Adhyaya 71

Verse 1

। सूत उवाच । तास्तथेति प्रतिज्ञाय चक्रुस्तच्छक्रशासनम् । सूतिकागृहधर्मे यत्तच्चक्रुस्तस्य सर्वशः

Sūta nói: “Thưa ‘Xin vâng’, họ thề nguyện và thi hành mệnh lệnh của Đế Thích; và mọi điều thuộc pháp nghi của phòng sinh nở, họ đều thực hiện đầy đủ.”

Verse 2

अथान्यदिवसे बालो द्वादशार्कसमद्युतिः । संजज्ञे तेन वीर्येण द्विभुजैक मुखः शुभः

Rồi vào một ngày khác, một hài nhi ra đời, rực sáng như mười hai mặt trời; nhờ thần lực ấy, đứa trẻ hiện thân cát tường, có hai tay và một khuôn mặt.

Verse 3

यथासौ जातमात्रस्तु प्ररुरोद सुदुःखितः । तच्छ्रुत्वा रुदितं सर्वाः कृत्तिकास्तमुपागताः

Vừa mới sinh ra, đứa trẻ đã khóc than trong nỗi khổ lớn; nghe tiếng khóc ấy, tất cả các Kṛttikā liền đến bên em.

Verse 4

महासेनोऽपि संवीक्ष्य मातॄस्ताः समुपागताः । सोत्कण्ठः षण्मुखो जातो द्वादशाक्षभुजस्तथा

Mahāsena cũng vậy, vừa thấy các Mẫu Thần ấy đến gần liền khởi lòng nôn nao; Ngài sinh ra với sáu mặt, và cũng có mười hai cánh tay.

Verse 5

एकैकस्याः पृथक्तेन प्रपपौ प्रयतः स्तनम् । द्वाभ्यामालिंगयामास भुजाभ्यां स्नेहपूर्वकम्

Ngài lần lượt, riêng từng vị, cẩn trọng bú sữa nơi bầu ngực của mỗi Mẫu Thần; rồi dùng hai tay ôm ấp các Ngài với tình thương dịu dàng.

Verse 6

एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता ब्रह्मविष्णुशिवादयः । सर्वे देवाः सहेन्द्रेण गन्धर्वाप्सरसस्तथा

Ngay lúc ấy, Brahmā, Viṣṇu, Śiva và các vị khác đều đến nơi; cùng với Indra là toàn thể chư thiên, lại có các Gandharva và Apsaras.

Verse 7

महोत्सवोऽथ संजज्ञे तस्मिन्स्थाने निरर्गलः । गीतवाद्यप्रणादेन येनविश्वं प्रपूरितम्

Bấy giờ, tại nơi ấy dấy lên một đại lễ hội, tràn đầy không ngăn ngại; tiếng ca và nhạc khí vang rền khiến như cả thế gian đều được lấp đầy.

Verse 8

रंभाद्या ननृतुस्तस्य विलासिन्यो दिवौकसाम् । जगुश्च मुख्यगन्धर्वा श्चित्रांगदमुखाश्च ये

Rambhā cùng các tiên nữ Apsaras diễm lệ của cõi trời đã múa tại đó; và các Gandharva bậc nhất cất tiếng ca—đứng đầu là Citrāṅgada.

Verse 9

ततस्तु देवताः सर्वास्तस्य नाम प्रचक्रिरे । स्कन्दनाद्रेतसो भूमौ स्कन्द इत्येव सादरम्

Bấy giờ, chư thiên đồng loạt cử hành nghi lễ ban danh cho Ngài. Vì hạt giống đã rơi xuống mặt đất, nên các Ngài kính cẩn gọi Ngài là “Skanda”.

Verse 10

अथ तस्य कुमा रस्य तदा तत्राभिषेचनम् । सेनापत्यं कृतं साक्षाद्देवानां शंभुना स्वयम्

Rồi ngay tại đó, lễ quán đảnh (abhiṣeka) cho vị Thái tử thiêng liêng ấy được cử hành; và chính Śambhu (Śiva) đích thân phong Ngài làm Tổng chỉ huy của chư thiên.

Verse 11

तस्य शक्तिः स्वयं दत्ता विधिनाऽद्भुतदर्शना । अमोघा विजयार्थाय दैत्यपक्षक्षयाय च

Chính Vidhī (Phạm Thiên) đã theo nghi lễ trao cho Ngài cây Śakti (thương) rực rỡ, kỳ diệu; vũ khí ấy không bao giờ sai lạc, để đem lại chiến thắng và diệt trừ đạo quân quỷ thần (daitya).

