Adhyaya 274

Verse 1

। सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति दुर्वासःस्थापितं पुरा । तल्लिंगं देवदेवस्य त्रिनेत्रस्य महात्मनः

Sūta nói: Lại nữa, tại nơi ấy còn có một thánh vật khác, do Durvāsas lập từ thuở xưa—chính là liṅga của Đấng Thần trong các thần, bậc Đại Ngã, Chúa Tể Ba Mắt.

Verse 2

चैत्रमासि नरो यस्तु तमाराधयते द्विजाः । नृत्यगीतप्रवाद्यैश्च त्रिकालं विहितक्षणः । स नूनं तत्प्रसादेन गन्धर्वाधिपतिर्भवेत् १

Hỡi các bậc nhị sinh, người nào trong tháng Caitra mà thờ phụng Ngài—đúng ba thời mỗi ngày, giữ trọn nghi lễ, lại dâng múa, ca và nhạc khí—nhờ ân sủng của Chúa ấy, ắt hẳn sẽ trở thành thủ lĩnh các Gandharva.

Verse 3

ऋषय ऊचुः । दुर्वासा नामकश्चायं केनायं स्थापितो हरः । कस्मिन्काले महाभाग सर्वं नो विस्तराद्वद

Các hiền triết thưa rằng: “Liṅga này mang danh ‘Durvāsā’—ai đã an vị Hara này? Việc ấy xảy ra vào thời nào, hỡi bậc hữu phúc? Xin kể cho chúng tôi mọi điều một cách tường tận.”

Verse 4

सूत उवाच । आसीत्पुरा निंबशुचो वैदिशे च पुरोत्तमे

Sūta nói: “Thuở xưa, tại thành Vidiśā tối thắng, có một người tên là Nimbaśuca.”

Verse 5

स च पूजयते लिंगं किंचिन्मठपतिः स्थितः । स यत्किंचिदवाप्नोति वस्त्राद्यं च तथा परम्

Ông ta, một vị trụ trì cư trú tại đó, thờ phụng Liṅga. Bất cứ điều gì ông nhận được—y phục và các vật dụng khác, thậm chí còn hơn thế nữa—

Verse 6

माहेश्वरस्य लोकस्य विक्रीणीते ततस्ततः । ततो गृह्णाति नित्यं स हेम मूल्येन तस्य च

—ông ta liền nhiều lần “bán” lời hứa được vào cõi của Maheśvara; và hằng ngày nhận vàng làm giá cho điều ấy.

Verse 7

न करोति व्ययं तस्य केवलं संचये रतः । ततः कालेन महता मंजूषाऽस्य निरर्गला । जाता हेममयी विप्राः कार्पण्यनिरतस्य च

Ôi các Bà-la-môn, ông ta chẳng hề tiêu dùng, chỉ vui trong việc tích trữ. Trải qua thời gian dài, chiếc rương của ông—dẫu không khóa—đã hóa thành rương đầy vàng, vì ông chuyên tâm vào thói keo kiệt.

Verse 8

अथ संस्थाप्य भूमध्ये मंजूषां तां प्रपूरिताम् । करोति व्यवहारं स कक्षां तां नैव मुंचति

Rồi ông đặt chiếc rương đã đầy ắp ấy ngay giữa nền nhà, và tiếp tục mọi việc giao dịch, tuyệt nhiên không rời khỏi căn phòng đó.

Verse 9

कदाचिद्देवपूजायां सोऽपि ब्राह्मणसत्तमाः । विश्वासं नैव निर्याति कस्यचिच्च कथंचन

Có lúc, ngay cả trong khi thờ phụng Thần linh, người ấy—hỡi bậc Bà-la-môn tối thượng—cũng chẳng đặt lòng tin nơi bất cứ ai, bằng bất cứ cách nào.

Verse 10

कस्यचित्त्वथ कालस्य परवित्तापहारकः । अलक्षद्ब्राह्मणस्तच्च दुःशीलाख्यो व्यचिंतयत्

Rồi vào một thời điểm, một Bà-la-môn chuyên cướp đoạt của cải người khác, tên là Duḥśīla, nhận ra điều ấy và bắt đầu toan tính.

Verse 11

ततः शिष्यो भविष्यामि विश्वासार्थं दुरात्मनः । सुदीनैः कृपणैर्वाक्यैश्चाटुकारैः पृथग्विधैः

“Vậy ta sẽ làm đệ tử của hắn để giành lấy lòng tin của kẻ ác ấy—bằng những lời lẽ thảm hại, keo kiệt và đủ kiểu nịnh nọt.”

Verse 12

आलस्यं च दिवानक्तं साधयिष्याम्यसंशयम् । अन्यस्मिन्नहनि प्राप्ते दृष्ट्वा तं मठमध्यगम्

“Ta sẽ nuôi dưỡng sự lười biếng cả ngày lẫn đêm—không chút nghi ngờ.” Rồi vào một ngày khác, thấy ngài ở trong khuôn viên tịnh xá,

Verse 13

ततः समीपमगमद्दंडाकारं प्रणम्य च । अब्रवीत्प्रांजलिर्भूत्वा विनयावनतः स्थितः

Bấy giờ ông tiến lại gần, phủ phục sát đất như cây gậy mà đảnh lễ. Rồi chắp tay, đứng cúi mình khiêm cung mà thưa rằng:

Verse 14

भगवंस्ते प्रभावोऽद्य तपसा वै मया श्रुतः

Bạch Đấng Thế Tôn, hôm nay con đã được nghe—qua câu chuyện về khổ hạnh của Ngài—sự vĩ đại chân thật của thần lực tâm linh nơi Ngài.

