Adhyaya 84

Verse 1

ऋषय ऊचुः । यदेतद्भवता प्रोक्तं देवदेवेन विष्णुना । माधवीं भगिनीं प्राप्य जन्मांतरमुपस्थिताम्

Các hiền thánh nói: Điều ông vừa thuật lại—do chính Viṣṇu, Đấng Thần của các thần, truyền dạy—sau khi gặp người em gái Mādhavī, kẻ đã đến với ông trong một kiếp sinh khác…

Verse 2

अश्ववक्त्रां करिष्यामि तपसा सुशुभाननाम् । सा कथं विहिता तेन तपस्तप्तं तथा कथम् । सर्वं विस्तरतो ब्रूहि परं कौतूहलं हि नः

“Nhờ khổ hạnh ta sẽ khiến người mặt đẹp ấy mang mặt ngựa”—vậy người ấy đã định đoạt thế nào, và khổ hạnh ấy đã được thực hành ra sao? Xin hãy kể tường tận mọi điều, vì lòng hiếu kỳ của chúng tôi thật lớn.

Verse 3

सूत उवाच । नारदस्य समाकर्ण्य तं सन्देशं सुरोद्भवम् । गत्वा विष्णुः सुरैः सार्द्धं प्रचक्रे मंत्रनिश्चयम्

Sūta nói: Nghe sứ điệp thiêng liêng do Nārada mang đến từ cõi trời, Viṣṇu cùng các chư thiên đi đến và quyết định một mưu kế dứt khoát, mang ý chỉ thánh thiện.

Verse 4

भारावतरणार्थाय दानवानां वधाय च । वसुदेवगृहे श्रीमान्द्वापरांते ततो हरिः

Vì để giảm gánh nặng cho địa cầu và tiêu diệt bọn Dānava, Hari vinh hiển khi ấy (giáng sinh) trong nhà Vasudeva vào lúc cuối thời Dvāpara.

Verse 5

देवक्या जठरे देवः संजातो दैत्यदर्पहा । तथान्या रोहिणीनाम भार्या तस्य च याऽभवत्

Trong dạ Devakī, Thần linh đã giáng sinh, Đấng nghiền nát kiêu mạn của loài quỷ. Và Ngài còn có một người vợ khác nữa, tên là Rohiṇī.

Verse 6

तस्यां जज्ञे हलीनाम बलभद्रः प्रतापवान् । तृतीया सुप्रभानाम वसुदेवप्रिया च या

Trong nàng (Rohiṇī) sinh ra Đấng mang lưỡi cày, Balabhadra oai hùng. Người vợ thứ ba tên Suprabhā, là người được Vasudeva hết mực yêu quý.

Verse 7

तस्यां सा माधवी जज्ञे अश्ववक्त्रस्वरूपधृक् । तां दृष्ट्वा विकृताकारां सुतां जातां च सुप्रभा । वासुदेवसमायुक्ता विषादं परमं गता

Từ nàng (Suprabhā) sinh ra Mādhavī, mang hình tướng mặt ngựa. Thấy con gái mới sinh có dung mạo dị dạng, Suprabhā—người phối ngẫu của Vasudeva—rơi vào nỗi sầu muộn thẳm sâu.

Verse 8

अथ ते यादवाः सर्वे कृतशान्तिकपौष्टिकाः । स्वस्तिस्वस्तीति संत्रस्ताः प्रोचुर्भूयात्कुलेऽत्र नः

Bấy giờ toàn thể dòng Yādava, sau khi cử hành các nghi lễ cầu an và cầu thịnh vượng, trong lòng lo sợ liền đồng thanh thốt lên: “Cầu cho an lành—cầu cho an lành thật sự trong tông tộc chúng ta nơi đây.”

Verse 9

एवं सा यौवनोपेता तथा दुःखसमन्विता । न कश्चिद्वरयामास वाजिवक्त्रां विलोक्य ताम्

Vì thế, tuy nàng đã đến tuổi xuân thì, nàng vẫn ngập tràn sầu khổ; bởi hễ thấy dung mạo mặt ngựa của nàng, chẳng ai ngỏ lời cầu hôn.

Verse 10

ततश्च भगवान्विष्णुर्ज्ञात्वा तां भगिनीं तथा । मातरं पितरं चैव तथा दुःखसमन्वितौ

Bấy giờ Đức Bhagavān Viṣṇu, thấu hiểu cảnh ngộ của người em gái ấy, lại thấy cả mẹ lẫn cha đều chìm trong sầu khổ, (liền khởi tâm định ra tay cứu giúp).

Verse 11

तामादाय गतस्तूर्णं बलदेवसमन्वितः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तपस्तप्तुं ततः परम्

Đưa nàng theo cùng, lại có Baladeva hộ tống, Ngài vội vã đến thánh địa Hāṭakeśvara để rồi sau đó hành trì khổ hạnh.

Verse 12

ब्रह्माणं तोषयामास सम्यग्यज्ञपरायणः । व्रतैश्च विविधैर्दानैर्ब्राह्मणानां च तर्पणैः

Chuyên tâm nơi tế lễ đúng pháp, Ngài làm Brahmā hoan hỷ bằng nhiều giới nguyện, nhiều việc bố thí, và các lễ tarpaṇa để làm thỏa lòng các Bà-la-môn.

