Adhyaya 182

Verse 1

सूत उवाच । एवं पत्नीं समासाद्य गायत्रीं चतुराननः । संप्रहृष्टमना भूत्वा प्रस्थितो यज्ञमण्डपम्

Sūta nói: Như vậy, sau khi được Gāyatrī làm hiền thê, Đấng Bốn Mặt (Phạm Thiên) lòng tràn hoan hỷ, liền lên đường đến đàn tràng tế lễ.

Verse 2

गायत्र्यपि समादाय मूर्ध्नि तामरणिं मुदा । प्रतस्थे संपरित्यज्य गोपभावं विगर्हितम्

Gāyatrī cũng vậy, vui mừng đặt thanh araṇi ấy lên đỉnh đầu, rồi lên đường—rũ bỏ hình dạng bị chê trách của một thiếu phụ chăn bò.

Verse 3

वाद्यमानेषु वाद्येषु ब्रह्मघोषे दिवंगते । कलं प्रगायमानेषु गन्धर्वेषु समंततः

Khi nhạc khí vang rền, khi tiếng tán tụng Veda bay vút lên trời, và khi các Gandharva khắp bốn phương cất giọng ca êm dịu—

Verse 4

सर्वदेवद्विजोपेतः संप्राप्तो यज्ञमण्डपे । गायत्र्या सहितो ब्रह्मा मानुषं भावमाश्रितः

Được chư thiên và hàng dvija (nhị sinh) tháp tùng, Phạm Thiên cùng với Gāyatrī đến đàn tràng tế lễ, trong dáng vẻ mang phong thái của con người.

Verse 5

एतस्मिन्नंतरे चक्रे केशनिर्वपणं विधेः । विश्वकर्मा नखानां च गायत्र्यास्तदनंतरम्

Trong lúc ấy, Viśvakarmā cử hành nghi thức cạo sửa (tẩy tịnh) cho Phạm Thiên; ngay sau đó liền tỉa cắt móng tay móng chân của Thánh Mẫu Gāyatrī.

Verse 6

औदुम्बरं ततो दण्डं पुलस्त्योऽस्मै समाददे । एणशृंगान्वितं चर्म मन्त्रवद्विजसत्तमाः

Rồi Pulastya trao cho ngài một cây gậy bằng gỗ udumbara; và các bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, tụng thần chú, cũng dâng một tấm da nai có gắn sừng.

Verse 7

पत्नीशालां गृहीत्वा च गायत्रीं मौनधारिणीम् । मेखलां निदधे चान्यां कट्यां मौंजीमयीं शुभाम्

Đón nhận patnīśālā và Thánh Mẫu Gāyatrī—đang giữ giới nguyện im lặng—ngài liền thắt nơi eo một đai lưng khác, cát tường, kết bằng cỏ muñja.

Verse 8

ततश्चक्रे परं कर्म यदुक्तं यज्ञमंडपे । ऋत्विग्भिः सहितो वेधा वेदवाक्यसमादृतः

Rồi trong mạn-đà-la tế tự, ngài cử hành nghi lễ tối thượng đúng như lời truyền dạy; Phạm Thiên—Đấng an bài—cùng các tư tế, kính trọng lời Veda mà thực hiện.

Verse 9

प्रवर्ग्ये जायमाने च तत्राश्चर्यमभून्महत् । जाल्मरूपधरः कश्चिद्दिग्वासा विकृताननः

Và khi nghi lễ pravargya đang được cử hành, tại đó xảy ra một điều kỳ dị lớn: có kẻ hiện ra mang dáng vẻ phường vô lại—trần truồng trước bốn phương, mặt mày méo mó.

Verse 10

कपालपाणिरायातो भोजनं दीयतामिति । निषेध्यमानोऽपि च तैः प्रविष्टो याज्ञिकं सदः । स कृत्वाऽटनमन्याय्यं तर्ज्यमानोऽपि तापसैः

Một kẻ tay cầm sọ đến, nói: “Hãy ban cho ta thức ăn!” Dẫu bị họ ngăn lại, hắn vẫn bước vào hội trường tế lễ; rồi đi lại trái phép, nên cũng bị các đạo sĩ khổ hạnh quở trách.

