Adhyaya 61

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । शर्मिष्ठातीर्थमित्युक्तं त्वया यच्च महामते । कथं जातं महाभाग किंप्रभावं तु तद्वद

Các bậc hiền triết thưa: “Bạch đấng đại trí, ngài đã nhắc đến thánh địa tắm gội mang tên ‘Śarmiṣṭhā-tīrtha’. Bạch bậc phước đức, nơi ấy đã phát sinh thế nào, và có uy lực linh thiêng ra sao? Xin ngài chỉ dạy.”

Verse 2

सूत उवाच । आसीद्राजा वृकोनाम सोमवंश समुद्भवः । ब्रह्मण्यश्च शरण्यश्च सर्वलोकहिते रतः

Sūta thưa: “Xưa có một vị vua tên Vṛka, xuất thân từ dòng Nguyệt tộc (Somavaṃśa). Ngài kính trọng các bà-la-môn, là nơi nương tựa cho người cầu che chở, và luôn tận tâm vì lợi ích của muôn loài.”

Verse 3

तस्य भार्याऽभवत्साध्वी प्राणेभ्योऽपि गरीयसी । सर्वलक्षणसंपन्ना पतिव्रतपरायणा

Hoàng hậu của ngài là bậc hiền phụ đức hạnh, được ngài yêu quý hơn cả sinh mệnh—đầy đủ mọi tướng lành cát tường, và trọn lòng nương theo hạnh pativratā, tận tụy phụng sự chồng theo chánh pháp.

Verse 4

अथ तस्यां समुत्पन्ना प्राप्ते वयसि पश्चिमे । कन्यका दिवसे प्राप्ते सर्वशास्त्रविगर्हिते

Rồi khi bà đã bước vào tuổi xế chiều, bà sinh một người con gái—lại đúng vào một ngày bị mọi kinh điển śāstra chê trách là bất tường.

Verse 5

तत आनीय विप्रान्स ज्योतिर्ज्ञानविचक्षणान् । पप्रच्छ कीदृशी कन्या ममेयं संभविष्यति

Bấy giờ nhà vua cho mời các bà-la-môn tinh thông huyền học tinh tú và thuật chiêm tinh đến, rồi hỏi: “Đứa con gái này của trẫm về sau sẽ trở thành người như thế nào?”

Verse 6

ब्राह्मणा ऊचुः । या कन्या प्राप्नुयाज्जन्म चित्रासंस्थे दिवाकरे । चंद्रे वापि चतुर्दश्यां सा भवेद्विषकन्यका

Các Bà-la-môn thưa rằng: “Cô gái nào sinh ra khi Mặt Trời ở sao Citrā, hoặc khi Mặt Trăng vào ngày mười bốn (caturdaśī), thì được gọi là ‘viṣakanyā’—thiếu nữ mang độc.”

Verse 7

यस्तस्याः प्रतिगृह्णाति पाणिं पार्थिवसत्तम । षण्मासाभ्यंतरे मृत्युं स प्राप्नोति नरो ध्रुवम्

“Ô bậc vương giả tối thượng, bất cứ người đàn ông nào nhận tay nàng làm vợ, chắc chắn sẽ gặp cái chết trong vòng sáu tháng.”

Verse 8

यस्मिन्सा जायते हर्म्ये षण्मासाभ्यंतरे च तत् । करोति विभवैर्हीनं धनदस्याप्यसंशयम्

“Và chính tòa dinh thự nơi nàng sinh ra, trong vòng sáu tháng nàng khiến nó mất sạch phú quý—không nghi ngờ gì, dẫu đó là nhà của Kubera, chúa tể tài bảo.”

Verse 9

सेयं तव सुता राजन्यथोक्ता विष कन्यका । पैतृकं श्वाशुरीयं च हनिष्यति गृहद्वयम्

“Ô đức vua, chính ái nữ của ngài đây, như đã nói, là một viṣakanyā; nàng sẽ hủy hoại cả hai gia thất—nhà cha mẹ ruột và nhà bên chồng.”

Verse 10

तस्मादिमां परित्यज्य सुखी भव नराधिप । श्रद्दधासि वचोऽस्माकं हित मुक्तं यदि प्रभो

“Vì thế, ô bậc chúa tể loài người, hãy từ bỏ nàng mà được an lạc—nếu, thưa đại vương, ngài đặt niềm tin nơi lời chúng tôi nói vì lợi ích của ngài.”