Verse 15

यदन्यस्तापसो नास्ति ईदृशोऽत्र धरातले । तेनाहं दूरतः प्राप्तो वैराग्येण समन्वितः

Vì trên cõi đất này không có vị khổ hạnh nào như Ngài, nên con đã từ phương xa đến—đầy đủ tâm ly tham—để cầu xin sự chỉ dạy của Ngài.

Verse 16

संसारासारतां ज्ञात्वा जन्ममृत्युजरात्मिकाम् । अर्थात्स्वप्नप्रतीकाशं यौवनं च नृणा मिह

Đã thấu rõ sự rỗng không của cõi luân hồi—vốn là sinh, tử và lão hoại—và nhận ra rằng ngay cả tuổi trẻ của con người nơi đây cũng thật chỉ như bóng hiện thoáng qua trong giấc mộng…

Verse 17

यद्वत्पर्वतसंजाता नदी च क्षणभंगुरा । पुत्राः कलत्राणि च वा ये चान्ये बांधवादयः

Như dòng sông sinh từ núi chỉ tồn tại trong khoảnh khắc, mong manh dễ tan, thì con cái, vợ chồng và mọi thân quyến cùng các ràng buộc khác cũng đều vô thường như vậy.

Verse 18

ते सर्वे च परिज्ञेया यथा पाप समागमाः । तत्संसारसमुद्रस्य तारणार्थं ब्रवीहि मे

Tất cả những điều ấy phải được hiểu chỉ là sự vướng mắc thế gian, như những dịp dẫn đến tội lỗi. Vậy xin hãy nói cho tôi phương cách để vượt qua biển cả luân hồi (saṃsāra) này.

Verse 19

उपायं कंचिदद्यैव उपदेशे व्यवस्थितम् । तरामि येन संसारं प्रसादात्तव सुव्रत

Xin ngay hôm nay, trong lời chỉ dạy, hãy đặt ra một phương tiện thiết thực để tôi có thể vượt qua luân hồi—nhờ ân phúc của ngài, hỡi bậc giữ giới cao quý.

Verse 20

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा रोमांचित तनूरुहः । ज्ञात्वा माहेश्वरः कोऽयं चिंतावान्समुपस्थितः

Nghe lời ấy, vị khổ hạnh rùng mình hoan hỷ, lông tóc dựng đứng. Biết rằng: “Người này là ai, một kẻ sùng kính Maheśvara chăng?”, ông trầm tư rồi tiến lại gần.

Verse 21

यथा ब्रवीषि धन्योऽसि यस्य ते मतिरीदृशी । तारुण्ये वर्तमानस्य सुकुमारस्य चैव हि

Như lời con nói, con thật là người có phước—vì con có được sự hiểu biết như thế, dù đang ở tuổi trẻ, thân tâm còn mềm mại và tràn đầy sinh lực.

Verse 22

तारुण्ये वर्तमानो यः शांतः सोऽत्र निगद्यते । धातुषु क्षीयमाणेषु शमः कस्य न जायते

Người nào còn ở tuổi thanh xuân mà đã an tịnh, người ấy thật được nói là bậc xuất chúng nơi đây; khi các thành phần thân thể hao mòn, ai lại chẳng sinh tâm lắng dịu?

Verse 23

यद्येवं सुविरक्तिः स्यात्संसारोपरि संस्थिता । समाराधय देवेशं शंकरं शशिशेखरम्

Nếu sự ly tham kiên cố ấy đã khởi lên, đứng vượt trên những đòi hỏi của đời luân hồi, thì hãy chí thành phụng thờ Đấng Chủ của chư thiên—Śaṅkara, bậc đội trăng trên tóc.

Verse 24

नान्यथा घोरजाप्येन तीर्यते भवसागरः । मया सम्यक्परिज्ञातमेतच्छास्त्रसमागमात्

Biển cả luân hồi không thể vượt qua bằng cách nào khác ngoài sự trì tụng (japa) mãnh liệt. Điều này ta đã hiểu đúng đắn nhờ lời chứng đồng thuận của các kinh điển.

Verse 25

शूद्रो वा यदि वा विप्रो म्लेछो वा पापकृन्नरः । शिवदीक्षासमोपेतः पुष्पमेकं तु यो न्यसैत्

Dù là Śūdra hay Brāhmaṇa, dù là mleccha hay người từng tạo tội—nếu được thọ nhận Śiva-dīkṣā và dâng đặt dù chỉ một đóa hoa trong lễ thờ phụng,

Verse 27

यो ददाति प्रभक्त्या च शिवदीक्षान्विताय च । वस्त्रोपानहकौपीनं स यज्ञैः किं करिष्यति

Người nào với lòng sùng kính sâu xa, bố thí cho người đã thọ Śiva-dīkṣā y phục, giày dép và khố—người ấy còn cần gì tích công đức bằng các tế lễ nữa?

Verse 28

तच्छ्रुत्वा चरणौ तस्य दुःशीलोऽसौ तदाऽददे । विन्यस्य स्वशिर स्ताभ्यां ततोवाक्यमुवाच ह

Nghe vậy, Duḥśīla liền nắm lấy chân ngài. Đặt đầu mình lên đó, rồi chàng thốt lên những lời này.

Verse 29

शिवदीक्षाप्रमाणेन प्रसादं कुरु मे प्रभो । शुश्रूषां येन ते नित्यं प्रकरोमि समाहितः

Lạy Chúa, xin ban ân cho con theo đúng nghi thức điểm đạo của thần Shiva, để con có thể nhất tâm phụng sự ngài mãi mãi.

Verse 30

ततोऽसौ तापसो विप्राश्चिंतयामास चेतमि । दक्षोऽयं दृश्यते कोऽपि पुमांश्चैव समागतः

Bấy giờ vị tu sĩ Bà-la-môn ấy suy nghĩ trong lòng: "Người đàn ông mới đến này có vẻ giỏi giang và tháo vát."