Verse 11

सदस्या ऊचुः । कस्मात्पापसमेतस्त्वं प्रविष्टो यज्ञमण्डपे । कपाली नग्नरूपो यो यज्ञकर्मविवर्जितः

Các vị trong hội chúng nói: “Vì sao ngươi mang theo tội lỗi mà bước vào đàn tràng tế lễ? Hỡi kẻ mang sọ, thân trần truồng, kẻ lìa bỏ mọi phận sự tế tự!”

Verse 12

तस्माद्गच्छ द्रुतं मूढ यावद्ब्रह्मा न कुप्यति । तथाऽन्ये ब्राह्मणश्रेष्ठास्तथा देवाः सवासवाः

Vì thế, hãy đi mau, đồ ngu—trước khi Phạm Thiên (Brahmā) nổi giận; và cũng trước khi các bậc Bà-la-môn tối thượng khác cùng chư thiên với Đế Thích (Indra) phẫn nộ.

Verse 13

जाल्म उवाच । ब्रह्मयज्ञमिमं श्रुत्वा दूरादत्र समागतः । बुभुक्षितो द्विजश्रेष्ठास्तत्किमर्थं विगर्हथ

Jālma nói: “Nghe tin về lễ Brahmayajña này, ta đã từ xa đến đây. Ta đang đói, hỡi các bậc nhị sinh tối thượng—cớ sao các ngài lại chê trách ta?”

Verse 14

दीनांधैः कृपणैः सवैर्स्तर्पितैः क्रतुरुच्यते । अन्यथाऽसौ विनाशाय यदुक्तं ब्राह्मणैर्वचः

Một lễ tế được gọi là “viên mãn” khi người nghèo, người mù và kẻ khốn cùng đều được no đủ; bằng không, nó nghiêng về sự suy hoại—đó là lời các Bà-la-môn đã dạy.

Verse 15

अन्नहीनो दहेद्राष्टं मन्त्रहीनस्तु ऋत्विजः । याज्ञिकं दक्षिणा हीनो नास्ति यज्ञसमो रिपुः

Một lễ tế thiếu thực phẩm sẽ thiêu rụi vương quốc; vị tế sư thiếu thần chú làm hỏng nghi lễ; người chủ tế thiếu lễ phí (dakṣiṇā)—không có kẻ thù nào bằng một yajña khiếm khuyết.

Verse 16

ब्राह्मणा ऊचुः । यदि त्वं भोक्तुकामस्तु समायातो व्रज द्रुतम् । एतस्यां सत्रशालायां भुञ्जते यत्र तापसाः । दीनान्धाः कृपणाश्चैव ततः क्षुत्क्षामकंठिताः

Các bà-la-môn nói: “Nếu ngươi đến vì muốn ăn, hãy đi mau. Trong satraśālā này, các đạo sĩ dùng bữa—cùng với người nghèo, người mù và kẻ khốn cùng, cổ họng khô rát, kiệt sức vì đói.”

Verse 17

अथवा धनकामस्त्वं वस्त्रकामोऽथ तापस । व्रज वित्तपतिर्यत्र दानशालां समाश्रितः

Hoặc, hỡi đạo sĩ—nếu ngươi cầu tài sản, hay cầu y phục—hãy đến nơi Chúa tể của của cải ngự trong dānaśālā, sảnh bố thí.

Verse 18

अनिंद्योऽयं महामूर्ख यज्ञः पैतामहो यतः । अर्चितः सर्वतः पुण्यं तत्किं निन्दसि दुर्मते

Lễ tế này không đáng bị chê trách, hỡi kẻ đại ngu, vì đó là nghi lễ cổ xưa của Đấng Tổ Phụ (Phạm Thiên, Brahmā). Khắp nơi đều tôn kính là công đức—cớ sao ngươi phỉ báng, hỡi kẻ tâm ác?

