Adhyaya 220

Verse 1

ये वांछंति ममाभीष्टं श्राद्धे भुक्त्वाऽथ पैतृके

Những ai cầu điều ta ưa thích—sau khi đã thọ thực và đãi người được mời trong lễ Śrāddha cúng tổ tiên…

Verse 2

आनर्त उवाच । त्रयोदश्यां कृते श्राद्धे कस्माद्वंशक्षयो भवेत् । एतन्मे सर्वमाचक्ष्व विस्तरात्त्वं महा मुने । भर्तृयज्ञ उवाच । एषा मेध्यतमा राजन्युगादिः कलिसंभवा । स्नाने दाने जपे होमे श्राद्धे ज्ञेया तथाऽक्षया

Vua Ānarta thưa: “Nếu làm lễ Śrāddha vào ngày Trayodaśī, cớ sao lại nói sẽ suy giảm dòng tộc? Xin bậc đại hiền giải bày cho trẫm tường tận.” Bhartṛyajña đáp: “Tâu Đại vương, ngày ấy thanh tịnh bậc nhất, là ngày mở đầu thời vận, phát sinh trong thời Kali. Trong việc tắm gội, bố thí, trì tụng, cúng lửa (homa) và lễ Śrāddha, nên biết đó là ‘Akṣayā’—tithi cho quả báo bất hoại.”

Verse 3

अस्यां चेत्तु गजच्छाया तिथौ राजन्प्रजायते । तदाऽक्षयं मघायोगे श्राद्धं संजायते ध्रुवम्

Tâu Đại vương, nếu ngay trong tithi này xuất hiện “Gajacchāyā” (thế cục cát tường), thì khi hội với Maghā, lễ Śrāddha chắc chắn trở thành akṣaya—phước quả không hao mòn.

Verse 4

यः क्षीरं मधुना युक्तं तस्मिन्नहनि यच्छति । पितॄनुद्दिश्य यो मांसं दद्याद्वाध्रीणसं च यः

Ai trong ngày ấy dâng sữa hòa mật—và ai hướng tâm đến các Pitṛ mà cúng dâng thịt, kể cả thịt vādhrīṇasa—

Verse 5

वाध्रीणसस्य मांसेन तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी । त्रिःपिबंत्विंद्रियक्षीणं श्वेतं वृद्धमजापतिम्

Nhờ thịt vādhrīṇasa mà các Pitṛ được thỏa mãn suốt mười hai năm. (Bản truyền tụng còn ghi:) “Nguyện các Ngài uống ba lần—(thứ) suy giảm căn lực, trắng, già, và ‘ajā-pati’,” một cụm từ khó hiểu nhưng được giữ nguyên theo truyền bản.

Verse 6

तं तु वाध्रीणसं विद्यात्सर्वयूथाधिपं तथा । खड्गमांसं च वा दद्यात्तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी । संजायते न संदेहस्तेषां वाक्यं न मे मृषा

Hãy biết vādhrīṇasa là chúa tể của mọi bầy đàn; hoặc có thể dâng thịt khaḍga—thì sự mãn nguyện (của các Pitṛ, Tổ tiên) sẽ phát sinh suốt mười hai năm, không còn nghi ngờ. Lời của họ không hư dối, lời của ta cũng chẳng sai.

Verse 7

आसीद्रथंतरे कल्पे पूर्वं पार्थिवसत्तमः । सिताश्वो नाम पांचालदेशीयःपितृभक्तिमान्

Thuở xưa, trong kiếp Rathantara Kalpa, có một vị vua bậc nhất tên Sitāśva, người xứ Pañcāla, hết lòng sùng kính các Pitṛ (Tổ tiên).

Verse 8

मधुना कालशाकेन खड्गमांसेन केवलम् । स हि श्राद्धं त्रयोदश्यां कुरु ते पायसेन च

“Hãy cử hành lễ śrāddha vào ngày trăng thứ mười ba: dâng với mật ong, với rau lá sẫm (kālaśāka), và chỉ với thịt khaḍga; lại cũng hãy chuẩn bị cho lễ ấy món cơm sữa ngọt (pāyasa).”