Verse 12

मयूरो वाहनार्थाय त्र्यंबकेण सुशीघ्रतः । दिव्यास्त्राणि महेन्द्रेण विष्णुनाथ महात्मना

Tryambaka (Śiva) mau chóng ban cho Ngài con công làm linh thú cưỡi; còn Mahendra (Indra) và đấng Viṣṇu đại tâm thì trao tặng các thần khí thiêng liêng.

Verse 13

ततोऽभीष्टानि शस्त्राणि देवैः सर्वैः पृथक्पृथक् । तस्य दत्तानि संतुष्टैस्तथा मातृगणैरपि

Sau đó, tất cả chư thiên—mỗi vị lần lượt—hoan hỷ ban cho Ngài những vũ khí mà họ mong Ngài sử dụng; và các đoàn Mẫu Thần (Mātṛgaṇa) cũng ban tặng như vậy.

Verse 14

ततस्तमग्रतः कृत्वा सेनानाथं सुरेश्वराः । जग्मुः ससैनिकास्तत्र तारको यत्र संस्थितः

Bấy giờ, các bậc Chúa tể chư thiên tôn Người làm chủ soái đi đầu, rồi cùng toàn quân tiến đến nơi Tāraka đang đóng giữ.

Verse 15

तारकोऽपि समालोक्य देवान्स्वयमुपागतान् । युद्धार्थं हर्षसंयुक्तः सम्मुखः सत्वरं ययौ

Tāraka cũng vậy, vừa thấy chư thiên tự thân kéo đến, liền hân hoan vì chiến trận, tức tốc tiến ra đối mặt.

Verse 16

ततोऽभूत्सुमहद्युद्धं देवानां दानवैः सह । कोपसंरक्तनेत्राणां मृत्युं कृत्वा निवर्तनम्

Rồi một trận chiến vĩ đại bùng lên giữa chư thiên và bọn Dānavas. Mắt đỏ ngầu vì phẫn nộ, họ chỉ lui bước sau khi đã lấy cái chết làm việc của mình.

Verse 17

अथ स्कन्देन संवीक्ष्य दूरस्थं तारकं रणे । समाहूय ततो मुक्ता सा शक्तिस्तस्य मृत्यवे

Bấy giờ Skanda, thấy Tāraka đứng xa trong chiến địa, liền gọi hắn lại; rồi ngay đó, ngọn lao Śakti được phóng ra, trở thành nguyên nhân cái chết của hắn.

Verse 18

अथासौ हृदयं भित्त्वा तस्य दैत्यस्य दारुणा । चमत्कारपुरोपांते पतिता रुधिरोक्षिता

Ngọn lao đáng sợ ấy, sau khi xuyên thủng tim tên quỷ, liền rơi xuống gần ngoại vi thành Camatkārapura, vấy đẫm máu.

Verse 19

तारकस्तु गतो नाशं मुक्तः प्राणैश्च तत्क्षणात् । ततो देवगणाः सर्वे संहृष्टास्तं महाबलम्

Tāraka đã đến hồi diệt vong và ngay trong khoảnh khắc ấy bị lìa khỏi hơi thở sinh mệnh. Bấy giờ toàn thể chư thiên đều hoan hỷ, tán dương bậc đại lực ấy.

Verse 20

स्तोत्रैर्बहुविधैः स्तुत्वा प्रोचुस्तस्मिन्हते सति । गताश्च त्रिदिवं तूर्णं सह शक्रेण निर्भयाः

Sau khi tán tụng bằng nhiều loại thánh ca, khi kẻ thù ấy đã bị diệt, họ cất lời. Rồi không còn sợ hãi, họ mau chóng lên cõi trời cùng với Śakra (Indra).

Verse 21

स्कन्दोऽपि तां समादाय शक्तिं तत्र पुरोत्तमे । स्थापयामास येनैव रक्तशृंगोऽभवद्दृढः

Skanda cũng cầm lấy ngọn giáo ấy và an lập nó tại đó, trong thành trì tối thắng. Chính nhờ hành động ấy mà Raktaśṛṅga trở nên kiên cố, không thể lay chuyển.

Verse 22

ऋषय ऊचुः । रक्तशृंगः कथं तेन निश्चलोऽपि दृढीकृतः । कस्य वाक्येन नो ब्रूहि विस्तरेण महामते

Các hiền triết thưa rằng: “Raktaśṛṅga đã được Ngài làm cho kiên cố thế nào, dẫu vốn đã bất động? Xin bậc đại trí nói cho chúng tôi tường tận—nhờ lời của ai mà việc ấy thành tựu?”