Verse 11

राजोवाच । त्यक्ष्यामि यदि नामैतां धारयिष्यामि वा गृहे । अन्यदेहोद्भवं कर्म फलिष्यति तथापि मे

Nhà vua nói: “Dù ta bỏ nàng hay giữ nàng trong cung, nghiệp do thân khác—từ đời trước—vẫn sẽ trổ quả nơi ta.”

Verse 12

शुभं वा यदि वा पापं न तु शक्यं प्ररक्षितुम् । तस्मात्कर्म पुरस्कृत्य नैव त्यक्ष्यामि कन्यकाम्

“Dù là phúc hay tội cũng chẳng thể thật sự ngăn tránh; vì thế, đặt nghiệp lên hàng đầu, ta sẽ không bỏ rơi cô gái ấy.”

Verse 13

येनयेन शरीरेण यद्यत्कर्म करोति यः । तेनतेनैव भूयः स प्राप्नोति सकलं फलम्

Bất cứ ai làm việc gì bằng thân nào, thì chính bằng thân ấy về sau, người ấy chắc chắn nhận trọn quả báo của việc ấy.

Verse 14

यस्यां यस्यामवस्थायां क्रियतेऽत्र शुभाशुभम् । तस्यां तस्यां ध्रुवं तस्य फलं तद्भुज्यते नरैः

Trong bất cứ cảnh ngộ nào của đời sống, hễ ở đây làm điều lành hay dữ, thì ngay trong cảnh ngộ ấy, con người chắc chắn thọ nhận quả của nó.

Verse 15

न नश्यति पुराकर्म कृतं सर्वेंद्रियैरिह । अकृतं जायते नैव तस्मान्नास्ति भयं मम

Nghiệp xưa không mất—những việc đã làm ở đây bằng đủ các căn chẳng hề tiêu tan. Điều chưa làm thì không thể phát sinh; vì thế ta không sợ hãi.

Verse 16

आयुः कर्म च वित्तं च विद्या निधनमेव च । पञ्चैतानि हि सृज्यन्ते गर्भस्थस्यैव देहिनः

Thọ mạng, nghiệp, tài sản, tri thức và cả cái chết—năm điều ấy quả thật đã được định thành ngay khi chúng sinh còn ở trong thai mẹ.

Verse 17

यथा वृक्षेषु वल्लीषु कुसुमानि फलानि च । स्वकालं नातिवर्तंते तद्वत्कर्म पुराकृतम्

Như hoa và quả trên cây và dây leo không vượt quá đúng mùa của mình, nghiệp đã làm từ trước cũng chỉ chín muồi đúng thời của nó.

Verse 18

येनैव यद्यथा पूर्वं कृतं कर्म शुभाशुभम् । स एव तत्तथा भुंक्ते नित्यं विहितमात्मनः

Người đã làm nghiệp thiện hay ác trước kia theo cách nào, chính người ấy sẽ thọ nhận quả báo đúng theo cách ấy, luôn luôn như đã được an bài cho mình.

Verse 19

यथा धेनुसहस्रेषु वत्सो विन्दति मातरम् । तथैवं कोटिमध्यस्थं कर्तारं कर्म विन्दति

Như bê con tìm được mẹ mình giữa ngàn con bò, nghiệp cũng tìm đến người tạo nghiệp—dẫu người ấy đứng giữa muôn triệu người.

Verse 20

अन्यदेहकृतं कर्म न कश्चित्पुरुषो भुवि । बलेन प्रज्ञया वापि समर्थः कर्तुमन्यथा

Trên đời này, không ai có thể—dù bằng sức mạnh hay trí tuệ—làm cho nghiệp đã tạo trong một thân khác (một đời khác) trở thành khác đi.

Verse 21

अन्यथा शास्त्रगर्भिण्या धिया धीरो महीयते । स्वामिवत्प्राक्कृतं कर्म विदधाति तदन्यथा

Tuy vậy, bậc trí giả được tán dương vì trí hiểu biết đặt nền trên śāstra; như bậc chủ tể, người ấy có thể chuyển hướng sự vận hành của nghiệp đã tạo từ trước, khiến nó đi theo một lối khác.