Verse 19

सूत उवाच । एवमुक्तः कपालं स परिक्षिप्य धरातले । जगामादर्शनं सद्यो दीपवद्द्विजसत्तमाः

Sūta nói: Bị nói như vậy, hắn ném chiếc bát sọ xuống đất; và lập tức biến mất khỏi tầm mắt—như ngọn đèn vụt tắt, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh.

Verse 20

ऋत्विज ऊचुः । कथं यज्ञक्रिया कार्या कपाले सदसि स्थिते । परिक्षिपथ तस्मात्तु एवमूचुर्द्विजोत्तमाः

Các tế sư nói: 'Làm sao có thể cử hành nghi lễ tế tự khi một hộp sọ nằm trong hội đồng? Do đó, hãy ném nó ra ngoài!' — những người ưu tú nhất trong hàng Bà-la-môn đã nói như vậy.

Verse 21

अथैको बहुधा प्रोक्तः सदस्यैश्च द्विजोत्तमैः । दण्डकाष्ठं समुद्यम्य प्रचिक्षेप बहिस्तथा

Sau đó, một người đàn ông — được các thành viên Bà-la-môn đáng kính của hội đồng thúc giục nhiều lần — đã nâng một cây gậy gỗ lên và ném nó ra ngoài.

Verse 22

अथान्यत्तत्र संजातं कपालं तादृशं पुनः । तस्मिन्नपि तथा क्षिप्ते भूयोऽन्यत्समपद्यत

Ngay tại đó, một hộp sọ khác cùng loại lại xuất hiện. Ngay cả khi cái đó cũng bị ném đi theo cách tương tự, một cái khác lại hiện ra lần nữa.

Verse 23

एवं शतसहस्राणि ह्ययुतान्यर्बुदानि च । तत्र जातानि तैर्व्याप्तो यज्ञवाटः समंततः

Theo cách này, hàng trăm ngàn — hàng chục ngàn, thậm chí hàng triệu — hộp sọ đã xuất hiện ở đó; và toàn bộ khu vực tế lễ đã bị chúng lấp đầy ở mọi phía.

Verse 24

हाहाकारस्ततौ जज्ञे समस्ते यज्ञमण्डपे । दृष्ट्वा कपालसंघांस्तान्यज्ञ कर्मप्रदूषकान्

Một tiếng kêu kinh hoàng lan khắp toàn bộ rạp tế lễ, khi nhìn thấy vô số hộp sọ đang làm ô uế công việc tế tự.

Verse 25

अथ संचिंतयामास ध्यानं कृत्वा पितामहः । हरारिष्टं समाज्ञाय तत्सर्वं हृष्टरूपधृक्

Bấy giờ Đấng Tổ Phụ (Phạm Thiên) suy niệm, nhập vào thiền định; và khi biết mối nguy ấy phát khởi từ Hara (Śiva), Ngài liền hiện vẻ hoan hỷ trước mọi sự.

Verse 26

कृतांजलिपुटो भूत्वा ततः प्रोवाच सादरम् । महेश्वरं समासाद्य यज्ञवाटसमाश्रितम्

Rồi Ngài chắp tay thành ấn añjali, cung kính thưa lời; tiến đến Maheśvara đang ngự trong khu vực đàn tế của lễ tế.

Verse 27

किमिदं युज्यते देव यज्ञेऽस्मिन्कर्मणः क्षतिः । तस्मात्संहर सर्वाणि कपालानि सुरेश्वर

“Ôi Deva, sao điều này lại hợp lẽ? Trong lễ tế này, nghi quỹ bị tổn hại. Vậy nên, hỡi Chúa tể chư thiên, xin thu hồi tất cả những bát sọ này.”

Verse 28

यज्ञकर्मविलोपोऽयं मा भूत्त्वयि समागते

“Xin đừng để nghi lễ tế tự này bị gián đoạn, nay khi Ngài đã quang lâm.”