Verse 31

ममास्ति नापरः शिष्यस्तस्मादेनं करोम्यहम् । ततोऽब्रवीत्करे गृह्य यद्येवं वत्स मे समम् । समयं कुरु येन त्वां दीक्षयाम्यद्य चैव हि

"Ta không có đệ tử nào khác; vì thế ta sẽ nhận hắn." Rồi nắm lấy tay chàng, ông nói: "Nếu vậy, này con, hãy chấp nhận quy giới, để ta có thể điểm đạo cho con ngay hôm nay."

Verse 32

त्वया कुटीरकं कार्यं मठस्यास्य विदूरतः । प्रवेशो नैव कार्यस्तु ममात्रास्तं गते रवौ

Con phải dựng một túp lều nhỏ cách xa tu viện này. Và con không được vào đây khi ta có mặt, cho đến khi mặt trời lặn.

Verse 33

दुःशील उवाच । तवादेशः प्रमाणं मे केवलं तापसोत्तम । किं मठेन करिष्यामि विशेषाद्रा त्रिसंगमे

Duḥśīla thưa: “Chỉ mệnh lệnh của ngài là thẩm quyền của con, ô bậc khổ hạnh tối thượng. Con cần gì đến một tu viện—nhất là tại nơi hợp lưu thiêng liêng của ba dòng nước này?”

Verse 34

यः शिष्यो गुरुवाक्यं तु न करोति यथोदितम् । तस्य व्रतं च तद्व्यर्थं नरकं च ततः परम्

Người đệ tử nào không thực hành lời dạy của guru đúng như đã nói, thì giới nguyện của người ấy trở nên vô ích, và về sau sẽ sa vào địa ngục.

Verse 35

तच्छ्रुत्वा तुष्टिमापन्नः शिवदीक्षां ततो ददौ । तस्मै विनययुक्ताय तदा निंबशुचो मुनिः

Nghe lời ấy, hiền giả Nimbaśuca hoan hỷ; rồi ngài ban Śivadīkṣā—lễ truyền pháp nhập môn của Śiva—cho người ấy, kẻ khiêm cung và đầy kỷ luật.

Verse 36

ततःप्रभृति सोऽतीव तस्य शुश्रूषणे रतः । रंजयामास तच्चित्तं परिचर्यापरायणः

Từ đó về sau, người ấy hết lòng chuyên tâm phụng sự; luôn tận tụy hầu cận và chăm lo, khiến tâm của vị thầy hoan hỷ.

Verse 37

मनसा चिन्तयानस्तु तन्मात्रार्थं दिनेदिने । न च्छिद्रं वीक्षते किंचिद्वीक्षमाणोऽपि यत्नतः

Ngày qua ngày, trong tâm người ấy chỉ nghĩ đến một mục đích duy nhất; và dù nhìn xét cẩn trọng, gắng sức đến đâu, cũng không tìm thấy một sơ hở nào—không một kẽ hở.

Verse 38

शैवोऽपि च स कक्ष्यां तां तां मात्रां हेमसंभवाम् । कथंचिन्मोक्षते भूमौ भोज्ये देवार्चनेऽपि न

Dẫu mang dấu hiệu của người thờ Śiva, ông ta vẫn không bao giờ đặt xuống đất chiếc túi/đấu vàng đeo sát bên mình—không khi ăn uống, cũng chẳng ngay cả lúc lễ bái thần linh.

Verse 39

ततोऽसौ चिन्तयामास दुःशीलो निजचेतसि । मठे तावत्प्रवेशोऽस्ति नैव रात्रौ कथंचन

Bấy giờ kẻ tính nết xấu ấy toan tính trong lòng: “Vào tu viện thì còn có thể được đôi phần, nhưng ban đêm thì tuyệt nhiên không thể.”

Verse 40

सूर्यास्तमानवेलायां यत्प्रयच्छति तत्क्षणात् । परिघं सुदृढं पापस्तत्करोमि च किं पुनः

“Lúc hoàng hôn, vừa khi hắn đóng lại, kẻ tội lỗi ấy liền cài một then chắn thật kiên cố—vậy ta còn làm được gì nữa đây?”

Verse 41

मठोऽयं सुशिलाबद्धो नैव खातं प्रजायते । तुंगत्वान्न प्रवेशः स्यादुपायैर्विविधैः परैः

“Tu viện này xây bằng đá tốt, ghép chặt vững bền, không thể khoét phá tạo lỗ hổng. Lại vì quá cao, nên dù bày đủ mưu kế khác nhau cũng chẳng thể vào.”

Verse 42

तत्किं विषं प्रयच्छामि शस्त्रैर्व्यापादयामि किम् । दिवापि पशुमारेण पंचत्वं वा नयामि किम्

“Vậy ta nên cho thuốc độc chăng? Hay giết bằng vũ khí? Hay thậm chí giữa ban ngày, ta có nên đưa hắn đến cái chết bằng thủ đoạn hung bạo như kẻ sát sinh?”

Verse 43

एवं चिन्तयतस्तस्य प्रावृट्काल उपस्थितः । श्रावणस्यासिते पक्षे कर्कटस्थे दिवाकरे

Khi ông còn đang suy niệm như thế, mùa mưa đã đến—vào nửa tháng tối của Śrāvaṇa, khi Mặt Trời ở cung Cự Giải.

Verse 44

प्राप्तो महेश्वरस्तस्य कोऽपि तत्र धनी द्रुतम् । तेनोक्तं प्रणिपत्योच्चैः करिष्यामि पवित्रकम्

Bấy giờ một người phú hộ vội đến nơi ấy, đến trước Maheśvara (Śiva). Ông cúi lạy và nói lớn: “Con sẽ cử hành lễ Pavitraka (nghi thức thanh tịnh).”