Verse 22

स्वकृतान्युपतिष्ठंति सुखदुःखानि देहिनाम् । हेतुभूतो हि यस्तेषां सोऽहंकारेण बध्यते

Lạc và khổ của chúng sinh mang thân đều phát sinh từ chính nghiệp mình đã làm. Và kẻ tự nhận mình là “nguyên nhân” của chúng—với ý niệm “ta làm”—bị trói buộc bởi ngã mạn (ahaṃkāra).

Verse 23

सुशीघ्रमभिधावन्तं निजं कर्मानुधावति । शेते सह शयानेन तिष्ठन्तमनुतिष्ठति

Nghiệp của mỗi người bám sát sau lưng rất mau. Khi người ấy nằm xuống, nó nằm cùng; khi người ấy đứng lên, nó đứng kề bên.

Verse 25

येन यत्रोपभोक्तव्यं सुखं वा दुःखमेव वा । नरः स बद्धो रज्ज्वेव बलात्तत्रैव नीयते

Bất cứ nơi đâu mà do nghiệp mình phải thọ hưởng lạc hay chịu khổ, người ấy—như kẻ bị trói bằng dây—bị cưỡng bức dẫn đến chính nơi ấy.

Verse 26

प्रमाणं कर्मभूतानां सुखदुःखोपपादने । सावधानतया यच्च जाग्रतां स्वपतामपि

Chính nghiệp là thước đo quyết định trong việc sinh ra hạnh phúc và khổ đau; nó vận hành chuẩn xác không sai chạy đối với con người—dù đang thức hay thậm chí đang ngủ.

Verse 27

तैलक्षये यथा दीपो निर्वाणमधिगच्छति । कर्मक्षये तथा जंतुर्निर्वाणमधिगच्छति

Như ngọn đèn tắt khi dầu đã cạn, cũng vậy khi nghiệp đã tận, chúng sinh mang thân đạt đến sự tịch diệt (Niết-bàn).

Verse 28

न मन्त्रा न तपो दानं न तीर्थं न च संयमः । समर्था रक्षितुं जंतुं पीडितं पूर्वकर्मभिः

Chẳng phải thần chú, chẳng phải khổ hạnh, chẳng phải bố thí, chẳng phải thánh địa hành hương, cũng chẳng phải tự chế—đều không đủ sức che chở kẻ bị nghiệp cũ hành hạ.

Verse 29

यथा छायातपौ नित्यं सुसंबद्धौ परस्परम् । तथा कर्म च कर्ता च नात्र कार्या विचारणा

Như bóng râm và nắng luôn gắn liền nhau, cũng vậy nghiệp và kẻ tạo nghiệp không rời nhau; về điều này chẳng cần bàn cãi thêm.

Verse 30

अन्नपानानि जीर्यंति यत्र भक्ष्यं च भक्षितम् । तस्मिन्नेवोदरे गर्भः कथं नाम न जीर्यति

Ngay trong bụng ấy, nơi đồ ăn thức uống và mọi thứ đã ăn đều bị tiêu hóa, thì bào thai trong chính bụng ấy sao lại không bị tiêu hóa được?

Verse 31

तस्मात्कर्मकृतं सर्वं देहिनामत्र जायते । शुभं वा यदि वा पापमिति मे निश्चयः सदा

Vì thế, mọi điều phát sinh cho chúng sinh mang thân ở đời này đều do nghiệp tạo thành—dù là thiện lành hay tội lỗi; đó là niềm xác tín thường hằng của ta.

Verse 32

अरक्षितं तिष्ठति दैवरक्षितं सुरक्षितं दैवहतं विनश्यति । जीवत्यनाथोऽपि वने विसर्जितः कृतप्रयत्नोऽपि गृहे न जीवति

Điều không được canh giữ vẫn có thể còn, nếu được số mệnh che chở; điều được canh giữ kỹ vẫn tiêu vong, nếu bị số mệnh giáng họa. Kẻ mồ côi bị bỏ trong rừng còn có thể sống; còn người dốc sức cố gắng cũng có khi chẳng sống nổi, dù ở ngay trong nhà.

Verse 61

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये विषकन्यकोत्पत्तिवर्णनंनामैकषष्टितमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ sáu mươi mốt, mang tên “Mô tả sự phát sinh của Thiếu nữ Độc,” thuộc phần Māhātmya của Thánh địa Śrīhāṭakeśvara, trong Nāgara-khaṇḍa thứ sáu của Skanda Mahāpurāṇa, thuộc Ekāśītisāhasrī Saṃhitā.