Adhyaya 245

Verse 2

पैजवन उवाच । शालिग्रामशिलायां च जगदादिः सनातनः । कथं पाषाणतां प्राप्तो गण्डक्यां तच्च मे वद । त्वत्प्रसादेन विप्रर्षे हरौ भक्तिर्दृढा भवेत् । भवंतस्तीर्थरूपा हि दर्शनात्पापहारिणः

Paijavana thưa: “Trong đá Śāligrāma, Đấng Chúa Tể nguyên thủy và vĩnh cửu của vũ trụ ngự hiện. Vậy Ngài đã bằng cách nào mà mang thân đá nơi sông Gaṇḍakī? Xin hãy nói cho tôi. Nhờ ân phúc của ngài, ô bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, nguyện lòng sùng kính đối với Hari của tôi được kiên cố. Vì các ngài thật là những hình tướng sống của các tīrtha; chỉ cần được chiêm bái thôi, tội lỗi liền tiêu trừ.”

Verse 3

तीर्थामृतावगाहेन यथा पवित्रता नृणाम् । भवद्वाक्यामृताज्जाता तथा मम न संशयः

Cũng như con người được thanh tịnh nhờ ngâm mình trong dòng nước cam lộ của thánh địa, thì sự thanh tịnh của tôi cũng phát sinh từ cam lộ nơi lời dạy của ngài—điều ấy tôi không hề nghi ngờ.

Verse 4

गालव उवाच । इतिहासस्त्वयं पुण्यः पुराणेषु च पठ्यते । यथा स एव भगवाञ्छालिग्रामत्वमागतः

Gālava nói: “Thánh sử công đức này được tụng đọc trong các Purāṇa—rằng chính Đấng Thế Tôn ấy đã hiển lộ thành Śāligrāma như thế nào.”

Verse 5

महेश्वरश्च लिंगत्वं कथयेऽहं तवाऽनघ । पूर्वं प्रजापतिर्दक्षो ब्रह्मणोंऽगुष्ठ संभवः

Hỡi người vô tội, ta sẽ kể cho ngươi cách Maheśvara ngự hiện dưới hình tướng Liṅga. Thuở xưa, Prajāpati Dakṣa được sinh ra từ ngón cái của Brahmā.

Verse 7

स चकार महायज्ञे हरद्वेषं विमूढधीः । तेन द्वेषेण महता सती प्रकुपिता भृशम्

Trong đại tế lễ ấy, kẻ trí mê muội nuôi lòng oán ghét Hara (Śiva); bởi mối thù hận lớn lao ấy, Satī nổi giận dữ dội.

Verse 8

यज्ञवेद्यां समागम्य वह्निधारणया तदा । प्राणायामपरा भूत्वा देहोत्सर्गं चकार सा

Đến nơi đàn tế, bấy giờ nhờ quán trì nội hỏa, nàng nhập sâu vào prāṇāyāma, rồi xả bỏ thân này.

Verse 9

पितृभागं परित्यज्य स्वभागेन युता सती । मनसा ध्यानमगमच्छीतलं च हिमालयम्

Từ bỏ phần thuộc về cha, Satī—hợp cùng phần chính đáng của mình—chỉ bằng tâm niệm mà nhập thiền, hướng đến dãy Himālaya mát lạnh.

Verse 10

यत्रयत्र मनो याति स्वकर्मवशगं मृतौ । अवतारस्तत्रतत्र जायते नात्र संशयः

Khi chết, tâm đi về đâu, bị sức nghiệp của chính mình lôi kéo; ngay nơi ấy, nơi ấy liền có một sự thọ thân hiện khởi—không chút nghi ngờ.

Verse 11

दह्यमाना हि सा देवी हिमालयसुताऽभवत् । तत्र सा पार्वती भूत्वा तप उग्रं समाश्रिता

Quả thật, ngay khi đang bốc cháy, Nữ Thần ấy đã trở thành ái nữ của Himālaya. Tại đó, nàng thành Pārvatī và nương theo khổ hạnh nghiêm khắc.

Verse 12

शिवभक्तिरता नित्यं हरव्रतपरायणा । शृंगे हिमवतः पुत्री मनो न्यस्य महेश्वरे

Nàng luôn an trú trong Śiva-bhakti, trọn lòng phụng trì các lời nguyện của Hara; ái nữ của Himavat trên đỉnh núi đã đặt tâm mình nơi Maheśvara.