Verse 9

सोमवंशं समुद्दिश्य श्राद्धं यच्छति भक्तितः

“Với lòng thành kính, ông dâng lễ śrāddha, hồi hướng và kính dâng đến Somavaṃśa, dòng dõi Mặt Trăng.”

Verse 10

अथ तैर्बाह्मणैः सर्वैः स भूयः कौतुकान्वितैः । कस्यचित्त्वथ कालस्य पृष्टो भुक्त्वा यथेच्छया

“Rồi sau đó, khi tất cả các vị brāhmaṇa đã dùng bữa theo ý cho đến thỏa lòng, một thời gian trôi qua, họ—đầy hiếu kỳ—lại hỏi ông lần nữa.”

Verse 11

श्राद्धादनंतरं राजन्दृष्ट्वा तं श्रद्धयाऽन्वितम् । पादावमर्द्दनपरं प्रणिपातपुरः सरम्

“Tâu Đại vương, ngay sau lễ Śrāddha, thấy người ấy tràn đầy tín tâm—chuyên lòng xoa bóp bàn chân và đi đầu trong việc phủ phục đảnh lễ—(họ liền ngỏ lời với ông…).”

Verse 12

ब्राह्मणा ऊचुः । कृत्वा श्राद्धं महाराज प्रदातव्याऽथ दक्षिणा । ब्राह्मणेभ्यस्ततः श्राद्धं पितॄणां चोपतिष्ठति

Các Bà-la-môn thưa: “Muôn tâu Đại vương, sau khi cử hành lễ Śrāddha, nên dâng dakṣiṇā (lễ vật thù ân). Vì khi dâng cho các Bà-la-môn, lễ Śrāddha ấy cũng được chuyển đến và lợi ích cho tổ tiên.”

Verse 13

सा त्वया कल्पिताऽस्माकं वितीर्णाद्यापि नो नृप । कुप्याकुप्यं परित्यज्य तां देहि नृप मा चिरम्

“Muôn tâu Đại vương, dakṣiṇā mà ngài đã hứa cho chúng thần đến nay vẫn chưa ban. Xin gác lại mọi phân vân ‘quý hay không quý’, mà hãy ban cho, tâu Đại vương—chớ trì hoãn.”

Verse 14

भर्तृयज्ञ उवाच । तच्छ्रुत्वा च नृपः प्राह संप्रहृष्टेन चेतसा । धन्योऽस्म्यनुगृहीतोऽस्मि विप्रैरद्य न संशयः

Bhartṛyajña nói: “Nghe vậy, nhà vua hoan hỷ trong lòng và thưa: ‘Ta thật phước lành; hôm nay ta quả đã được các Bà-la-môn gia hộ—không còn nghi ngờ gì nữa.’”

Verse 15

तस्माद्ब्रूत महाभागा युष्मभ्यं किं ददाम्यहम्

“Vậy nên, hỡi các bậc cao quý, xin hãy nói: ta nên ban cho các vị điều chi?”

Verse 16

वर न्नागान्मदोन्मत्तान्भद्रजातिसमुद्भवान् । किं वा सप्तिप्रधानांश्च मनोमारुतरंहसः

“(Ta sẽ dâng) những voi thượng hạng, đang say cuồng vì kỳ động dục, sinh từ dòng Bhadrā cao quý chăng? Hay những tuấn mã bậc nhất, lao nhanh như gió trong bước chạy?”

Verse 17

किं वा स्थानानि चित्राणि ग्रामाणि नगराणि च । पितॄनुद्दिश्य यत्किंचिन्नादेयं विद्यते यतः

“Hay (ta sẽ dâng) những điền trang mỹ lệ—cả làng mạc và thành thị? Vì khi đã hiến cúng để tưởng niệm tổ tiên, thì không có gì là ‘không nên cho’ cả.”

Verse 18

ब्राह्मणा ऊचुः । नास्माकं वाजिभिः कार्यं न रत्नैर्न च हस्तिभिः । न देशैर्ग्राममुख्यैर्वा नान्येनापि च केनचित्

Các Bà-la-môn thưa rằng: “Chúng tôi không cần ngựa, không cần châu báu, cũng không cần voi; không cần đất đai hay những làng lớn, và cũng chẳng cần bất cứ thứ gì khác.”