Verse 45

चतुर्द्दश्यामहं स्वामिन्यद्यादेशो भवेत्तव । यद्यागच्छसि मे ग्रामं प्रसादेन सम न्वितः

“Ôi bậc tôn kính, xin hôm nay—vào ngày trăng mười bốn—hãy ban cho con mệnh lệnh của Người. Nếu Người đoái đến làng con, cùng với ân phúc từ bi…”

Verse 46

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा तुष्टिमापन्नस्ततो निंबशुचो मुनिः । तथेति चैवमुक्त्वा तं प्रेषयामास तत्क्षणात्

Sūta nói: Nghe vậy, hiền giả Niṃbaśuca hoan hỷ; nói: “Được như thế,” rồi lập tức sai ông ấy đi ngay.

Verse 47

आगमिष्याम्यहं काले स्वशिष्येण समन्वितः । करिष्यामि परं श्रेयस्तव वत्स न संशयः

“Ta sẽ đến đúng thời, cùng với đệ tử của ta. Ta sẽ đem lại điều thiện lành tối thượng cho con, hỡi đứa trẻ yêu—không chút nghi ngờ.”

Verse 48

अथ काले तु संप्राप्ते चिन्तयित्वा प्रभातिकम् । प्रभातसमये प्राप्ते स शैवः प्रस्थितस्तदा । दुःशीलेन समायुक्तः संप्रहृष्टतनूरुहः

Khi đến đúng thời khắc đã định, sau khi lo liệu việc sớm mai, vào lúc rạng đông, vị tín đồ thờ Śiva ấy liền lên đường—cùng Duḥśīla đi theo—lông tóc dựng đứng vì hoan hỷ.

Verse 49

ततो वै गच्छमानस्य तस्य मार्गे व्यवस्थिता । पुण्या नदी सुविख्याता मुरला सागरंगमा

Khi ông đi tiếp trên đường, ngay trên lộ trình ấy có một dòng sông công đức, nổi danh khắp nơi—sông Murala—chảy xuôi về biển cả.

Verse 50

स तां दृष्ट्वाऽब्रवीद्वाक्यं वत्स शिष्य करोम्यहम् । भवता सह देवार्चां मुरलायां स्थिरो भव

Thấy dòng sông ấy, ông nói: “Này con yêu, ta sẽ nhận con làm đệ tử. Hãy vững lòng ở đây, tại Murala, cùng ta phụng thờ chư thiên.”

Verse 51

बाढमित्येव स प्रोक्त्वा संस्थितोऽस्यास्तटे शुभे । सोऽपि निंबशुचस्तस्य रंजितः सर्वदा गुणैः

Đáp “Vâng, xin như vậy”, ông liền ở lại trên bờ cát lành của dòng sông ấy. Niṃbaśuca cũng luôn hoan hỷ trước các đức hạnh của ông.

Verse 52

सुशिष्यं तं परिज्ञाय विश्वासं परमं गतः । स्थगितां तां समादाय हेममात्रासमुद्भवाम्

Nhận biết người ấy là một đệ tử ưu tú, ông đặt trọn niềm tin. Rồi ông cầm lấy vật đã được che giấu kia, phát sinh với lượng giá như một phần vàng.

Verse 53

जागेश्वरसमोपेतां स कन्थां व्याक्षिपत्क्षितौ । पुरीषोत्सर्गकार्येण ततस्तोकांतरं गतः

Ông ta ném xuống đất chiếc áo choàng gắn với Jāgeśvara; rồi vin cớ đi giải tiện, ông ta bước ra xa một quãng ngắn.

Verse 54

यावच्चादर्शनं प्राप्तो वेतसैः परिवारितः । तावन्मात्रां समादाय दुःशीलः प्रस्थितो द्रुतम् । उत्तरां दिशमाश्रित्य प्रहृष्टेनांतरात्मना

Vừa khuất tầm mắt, được lũ lau sậy che chắn, Duḥśīla liền chộp lấy đúng chừng ấy rồi tức tốc bỏ đi—hướng về phương bắc, lòng bên trong hân hoan.

Verse 55

अथासौ चागतो यावद्दुःशीलं नैव पश्यति । केवलं दृश्यते कन्था जागेश्वरसमन्विता

Rồi khi ông ta trở lại, chẳng thấy Duḥśīla, kẻ xấu xa, đâu cả; chỉ thấy chiếc áo choàng—vẫn mang dấu ấn, vẫn gắn với Jāgeśvara.

Verse 56

षडक्षरेण मंत्रेण लिंगस्योपरि भक्तितः । स तां गतिमवाप्नोति यांयां यांतीह यज्विनः

Nhờ lòng sùng kính mà trì tụng (hay đặt) thần chú sáu âm trên liṅga, người ấy đạt đúng cảnh giới phúc lành mà các bậc hành tế và người thờ phụng thanh tịnh đạt được nơi đây.

Verse 57

यावन्मात्राविहीनां च ततो ज्ञात्वा च तां हृताम् । तेन शिष्येण मूर्च्छाढ्यो निपपात महीतले

Bấy giờ, biết rằng ‘mātrā’ (phần lượng được giao giữ) của mình đã thiếu và bị lấy trộm, người đệ tử ấy choáng ngất, ngã quỵ xuống đất.

Verse 58

ततश्च चेतनां प्राप्य कृच्छ्राच्चोत्थाय तत्क्षणात् । शिलायां ताडयामास निजांगानि शिरस्तथा

Sau đó, khi tỉnh lại và khó nhọc đứng dậy ngay lúc ấy, ông ta đập tay chân và cả đầu mình vào tảng đá.

Verse 59

हा हतोऽस्मि विनष्टोऽस्मि मुष्टस्तेन दुरात्मना । किं करोमि क्व गच्छामि कथं तं वीक्षयाम्यहम्

Than ôi, ta chết mất thôi; ta tiêu tan rồi—bị kẻ ác tâm kia cướp sạch! Ta biết làm gì đây? Ta biết đi đâu? Làm sao ta tìm được hắn?

