Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 38

Devanagari script

ततो विसर्जयामास दत्त्वा छत्रादिभूषणम् । प्रतिपत्तिं महादेवस्तांश्च सर्वान्सुरेश्वरान्

Transliteration

tato visarjayāmāsa dattvā chatrādibhūṣaṇam | pratipattiṃ mahādevastāṃśca sarvānsureśvarān

Translation

Bấy giờ, Mahādeva cho họ lui về, ban tặng lọng che và các đồ trang sức khác, đồng thời ban đủ lễ nghi tôn vinh và vật dụng cần thiết—cũng cho hết thảy các vị thiên chủ oai nghiêm ấy.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kāla (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; अनन्तर (thereafter)

• विसर्जयामास: dismissed/sent away
• विसर्जयामास: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि+सृज् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; ‘sent away/dismissed’

• दत्त्वा: having given
• दत्त्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्यय; ‘having given’

• छत्र-आदि-भूषणम्: ornaments such as an umbrella, etc.
• छत्र-आदि-भूषणम्: Karma (Object of दत्त्वा/कर्म)
• Type: Noun
• Root: छत्र (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक) + भूषण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष (छत्रादि भूषणम् = ornaments such as umbrella etc.)

• प्रतिपत्तिम्: honourable reception/appropriate provision
• प्रतिपत्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रतिपत्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• महादेवः: Mahādeva (Śiva)
• महादेवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महादेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (महान् देवः)

• तान्: them
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• च: and
• च: Connector (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Viśeṣaṇa (Qualifier of तान्/सुरेश्वरान्)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• सुर-ईश्वरान्: the lords of the gods
• सुर-ईश्वरान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (सुराणाम् ईश्वराः = lords of the gods)

Speaker

Narrator (describing Mahādeva’s actions)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Mahādeva in a divine hall dismisses assembled gods, gifting umbrellas and ornaments; attendants carry ceremonial parasols; the scene conveys auspicious completion and honor.

Characters & Entities

• Mahādeva (Śiva)
• Sureśvaras (lords among gods)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine instruction culminates in divine sanction—honor and orderly dismissal symbolize completion of a sacred mandate.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse remains within the Hāṭakeśvara-kṣetra-centered Tīrthamāhātmya narrative of Nāgarakhaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct prescription; it records the conferral of honors (pratipatti) and auspicious gifts after instruction.