Verse 29

ततः प्रोवाच संक्रुद्धो भगवाञ्छशिशेखरः । तन्ममेष्टतमं पात्रं भोजनाय सदा स्थितम्

Bấy giờ Đấng Thế Tôn, Đấng đội trăng (Śaśiśekhara), nổi giận mà phán: “Đó là pháp khí ta yêu quý nhất, luôn được đặt sẵn để ta thọ thực.”

Verse 30

एते द्विजाधमाः कस्माद्विद्विषंतिपितामह । तथा न मां समुद्दिश्य जुहुवुर्जातवेदसि

“Ôi Pitāmaha (Phạm Thiên), vì sao những bà-la-môn hèn kém ấy lại ôm lòng thù ghét? Họ đã dâng lễ vật vào Jātavedas (Agni) mà không hồi hướng về Ta.”

Verse 31

यथान्यादेवता स्तद्वन्मन्त्रपूतं हविर्विधे । तस्माद्यदि विधे कार्या समाप्तिर्यज्ञकर्मणि

“Như khi dâng cúng các thần linh khác, hỡi Vidhe (Phạm Thiên), hãy dâng phần bơ tế đã được thần chú thanh tịnh với sự hồi hướng đúng pháp. Vì vậy, nếu muốn nghi lễ tế tự được viên mãn, hỡi Đấng an bài, thì việc kết thúc phải được thực hiện đúng nghi quỹ.”

Verse 32

तत्कपालाश्रितं हव्यं कर्तव्यं सकलं त्विदम् । तथा च मां समु द्दिश्य विशषाज्जातवेदसि

“Toàn bộ lễ vật này phải được cử hành với phần cúng đặt trên pháp khí bằng sọ ấy; và cũng vậy, hướng tâm về Ta, hãy dâng phần cúng đặc biệt vào Jātavedas (Agni).”

Verse 33

होतव्यं हविरेवात्र समाप्तिं यास्यति क्रतुः । नान्यथा सत्यमेवोक्तं तवाग्रे चतुरानन

“Tại đây chỉ được dâng chính lễ vật ấy; nhờ vậy tế lễ sẽ đạt đến viên mãn—không thể cách nào khác. Đây là chân thật Ta nói trước mặt Ngài, hỡi Đấng Bốn Mặt (Phạm Thiên).”

Verse 34

पितामह उवाच । रूपाणि तव देवेश पृथग्भूतान्यनेकशः । संख्यया परिहीनानि ध्येयानि सकलानि च

Pitāmaha (Phạm Thiên) thưa rằng: “Ôi Devēśa, Chúa tể chư thiên, các hình tướng của Ngài muôn vẻ, phân biệt vô cùng, không thể đếm. Tất cả đều đáng được quán niệm trọn vẹn trong thiền định.”

Verse 35

एतन्महाव्रतं रूपमाख्यातं ते त्रिलोचन । नैवं च मखकर्म स्यात्तत्रैव च न युज्यते

Hỡi Đấng Ba Mắt, hình thức “Mahāvrata” này chính Ngài đã tuyên thuyết. Nhưng nghi thức tế tự không thể tiến hành theo cách ấy; trong trật tự đã định của yajña, điều đó không thích hợp.

Verse 36

अद्यैतत्कर्म कर्तुं च श्रुतिबाह्यं कथंचन । तव वाक्यमपि त्र्यक्ष नान्यथा कर्तुमु त्सहे

Nếu làm việc này ngay hôm nay, dẫu thế nào cũng sẽ vượt ngoài khuôn phép của thánh điển Veda (śruti). Nhưng, hỡi Đấng Ba Mắt, con không dám làm khác lời Ngài truyền.

Verse 37

मृन्मयेषु कपालेषु हविः श्राप्यं सुरेश्वर । अद्यप्रभृति यज्ञेषु पुरोडाशात्मिकं द्विजैः । तवोद्देशेन देवेश होतव्यं शतरुद्रि यम्

Hỡi Chúa tể chư thiên, lễ vật (havis) dâng trong những bát sọ bằng đất (kapāla) từ nay sẽ được xem là đã được thánh hóa. Vì vậy, trong mọi tế lễ, các bậc nhị sinh (dvija) phải dâng lên Ngài—hỡi Đấng Tối Thượng—lễ vật dưới dạng bánh puroḍāśa, và cũng cử hành nghi thức Śatarudrīya, chuyên nhất hồi hướng về Ngài.

