bị dày vò bởi đói và khát.

Verse 21

प्रोचुर्महेश्वरं गत्वा विनयावनताः स्थिताः । स्तुत्वा पृथग्विधैः सूक्तैर्वेदोक्तैः शतरुद्रियैः

Họ đến với Maheśvara và thưa, đứng với lòng khiêm cung, cúi mình kính cẩn. Họ tán dương Ngài bằng nhiều bài tụng khác nhau—những lời Veda, gồm cả Śatarudrīya.

Verse 22

देवा ऊचुः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे पादुके तत्र संस्थिते । अंबाया मातृभिः सार्धं गुहामध्ये सुगुप्तके

Chư thiên thưa: “Trong thánh địa của Hāṭakeśvara, có đôi Pādukā được an lập tại đó. Ambā, cùng với các Mẫu Thần (Mātṛ), ngự trong một hang động giữa lòng núi, kín đáo được che giấu.”

Verse 23

ब्राह्मणा अपिदेवेश मद्यमांसेन भक्तितः । ताभ्यां पूजां प्रकुर्वंति प्रयांति परमां गतिम्

Ôi Chúa tể của chư thiên, ngay cả các Bà-la-môn cũng với lòng sùng kính dâng rượu và thịt để cúng bái những Pādukā ấy, rồi đạt đến cứu cánh tối thượng.

Verse 24

नष्टा धर्मक्रिया सर्वा मर्त्यलोकेत्र सांप्रतम् । अस्माकं संक्षयो जातो यज्ञभागं विना प्रभो

Nay trong cõi người, mọi nghi lễ theo dharma đều đã tiêu vong. Không còn phần tế tự dành cho chúng con, ôi Chúa, sự suy tàn của chúng con đã khởi lên.

Verse 25

तस्मात्त्वं कुरु देवेश यथा स्यात्पादुकाक्षयः । प्रभवंति मखा भूमावस्माकं स्युः परा मुदः

Vì thế, ôi Chúa tể chư thiên, xin Ngài hãy làm sao để xảy ra “sự suy giảm của Pādukā”, hầu cho các lễ tế lại hưng thịnh trên mặt đất, và chúng con được niềm hoan hỷ tối thượng.

Verse 26

श्रीभगवानुवाच । या सा अंबेति विख्याता शक्तिः सा परमेश्वरी । जगन्माताऽक्षया साक्षान्ममा पि जननी च सा

Đức Thế Tôn phán: “Năng lực được gọi là Ambā ấy chính là Đấng Tối Thượng Nữ Thần. Ngài là Mẹ của vũ trụ, thật sự bất hoại—và cũng là mẹ của chính Ta.”

Verse 27

तत्कथं संक्षयस्तस्याः कर्तुं केनापि शक्यते । मनसापि महाभागाः पादुकानां विशेषतः

Vậy thì làm sao bất cứ ai có thể tạo ra sự suy giảm của Ngài? Ôi những bậc hữu phúc, nhất là đối với các Pādukā ấy, điều đó ngay cả trong ý nghĩ cũng không thể.

Verse 28

परं तत्र करिष्यामि सुखोपायं सुरेश्वराः । युष्मभ्यं पादुकायां च महत्त्वं येन जायते

“Nhưng này các bậc Chúa tể chư thiên, tại nơi ấy ta sẽ bày ra một phương tiện dễ dàng—nhờ đó uy đức lớn lao sẽ phát sinh cho các ngươi và cho cả Pādukā (Đôi Hài Thánh).”

Verse 29

एवमुक्त्वा ततो ध्यानं चक्रे देवो महेश्वरः । व्यावृत्यकमलं हृत्स्थमष्टपत्रं सकर्णिकम्

Nói xong như vậy, thần Maheśvara liền nhập thiền định. Ngài mở bung đóa sen trong tim—đóa sen tám cánh, đủ cả nhụy (karnikā).

Verse 30

तस्यांतर्गतमासीनमंगुष्ठाग्रमितं शुभम् । द्वादशार्कप्रभं सूक्ष्मं स्वमात्मानं व्यलोकयत्

Ngồi trong chính nội thể ấy, Ngài chiêm kiến Tự Ngã vi tế của mình—cát tường, chỉ bằng đầu ngón cái, mà rực sáng như hào quang của mười hai mặt trời.