Verse 23

सूत उवाच । यदा वै भूमिकम्पस्तु संप्रजातः सुदारुणः । रक्तशृङ्गः प्रचलितः स्वस्थानादतिवेगतः

Sūta nói: “Khi một trận động đất vô cùng kinh hoàng phát khởi, Raktaśṛṅga bị rung chuyển và bị đẩy khỏi chỗ của mình với sức mạnh dữ dội.”

Verse 24

तस्य दैत्यस्य पातेन यथान्ये पर्व तोत्तमाः । अथ हर्म्याणि सर्वाणि चमत्कारपुरे तदा

Do quỷ dānava ấy ngã xuống, tựa như các núi cao thượng khác bị chấn động; bấy giờ, mọi dinh thự trong thành Camatkārapura đều bị rung chuyển.

Verse 25

शीर्णानि चलिते तस्मिन्पर्वते व्यथिता द्विजाः । प्रायशो निधनं प्राप्तास्तथाऽन्ये मूर्छयार्दिताः

Khi ngọn núi ấy rung chuyển, các công trình đổ nát; hàng dvija (người “hai lần sinh”) đau khổ—nhiều người chết, kẻ khác bị ngất lịm.

Verse 26

हतशेषास्ततो विप्रा गत्वा स्कन्दं क्रुधान्विताः । प्रोचुश्च किमिदं पाप त्वया कृतमबुद्धिना

Bấy giờ, các brāhmaṇa còn sống sót, đầy phẫn nộ, đến gần Skanda và nói: “Ngươi đã làm điều tội lỗi gì, trong vô minh, như thế này?”

Verse 27

नाशं नीता वयं सर्वे सपुत्रपशुबाधवाः । तस्माच्छापं प्रदास्यामो वयं दुःखेन दुःखिताः

“Chúng ta hết thảy đã bị đưa đến chỗ diệt vong—cùng với con cái, gia súc và thân tộc. Vì vậy, trong nỗi sầu khổ, chúng ta sẽ thốt lời nguyền rủa.”

Verse 28

स्कन्द उवाच । हिताय सर्वलोकानां मयैतत्समनुष्ठितम् । यद्धतो दानवो रौद्रो नान्यथा द्विजसत्तमाः

Skanda nói: “Vì lợi ích của muôn thế giới, ta đã thực hiện việc này—chính là giết dānava hung bạo ấy. Không thể khác được, hỡi bậc tối thượng trong hàng brāhmaṇa.”

Verse 29

प्रसादः क्रियतां तस्मान्मान्या मे ब्राह्मणाः सदा । मृतानपि द्विजान्सर्वानहं तानमृताश्रयात्

Vì vậy, xin hãy ban ân. Đối với ta, các Bà‑la‑môn luôn đáng được tôn kính. Dẫu mọi bậc nhị sinh đều đã qua đời, ta—nương nơi cam lộ (amṛta)—sẽ khiến họ được phục hồi.

Verse 30

पुनर्जीवितसंयुक्तान्करिष्यामि न संशयः । तथा सुनिश्चलं शैलं करिष्यामि स्वशक्तितः

Không nghi ngờ gì, ta sẽ khiến họ sống lại lần nữa. Và bằng chính thần lực của ta, ta cũng sẽ làm cho ngọn núi này hoàn toàn bất động, vững như bàn thạch.

Verse 31

एवमुक्त्वा समादाय तां शक्तिं रुधिरोक्षिताम् । चक्रे स्थापनमस्यास्तु रक्तशृङ्गस्य मूर्धनि

Nói xong, ngài cầm lấy ngọn giáo Śakti ấy, còn vương máu, rồi an đặt nó trên đỉnh Raktaśṛṅga.

Verse 32

ततः प्रोवाच संहृष्टो देवतानां चतुष्टयम् । आंबवृद्धां तथैवाम्रां माहित्थां च चमत्करीम्

Bấy giờ, hoan hỷ, ngài ngỏ lời với nhóm bốn vị thần—Āmbavṛddhā, lại nữa Āmrā, Māhitthā và Camatkarī.

Verse 33

युष्माभिर्निश्चलः कार्यो भूयोऽयं नगसत्तमः । प्रलयेऽपि यथा स्थानाद्रक्तशृङ्गश्चलेन्नहि

Nhờ các vị, ngọn núi tối thượng này phải được làm cho vững bền trở lại—để đến cả lúc đại hủy diệt (pralaya), Raktaśṛṅga cũng không rời khỏi chỗ của mình.

Verse 34

युष्माकं ब्राह्मणाः सर्वे पूजां दास्यंति सर्वदा

Tất cả các Bà-la-môn sẽ luôn luôn dâng lễ thờ phụng lên Ngài.