Verse 38

विशेषात्सर्वयज्ञेषु जप्यं चैव विशेषतः । कपालानां तु द्वारेण त्वया रूपं निजं कृतम्

Đặc biệt trong mọi tế lễ, thần chú/nghi thức này phải được tụng niệm với sự nhấn mạnh hơn cả; bởi chính qua phương tiện là các kapāla (bát sọ), Ngài đã hiển lộ tự thân của mình.

Verse 39

प्रकटं च सुरश्रेष्ठ कपाले श्वरसंज्ञितः । तस्मात्त्वं भविता रुद्र क्षेत्रेऽस्मिन्द्वादशोऽपरः

Hỡi bậc tối thắng trong chư thiên, tại đây Ngài đã hiển lộ rõ ràng với danh xưng “Kapāleśvara”. Vì thế, hỡi Rudra, trong thánh địa này Ngài sẽ là một vị thứ mười hai khác—một sự hiển hiện bổ sung.

Verse 40

अत्र यज्ञं समारभ्य यस्त्वां प्राक्पूजयिष्यति । अविघ्नेन मख स्तस्य समाप्तिं प्रव्रजिष्यति

Ai khởi sự tế lễ tại đây và trước hết phụng thờ Ngài, thì nghi lễ tế tự của người ấy sẽ tiến hành không chướng ngại và viên mãn thành tựu.

Verse 41

एवमुक्ते ततस्तेन कपालानि द्विजोत्तमाः । तानि सर्वाणि नष्टानि संख्यया रहितानि च

Khi ông nói như vậy, hỡi bậc tối thượng trong hàng Nhị-sinh, các kapāla ấy đều biến mất hoàn toàn, đến nỗi không còn thể đếm được nữa.

Verse 42

ततो हृष्टश्चतुर्वक्त्रः स्थापयामास तत्क्षणात् । लिगं माहेश्वरं तत्र कपालेश्वरसंज्ञितम्

Bấy giờ Caturvaktra (Phạm Thiên), hoan hỷ, liền ngay lúc ấy thiết lập tại đó một Maheśvara-liṅga, được gọi là Kapāleśvara.

Verse 43

अब्रवीच्च ततो वाक्यं यश्चैतत्पूजयिष्यति । मम कुण्डत्रये स्नात्वा स यास्यति परां गतिम्

Rồi Ngài nói rằng: “Ai phụng thờ đấng này (Kapāleśvara) và tắm trong ba hồ thiêng của ta, người ấy sẽ đạt đến cảnh giới tối thượng.”

Verse 44

शुक्लपक्षे चतुर्दश्यां कार्तिके जागरं तु यः । करिष्यति पुनश्चास्य लिंगस्य सुसमाहितः । आजन्मप्रभवात्पापात्स विमुक्तिमवाप्स्यति

Ai với tâm chuyên nhất, giữ lễ thức thức canh (jāgara) vào ngày mười bốn của nửa tháng sáng trong tháng Kārttika, và lại chí thành thực hành nghi lễ này đối với liṅga ấy, người ấy sẽ được giải thoát khỏi mọi tội lỗi tích tụ từ khi sinh ra.

Verse 45

एवमुक्तेऽथ विधिना प्रहृष्टस्त्रिपुरांतकः । यज्ञमण्डपमासाद्य प्रस्थितो वेदिसंनिधौ

Khi lời ấy được thốt ra, Tripurāntaka (Śiva), hoan hỷ thuận theo pháp lệnh của Phạm Thiên, liền đến gần đình tế (yajña-maṇḍapa) và tiến về phía cận kề bàn thờ tế (vedi).