Verse 13

ततो वर्षसहस्रांते भगवान्भूतभावनः । अथाजगाम तं देशं विप्ररूपो महेश्वरः

Rồi đến cuối một ngàn năm, Đấng Thế Tôn—bậc nâng đỡ muôn loài—đến nơi ấy; Maheśvara hiện thân trong dáng một brāhmaṇa.

Verse 14

तां ज्ञात्वा तपसा शुद्धां कर्मभावैः परीक्षितैः । ततो दिव्यवपुर्भूत्वा करे जग्राह पार्वतीम्

Biết nàng đã được thanh tịnh nhờ khổ hạnh và được chứng nghiệm qua hành vi cùng tâm ý, Ngài liền hiện thân rực sáng, mang thân tướng thần diệu, rồi nắm lấy tay Pārvatī.

Verse 15

तपसा निर्जितश्चास्मि करवाणि च किं प्रियम् । ततः प्राह महेशानं प्रमाणं मे पिता गुरुः

“Ta đã bị chinh phục bởi khổ hạnh của nàng—điều ước thân yêu nào ta sẽ thành tựu?” Bấy giờ nàng thưa với Maheśāna: “Với con, phụ thân—cũng là guru—mới là thẩm quyền.”

Verse 16

सप्तर्षीन्स तथोक्तस्तु प्रेषयामास शंकरः । ते तत्र गत्वा समयं वक्तुं हिमवता सह

Được thưa như vậy, Śaṅkara liền sai bảy vị Ṛṣi. Họ đến đó để cùng Himavān truyền đạt lời cầu hôn và các điều khoản đã định.

Verse 17

निवेद्य च महेशानं प्रेषिता मुनयो ययुः । ततो लग्नदिने देवा महेन्द्रादय ईश्वरम्

Sau khi dâng lời tâu lên Maheśāna, các bậc hiền triết được sai đi liền lên đường trở về. Rồi đến ngày lành tháng tốt của hôn lễ, chư thiên—Indra và các vị khác—đến tôn kính Đức Chúa Tể.

Verse 18

ब्रह्मविष्णुपुरोगाश्च पुरोधायाग्निमाययुः । योगसिद्धा समायांतं वरवेषं वृषध्वजम्

Đứng đầu là Brahmā và Viṣṇu, các vị ấy đến nơi, mang theo lửa tế và vị tư tế chủ lễ. Các bậc thành tựu yoga nhìn thấy Vṛṣadhvaja (Śiva) đang tiến đến trong y phục của tân lang.

Verse 19

हिमवान्पूजयामास मधुपर्कादिकैः शुभैः । उपचारैर्मुदा युक्तो मानयन्कृतकृत्यताम्

Himavān cung kính thờ phụng, dâng những lễ vật cát tường như madhuparka cùng các nghi thức tiếp đãi khác. Lòng tràn hoan hỷ, ngài tỏ bày sự tôn kính xứng đáng, cảm thấy đời mình đã viên mãn mục đích.

Verse 20

वेदोक्तेन विधानेन तां कन्यां समयोजयत् । पाणिग्रहेण विधिना द्विजातिगणसंवृतः

Theo nghi thức được Veda truyền dạy, ngài kết duyên cho thiếu nữ ấy. Giữa đoàn đông các bậc “nhị sinh”, lễ thành hôn được hoàn tất bằng nghi thức pāṇigraha đúng pháp—nắm tay cô dâu.

Verse 21

वह्निं प्रदक्षिणीकृत्य गिरीशस्तदनन्तरम् । दानकाले च गोत्रादि पृष्टो लज्जापरो हर

Sau khi đi nhiễu quanh lửa thiêng, Girīśa tiếp tục các nghi thức kế tiếp. Đến lúc ban tặng, khi được hỏi về dòng họ (gotra) và những điều liên quan, Hara trở nên khiêm nhu, e thẹn.

Verse 22

ब्रह्मणो वचनात्तेन विधिशेषोऽवशेषितः । चरुप्राशनकाले तु पंचवक्त्रप्रकाशकृत्

Theo lời dạy của Phạm Thiên, những phần nghi lễ còn lại đều được hoàn tất. Nhưng vào lúc thọ thực caru—món cúng thực đã được thánh hóa—Ngài bừng hiện quang huy của năm dung diện.