Verse 60

ततस्तु पदवीं वीक्ष्य तस्य तां चलितो ध्रुवम् । वृद्ध भावात्परिश्रांतो वावृत्य स मठं गतः

Sau đó, thấy dấu vết đường đi, ông quyết tâm đuổi theo hắn; nhưng vì tuổi già sức yếu, ông đành quay lại và trở về tu viện.

Verse 61

दुःशीलोऽपि समादाय मात्रां स्थानांतरं गतः । ततस्तेन सुवर्णेन व्यवहारान्करोति सः

Ngay cả kẻ gian ác kia, sau khi lấy được của cải, đã đi đến một nơi khác; rồi với số vàng đó, hắn thực hiện các giao dịch và buôn bán.

Verse 62

ततो गृहस्थतां प्राप्तः कृतदारपरिग्रहः । वृद्धभावं समापन्नः संतानेन विवर्जितः

Sau đó, hắn bước vào đời sống gia chủ, cưới vợ; hắn sống đến tuổi già nhưng vẫn không có con nối dõi.

Verse 63

कस्यचित्त्वथ कालस्य तीर्थयात्रापरायणः । भार्यया सहितो विप्रश्चमत्कारपुरं गतः

Rồi sau một thời gian, vị Bà-la-môn chuyên tâm hành hương đến các bến tắm linh thiêng, cùng với người vợ, đã đi đến thành Camatkārapura.

Verse 64

स्नात्वा तीर्थेषु सर्वेषु देवतायतनेषु च । भ्रममाणेन संदृष्टो दुर्वासा नाम सन्मुनिः

Sau khi tắm gội ở tất cả các thánh địa tắm rửa và cả tại các đền thờ chư thần, khi đi lang thang, ông đã trông thấy bậc hiền thánh tên là Durvāsā.

Verse 65

निजदेवस्य सद्भक्त्या नृत्यगीतपरायणः । तं च दृष्ट्वा नमस्कृत्य वाक्यमेतदुवाच सः

Chìm đắm trong múa hát với lòng sùng kính chân thành đối với vị thần mình thờ phụng, vừa thấy ngài, ông cúi đầu đảnh lễ rồi thưa những lời này.

Verse 66

केनैतत्स्थापितं लिंगं निर्मलं शंकरोद्भवम् । किं त्वं नृत्यसि गीतं च पुरोऽस्य प्रकरोषि च । मुनीनां युज्यते नैव यदेतत्तव चेष्टितम्

“Ai đã an vị liṅga thanh tịnh này, phát sinh từ Śaṅkara? Vì sao ngươi múa và hát trước nó? Hành vi như vậy, điều ngươi đang làm, hoàn toàn không xứng hợp với bậc ẩn sĩ.”

Verse 67

दुर्वासा उवाच । मयैतत्स्थापितं लिंगं देवदेवस्य शूलिनः । नृत्यगीतप्रियो यस्माद्देवदेवो महेश्वरः

Durvāsā nói: “Chính ta đã an vị liṅga này cho Śūlin, Đấng Thần của các thần. Vì Maheśvara, Chúa tể chư thiên, quả thật ưa thích múa và hát.”

Verse 68

न मेऽस्ति विभवः कश्चिद्येन भोगं करोम्यहम्

Ta hoàn toàn không có của cải nào để có thể hưởng thụ các lạc thú.

Verse 69

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तश्चिर्भटिर्नाम योगवित् । तेन पृष्टः स दुर्वासा वेदांतिकमिदं वचः

Trong lúc ấy, một bậc thông đạt yoga tên là Cirbhaṭi đến. Được ông hỏi, Durvāsā liền nói lời dạy mang tinh thần Vedānta này.

Verse 70

असूर्या नाम ते लोका अंधेन तमसा वृताः । तांस्ते प्रेत्याऽभिगच्छंति ये केचात्महनो जनाः

Những cõi ấy thật không có mặt trời, bị phủ bởi bóng tối mù lòa; những kẻ sát hại tự ngã, sau khi chết, sẽ đi đến đó.

Verse 71

उपविश्य ततस्तेन तस्य दत्तस्तु निर्णयः । दुःशीलेनापि तत्सर्व विज्ञातं तस्य संस्तुतम्

Rồi ông ngồi xuống; vị thầy ấy ban cho ông một quyết định minh bạch. Dẫu là người hạnh kiểm xấu, ông vẫn hiểu trọn điều ấy và ca ngợi lời dạy kia.

Verse 72

ततो विशेषतो जाता भक्तिस्तस्य हरं प्रति । तं प्रणम्य ततश्चोच्चैर्वाक्यमेतदुवाच ह

Từ đó, lòng sùng kính của ông đối với Hara (Śiva) bừng dậy mãnh liệt. Đảnh lễ Ngài xong, ông cất tiếng lớn nói những lời này.

Verse 74

भगवन् ब्राह्मणोऽस्मीति जात्या चैव न कर्मणा । न कस्यचिन्मया दत्तं कदाचिन्नैव भोजनम् । केवलं देवविप्राणां वंचयित्वा धनं हृतम् । व्यसनेनाभिभूतेन द्यूतवेश्योद्भवेन च

Ôi Đấng Thế Tôn chí thánh, con được gọi là bà-la-môn chỉ do sinh ra, chứ không do hạnh nghiệp. Con chưa từng bố thí thức ăn cho bất kỳ ai. Trái lại, con đã lừa dối cả chư thiên và các bà-la-môn để đoạt lấy tài vật, bị các thói xấu phát sinh từ cờ bạc và giao du với kỹ nữ lấn át.