Verse 46

ब्राह्मणैश्च ततः कर्म प्रारब्धं यज्ञसम्भवम् । विस्मयोत्फुल्लनयनैर्नमस्कृत्य महेश्वरम्

Rồi các Bà-la-môn khởi sự các nghi lễ tế tự. Với đôi mắt mở rộng vì kinh ngạc, họ cúi đầu đảnh lễ Maheśvara (Śiva).

Verse 47

सूत उवाच । एवं च यज तस्तस्य चतुर्वक्त्रस्य तत्र च । ऋषीणां कोटिरायाता दक्षिणापथवासिनाम्

Sūta nói: Như vậy, khi Đấng bốn mặt (Phạm Thiên) đang cử hành tế lễ tại đó, một koṭi hiền thánh—những bậc ẩn sĩ cư trú miền Nam (Dakṣiṇāpatha)—đã đến nơi ấy.

Verse 49

कीदृक्क्षेत्रं च तत्पुण्यं हाटकेश्वरसंज्ञितम् । कीदृशास्ते च विप्रेन्द्रा ऋत्विजस्तत्र ये स्थिताः

Thánh địa phước lành ấy, mang danh Hāṭakeśvara, là nơi như thế nào? Và các bậc Bà-la-môn tối thượng—những vị tế sư (ṛtvik) cư trú tại đó—có phẩm hạnh ra sao?

Verse 50

अथ ते सुपरिश्रांता मध्यंदिनगते रवौ । रविवारेण संप्राप्ते नक्षत्रे चाश्विसंस्थिते

Bấy giờ, khi mặt trời đã lên đến chính ngọ, họ trở nên vô cùng mệt mỏi; và khi ngày Chủ nhật đến, lúc sao Aśvinī đang ngự trị,

Verse 51

वैवस्वत्यां तिथौ चैव प्राप्ता घर्मपीडिताः । कंचिज्जलाशयं प्राप्य प्रविष्टाः सलिलं शुभम्

Vào tithi Vaivasvatī ấy nữa, bị cái nóng thiêu đốt hành hạ, họ đến một hồ nước nào đó và bước xuống dòng nước cát tường.

Verse 52

शंकुकर्णा महाकर्णा वकनासास्तथापरे । महोदरा बृहद्दन्ता दीर्घोष्ठाः स्थूलमस्तकाः

Có kẻ tai nhọn như chóp, có kẻ tai to lớn; có kẻ mũi vẹo. Họ bụng phệ, răng lớn, môi dài và đầu thô to.

Verse 53

चिपिटाक्षास्तथा चान्ये दीर्घग्रीवास्तथा परे । कृष्णांगाः स्फुटितैः पादैर्नखैर्दीर्घैः समुत्थितैः

Kẻ thì mắt trũng sâu, kẻ thì cổ dài. Thân họ đen sẫm, bàn chân nứt nẻ, móng dài nhô lên rõ rệt.

Verse 54

ततो यावद्विनिष्क्रांताः प्रपश्यन्ति परस्परम् । तावद्वैरूपस्यनिर्मुक्ताः संजाताः कामसन्निभाः

Rồi khi vừa bước lên và nhìn nhau, ngay khoảnh khắc ấy họ được giải thoát khỏi mọi dị dạng, trở nên mỹ lệ như Kāma, vị thần ái tình.

Verse 55

ततो विस्मयमापन्ना मिथः प्रोचुः प्रहर्षिताः । रूपव्यत्ययमालोक्य ज्ञात्वा तीर्थं तदुत्तमम् । अत्र स्नानादिदं रूपमस्माभिः प्राप्तमुत्तमम्

Bấy giờ họ kinh ngạc và hoan hỷ, nói với nhau. Thấy dung mạo đổi khác và biết đó là tīrtha tối thượng, họ thưa: “Nhờ tắm tại đây, chúng ta đã đạt được hình tướng thù thắng này.”

Verse 56

यस्मात्तस्मादिदं तीर्थं रूपतीर्थं भविष्यति । त्रैलोक्ये सकले ख्यातं सर्वपातकनाशनम्

Vì thế, thánh địa này sẽ được gọi là Rūpatīrtha—nổi danh khắp ba cõi và là nơi tiêu trừ mọi tội lỗi.