Verse 23

सहितः सकलैर्देवैः कुतूहलपरायणः । गिरिजार्थं समायुक्तो वरः सोऽपि महेश्वरः

Cùng với toàn thể chư thiên, lòng đầy háo hức và kỳ diệu, chính Maheśvara—dẫu là Đấng Tối Thượng—vẫn đứng sẵn như tân lang vì Girijā.

Verse 24

नवकोटिमुखां दृष्ट्वा साट्टहासो जनोऽभवत् । वैदिकी श्रुतिरित्युक्ता शिव त्वं स्थिरतां व्रज

Thấy nàng như có “chín ức khuôn mặt”, dân chúng bật cười ầm vang. Rồi lời mặc khải Veda được xướng lên: “Hỡi Śiva, hãy tiến vào sự kiên định; hãy vững vàng và an nhiên.”

Verse 25

लज्जिता सा परित्यागं नाकरोत्पंचजन्मसु । भर्त्तारमसितापांगी हरमेवाभ्यगच्छत

Vì hổ thẹn, nàng không hề nghĩ đến việc lìa bỏ (Ngài) suốt năm kiếp. Người thiếu phụ mắt thẫm ấy chỉ đến gần phu quân mình—Hara (Śiva) mà thôi.

Verse 26

देवानां पर्वतानां च प्रहृष्टं सकलं कुलम् । ततो विवाहे संपूर्णे हरोऽगात्कौतुकौकसि

Toàn thể hội chúng—cả chư thiên lẫn các núi—đều hân hoan rạng rỡ. Rồi khi hôn lễ đã viên mãn, Hara tiến vào nhà rạp lễ hội.

Verse 27

गणानां चापि सान्निध्ये सा नामर्षयदंबिका । पारिबर्हं ततो दत्त्वा शैलेन स विसर्जितः

Ngay cả trước mặt các Gaṇa, Ambikā cũng không dung thứ, lòng không vui. Rồi sau khi trao các lễ vật hôn phối (pāribarha), người ấy được Núi (Śaila) cho lui đi.

Verse 28

मानितः सत्कृतश्चापि मन्दराचलमभ्यगात् । विश्वकर्मा ततस्तस्य क्षणेन मणिमद्गृहम्

Được tôn kính và tiếp đãi chu đáo, người ấy đi đến Mandarācala. Bấy giờ Viśvakarmā chỉ trong khoảnh khắc đã dựng cho người ấy một dinh thự đầy châu ngọc.

Verse 29

निर्ममे देवदेवस्य स्वेच्छावर्द्धिष्णुमंदिरम् । सर्वर्द्धिमत्प्रशस्ताभं मणिविद्रुमभूषितम्

Ngài đã dựng cho Đấng Thần của các thần (Devadeva) một ngôi đền lớn lên theo ý nguyện—rạng ngời, cao quý, đủ mọi phú quý, trang sức bằng châu báu và san hô.

Verse 30

स्थूणासहस्रसंयुक्तं मणिवेदिमनोहरम् । गणा नंदिप्रभृतयो यस्य द्वारि समाश्रिताः

Ngôi đền có ngàn cột, lại thêm mê hoặc bởi những bệ thờ kết bằng châu ngọc. Nơi cổng, các Gaṇa—Nandin và những vị khác—đứng trấn giữ như hộ vệ.

Verse 31

त्रिनेत्राः शूलहस्ताश्च बभुः शंकररूपिणः । वाटिका अस्य परितः पारिजाताः सहस्रशः

Họ có ba mắt, tay cầm giáo ba (śūla), hiện thân đúng hình tướng của Śaṅkara. Chung quanh là những khu vườn, và khắp nơi có hàng ngàn cây pārijāta đứng sum suê.