Verse 31

तस्यैवं ध्यायमानस्य तृतीयनयनात्ततः । श्वेतांबरधरा शुभ्रा निर्गता कन्यका शुभा

Khi Ngài đang thiền định như thế, từ con mắt thứ ba bỗng hiện ra một thiếu nữ cát tường—rạng ngời thanh khiết, khoác y phục trắng.

Verse 32

अथ सा प्राह तं देवं प्रणिपत्य महेश्वरम् । किमर्थं देव सृष्टास्मि ममादेशः प्रदीयताम्

Bấy giờ nàng cúi mình đảnh lễ vị Thần ấy, Maheśvara, rồi thưa: “Bạch Chúa tể, vì mục đích gì con được tạo ra? Xin ban cho con mệnh lệnh.”

Verse 33

श्रीभगवानुवाच । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे पादुके संस्थिते शुभे । श्रीमातुर्जगतां मुख्ये ताभ्यां पूजां त्वमाचर

Đức Thế Tôn phán: “Tại thánh địa Hāṭakeśvara, nơi đôi Pādukā cát tường được an vị, con hãy cử hành lễ thờ phụng đôi Pādukā tối thượng ấy của Śrī Mātā, Mẹ của muôn thế giới.”

Verse 34

कन्यकां संपरित्यज्य तवान्वयविवर्द्धिताम् । यः करिष्यति तत्पूजामाहारः स्यात्स मातृषु

Gác bỏ ý niệm chiếm hữu đối với thiếu nữ, hãy xem nàng là người làm hưng thịnh dòng tộc của con; ai thực hành sự thờ phụng ấy thì lương thực và sự nuôi sống sẽ được bảo đảm giữa các Mẫu Thần (Mātṛ), dưới sự che chở của các Ngài.

Verse 35

कौमारब्रह्मचर्य्येण त्वयापि च सुभक्तितः । ताभ्यां पूजा प्रकर्तव्या नो चेन्नाशमवाप्स्यसि

Chính con cũng phải giữ hạnh brahmacarya thanh khiết của tuổi thiếu nữ và với lòng sùng kính trong sạch mà thờ phụng hai Ngài; nếu không, con sẽ chuốc lấy diệt vong.

Verse 36

तव पूजा करिष्यन्ति ये नरा भक्तितत्पराः । मातॄणां संमतास्ते स्युः सर्वदैव सुखान्विताः

Những ai cử hành sự thờ phụng của con, lấy lòng sùng kính làm mục đích duy nhất, sẽ được các Mẫu Thần chấp thuận và luôn được đầy đủ an lạc.

Verse 37

एवमुक्त्वा ततस्तस्या मंत्रमार्गं यथोचितम् । पूजामार्गं विशेषेण कथयामास विस्तरात्

Nói xong như vậy, Ngài liền chỉ dạy cho nàng đúng theo phép tắc con đường của thần chú, và đặc biệt giảng giải tường tận phương pháp thờ phụng.

Verse 38

ततो विसर्जयामास दत्त्वा छत्रादिभूषणम् । प्रतिपत्तिं महादेवस्तांश्च सर्वान्सुरेश्वरान्

Bấy giờ, Mahādeva cho họ lui về, ban tặng lọng che và các đồ trang sức khác, đồng thời ban đủ lễ nghi tôn vinh và vật dụng cần thiết—cũng cho hết thảy các vị thiên chủ oai nghiêm ấy.

Verse 39

कुमार्युवाच । त्वयेतत्कथितं देव त्वदन्वयसमुद्भवाः । कन्यकाः पूजयिष्यंति पादुके ते सुशोभने

Thiếu nữ thưa: “Bạch Chúa tể, đúng như Ngài đã dạy, các thiếu nữ sinh ra trong dòng dõi của Ngài sẽ phụng thờ đôi Pādukā rực rỡ, trang nghiêm của Ngài.”