Verse 75

तथा च ब्राह्मणेनापि मया शैवो गुरुः कृतः । वंचितश्च तथानेकैश्चाटुभिर्विहृतं धनम्

Vì thế, tuy là bà-la-môn, con còn lấy một vị thầy theo phái Śaiva làm cớ mà lừa dối thầy. Lại nữa, bởi nhiều kẻ nịnh hót, chính con cũng bị gạt, khiến tài sản bị phung phí tiêu tan.

Verse 76

तस्य सक्तं धनं भूयः साधुमार्गेण चाहृतम् । स चापि च गुरुर्मह्यं परलोकमिहागतः

Rồi sau đó, theo con đường chính pháp, con đã thu hồi lại số tài vật từng bị ràng buộc và thất lạc. Và chính người ấy—đã trở thành guru của con—nay từ cõi bên kia đã đến đây.

Verse 77

पश्चात्तापेन तेनैव प्रदह्यामि दिवानिशम् । पुरश्चरणदानेन तत्प्रसादं कुरुष्व मे

Chính bởi nỗi hối hận ấy mà con như bị thiêu đốt ngày đêm. Xin nhờ sự bố thí gắn với nghi thức puraścaraṇa mà ban cho con được ân phúc ấy.

Verse 78

अस्ति मे विपुलं वित्तं न संतानं मुनीश्वर । तन्मे वद मुने श्रेयस्तद्वित्तस्य यथा भवेत् । इह लोके परे चैव येन सर्वं करोम्यहम्

Con có nhiều của cải, bạch bậc thánh hiền, nhưng không có con nối dõi. Xin Ngài, ô hiền giả, chỉ dạy điều tối thiện—làm sao để tài sản ấy kết thành quả phúc chân thật—hầu con có thể làm trọn điều phải làm, cả ở đời này lẫn đời sau.

Verse 79

दुर्वासा उवाच । कृत्वा पापसहस्राणि पश्चाद्धर्मपरो भवेत् । यः पुमान्सोऽतिकृच्छ्रेण तरेत्संसारसागरम्

Durvāsā nói: Dẫu đã gây nên hàng ngàn tội lỗi, về sau người ấy vẫn có thể quy hướng về dharma; nhưng để vượt qua biển sinh tử của thế gian, người ấy chỉ có thể làm được với muôn phần gian nan.

Verse 80

दिनेनापि गुरुर्योऽसौ त्वया शैवो विनिर्मितः । अधर्मेणापि संजातः स गुरुस्तेन संशयः

Dẫu chỉ trong một ngày, vị ‘guru’ theo Śaiva mà ngươi đã tạo lập; tuy phát sinh bởi phương tiện bất chính, người ấy vẫn là guru của ngươi—điều đó không còn nghi ngờ.

Verse 81

ब्राह्मणो ब्रह्मचारी स्याद्ग्रहस्थस्तदनंतरम् । वानप्रस्थो यतिश्चैव तत श्चैव कुटीचरः

Một brāhmaṇa trước hết nên là brahmacārin; rồi sau đó trở thành gia chủ. Kế đến (có thể) làm người ở rừng và bậc xuất gia; và sau nữa, quả thật, là kuṭīcara—người ẩn cư trong am thất.

Verse 82

बहूदकस्ततो हंसः परमश्च ततो भवेत् । ततश्च मुक्तिमायाति मार्गमेनं समाश्रितः

Rồi người ấy trở thành bahūdaka; kế đó là haṁsa; và sau nữa là parama. Nương tựa con đường này, người ấy liền đạt đến mukti, sự giải thoát.

Verse 83

त्वया पुनः कुमार्गेण यद्व्रतं ब्राह्मणेन च । शैवमार्गं समास्थाय तन्महापातकं कृतम्

Nhưng ngươi, lại theo đường tà, cùng với một brāhmaṇa đã thọ một lời nguyện khi nương theo đạo Śaiva; điều ấy đã trở thành mahāpātaka, đại tội.

Verse 84

दुःशील उवाच । सर्वेष्वेव हि वेदेषु रुद्रः संकीर्त्यते प्रभुः । तत्किं दोषस्त्वया प्रोक्तस्तस्य दीक्षासमुद्भवः

Duḥśīla thưa: Quả thật, trong mọi Veda, Rudra được tán dương là Đấng Chúa Tể. Vậy lỗi nào mà ngài nói, cho rằng phát sinh từ sự thọ dīkṣā của Ngài?

Verse 85

दुर्वासा उवाच । सत्यमेतत्त्वया ख्यातं वेदे रुद्रः प्रकीर्तितः । बहुधा वासुदेवोऽपि ब्रह्मा चैव विशेषतः

Durvāsā đáp: Điều ngươi nói là đúng—trong Veda, Rudra được tuyên xưng. Cũng vậy, Vāsudeva được ca tụng bằng nhiều cách, và Brahmā cũng đặc biệt được tôn vinh.

Verse 86

परं विप्रस्य या दीक्षा व्रतवंधसमुद्भवा । गायत्री परमा जाप्ये गुरुर्व्रतपरो हि सः । वैष्णवीं चाथ शैवीं च योऽन्यां दीक्षां समाचरेत्

Đối với một brāhmaṇa, sự thọ giới tối thượng là sự thọ giới phát sinh từ lời nguyện ràng buộc của kỷ luật thánh hạnh. Trong việc trì tụng (japa), thần chú tối thượng là Gāyatrī; và vị guru chân thật của người ấy là bậc chuyên tâm giữ giới nguyện. Nhưng nếu ai đã thọ dīkṣā theo Vaiṣṇava hay Śaiva mà còn vì tâm đổi thay lại cầu thọ thêm một dīkṣā khác—

Verse 87

ब्राह्मणो न भवेत्सोऽत्र यद्यपि स्यात्षडंगवित् । अपरं लिंगभेदस्ते संजातः कपटादिषु

Người ấy ở đây sẽ không thật sự là một brāhmaṇa—dẫu có thông thạo sáu phụ trợ (ṣaḍaṅga) của Veda. Hơn nữa, nơi ngươi đã phát sinh thêm một “dấu ấn” suy đồi: sự dối trá và những điều tương tự.