Verse 32

कामधेनुर्मणिर्दिव्यो यस्य द्वारि समाश्रितौ । तस्मिन्मनोहरतरे कामवृद्धिकरे गृहे

Nơi cổng nhà ấy, bò Kāmadhenu ban điều như ý và một bảo châu thần diệu đều an trụ. Trong ngôi nhà đẹp mê hồn ấy, nơi làm tăng trưởng mọi phúc lành theo ước nguyện,

Verse 33

पार्वत्या वसतः सार्द्धं कामो दृष्टिपथं ययौ । वायुरूपः शिवं दृष्ट्वा कामः प्रोवाच शंकरम्

Khi Śiva đang ngự cùng Pārvatī, Kāma lọt vào tầm mắt Ngài. Hóa làm gió, Kāma thấy Śiva liền thưa với Śaṅkara rằng:

Verse 34

नमस्ते सर्वरूपाय नमस्ते वृषभध्वज । नमस्ते गणनाथाय पाहि नाथ नमोऽस्तु ते

Kính lễ Ngài, Đấng mang mọi hình tướng; kính lễ Ngài, Đấng có cờ hiệu mang hình Bò. Kính lễ Chúa tể các Gaṇa—xin che chở con, ôi Bậc Tôn Chủ; con cúi đầu đảnh lễ Ngài.

Verse 35

त्वया विरहितं लोकं शववत्स्पृशते मही । न त्वया रहितं किञ्चि द्दृश्यते सचराचरे

Không có Ngài, thế gian bị đất chạm đến như một tử thi. Trong mọi loài hữu tình và vô tình, chẳng thấy có điều gì hoàn toàn vắng bóng Ngài.

Verse 36

त्वं गोप्ता त्वं विधाता च लोकसंहारकारकः । कृपां कुरु महादेव देहदानं प्रयच्छ मे

Ngài là Đấng Hộ Trì; Ngài là Đấng An Bài; và Ngài là Đấng khiến thế gian tan hoại. Xin rủ lòng thương, hỡi Mahādeva—ban cho con ân huệ được có thân thể (phục hồi hình hài của con).

Verse 37

ईश्वर उवाच । यन्मया त्वं पुरा दग्धः पर्वते पुरतोऽनघ । तस्या एव समीपे त्वं पुनर्भव स्वदेहवान्

Đấng Īśvara phán: “Hỡi người vô tội, thuở xưa Ta đã thiêu ngươi trước núi. Ngay gần nơi ấy, hãy lại một lần nữa thọ thân, trở về hình thể của chính mình.”

Verse 38

एवमुक्तस्ततः कामः स्वशरीरमुपागतः । ववंदे चरणौ शूद्र विनयावनतोऽभवत्

Được phán như vậy, Kāma liền phục hồi thân thể của mình. Chàng cúi lạy dưới chân, lòng khiêm cung, thân mình khom xuống vì kính ngưỡng.

Verse 39

ततो ननाम चरणौ पार्वत्याः संप्रहृष्टवान् । लब्धप्रसादस्तु तयोः समीपाद्भुवनत्रये

Rồi, trong niềm hoan hỷ, chàng cúi lạy dưới chân Pārvatī. Được ân sủng của hai Đấng ban cho, chàng ở gần bên họ, danh tiếng vang khắp ba cõi.

Verse 40

चचार सुमहातेजा महामोहबलान्वितः । पुष्पधन्वा पुष्पबाणस्त्वाकुञ्चितशिरोरुहः

Chàng đi khắp nơi, rực rỡ đại quang minh, mang sức mạnh của đại mê hoặc; tay cầm cung hoa, tên hoa, mái tóc xoăn uốn lượn.

Verse 41

सदा घूर्णितनेत्रश्च तयोर्देहमुपाविशत् । दिव्यासवैर्दिव्यगंधैर्वस्त्रमाल्यादिभिस्तथा

Với đôi mắt luôn đảo động, chàng nhập vào thân thể của họ. Nơi ấy có rượu trời, hương thơm thiên giới, cùng y phục, vòng hoa và những lạc thú tương tự.

Verse 42

सख्यः संभोगसमये परिचक्रुः समंततः । एवं प्रक्रीडतस्तस्य वत्सराणां शतं ययौ

Trong lúc hưởng lạc, các bạn đồng hành tụ hội vây quanh bốn phía. Khi chàng vui đùa như thế, đối với chàng, một trăm năm đã trôi qua.