Verse 57

येऽत्र स्नानं करिष्यन्ति श्रद्धया परया युताः । सुरूपास्ते भविष्यंति सदा जन्मनि जन्मनि

Ai tắm tại đây với lòng tín kính tối thượng sẽ được dung mạo đoan nghiêm, đời đời kiếp kiếp luôn như vậy.

Verse 58

पितॄंश्च तर्पयिष्यन्ति य त्र श्रद्धासमन्विताः । जलेनापि गयाश्राद्धात्ते लप्स्यन्ते धिकं फलम्

Những ai đầy lòng tin mà dâng nước cúng (tarpana) cho tổ tiên tại thánh địa này—even chỉ dùng nước nơi đây—sẽ được phước quả lớn hơn cả lễ śrāddha cử hành ở Gayā.

Verse 59

येऽत्र रत्नप्रदानं च प्रकरिष्यन्ति मानवाः । भविष्यंति न संदेहो राजानस्ते भवेभवे

Những người bố thí châu báu tại đây, không nghi ngờ gì, sẽ trở thành bậc vương giả hết đời này sang đời khác.

Verse 60

स्थास्यामो वयमत्रैव सांप्रतं कृतनिश्चयाः । न यास्यामो वयं तीर्थं यद्यपि स्यात्सुशोभनम्

“Chúng ta sẽ ở ngay tại đây—nay đã quyết chí vững bền. Chúng ta sẽ không đến bất cứ tīrtha nào khác, dù có đẹp đẽ phi thường.”

Verse 61

एवमुक्त्वाऽथ व्यभजंस्तत्सर्वं मुनयश्च ते । यज्ञोपवीतमात्राणि स्वानि तीर्थानि चक्रिरे

Nói xong như vậy, các bậc hiền triết ấy liền phân chia tất cả; chỉ lấy sợi dây thánh (yajñopavīta) làm phương tiện, họ thiết lập những tīrtha (bến tắm nghi lễ) của riêng mình.

Verse 62

सूत उवाच । अद्यापि च द्विजश्रेष्ठास्तत्र तीर्थे जगद्गुरुः । प्रथमं स्पृशते तोयं नित्यं स्याद्दयितं शुभम्

Sūta nói: “Cho đến hôm nay, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, tại tīrtha ấy, Jagadguru là người đầu tiên chạm vào nước; nước ấy mãi đáng yêu và cát tường.”

Verse 63

निष्कामस्तु पुनर्मर्त्यो यः स्नानं तत्र श्रद्धया । कुरुते स परं श्रेयः प्राप्नुयात्सिद्धिलक्षणम्

Nhưng phàm nhân nào vô dục, tắm ở đó với lòng tín thành, sẽ đạt thiện ích tối thượng và chạm đến những dấu ấn của siddhi—thành tựu tâm linh.

Verse 64

एवं ते मुनयः सर्वे विभज्य तन्महत्सरः । सायंतनं च तत्रैव कृत्वा कर्म सुविस्तरम्

Vậy nên, tất cả các vị hiền triết ấy, sau khi phân chia hồ lớn kia, đã ngay tại đó cử hành các nghi lễ buổi chiều một cách đầy đủ, tường tận.

Verse 65

ततो निशामुखे प्राप्ता यत्र देवः पितामहः । दीक्षितस्त्वथ मौनी च यज्ञमण्डपसंश्रितः

Rồi khi màn đêm buông xuống, họ đến nơi vị thần Pitāmaha (Brahmā) đã được thọ giới cho tế lễ—giữ im lặng (maunī) và an trú trong lều tế (yajña-maṇḍapa).

Verse 66

तं प्रणम्य ततः सर्वे गता यत्रर्त्विजः स्थिताः । उपविष्टाः परिश्रान्ता दिवा यज्ञियकर्मणा

Sau khi cúi lạy Ngài, tất cả cùng đi đến nơi các vị tư tế chủ lễ đang ở. Các vị ấy ngồi nghỉ, mệt mỏi vì những phận sự tế tự suốt ban ngày.