Verse 36

बाढमित्येव ताः प्रोच्य चतुर्दिक्षु ततश्च तम् । शूलाग्रैः सुदृढं चक्रुः स्कन्दवाक्येन हर्षिताः । ततश्चामृतमादाय मृतानपि द्विजोत्तमान् । स्कन्दो जीवापयामास द्विजभक्तिपरायणः

Họ đáp: “Đúng vậy,” rồi hoan hỷ theo lời Skanda, dùng mũi giáo cố định vững chắc ở bốn phương. Bấy giờ Skanda lấy cam lộ, khiến sống lại cả những Bà-la-môn tối thượng đã chết—Ngài là bậc hết lòng tôn kính hàng nhị sinh.

Verse 37

ततस्ते ब्राह्मणास्तत्र संहृष्टा वरमुत्तमम् । ददुस्तस्य स च प्राह मन्नामैतत्पुरोत्तमम् । सदैव ख्यातिमायातु एतन्मे हृदि वांछितम्

Bấy giờ các Bà-la-môn tại đó hoan hỷ ban cho Ngài một ân huệ tối thượng. Và Ngài nói: “Xin cho thành tối thắng này mang danh ta; nguyện nó được vang danh mãi mãi—đó là điều lòng ta hằng ước nguyện.”

Verse 38

ऋषय ऊचुः । एतत्स्कन्दपुरंनाम तव नाम्ना भविष्यति । चमत्कारपुरं तद्वत्सांप्रतं सुरसत्तम

Các bậc hiền triết nói: “Nơi này sẽ mang tên Skandapura theo danh Ngài. Cũng vậy, từ nay nó còn được gọi là Camatkārapura nữa, hỡi bậc tối thượng giữa chư thiên.”

Verse 39

पूजां तव करिष्यामः कृत्वा प्रासादमुत्त मम् । तथैव देवताः सर्वाश्चतस्रोऽपि त्वया धृताः

“Chúng tôi sẽ thờ phụng Ngài sau khi dựng một ngôi đền tối thượng. Cũng vậy, chúng tôi sẽ thờ phụng tất cả chư thiên—cả bốn vị ấy nữa—những vị được chính Ngài nâng đỡ.”

Verse 40

सर्वाः संपूजयिष्यामः सर्वकृत्येषु सादरम् । एतां चं तावकीं शक्तिं सदा सुरवरोत्तम । विशेषात्पूजयिष्यामः षष्ठ्यां श्रद्धासमन्विताः

“Chúng con sẽ cung kính thờ phụng tất cả trong mọi nghi lễ. Và Śakti (thần lực ngọn giáo) này của Ngài, ô bậc tối thượng giữa chư thiên, chúng con sẽ đặc biệt lễ bái vào ngày thứ sáu (Ṣaṣṭhī), với lòng tín thành.”

Verse 41

सूत उवाच । एवं स ब्राह्मणैः प्रोक्तो महासेनो महाबलः । स्थितस्तत्रैव तद्वा क्याज्ज्ञात्वा तत्क्षेत्रमुत्तमम्

Sūta thưa: “Được các bà-la-môn nói như vậy, Mahāsena, bậc đại lực, liền ở ngay tại đó; nhờ lời họ, Ngài hiểu rằng nơi ấy là một thánh địa (kṣetra) tối thắng.”

Verse 42

यस्तं पूजयते भक्त्या चैत्रषष्ठ्यां सुभावतः । शुक्लायां तस्य संतुष्टिं कुरुते बर्हिवाहनः

Ai thờ phụng Ngài với lòng sùng kính vào ngày thứ sáu (Ṣaṣṭhī) của tháng Caitra, trong nửa tháng sáng, với tâm ý thanh tịnh—Barhivāhana (Skanda) sẽ hoan hỷ với người ấy.

Verse 43

तस्यां शक्तौ नरो यश्च कुर्यात्पृष्ठिनिघर्षणम् । पूजयित्वा तु पुष्पाद्यैः सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । स न स्याद्रोगसंयुक्तो यावत्संवत्सरं द्विजाः

Hỡi các bậc nhị sinh, người nào sau khi dâng hoa và các lễ vật khác để thờ phụng Śakti ấy, với lòng tin chân chánh, rồi chà lưng (chạm lưng) vào đó—thì suốt một năm sẽ không bị bệnh tật quấy nhiễu.

Verse 44

एवं तत्र धृता शक्तिस्तेन स्कन्देन धीमता । रक्तशृंगस्य रक्षार्थं तत्पुरस्य विशेषतः

Như vậy, Śakti ấy đã được Skanda, bậc trí tuệ, an lập tại đó để hộ vệ Raktaśṛṅga, và đặc biệt là để che chở cho thành ấy.