Verse 43

साग्रमेका निशा यद्वन्मैथुने सक्तचेतसः । एतस्मिन्नंतरे देवास्तारकप्रद्रुता भयात् । ब्रह्माणं शरणं जग्मुः स्तुत्वा तं शरणं गताः

Với tâm trí say đắm trong ái hợp, một đêm tưởng như trăm năm. Trong lúc ấy, các chư thiên—vì sợ Tāraka mà phải chạy trốn—đến nương tựa nơi Phạm Thiên (Brahmā); họ ca tụng Ngài và cầu xin sự che chở.

Verse 44

देवा उचुः । तारकोऽसौ महारौद्रस्त्वया दत्तवरः पुरा

Chư thiên thưa rằng: “Tāraka ấy vô cùng hung bạo; thuở trước hắn đã nhận ân huệ (boon) do chính Ngài ban.”

Verse 45

विजित्य तरसा शक्रं भुंक्ते त्रैलोक्यपूजितः । वधोपायो यथा तस्य जायते त्वं कुरु स्वयम्

“Hắn đã nhanh chóng đánh bại Śakra (Indra), nay hưởng quyền lực, được tôn kính khắp ba cõi. Vậy xin chính Ngài hãy bày phương kế để việc diệt trừ hắn được thành tựu.”

Verse 46

ब्रह्मोवाच । मया दत्तवरश्चासौ मयैवोच्छिद्यते नहि । स्वयं संवर्ध्य कटुकं छेत्तुं कोऽपि न चार्हति

Phạm Thiên (Brahmā) đáp: “Quả thật, chính ta đã ban ân huệ ấy cho hắn; nhưng không hợp lẽ để ta tự tay diệt hắn. Tự mình nuôi lớn một mầm đắng cay, nào ai xứng đáng cắt bỏ nó.”

Verse 47

तस्मात्तस्य वधोपायं कथयामि महात्मनः । पार्वत्यां यो महेशानात्सूनुरुत्पत्स्यते हि सः

Vì vậy, ta sẽ nói rõ phương cách khiến hắn phải chết, hỡi các bậc đại sĩ: chính người con sẽ sinh từ Pārvatī bởi Maheśāna (Śiva) — người ấy mới là kẻ đó.

Verse 48

दिनसप्तकवान्भूत्वा तारकं स हनिष्यति । इति वाक्यं तु ते श्रुत्वा मंदरं लोकसुंदरम्

Khi vừa tròn bảy ngày tuổi, Ngài sẽ diệt Tāraka. Nghe lời ấy, họ liền hướng về Mandara, vẻ đẹp của muôn cõi.

Verse 49

ब्रह्मलोकात्समाजग्मुः पीडिता दैत्यदानवैः

Bị bọn Daitya và Dānava hành hạ, họ rời khỏi Brahmaloka mà đến.

Verse 50

तत्र नंदिप्रभृतयो गणाः शूलभृतः पुरः । गृहद्वारे ह्युपा वृत्य तस्थुः संयतचेतसः

Tại đó, với Đấng cầm đinh ba (Śiva) đi đầu, các Gaṇa—khởi từ Nandin—đứng tụ hội nơi cửa ngôi điện, tâm ý thu nhiếp, cung kính.

Verse 51

देवा ऊचुः । देवाश्च दुःखातुरचेतसो भृशं हतप्रभास्त्यक्तगृहाश्रयाखिलाः । संप्राप्य मासांश्चतुरः स्तपः स्थिता देवे प्रसुप्ते हरतोषणं परम्

Chư Thiên thưa rằng: “Các thần linh, tâm trí khổ não vì sầu muộn, hào quang lu mờ, lìa bỏ mọi nương tựa nơi gia thất, đã hành khổ hạnh suốt bốn tháng—khi Đức Chúa đang an trú trong giấc ngủ du-già—chỉ cầu trên hết làm đẹp lòng Hara (Śiva).”

Verse 245

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये पैजवनोपाख्याने तारकोपद्रुतानां देवानां शिवदर्शनार्थं मंदराचलंप्रतिगमनवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc chương thứ 245—mang tên “Mô tả chư Thiên lên núi Mandarācala để chiêm bái (darśana) Thần Śiva khi bị Tāraka áp bức”—trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa, thuộc Nāgara Khaṇḍa, trong phần ca ngợi Hāṭakeśvara-kṣetra, trong tích Śeṣaśāyī, trong cuộc đối thoại giữa Brahmā và Nārada, thuộc Cāturmāsya-māhātmya, trong truyện Paijavana.