Verse 67

इन्द्रादिकैः सुरैर्भक्त्या मृद्यमानाङ्घ्रयः स्थिताः । अभिवाद्याथ तान्सर्वानुपविष्टास्ततो ग्रतः

Với lòng sùng kính, các chư thiên đứng đó, dẫn đầu là Indra, xoa bóp bàn chân Ngài. Rồi sau khi kính cẩn chào bái tất cả, họ mới ngồi xuống.

Verse 68

चक्रुश्चाथ कथाश्चित्रा यज्ञकर्मसमुद्भवाः । सोमपानस्य संबन्धो व्यत्ययं च समुद्भवम्

Rồi họ khơi lên nhiều cuộc đàm luận phong phú, phát sinh từ các nghi thức của lễ tế—bàn về mối liên hệ đúng đắn của việc uống Soma, và cả những sai lệch trái nghịch có thể phát sinh.

Verse 69

उद्गातुः प्रभवं चैव तथाध्वर्योः परस्परम् । प्रोचुस्ते तत्त्वमाश्रित्य तथान्ये दूषयन्ति तत्

Họ nói về nền tảng đúng đắn của vai trò Udgātṛ, và về mối tương quan giữa Adhvaryu với các vị khác. Dựa vào điều mình cho là chân lý, họ trình bày; nhưng lại có người khác phê bác quan điểm ấy.

Verse 70

अन्ये मीमांसकास्तत्र कोपसंरक्तलोचनाः । हन्युस्तेषां मतं वादमाश्रिता वाग्विचक्षणाः

Tại đó, những Mīmāṃsaka khác, mắt đỏ vì giận dữ, bước vào cuộc biện luận; họ nương vào tài hùng biện sắc bén để tìm cách đánh đổ lập trường của đối phương.

Verse 71

परिशिष्टविदश्चान्ये मध्यस्था द्विजसत्तमाः । प्रोचुर्वादं परित्यज्य साभिप्रायं यथोदितम्

Những vị Bà-la-môn ưu tú khác, thông tỏ các Pariśiṣṭa và đứng làm người trung gian vô tư, đã gác bỏ mọi tranh biện, rồi giảng rõ ý nghĩa chủ đích đúng như điều cần được nói ra.

Verse 72

महावीरपुरोडाशचयनप्रमुखांस्तथा । विवादांश्चक्रिरे चान्ये स्वंस्वं पक्षं समाश्रिताः

Những người khác, ai nấy bám chặt phe mình, lại gây thêm tranh luận—về lễ vật Mahāvīra, bánh Puroḍāśa, việc sắp đặt bàn thờ tế (cayana) và các vấn đề trọng yếu tương tự.

Verse 73

एवं सा रजनी तेषामतिक्रान्ता द्विजन्मनाम्

Thế rồi, đêm ấy trôi qua đối với các bậc nhị sinh, khi họ mải miết chìm trong những việc ấy.

Verse 182

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये रूपतीर्थोत्पत्तिपूर्वकप्रथमयज्ञदिवसवृत्तान्तवर्णनंनाम द्व्यशीत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy kết thúc, trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa—thuộc Ekāśītisāhasrī Saṃhitā, nơi Khaṇḍa thứ sáu (Nāgara), trong phần Māhātmya của thánh địa Hāṭakeśvara—chương mang tên “Tường thuật Ngày thứ nhất của lễ tế, có dẫn khởi bởi sự phát sinh của Rūpatīrtha”, tức Chương 182.

Verse 488

श्रुत्वा पैतामहं यज्ञं कौतुकेन समन्विताः । कीदृशो भविता यज्ञो दीक्षितो यत्र पद्मजः

Nghe nói về lễ tế Paitāmaha, họ tràn đầy niềm kinh ngạc hân hoan: “Lễ tế ấy sẽ ra sao, nơi chính Đấng Liên Hoa Sinh (Brahmā) là vị đã thọ lễ đẳng thọ (dīkṣā) và đứng ra hành lễ?”