Verse 88

व्रतत्यागान्न संदेहस्तत्र ते नास्ति किंचन । प्रायश्चित्तं मया सम्यक्स्मृतिमार्गेण चिंतितम्

Do từ bỏ lời nguyện, không còn nghi ngờ: đối với ngươi, điều ấy chẳng còn gì mơ hồ. Ta đã suy xét kỹ một sự sám hối (prāyaścitta) thích đáng, theo con đường của các Smṛti.

Verse 89

दुःशील उवाच । सतां सप्तपदीं मैत्रीं प्रवदंति मनीषिणः । मित्रतां तु पुरस्कृत्य किंचिद्वक्ष्यामि तच्छृणु

Duḥśīla nói: “Các bậc hiền trí bảo rằng giữa người thiện, tình bằng hữu trở nên bền chặt sau bảy bước cùng đi. Tôn trọng tình bạn ấy, ta sẽ nói đôi điều—xin hãy lắng nghe.”

Verse 90

अस्ति मे विपुलं वित्तं यदि तेन प्रसिद्ध्यति । तद्वदस्व महाभाग येन सर्वं करोम्यहम्

“Ta có của cải dồi dào—nếu nhờ đó mà đạt được danh tiếng hay thành tựu. Xin hãy nói cho ta, bậc phúc đức, bằng phương cách nào để ta có thể làm trọn mọi điều.”

Verse 91

दुर्वासा उवाच । एक एव ह्युपायोऽस्ति तव पातकनाशने । तं चेत्करोषि मे वाक्याद्विशुद्धः संभविष्यसि

Durvāsā nói: “Quả thật chỉ có một phương cách để diệt trừ tội lỗi của ngươi. Nếu ngươi làm theo lời ta, ngươi sẽ được thanh tịnh.”

Verse 92

तपः कृते प्रशंसंति त्रेतायां ज्ञानमेव च । द्वापरे तीर्थयात्रां च दानमेव कलौ युगे

Trong thời Kṛta, khổ hạnh được tán dương; trong Tretā, chỉ có trí tuệ; trong Dvāpara, hành hương đến các tīrtha; còn trong thời Kali, chỉ có bố thí là tối thượng.

Verse 93

सांप्रतं कलिकालोऽयं वर्तते दारुणाकृतिः । तस्मात्कृष्णाजिनं देहि सर्वपापविशुद्धये

“Nay thời Kali đang thịnh hành, hình tướng thật đáng sợ. Vì thế, hãy dâng một tấm da linh dương đen (kṛṣṇājina) để được thanh tịnh khỏi mọi tội lỗi.”

Verse 94

तथा च ते घृणाऽप्यस्ति गुरुवित्तसमुद्भवा । तदर्थं कुरु तन्नाम्ना शंकरस्य निवेशनम्

Và ngươi cũng có sự chán ghét, phát sinh từ lòng vướng mắc vào của cải của bậc thầy. Vì lẽ ấy, hãy dựng một nơi cư ngụ cho Śaṅkara, nhân danh chính Ngài.

Verse 95

येन तस्मादपि त्वं हि आनृण्यं यासि तत्क्षणात् । अन्यत्रापि च तद्वित्तं यत्किंचिच्च प्रपद्यते

Nhờ hành động ấy, ngươi sẽ lập tức được giải thoát khỏi món nợ, cả đối với người ấy nữa. Và bất cứ phần nào của tài sản ấy, bằng cách nào khác, rơi vào tay ngươi,

Verse 96

ब्राह्मणेभ्यो विशिष्टेभ्यो नित्यं देहि समाहितः । तिलपात्रं सदा देहि सहिरण्यं विशेषतः

Với tâm ý chuyên nhất, hãy thường xuyên bố thí cho các Brāhmaṇa ưu tú. Luôn dâng cúng một bình (vật đựng) mè làm thí, và nhất là hãy dâng kèm vàng.

Verse 97

येन ते सकलं पापं देहान्नाशं प्रगच्छति । अपरं चैत्रमासेऽहं सदाऽगच्छामि भक्तितः

Nhờ vậy, mọi tội lỗi của ngươi đều lìa đi và bị tiêu diệt khỏi thân này. Lại nữa, vào tháng Caitra, ta hằng đến đây, do lòng sùng kính.

Verse 98

कल्पग्रामात्सुदूराच्च प्रासादेऽत्र स्वयं कृते । पुनर्यामि च तत्रैव व्रतमेतद्धि मे स्थितम्

Từ Kalpagrāma xa xôi, ta đến ngôi đền này, chính tay ta đã dựng lập tại đây. Rồi ta lại trở về đúng nơi ấy—đó thật là lời nguyện (vrata) ta hằng giữ.

Verse 99

तस्माच्चिंत्यस्त्वयाह्येष प्रासादो यो मया कृतः । चिंतनीयं सदैवेह स्नानादिभिरनेकशः

Vì vậy, con hãy luôn ghi nhớ ngôi đền mà ta đã dựng nên. Tại nơi đây, hãy thường xuyên tưởng niệm, lặp đi lặp lại, cùng với việc tắm gội và các hạnh sự thiêng liêng khác.

Verse 100

दुःशील उवाच । करिष्यामि वचस्तेऽहं यथा वदसि सन्मुने

Duḥśīla thưa: “Bạch hiền thánh Muni, con sẽ làm đúng theo lời Ngài dạy, y như Ngài nói.”