Verse 19

यदर्थेन महाराज पृष्टोस्माभिर्यतो भवान् । तस्मान्नो दक्षिणां देहि संदेहघ्नां तपोत्तम

“Muôn tâu Đại vương, chính vì mục đích ấy mà chúng tôi đã thưa hỏi ngài. Vậy xin ban cho chúng tôi một dakṣiṇā—lễ vật cúng dường—có năng lực diệt trừ mọi nghi hoặc, hỡi bậc tối thắng trong khổ hạnh.”

Verse 20

यां पृच्छामो वयं सर्वे कौतूहलसमाहिताः

“Điều ấy mà tất cả chúng tôi cùng hỏi, với tâm trí chuyên chú bởi niềm hiếu kỳ mãnh liệt…”

Verse 21

राजोवाच । उपदेशाधिकारोऽस्ति ब्राह्मणानां महात्मनाम् । दातुं नैव ग्रहीतुं च नी चजात्यस्य वैदिकाः

Nhà vua nói: "Quyền giáo huấn thuộc về các Bà-la-môn đại đức. Những người theo kinh Vệ-đà không nên ban cho hay nhận lãnh từ những kẻ có hành vi đê hèn và xuất thân thấp kém."

Verse 22

सोऽहं राजा न सर्वज्ञो यो यच्छामि द्विजोत्तमाः । उपदेशं हि युष्मभ्यं सर्वज्ञेभ्यो विचक्षणाः

"Trẫm là vua nhưng không phải là bậc toàn tri, hỡi những người Hai Lần Sinh ưu tú nhất; tuy nhiên trẫm xin đưa ra lời khuyên cho các vị, dù các vị là những người sáng suốt và dường như thông tuệ mọi điều."

Verse 23

ब्राह्मणा ऊचुः । गुरुशिष्यसमुत्थोऽयमुपदेशो महीपते । प्रार्थयामो वयं किंचिन्मा भयं त्वं समाविश

Các Bà-la-môn đáp: "Tâu Đại vương, lời dạy này nảy sinh từ mối quan hệ đúng đắn giữa thầy và trò. Chúng tôi thỉnh cầu ngài một điều—xin ngài đừng để nỗi sợ hãi xâm chiếm."

Verse 24

वयं च प्रश्नमेकं हि पृच्छामो यदि भूपते । ब्रूषे कौतुकयुक्तानां सर्वेषां च द्विजन्मनाम्

"Tâu Đại vương, chúng tôi quả thật chỉ hỏi một câu duy nhất. Nếu ngài trả lời, xin hãy trả lời cho tất cả những người Hai Lần Sinh đang tràn đầy sự tò mò tha thiết."

Verse 25

तस्माद्वद महाभाग यदि जानासि तत्त्वतः । न चेद्गुह्यतमं किंचित्पृच्छामस्त्वां कुतूहलात्

"Vì vậy, hỡi bậc phước hạnh, hãy nói ra nếu ngài thực sự thấu hiểu chân lý. Nếu không, chúng tôi xin hỏi ngài về một vấn đề bí mật nhất—xuất phát từ sự tò mò thiêng liêng."

Verse 26

राजोवाच । यदि वः संशयो विप्रा युष्मत्प्रश्नमसंशयम् । कथयिष्याभि चेद्गुह्यं तद्वद्ध्वं गप्ल ज्वराः

Nhà vua nói: “Hỡi các Bà-la-môn, nếu các ngươi còn nghi, hãy nêu câu hỏi của mình một cách dứt khoát, không do dự. Nếu ta phải nói điều giáo huấn bí mật, thì hãy nói ra cho rõ ràng…”

Verse 27

ब्राह्मणा ऊचुः । अन्नेषु च विचित्रेषु लेह्येषु विविधेषु च । अमृतेष्वेषु सर्वेषु तथा पेयेषु पार्थिव

Các Bà-la-môn thưa: “Tâu Đại vương, giữa muôn thứ thức ăn, giữa các món ngọt có thể liếm, giữa mọi món được ví như cam lộ, và cũng như thế giữa các thứ đồ uống…”

Verse 28

तस्मादद्य दिने ब्रूहि मधु यच्छसि गर्हितम् । वर्तते च यथाऽभक्ष्यं ब्राह्मणानां विशेषतः

Vì vậy, xin hãy nói cho chúng tôi hôm nay: vì sao Đại vương dâng mật ong—thứ bị chê trách, bị xem là không nên dùng làm thực phẩm, nhất là đối với các Bà-la-môn?