Verse 13

ततस्तुष्टिं गतो ब्रह्मा वर्षांते तस्य शार्ङ्गिणः । उवाच वरदोऽस्मीति प्रार्थयस्वाभिवांछितम्

Rồi đến cuối mùa mưa, Brahmā hài lòng với Đấng mang cung Śārṅga (Viṣṇu) và phán: “Ta là Đấng ban ân—hãy cầu xin điều ngươi hằng mong.”

Verse 14

विष्णुरुवाच । एषा मे भगिनी देव जाताऽश्ववदना किल । तव प्रसादात्सद्वक्त्रा भूयादेतन्ममेप्सितम्

Viṣṇu thưa: “Ôi Thiên Chủ! Đây là em gái của con, quả thật sinh ra với gương mặt như ngựa. Nhờ ân phúc của Ngài, xin cho nàng trở nên dung nhan đoan chính—đó là điều con cầu.”

Verse 15

श्रीब्रह्मोवाच । एषा शुभानना साध्वी मत्प्रसादाद्भविष्यति । सुभद्रा नाम विख्याता वीरसूः पतिवल्लभा

Śrī Brahmā phán: “Nhờ ân điển của Ta, nàng sẽ trở thành người phụ nữ hiền đức, dung nhan cát tường. Nàng sẽ nổi danh với tên Subhadrā—mẹ của các bậc anh hùng và là người chồng hết mực yêu thương.”

Verse 16

एतद्रूपां पुमान्योऽत्र पूजयिष्यति भक्तितः । एतां विष्णो त्वया सार्धं तथानेन च सीरिणा

Bất cứ ai tại nơi này, với lòng sùng kính mà thờ phụng Nàng đúng trong hình tướng ấy—hỡi Viṣṇu—cùng với Ngài và cùng với Đấng cầm lưỡi cày (Balarāma)…

Verse 17

द्वादश्यां माघमासस्य गंधपुष्पानुलेपनैः । सोऽप्यवाप्स्यति यच्चित्ते वर्तते नात्र संशयः

Vào ngày Dvādaśī của tháng Māgha, dùng hương thơm, hoa và các thứ xoa bôi mà cúng dường, người thờ phụng ấy cũng sẽ đạt được điều gì đang ngự trong lòng mình—không hề nghi ngờ.

Verse 18

या नारी पतिना त्यक्ता वंध्या वा भक्तिसंयुता । तृतीयादिवसे चैतां पूजयिष्यति केशव

Người nữ nào bị chồng ruồng bỏ, hoặc người nữ hiếm muộn, nếu có lòng sùng tín—hỡi Keśava—nên thờ phụng Nàng bắt đầu từ ngày trăng thứ ba.

Verse 19

भविष्यति सुपुत्राढ्या सुभगा सा सुखान्विता । ऐश्वर्यसहिता नित्यं सर्वैः समुदिता गुणैः

Nàng sẽ được phúc có những người con trai hiền lương, gặp nhiều may mắn, tràn đầy an lạc—luôn đi cùng phú quý và đầy đủ mọi đức tính tốt lành.

Verse 20

एवमुक्त्वा चतुर्वक्त्रो विरराम ततः परम् । वासुदेवोऽपि हृष्टात्मा ययौ द्वारवतीं पुरीम्

Nói xong như vậy, Đấng bốn mặt (Brahmā) liền im lặng. Còn Vāsudeva, lòng hân hoan, đã lên đường đến thành Dvāravatī.

Verse 21

तामादाय विशालाक्षीं चंद्रबिंबसमाननाम् । बलदेवसमायुक्तो ह्यनुज्ञाप्य पिताम हम्

Đón lấy nàng mắt rộng, dung nhan như vầng trăng tròn; cùng với Baladeva, sau khi được Đức Tổ Phụ (Phạm Thiên Brahmā) chuẩn thuận…

Verse 22

सूत उवाच । एवं सा माधवी विप्राः सुभगारूपमास्थिता । अवतीर्णा धरापृष्ठे लक्ष्मीशापप्रपीडिता

Sūta nói: “Như vậy, hỡi các Bà-la-môn, nàng Mādhavī—mang lấy hình tướng cát tường—đã giáng xuống mặt đất, bị lời nguyền của Lakṣmī đè nặng.”

Verse 23

उपयेमे सुतः पांडोर्यां पार्थश्चारुहासिनीम् । जज्ञे तस्याः सुतो वीरोऽभिमन्युरिति विश्रुतः

Pārtha (Arjuna), con của Pāṇḍu, đã cưới thiếu nữ xinh đẹp với nụ cười hiền hòa. Từ nàng sinh ra một người con trai anh dũng, nổi danh khắp đời với tên Abhimanyu.

Verse 24

एतद्वः सर्वमाख्यातं माधबीजन्मसम्भवम् । सुपर्णाख्यस्य देवस्य कथासंगाद्द्विजोत्तमाः

Hỡi các bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, ta đã thuật trọn vẹn cho các ông câu chuyện về sự ra đời của Mādhavī—khởi lên do mối liên hệ với truyền tích của vị thần mang danh Suparṇa.

Verse 25

यश्चैतत्पठते मर्त्यो भक्त्या युक्तः शृणोति वा । मुच्यते स नरः पापात्तद्दिनैकसमुद्भवात्

Phàm người phàm tục nào, với lòng sùng kính, tụng đọc điều này—hoặc chỉ lắng nghe—người ấy được giải thoát khỏi tội lỗi, cả những tội phát sinh ngay trong chính ngày ấy.