Verse 101

दुर्वासा उवाच । सर्वपापविशुद्ध्यर्थं दत्ते कृष्णाजिने द्विजः । प्रयच्छ तिलपात्राणि गुप्तपापस्य शुद्धये

Durvāsā dạy: “Để tịnh hóa khỏi mọi tội lỗi, khi một Bà-la-môn bố thí tấm da linh dương đen, người ấy cũng nên dâng các bình đựng mè, nhằm gột sạch cả những tội lỗi kín ẩn.”

Verse 102

सूत उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा दत्तं तेन महात्मना । ततः कृष्णाजिनं भक्त्या ब्राह्मणायाहिताग्नये

Sūta thuật rằng: Nghe lời ấy, bậc đại tâm liền bố thí đúng như vậy. Rồi với lòng sùng kính, ông dâng tấm da linh dương đen lên một Bà-la-môn gìn giữ các ngọn lửa tế tự.

Verse 103

दुर्वाससः समा देशाद्यथोक्तविधिना द्विजाः । यच्छतस्तिलपात्राणि तस्य नित्यं प्रभक्तितः

Rồi các Bà-la-môn, đúng theo nghi thức mà Durvāsā đã dạy, từ vùng ấy thường xuyên trao cho ông những bình đựng mè, với lòng sùng kính sâu dày.

Verse 104

गतपापस्य दीक्षां च ददौ निर्वाणसंभवाम् । तथासौ गतपापस्य दीक्षां दत्त्वा यथाविधि

Đối với người đã được trừ sạch tội lỗi, Ngài ban pháp quán đảnh (dīkṣā) đưa đến giải thoát. Như vậy, sau khi đúng nghi thức mà trao dīkṣā cho người đã thanh tịnh,

Verse 105

ततः प्रोवाच मधुरं देहि मे गुरुदक्षिणाम्

Rồi Ngài dịu dàng nói: “Hãy dâng cho ta guru-dakṣiṇā, lễ tạ ơn bậc Đạo sư.”

Verse 106

दुःशील उवाच । याचस्व त्वं प्रभो शीघ्रं यां ते यच्छामि दक्षिणाम् । तां प्रदास्यामि चेच्छक्तिर्वित्तशाठ्यविवर्जिताम्

Duḥśīla thưa: “Bạch Chúa tể, xin mau hãy xin lễ guru-dakṣiṇā mà con dâng. Nếu con có khả năng, con sẽ trao—không chút gian dối về của cải.”

Verse 107

दुर्वासा उवाच । कल्पग्रामं गमिष्यामि सांप्रतं वर्तते कलिः । नाहमत्रागमिष्यामि यावन्नैव कृतं भवेत्

Durvāsā nói: “Nay ta sẽ đến Kalpagrāma, vì đây là thời Kali thịnh hành. Ta sẽ không trở lại nơi này cho đến khi việc ấy thật sự hoàn thành.”

Verse 108

अर्धनिष्पादितो ह्येष प्रासादो यो मया कृतः । परिपूर्तिं त्वया नेय एषा मे गुरुदक्षिणा

“Ngôi đền (prāsāda) mà ta khởi dựng chỉ mới hoàn thành một nửa. Con phải đưa đến viên mãn—đó chính là guru-dakṣiṇā của ta.”

Verse 109

नृत्यगीतादिकं यच्च तथा कार्यं स्वशक्तितः । पुरतोऽस्य बलिर्देयस्तथान्यत्कुसुमादिकम्

Và những việc khác như múa, hát v.v., hãy sắp đặt tùy theo sức mình. Trước vị thần/đền thờ này, nên dâng lễ bali, và cũng dâng các phẩm vật khác như hoa v.v.

Verse 110

एवमुक्त्वा गतः सोऽथ कल्पग्रामं मुनीश्वरः । दुःशीलोऽपि तथा चक्रे यत्तेन समुदाहृतम्

Nói xong như vậy, bậc thánh hiền tối thượng ấy liền đi đến Kalpagrāma. Duḥśīla cũng làm đúng y như những điều vị ấy đã dặn bảo.

Verse 111

सूत उवाच । एवं तस्य प्रभक्तस्य तत्कार्याणि प्रकुर्वतः । तन्नाम्ना कीर्त्यते सोऽथ दुःशील इति संज्ञितः

Sūta nói: “Khi người ấy với lòng sùng tín và trung thành thực hiện các việc ấy, về sau người ấy được xưng tụng đúng theo tên đó, và được gọi là ‘Duḥśīla’.”

Verse 112

चैत्रमासे च यो नित्यं तं च देवं प्रपश्यति । क्षणं कृत्वा स पापेन वार्षिकेण प्रमुच्यते

Ai trong tháng Caitra mà hằng ngày chiêm bái vị thần ấy—dù chỉ trong khoảnh khắc—thì được giải thoát khỏi tội lỗi tích tụ suốt một năm.

Verse 113

यः पुनः स्नपनं तस्य सर्वं चैव करोति च । त्रिंशद्वर्षोद्भवं पापं तस्य गात्रात्प्रणश्यति

Và ai thực hiện trọn vẹn nghi lễ tắm gội (snapana) cho vị thần ấy—đầy đủ mọi phần—thì tội lỗi sinh ra trong ba mươi năm sẽ bị tiêu trừ khỏi chính thân thể người ấy.

Verse 114

यः पुनर्नृत्यगीताद्यं कुरुते च तदग्रतः । आजन्ममरणात्पापात्सोऽपि मुक्तिमवाप्नुयात्

Hơn nữa, ai dâng lên trước Ngài điệu múa, lời ca và các lễ cúng tương tự, người ấy được giải thoát khỏi mọi tội lỗi tích tụ từ lúc sinh cho đến khi chết, và đạt đến giải thoát tối hậu (mokṣa).