Verse 29

तथा विचित्र मासेषु संस्थितेषु नराधिप । खङ्गमांसं निरास्वादं कस्माद्यच्छसि केवलम्

Lại nữa, hỡi bậc cai trị loài người—khi bao tháng tốt lành đang hiện tiền—vì sao ngài chỉ dâng thứ thịt khaṅga nhạt nhẽo, không vị?

Verse 30

संति शाकानि राजेन्द्र पावनीयानि सर्वशः । सुष्ठु स्वादु कराण्यत्र व्यञ्जनार्थं महीपते

Tâu bậc vua tối thượng, nơi đây có các thứ rau quả—thanh tịnh và tẩy uế mọi bề—rất ngon, thích hợp làm món ăn thêm đậm đà, hỡi chúa tể cõi đất.

Verse 31

कालशाकं सकटुकं मुखाऽधिजनकं महत् । कस्माद्यच्छसि चास्माकं भक्त्या परमया युतः । न श्राद्धे प्रतिषेधश्च प्रकर्तव्यः कथंचन

Vì sao ngài lại dâng cho chúng tôi kālaśāka, thứ rau cay nồng làm rát miệng, dù ngài được đầy đủ lòng bhakti tối thượng? Trong lễ śrāddha, tuyệt đối không nên đưa vào điều bất xứng nào.

Verse 32

न च त्याज्यं समुच्छिष्टं तेन भुंजामहे ततः । तदत्र कारणेनैव गुरुणा भाव्यमेव हि । येन त्वं यच्छसि प्राय एतत्सिद्धिर्भवेत्स्थिता

Cũng không nên bỏ đi mà gọi là “đồ thừa”, nên chúng tôi mới thọ thực. Nhưng hẳn nơi đây có một nguyên do trọng yếu—vì chính lý do ấy mà ngài thường dâng món này—để nghi lễ đã định kia thật sự được viên thành như ý.

Verse 33

तस्मात्कथय नः सर्वं परं कौतूहलं हि नः । निःस्वादितं यथा दद्यादीदृक्छ्राद्धे विगर्हितम्

Vậy xin hãy nói cho chúng tôi mọi điều—vì lòng hiếu kỳ của chúng tôi rất lớn—làm sao người ta lại dâng trong lễ śrāddha thứ đồ ăn nhạt nhẽo, bị chê trách như thế.

Verse 34

यथा त्वं नृपशार्दूल श्रद्धया संप्रयच्छसि

Vì sao ngài—hỡi bậc hổ giữa các vua—lại dâng (món ấy) với lòng tín thành?

Verse 35

तच्छ्रुत्वा वचनं तेषां ब्राह्मणानां महात्मनाम् । स वैलक्ष्यस्मितं प्राह सलज्जं पृथिवीपतिः

Nghe lời của các vị brāhmaṇa đại tâm ấy, đấng chúa tể cõi đất đáp lại với nụ cười bối rối, lòng ngập thẹn thùng.

Verse 36

गुह्यमेतन्महाभागा अस्माकं यदि संस्थितम् । अवाच्यमपि वक्ष्यामि शृणुध्वं सुसमाहिताः

Hỡi các bậc hữu phúc, đây là điều bí mật gắn liền với chính mạng sống ta. Dẫu không nên nói, ta vẫn sẽ nói. Hãy lắng nghe với tâm chuyên nhất.

Verse 37

अहमासं पुरा पापो लुब्धकश्चान्य जन्मनि । निहंता सर्वजंतूनां तथा भक्षयिता पुनः

Thuở xưa, trong một kiếp khác, ta là kẻ thợ săn tội lỗi; kẻ giết hại muôn loài chúng sinh, rồi lại ăn thịt chúng nữa.

Verse 38

पर्यटामि तदारण्ये धनुषा मृगयारतः । सिंहो व्याघ्रो गजेन्द्रो वा शरभो वा द्विजो त्तमाः

Hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, ta từng lang thang trong khu rừng ấy, tay cầm cung, vui thích việc săn bắn—dù là sư tử, hổ, voi chúa, hay cả loài śarabha dữ tợn.

Verse 39

मद्बाणगोचरं प्राप्तो न जीवत्यपि कर्हिचित् । कस्यचित्त्वथ कालस्य भ्रममाणो महीतले

Bất cứ gì lọt vào tầm mũi tên của ta đều chẳng bao giờ sống sót; rồi sau một thời gian, khi ta lang thang trên mặt đất,

Verse 40

संप्राप्तोऽहं महाभागा अग्नि वेशस्य सन्मुनेः । आश्रमे समनुप्राप्तो निशीथे क्षुत्पिपासितः

Hỡi các bậc cao quý, ta đã đến đạo viện của hiền thánh Agniveśa; ta tới nơi vào lúc nửa đêm, bị hành hạ bởi đói khát.

Verse 41

तावत्तत्र सशिष्याणां श्राद्धकर्मविधिं वदन् । संस्थितो वेष्टितः शिष्यैः समन्ताद्द्विजसत्तमाः

Bấy giờ, hỡi các Bà-la-môn tối thượng, ngài đứng tại đó, giảng dạy cho các đệ tử nghi thức đúng đắn của lễ śrāddha, và được các học trò vây quanh bốn phía.

Verse 42

अग्निवेश उवाच । ऋक्षे पित्र्ये यदा चन्द्रो हंसश्चापि करे व्रजेत् । त्रयोदशी तु सा च्छाया विज्ञेया कुञ्जरोद्भवा

Agniveśa nói: Khi Mặt Trăng ở trong túc (nakṣatra) thuộc về Pitṛ, và chòm Haṃsa cũng chuyển vào cung Kara, thì bóng ấy phải hiểu là điềm “sinh từ voi”; đó chính là ngày trăng thứ mười ba, trayodaśī.

Verse 43

पित्र्ये यदास्थितश्चेन्दुर्हंसश्चापि करे स्थितः । तिथिर्वैश्रवणी या च सा च्छाया कुञ्जरस्य च

Khi Mặt Trăng an trụ trong túc thuộc về Pitṛ và Haṃsa cũng đứng yên trong Kara, thì tithi gọi là Vaiśravaṇī ấy cũng phải được nhận biết như điềm “bóng của voi”.

Verse 44

सैंहिकेयो यदा चंद्रं ग्रसते पर्वसंधिषु । हस्तिच्छाया तु सा ज्ञेया तस्यां श्राद्धं समाचरेत्

Khi Saiṃhikeyā (Rāhu) nuốt lấy Mặt Trăng vào lúc giao điểm của hai nửa tháng âm (khi xảy ra nguyệt thực), thì đó phải được biết là “bóng voi” (hasti-chāyā); vào dịp ấy nên cử hành lễ śrāddha cho đúng pháp.

Verse 45

तस्यां यः कुरुते श्राद्धं जलैरपि प्रभक्तितः । यावद्द्वादश वर्षाणि पितरस्तस्य तर्पिताः

Ai cử hành śrāddha vào dịp ấy, dù chỉ dâng nước thôi nhưng với lòng sùng kính chân thành, thì các tổ tiên của người ấy được thỏa mãn suốt mười hai năm.

Verse 46

वनस्पतिगते सोमे या च्छाया पूर्वतोमुखी । गजच्छाया तु सा ज्ञेया पितॄणां दत्तमक्षयम्

Khi Mặt Trăng ở Vanaspati và “bóng” quay mặt về hướng Đông, ấy được biết là “bóng voi” (gaja-chāyā); mọi lễ vật dâng lên các Tổ phụ (pitṛ) vào lúc ấy trở thành bất hoại, công đức không tiêu tan.

Verse 47

सा भवेच्च न सन्देहः पुण्यदा पैतृकी तिथिः । तस्यां श्राद्धं प्रकर्तव्यं संभाराः संभृताश्च ये

Đó thật—không chút nghi ngờ—là tithi của Tổ phụ ban phước đức. Vào ngày ấy nhất định phải cử hành śrāddha, với những vật phẩm nghi lễ nào đã được chuẩn bị sẵn.

Verse 48

प्रभाते तु न सन्देहः पितॄणां परितृप्तये । शाकैस्तथैंगुदैर्बिल्वैर्बदरैश्चिर्भटैरपि

Vào lúc rạng đông, không nghi ngờ gì rằng các Tổ phụ được thỏa mãn trọn vẹn—dù lễ cúng được dâng bằng rau lá, bằng quả iṅguda, bằng bilva, bằng táo jujube (badara), hay thậm chí bằng bầu cirbhaṭa.

Verse 49

यदन्नं पुरुषोऽश्नाति तदन्नास्तस्य देवताः । बाढमित्येव ते प्रोच्य गताः स्वंस्वं निकेतनम्

“Người ăn thức ăn nào, thì chính thức ăn ấy là vật thực thích hợp cho các thần linh liên hệ với người ấy.” Nói “Đúng vậy,” họ thuận nhận rồi mỗi vị trở về nơi cư ngụ của mình.

Verse 50

सर्वे शिष्या महाभागाः नारायणपुरोगमाः । अग्निवेश्योऽपि सुष्वाप समामन्त्र्य द्विजोत्तमान्

Tất cả các đệ tử phước lành, đứng đầu là Nārāyaṇa, đều ở lại nơi ấy; còn Agniveśya cũng vậy, sau khi kính cẩn cáo từ các bậc nhị sinh tối thượng, liền thiếp ngủ.

Verse 51

तेन संकथ्यमानं च रात्रौ तच्च श्रुतं मया । अहं चापि करिष्यामि प्रातः श्राद्धमसंशयम्

Những điều ông ấy giảng giải trong đêm, ta cũng đã nghe. Ta cũng sẽ cử hành lễ śrāddha vào buổi sớm—không chút nghi ngờ.

Verse 52

निहत्य खड्गमादाय तस्य मांसं सुपुष्कलम् । तथा मधु समादाय कालशाकं विशेषतः

Sau khi giết một con tê giác và lấy thật nhiều thịt của nó, lại còn kiếm được mật ong—đặc biệt kèm rau kālaśāka—(ông chuẩn bị cho nghi lễ).

Verse 53

स्वजातीयेभ्य आदाय तर्पयिष्यामि तान्पितॄन्

Lấy (những vật phẩm ấy) từ chính thân tộc của ta, ta sẽ làm tarpaṇa để làm thỏa lòng các Pitṛ (Tổ phụ).

Verse 54

एवं निश्चित्य मनसा प्रसुप्तोऽहं द्विजोत्तमाः । ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले

Đã quyết định như vậy trong lòng, ta liền thiếp ngủ, hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh. Rồi khi bình minh thanh tịnh đến, lúc quầng nhật luân đã vươn lên,

Verse 55

मधुजालानि भूरीणि गृहीतानि मया ततः । कालशाकं तथा लब्धं स्वेच्छया द्विजसत्तमाः

Rồi ta gom được rất nhiều tổ ong; và rau kālaśāka cũng có được đúng như ý ta, hỡi bậc tối thượng trong hàng lưỡng sinh.

Verse 56

ततः सर्वं समादाय श्रपितं तत्क्षणान्मया । स्नात्वा च निजवर्गाणां पितॄनुद्दिश्य चात्मनः । प्रदत्तं लुब्धकानां च भक्तिपूर्वं द्विजोत्तमाः

Bấy giờ, gom hết mọi thứ lại, ta liền nấu chín ngay tức khắc. Sau khi tắm gội, ta chí thành hồi hướng cho các Pitṛ—tổ tiên của dòng tộc mình—và cũng vì phúc lợi của bản thân; rồi với lòng sùng kính, ta bố thí cả cho những người thợ săn nữa, hỡi các bậc nhị sinh tối thượng.

Verse 57

एवं मया पुरा दत्तं पितॄ नुद्दिश्य तान्निजान् । नान्यत्किंचिन्मया दत्तं कदाचित्कस्यचिद्विजाः

Như thế, thuở xưa ta đã dâng bố thí ấy, hồi hướng cho chính các Pitṛ của mình. Ta chưa từng ban tặng điều gì khác cho bất kỳ ai vào bất cứ lúc nào, hỡi các vị Bà-la-môn.

Verse 58

ततः कालेन महता मृत्युं प्राप्तोऽस्म्यहं द्विजाः । तद्दानस्य प्रभावेन पार्थिवीं योनिमाश्रितः

Rồi sau một thời gian rất lâu, ta gặp cái chết, hỡi các bậc nhị sinh. Nhưng nhờ uy lực của sự bố thí ấy, ta được thọ sinh trở lại nơi cõi người.

Verse 59

एवं जातिस्मरत्वं च सञ्जातं मे द्विजोत्तमाः । ते च मे तर्पितास्तेन खड्गमांसेन माक्षिकैः

Vì thế, hỡi các bậc Bà-la-môn tối thượng, nơi ta khởi lên năng lực nhớ lại các đời trước (jāti-smara). Và nhờ việc ấy, tổ tiên ta được làm lễ tarpaṇa, được thỏa mãn bằng thịt khaḍga và mật ong.

Verse 60

संप्राप्ताः परमां प्रीतिं ततो द्वाशवार्षिकीम् । एतस्मात्कारणाच्छ्राद्धं प्रकरोमि द्विजोत्तमाः

Các ngài đạt được niềm hoan hỷ tối thượng, kéo dài suốt mười hai năm. Chính vì lẽ ấy, hỡi các bậc Bà-la-môn tối thượng, nay ta cử hành lễ śrāddha.

Verse 61

खड्गमांसेन मधुना कालशाकेन भूरिशः । विधिहीनं द्विजैर्हीनं तिलदर्भैर्विवर्जितम्

Với thịt khaḍga, với mật ong và nhiều rau kāla-śāka—(lễ śrāddha) ấy thiếu đúng nghi thức, thiếu các bà-la-môn, và không có mè cùng cỏ darbha.

Verse 62

मया तद्विहितं श्राद्धं तस्यैतत्फलमागतम् । सांप्रतं विधिना सम्यग्ब्राह्मणैर्वेदपारगैः

Chính ta đã cử hành lễ śrāddha ấy, và đây là quả báo đã đến từ đó. Còn nay, lễ ấy được làm đúng theo nghi quỹ, với các bà-la-môn tinh thông Veda.

Verse 63

उपविष्टैः करोम्येव यच्छ्राद्धं श्रद्धयान्वितः । दर्भैस्तिलैः समोपेतं मन्त्रवच्च द्विजोत्तमाः

Khi các vị đã an tọa, ta cử hành lễ śrāddha với lòng tín thành—đầy đủ cỏ darbha và mè, lại kèm theo các thần chú, ôi những bậc bà-la-môn tối thượng.

Verse 64

नो जानामि फलं किं वा सांप्रतं च भविष्यति । तस्मादेवं परिज्ञाय यूयं चैव द्विजोत्तमाः

Ta không biết nay sẽ phát sinh quả báo gì. Vì vậy, hiểu như thế, các vị cũng vậy, ôi những bậc bà-la-môn tối thượng—

Verse 65

संतर्पयध्वं च पितॄन्निजान्गजदिने स्थिते । छायायां चैव जातायां कुञ्जरस्य द्विजोत्तमाः

Các vị cũng hãy làm cho tổ tiên của chính mình được thỏa mãn, ôi những bậc bà-la-môn tối thượng, khi đến ngày Gaja—khi bóng của con voi cũng đã hiện ra.

Verse 66

येन संजायते तृप्तिः पितॄणां द्वादशाब्दिकी । युष्माकं च गतिः श्रेष्ठा यथा जाता ममाधुना

Nhờ việc ấy, các Tổ tiên (Pitṛ) được thỏa mãn suốt mười hai năm; và con đường tái sinh của các ngươi trở nên tối thắng, như nay con đường của ta đã thành tựu.

Verse 67

भर्तृयज्ञ उवाच । तस्य तद्वचनं श्रुत्वा सर्वे ते ब्राह्मणोत्तमाः । संतुष्टाः साधुवादांश्च ददुस्तस्य महीपतेः

Bhartṛyajña nói: Nghe lời ấy, tất cả các bậc Bà-la-môn tối thượng đều hoan hỷ, dâng lên vị quốc vương kia những lời tán thán và lời chúc phúc.

Verse 68

ततःप्रभृति चक्रुस्ते श्राद्धानि द्विजसत्तमाः । त्रयोदश्यां नभस्यस्य कृष्णायां भक्तितत्पराः

Từ đó về sau, các bậc Bà-la-môn ưu tú ấy bắt đầu cử hành lễ Śrāddha với lòng chí thành, vào ngày Trayodaśī (ngày mười ba) của nửa tháng tối, trong tháng Nabhasya (Bhādrapada).

Verse 69

मधुना कालशाकेन खड्गमांसेन तर्पिताः । प्राप्नुवंति परां सिद्धिं विमानवरमास्थिताः

Được làm thỏa mãn bởi lễ vật gồm mật ong, rau kāla-śāka và thịt tê giác, họ đạt đến thành tựu tối thượng, an tọa trên cỗ thiên xa vi diệu.

Verse 70

स्पर्धंते सहिता दैवैः पितरश्च विशेषतः । वंशजेन प्रदत्तस्य प्रभावात्सुरसत्तमाः

Hỡi bậc tối thượng giữa chư Thiên! Các Pitṛ, đặc biệt là vậy, cùng với chư Deva ganh đua nhau, do uy lực của lễ vật do con cháu dâng hiến.

Verse 71

श्राद्धार्थं संपरिज्ञाय मन्त्रं चक्रुः परस्परम् । आदित्या वसवो रुद्रा नासत्यावपि पार्थिव

Sau khi thấu hiểu mục đích của lễ Śrāddha, họ đã cùng nhau lập nên một thần chú—tâu Đại vương—các Āditya, các Vasu, các Rudra, và cả đôi Nāsatya (Aśvin).

Verse 72

यथा न भवति श्राद्धं तस्मिन्नहनि भूतले । यत्प्रभावाद्वयं सर्वे मानुषैः श्राद्धमाश्रितैः । न यामोऽभिभवस्थानं तस्माच्छप्स्यामहे च तान्

“Để vào ngày ấy trên cõi đất không còn lễ Śrāddha được cử hành—vì nhờ uy lực của những người nương tựa vào Śrāddha mà tất cả chúng ta không thể đạt đến trạng thái bị khuất phục—nên chúng ta sẽ nguyền rủa họ.”

Verse 73

अद्यप्रभृति यः श्राद्धं त्रयोदश्यां करिष्यति । कन्यासंस्थे सहस्रांशौ तस्य स्याद्वंशसंक्षयः

“Từ hôm nay trở đi, ai cử hành Śrāddha vào ngày trayodaśī khi Mặt Trời—đấng ngàn tia—ở cung Kanyā (Xử Nữ), người ấy sẽ bị diệt tuyệt dòng dõi.”

Verse 74

इति शापेन देवानां निर्दग्धेयं महातिथिः

Vì thế, do lời nguyền của chư thiên, tithi trọng đại này bị “thiêu đốt”, trở thành không thích hợp cho nghi lễ.

Verse 76

ततःप्रभृति नैतस्या क्रियते श्राद्धमुत्तमम् । यः प्रमादेन कुरुते तस्य स्याद्वंश संक्षयः

Từ đó về sau, vào tithi ấy không còn cử hành lễ Śrāddha thù thắng. Ai vì sơ suất mà làm, người ấy sẽ chịu diệt tuyệt dòng dõi.

Verse 220

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे गजच्छायामाहात्म्यवर्णनंनाम विंशत्युत्तरद्विशत तमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc Chương 220—mang tên “Sự mô tả đại uy lực của Gajacchāyā”—trong Śrāddha-kalpa, thuộc Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya, ở phần Nāgara Khaṇḍa thứ sáu của Śrī Skanda Mahāpurāṇa, trong Ekāśīti-sāhasrī Saṃhitā.