Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2
आनर्त उवाच । त्रयोदश्यां कृते श्राद्धे कस्माद्वंशक्षयो भवेत् । एतन्मे सर्वमाचक्ष्व विस्तरात्त्वं महा मुने । भर्तृयज्ञ उवाच । एषा मेध्यतमा राजन्युगादिः कलिसंभवा । स्नाने दाने जपे होमे श्राद्धे ज्ञेया तथाऽक्षया
ānarta uvāca | trayodaśyāṃ kṛte śrāddhe kasmādvaṃśakṣayo bhavet | etanme sarvamācakṣva vistarāttvaṃ mahā mune | bhartṛyajña uvāca | eṣā medhyatamā rājanyugādiḥ kalisaṃbhavā | snāne dāne jape home śrāddhe jñeyā tathā'kṣayā
Vua Ānarta thưa: “Nếu làm lễ Śrāddha vào ngày Trayodaśī, cớ sao lại nói sẽ suy giảm dòng tộc? Xin bậc đại hiền giải bày cho trẫm tường tận.” Bhartṛyajña đáp: “Tâu Đại vương, ngày ấy thanh tịnh bậc nhất, là ngày mở đầu thời vận, phát sinh trong thời Kali. Trong việc tắm gội, bố thí, trì tụng, cúng lửa (homa) và lễ Śrāddha, nên biết đó là ‘Akṣayā’—tithi cho quả báo bất hoại.”
Dialogue: King Ānarta; Sage Bhartṛyajña
Listener: King Ānarta
Scene: A king (Ānarta) respectfully questions a seated sage (Bhartṛyajña) about Trayodaśī-śrāddha; ritual items—kuśa grass, water-pot, sesame, fire-altar—suggest snāna/dāna/japa/homa/śrāddha as a unified dharma-day.
FAQs
Ritual timing in the lunar calendar matters in Purāṇic dharma, and certain tithis are praised as ‘akṣaya’—yielding lasting merit.
The teaching occurs within the Hāṭakeśvara-kṣetra-māhātmya framework, though the verse focuses on tithi-glory rather than naming a tīrtha.
Trayodaśī is identified as highly purifying and ‘akṣayā’ for snāna, dāna, japa, homa, and Śrāddha.