Verse 40

कौमारब्रह्मचर्य्येण भविष्यत्यन्वयः कथम् । एतन्मे विस्तरात्सर्वं यथावद्वक्तुमर्हसि

“Nếu giữ hạnh brahmacarya từ thuở ấu thơ, thì làm sao có thể có dòng dõi (con cháu)? Xin Ngài giảng giải cho con mọi điều ấy một cách đầy đủ và đúng pháp.”

Verse 41

श्रीभगवानुवाच । यस्यायस्याः प्रसन्ना त्वं कन्यकाया वदिष्यसि । मंत्रग्राममिमं सम्यक्त्वद्भावा सा भविष्यति

Đức Thế Tôn phán: “Bất cứ thiếu nữ nào được nàng hoan hỷ chấp thuận, và nàng truyền dạy trọn bộ thần chú này một cách đúng đắn, thì thiếu nữ ấy sẽ trở nên đồng bản tính với nàng (cùng địa vị tâm linh).”

Verse 42

एवं चान्या महाभागे पारंपर्येण कन्यकाः । तव वंशोद्भवाः सर्वाः प्रभविष्यंति मंत्रतः

“Và như thế, hỡi người phước đức lớn, các thiếu nữ khác nữa—trong dòng truyền thừa không gián đoạn—đều sẽ phát sinh như thuộc dòng dõi của nàng, nhờ uy lực của thần chú.”

Verse 43

ततः सा तां समासाद्य पादुकासंभवां गुहाम् । पूजां चक्रे यथान्यायं यथोक्तं त्रिपुरारिणा

Bấy giờ nàng tiến đến hang động được thánh hóa bởi sự hiển lộ của đôi Pādukā (dép thiêng), và cử hành lễ thờ phụng đúng pháp—y như lời Tripurāri (Śiva) đã chỉ dạy.

Verse 44

सूत उवाच । तदन्वयसमुत्थायाः कन्यकायाः करेण यः । पादुकाभ्यां नरः पूजां प्रकरोति समाहितः । इह लोके सुखं प्राप्य स स्यात्प्रेत्य सुखान्वितः

Sūta nói: “Người nào với tâm chuyên nhất, nhờ bàn tay của thiếu nữ sinh từ dòng truyền thừa ấy mà cúng thờ đôi Pādukā, sẽ được an lạc ở đời này; và sau khi qua đời, cũng được an lạc ở đời sau.”

Verse 45

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कन्याहस्तेन पादुके । पूजनीये विशेषेण पूज्या सा चापि कन्यका

Vì thế, hãy dốc hết mọi nỗ lực mà thờ phụng đôi Pādukā thiêng—đặc biệt là bằng chính bàn tay của một thiếu nữ; và thiếu nữ ấy cũng nên được tôn kính với lòng cung kính đặc biệt.

Verse 46

वांछद्भिः शाश्वतं सौख्यमिह लोके परत्र च । मानवैर्भक्तिसंयुक्तैरित्युवाच महेश्वरः

Maheśvara phán như vầy: “Những người có lòng bhakti và mong cầu an lạc bền lâu—ở đời này và cả đời sau—nên thực hành theo điều ấy.”

Verse 47

एतद्वः सर्वमाख्यातं माहात्म्यं पादुकोद्भवम् । श्रीमातुरनुषंगेण अंबादेव्या द्विजोत्तमाः

“Hỡi các bậc dvija tối thượng, ta nay đã thuật trọn vẹn về đại uy đức liên hệ đến sự xuất hiện của đôi Pādukā thiêng—phát sinh trong mối liên hệ với Śrīmātā, Ambā Devī.”

Verse 48

यश्चैतच्छृणुयाद्भक्त्या चतुर्दश्यां समाहितः । तथाष्टम्यां विशेषेण स प्राप्नोति परं पदम्

Ai với lòng sùng kính và tâm chuyên nhất, lắng nghe bản māhātmya này vào ngày trăng mười bốn—và nhất là vào ngày trăng tám—thì sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 89

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्रीमातुः पादुकामाहात्मवर्णनंनामैकोननवतितमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ 89, mang tên “Mô tả sự vĩ đại của Đôi Dép Thiêng (Pādukā) của Śrīmātā”, thuộc phần Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara, trong Nāgara Khaṇḍa thứ sáu của Śrī Skanda Mahāpurāṇa (Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā).