Adhyaya 128

Verse 1

सूत उवाच । सत्यसन्धोपि हृष्टात्मा सतां दृष्ट्वा सुखान्विताम् । अभीष्टपतिना युक्तां कृतकृत्यो बभूव ह

Sūta nói: Dù kiên định trong chân lý, lòng ngài vẫn trào dâng niềm hỷ lạc; khi nhìn thấy người phụ nữ đức hạnh tràn đầy hạnh phúc và đoàn tụ với người chồng mà nàng mong ước, ngài cảm thấy tâm nguyện của mình đã viên thành.

Verse 2

ततस्तस्यैव लिंगस्य दक्षिणां मूर्तिमाश्रितः । दृढं पद्मासनं कृत्वा सम्यग्ध्यानपरायणः

Sau đó, nương náu tại phía nam của chính linh vật (Linga) ấy, ngài an tọa trong tư thế hoa sen vững chãi và hoàn toàn chú tâm vào chánh định.

Verse 3

आत्मानमात्मनैवाथ ब्रह्मद्वारेण संस्थितः । ततो निःसारयामास पुलकेन समन्वितः

Rồi, an trụ tại 'Phạm môn' (Brahma-gate), bằng nội lực của chính mình, ngài đã khiến linh hồn thoát ra, trong trạng thái hỷ lạc ngập tràn đến dựng tóc gáy.

Verse 4

अथ ते ब्राह्मणास्तस्य चमत्कारपुरोद्भवाः । देवता दर्शनार्थाय प्राप्ता दृष्ट्वा कलेवरम्

Bấy giờ, những vị Bà-la-môn ấy—kinh ngạc trước sự kiện kỳ diệu—đã đến để chiêm bái sự hiện diện thiêng liêng; và họ nhìn thấy thân xác ấy.

Verse 5

अप्रियं तेजसा हीनं मृतमस्पृश्यतां गतम् । लिंगस्य नातिदूरस्थं दाह्यार्थं यत्नमास्थिताः

Nhìn thấy thi thể—xấu xí, mất đi hào quang, đã chết và bị xem là ô uế không thể chạm vào—họ đã nỗ lực hỏa táng nó cách linh vật (Linga) không xa.

Verse 6

यावद्गुर्वीं चितां कृत्वा तमन्वेष्टुं समुद्यताः । तावन्नष्टं शवं तच्च ज्ञायते नैव कुत्रचित्

Nhưng vừa khi họ dựng giàn hỏa táng vững chắc và lên đường đi tìm, thì thi thể đã biến mất—không thể tìm thấy ở bất cứ nơi nào.

Verse 7

ततश्च विस्मयाविष्टास्तं प्रशंसासमन्वितैः । वचनैर्बहुशो भूयो विकथ्य च मुहुर्मुहुः

Bấy giờ, tràn ngập kinh ngạc, họ hết lần này đến lần khác cất lời—lặp đi lặp lại—dùng muôn lời để tán dương Ngài.

Verse 8

ततस्तस्योत्थलिंगस्य सर्वं पूजादिकं च यत् । सर्वे निरूपयामासुः सप्तविंशतिमध्यतः

Rồi tất cả cùng cẩn trọng định ra trọn vẹn nghi thức thờ phụng và các lễ nghi liên hệ dành cho Liṅga hiển hiện ấy, sắp đặt mọi điều theo đúng thứ tự.

Verse 9

लिंगानां तद्भवेन्नित्यं सत्यसंधस्य भूपतेः । कामदं भक्तजंतूनां सर्वपातकनाशनम्

Liṅga ấy trở thành Liṅga thường trụ của vị vua giữ lời thệ chân thật; đối với chúng sinh có lòng sùng kính, nó ban điều sở nguyện và diệt trừ mọi tội lỗi.

Verse 10

ऋषय ऊचुः । चमत्कारनरेंद्रस्य वंशे क्षीणे महामते । आनर्त्ताधिपतिः कोऽन्यस्तत्र राजा बभूव ह

Các bậc Ṛṣi nói: “Bạch bậc đại trí, khi dòng dõi của vua Cāmatkāra đã dứt, thì ai khác đã trở thành vị chúa tể cai trị xứ Ānarta ở đó?”

Verse 11

सूत उवाच । बृहद्बले हते भूपे संग्रामे द्विजसत्तमाः । पुत्रबंधुसमायुक्ताः सर्व लोकाः समाययुः

Sūta nói: “Khi vua Bṛhadbala bị giết trong chiến trận, hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, dân chúng thuộc mọi giai tầng đều tụ hội, cùng con cái và thân quyến.”

Verse 12

यत्रस्थः स महीपालः सत्यसंधस्तपोन्वितः । शोकोद्विग्नास्ततः प्राहुस्तं भूपं रहसि स्थितम्

Tại đó, vị hộ trì cõi đất—kiên định với chân thật và đầy công phu khổ hạnh—đang lưu trú. Bị nỗi sầu làm xao động, họ bèn thưa với nhà vua đang ngồi nơi kín đáo, tĩnh lặng.

Verse 13

क्षीणोऽयं तावको वंशो न कश्चिद्विद्यते यतः । दायादोऽपि कथं पृथ्वी संप्रतीयं भविष्यति

“Dòng dõi của bệ hạ đã suy tàn, vì chẳng còn ai nữa. Ngay cả người thừa tự cũng không có, vậy từ nay vương quốc này sẽ được trị vì thế nào?”

Verse 14

अराजके नृपश्रेष्ठ मात्स्यो न्यायः प्रवर्तते । राष्ट्रे चैव पुरे चैव ग्रामे चैव विशेषतः

“Hỡi bậc tối thượng trong hàng vua chúa, khi không có người trị vì, ‘luật cá lớn nuốt cá bé’ sẽ nổi lên—khắp quốc độ, trong thành thị, và nhất là nơi thôn ấp.”

Verse 15

परदाररता ये च ये च तस्करवृत्तयः । सर्वे राजभयाद्राजन्मर्यादां पालयंति वै

“Kẻ mê đắm vợ người, và kẻ sống bằng trộm cắp—tất thảy, hỡi đại vương, chỉ vì sợ hình phạt của vương quyền mà còn giữ trong khuôn phép.”

Verse 16

तस्मात्त्वं तप उत्सृज्य राज्यं पूर्वक्रमागतम् । कुरु राज्यं तथा दारान्पुत्रार्थं प्राप्य मा चिरम्

Vì vậy, hãy gác lại khổ hạnh và tiếp nhận vương quyền tổ truyền đã đến theo đúng thứ tự. Hãy trị vì, và cũng hãy cưới vợ để có người nối dõi—chớ chần chừ lâu.

Verse 17

राजोवाच । संन्यस्तोऽहं द्विजश्रेष्ठा न राज्यं कर्तुमुत्सहे । न सुतानां न दाराणां संग्रहं च कथंचन

Nhà vua thưa: “Ôi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, trẫm đã xuất ly; trẫm không đủ lòng để trị vì vương quốc. Trẫm cũng chẳng muốn, bằng bất cứ cách nào, gánh lấy việc vợ con.”

Verse 18

तत्पुत्रार्थं प्रवक्ष्यामि युष्माकं स्वामिनः कृते । उपायं येन राजा स्यादानर्त्तो लोकपालकः

Vì việc cầu được một người con cho chủ thượng của các ngươi, ta sẽ nói một phương cách, nhờ đó nhà vua—dẫu hiện thời như không có người hộ trì—có thể lại trở thành người che chở muôn dân.

Verse 19

जामदग्न्येन रामेण यदा क्षत्रं निपातितम् । गर्भस्थमपि कार्त्स्न्येन कोपोपहतचेतसा

Khi Rāma Jāmadagnya (Paraśurāma), tâm trí bị cơn phẫn nộ đánh quật, đã quét sạch toàn bộ giai cấp Sát-đế-lỵ—diệt cả những kẻ còn trong bào thai—

Verse 20

ततः क्षत्रियभार्याः प्रागृतुस्नानात्समाययुः । ब्राह्मणान्पुत्रजन्मार्थं न कामार्थं कथंचन

Bấy giờ, các phu nhân của hàng Sát-đế-lỵ, sau khi trước hết tắm gội theo nghi thức đúng kỳ, đã đến gần các Bà-la-môn để cầu sinh con trai—tuyệt nhiên không vì dục vọng theo bất cứ cách nào.

Verse 21

ततः पुत्राः समुत्पन्नास्तेजोवीर्यसमन्विताः । क्षेत्रजा भूमिपालानां संजाताश्च महीक्षितः

Bấy giờ các người con trai được sinh ra, đầy đủ hào quang và dũng lực—là những con kṣetraja (sinh từ ruộng/đất) của các bậc hộ trì địa cầu—và họ trở thành các vị vua.

Verse 22

तस्माद्बृहद्बलस्यैता भार्यास्तिष्ठंति या जनाः । ब्राह्मणांस्ता उपागम्य ऋतुस्नाता यथोचितान्

Vì thế, những người vợ của Bṛhadbala còn ở đây, sau khi tắm rửa đúng kỳ đúng thời, nên cung kính đến gần các vị Bà-la-môn theo đúng phép tắc.

Verse 23

लभिष्यंति च पुत्रांस्तास्तेभ्यः क्षत्रियपुंगवान् । ये भूमिं पालयिष्यंति पालयिष्यंति च प्रजाः

Và họ sẽ được các người con trai từ các vị ấy—những bậc kiệt xuất giữa hàng Sát-đế-lỵ—sẽ hộ trì đất nước và cũng che chở muôn dân.

Verse 24

तथाऽत्रास्ति शुभं कुण्डं वासिष्ठं पुत्रजन्मदम् । यत्र स्नाता ऋतौ नारी सद्यो गर्भवती भवेत् । अमोघरेताः कांता च स्नानादत्र प्रजायते

Lại nữa, tại đây có một hồ thiêng cát tường—Vāsiṣṭha Kuṇḍa—ban phúc sinh con trai. Người nữ tắm ở đây đúng kỳ đúng thời thì liền thụ thai; và nhờ tắm nơi này, cũng được một người chồng yêu dấu, có tinh lực không hư hoại.

Verse 25

ये पूर्वं क्षत्रिया जाता ब्राह्मणैः क्षत्रिणीषु च । ते सर्वे तत्प्रभावेन संजाता नात्र संशयः

Những Sát-đế-lỵ xưa kia sinh ra từ các vị Bà-la-môn nơi những người nữ Sát-đế-lỵ—tất thảy đều do uy lực của thánh địa ấy mà thành; không còn nghi ngờ gì.

Verse 26

ययायया द्विजो यश्च क्षत्रिण्याऽभूद्वृतः पुरा । तया सह समागत्य स्नातं मन्त्रपुरस्कृतम्

Vị Bà-la-môn nào trước kia đã được một người nữ Sát-đế-lợi tuyển chọn—khi cùng nàng đến đó, liền tắm tại nơi ấy, lấy việc tụng niệm thần chú làm đầu (tức tắm kèm trì tụng mantra).

Verse 27

सकृन्मैधुनसंसर्गात्ततस्तीर्थप्रभावतः । सर्वासां यत्सुता जाता दुहिता न कथंचन

Rồi nhờ uy lực của tīrtha ấy, chỉ từ một lần giao hòa vợ chồng, tất cả họ đều sinh con trai—tuyệt nhiên không hề có con gái, bằng bất cứ cách nào.

Verse 28

ये केचित्पुत्रदा मंत्राश्चातुश्चरणासंभवाः । ते सर्वेऽत्र वसिष्ठेन प्रयुक्ताः क्षत्त्रमिच्छता

Bất cứ thần chú ban con trai nào—phát sinh từ truyền thống thánh điển bốn phần—đều đã được Vasiṣṭha vận dụng tại đây, vì mong thiết lập quyền lực Sát-đế-lợi.

Verse 29

दंपत्योः स्नानमात्रेण जातेऽत्र स्यात्सुपुत्रकः । तस्मात्सुपुत्रदंनाम कुण्डमेतन्निगद्यते

Chỉ cần đôi vợ chồng cùng tắm tại đây, người ta nói sẽ sinh được con trai hiền thiện. Vì thế ao này được xưng danh là “Suputradā” (Đấng ban con trai đức hạnh).

Verse 30

तस्माद्भार्याः समस्तास्ता बृहद्बलसमुद्भवाः । अत्र स्नानं प्रकुर्वंतु यथोक्तविधिना जनाः

Vì thế, hỡi mọi người, xin tất cả những người vợ—sinh từ sức lực lớn lao và sinh khí dồi dào—hãy tắm tại đây đúng theo nghi thức đã được truyền dạy.

Verse 31

नैव किंचिदसत्यं स्यान्न च निंदाकरं तथा । श्रूयते च यतः श्लोकः पूर्वाचार्यैरुदाहृतः

Ở đây không có điều gì giả dối, cũng chẳng có gì đáng chê trách; bởi có một bài kệ được truyền nghe, do các bậc thầy xưa tuyên thuyết.

Verse 32

अद्भ्योऽग्निर्ब्रह्मतः क्षत्त्रमश्मनो लोहमुच्छ्रितम् । तेषां सर्वत्रगं तेजः स्वासु योनिषु शाम्यति

Từ nước sinh ra lửa; từ Phạm (Brahman) sinh ra quyền lực kṣatriya; từ đá rút ra sắt. Nhưng quang lực lan khắp mọi nơi ấy lại an trú trong chính cội nguồn thích hợp của mình.

Verse 33

तच्छ्रुत्वा जनाः सर्वे सचिवानां वचोखिलम् । तदाचख्युर्द्रुतं गत्वा सत्यसंधस्य भूपतेः

Nghe trọn lời các vị đại thần, mọi người liền vội vã đi và tâu bẩm lên nhà vua, bậc kiên định nơi chân thật.

Verse 34

ततस्ताः सर्वशो दारा ब्राह्मणानतिसुन्दरान् । ऋतुस्नाताः समाजग्मुर्नृपपत्न्यः सुहर्षिताः

Bấy giờ các hoàng hậu, trang sức đủ bề, sau khi tắm gội thanh tịnh theo nghi thức sau kỳ kinh (ṛtu-snātāḥ), hân hoan tiến đến các vị Bà-la-môn dung mạo tuyệt mỹ.

Verse 35

यत्र तत्पुत्रदं तीर्थं वसिष्ठेन विनिर्मितम् । तत्र स्नात्वा सकृत्संगं समासाद्य द्विजोद्भवम्

Đến nơi có thánh địa (tīrtha) ban con, do hiền thánh Vasiṣṭha kiến lập; tại đó, sau khi tắm gội, và chỉ một lần được kết hợp với một bậc nhị sinh (dvija)—

Verse 36

सर्वास्ताः पुत्रवत्यश्च संजाता द्विजसत्तमाः । आसीत्तस्य नरेंद्रस्य शतं पंचभिरन्वितम्

Tất cả các nàng đều trở thành mẹ của những con trai, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh. Và vị vua ấy có một trăm hoàng tử, lại thêm năm nữa.

Verse 37

तासां समभवद्विप्राः शतं पंचाधिकं तथा

Từ các nàng ấy, hỡi các Bà-la-môn, cũng sinh ra đúng một trăm lẻ năm người con trai.

Verse 38

प्रत्येकं वरपुत्राणां वंशवृद्धिकरं परम् । आनंदजननं सम्यक्सर्वेषां राष्ट्रवासिनाम्

Mỗi người con phúc lành ấy đều hết sức làm hưng thịnh dòng dõi vương gia, và thật sự là nguồn hoan hỷ cho toàn thể dân cư trong quốc độ.

Verse 39

तत्र श्रेष्ठोऽभवत्पुत्रो य आनर्तपतिर्भुवि । अटोनाम सुविख्यातः सर्वशत्रुनिबर्हणः

Trong số họ, người con ưu tú nhất trở thành chúa tể xứ Ānarta trên cõi đất, nổi danh với tên Aṭa, kẻ diệt trừ mọi kẻ thù.

Verse 40

अटेश्वरैति ख्यातो येन देवोऽत्र निर्मितः । सुभक्त्या येन दृष्टेन वंशोच्छित्तिर्न जायते

Tại đây, ngài đã thiết lập một vị thần, được tôn xưng là Aṭeśvara. Ai chiêm bái Ngài với lòng sùng kính chân thành thì nỗi đoạn tuyệt dòng dõi sẽ không khởi sinh.

Verse 41

ऋषय ऊचुः । कस्मात्तस्य कृतं नाम एतच्चाऽट इति स्मृतम् । अन्वयेन परित्यक्तं तस्मात्कीर्तय सूतज

Các hiền triết thưa: “Vì cớ gì mà danh xưng ấy được đặt, và vì sao người ấy được nhớ đến là ‘Aṭa’? Vì tên ấy rời khỏi lối đặt theo dòng tộc, xin hãy thuật rõ, hỡi con của Sūta.”

Verse 42

सचिवैर्ब्राह्मणैर्वापि तस्यैतन्नाम निर्मितम् । मात्रा वा तत्समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः

“Danh ấy do các đại thần hay các bà-la-môn đặt ra chăng, hay chính mẹ người ấy? Xin giảng cho chúng tôi—lòng hiếu kỳ của chúng tôi thật lớn.”

Verse 43

सूत उवाच । न मात्रा तत्कृतं नाम न विप्रैः सचिवैर्नृप । तत्कृतं देवदूतेन व्योमस्थेन द्विजोत्तमाः

Sūta thưa: “Hỡi đại vương, danh ấy không do mẹ đặt, cũng không do các bà-la-môn hay các đại thần. Chính một sứ giả của chư thiên, đứng giữa hư không, đã ban tên ấy, hỡi bậc tối thắng trong hàng ‘nhị sinh’.”

Verse 45

सा रूपयौवनोपेता रूपाढ्यं प्राप्य सद्द्विजम् । प्रस्थिता स्नातुकामाथ पुत्रतीर्थे मृगेक्षणा

Nàng—đầy đủ nhan sắc và tuổi xuân—được gặp một bà-la-môn hiền thiện, dung mạo rực rỡ; rồi người phụ nữ mắt như nai ấy lên đường, khởi tâm muốn tắm tại Putra-tīrtha (Thánh địa Putra).

Verse 46

सहिता तेन विप्रेण कंदर्पप्रतिमेन च । अथ ताभ्यां महान्रामो मिथः संदर्शनात्स्थितः

Nàng đi cùng vị bà-la-môn ấy—tuấn mỹ như Kandarpa, thần Ái—và chỉ bởi nhìn thấy nhau, một niềm hoan hỷ lớn lao đã dấy lên trong lòng cả hai.

Verse 47

तादृङ्मात्रं सुकृच्छ्रेण प्राप्तं तीर्थं सुतप्रदम् । ततः स्नात्वा जले तस्मिन्निष्क्रांतौ तौ सुकामुकौ

Vất vả muôn phần họ mới đến được bến tắm thiêng liêng ban phúc con trai. Rồi họ tắm trong dòng nước ấy; sau đó, đôi người đầy dục vọng bước lên khỏi nước.

Verse 48

व्रजमानौ च मार्गेऽपि कामधर्ममुपागतौ । अत्यौत्सुक्यात्सुसंहृष्टौ लज्जां त्यक्त्वा सुदूरतः

Ngay cả khi còn đi trên đường, đôi người ấy cũng sa vào nẻo ái dục. Vì quá nôn nao và hân hoan kích động, họ gạt bỏ sự e thẹn thật xa.

Verse 49

यथा तथा प्रवक्ष्यामि श्रोतव्यं सुसमाहितैः । यया स भूपतिर्जातो दशार्णाधिपतेः सुता

“Dù sự việc diễn ra thế nào, ta sẽ thuật lại—hãy lắng nghe với tâm trí vững vàng, chuyên nhất—rằng vị vua ấy đã sinh ra từ ái nữ của chúa tể Daśārṇa ra sao.”

Verse 50

तावदाकाशगा वाणी सहसा देवनिर्मिता । अटताराजमार्गेण विप्रेणानेन वै यतः

“Ngay lúc ấy, một tiếng nói thiêng—được chư thiên đột nhiên tạo tác, vang động giữa hư không—cất lên, bởi vị bà-la-môn này đang lang thang trên đại lộ hoàng gia.”

Verse 51

उत्पादितस्तु पुत्रोऽयमौत्सुक्याद्ब्राह्मणेन तु । अटाख्यो भूपतिस्तस्माल्लोके ख्यातो भविष्यति

“Đứa con trai này được sinh ra do lòng khao khát nôn nao của vị bà-la-môn. Vì thế, vị vua ấy sẽ nổi danh trong đời với tên ‘Aṭa’.”

Verse 52

दीर्घायुर्बहुपुत्रश्च शत्रुंपक्षक्षयावहः । एतस्मात्कारणाद्विप्रा अटाख्यः स बभूव ह

Sống lâu, được phúc nhiều con trai, lại là người khiến phe quân địch tiêu vong—vì những lẽ ấy, hỡi các Bà-la-môn, ông quả thật được gọi là “Aṭa”.

Verse 53

स्ववंशोद्धरचंद्रोऽत्र वांछितार्थप्रदोऽर्थिनाम् । तेनैतत्क्षेत्रमासाद्य स्थापितं लिंगमुत्तमम् । स्वनाम्ना ब्राह्मणश्रेष्ठाः सर्वदेष्टप्रदं नृणाम्

Tại đây, ông như vầng trăng nâng đỡ dòng tộc mình, ban cho người cầu xin những điều họ mong ước. Đến thánh địa kṣetra này, ông đã an lập một Śiva-liṅga tối thượng, đặt theo chính danh mình—hỡi các Bà-la-môn ưu tú—liṅga ấy ban cho con người mọi điều họ khát cầu.

Verse 54

यस्तन्माघचतुर्दश्यां पूजयेच्छ्रद्धयान्वितः । न तस्य जायते किंचिद्दुःखं संतानसंभवम्

Ai thờ phụng liṅga ấy vào ngày thứ mười bốn (caturdaśī) của tháng Māgha với lòng tín thành—thì tuyệt nhiên không phát sinh nỗi khổ nào do con cái gây nên cho người ấy.

Verse 55

अपि वर्षशतानारी स्नात्वा कुण्डे सुतप्रदे । अटेश्वरं ततः पश्येच्छिवभक्तिपरायणा

Dẫu là người phụ nữ hiếm muộn suốt trăm năm—sau khi tắm trong hồ ban con—rồi nên chiêm bái Aṭeśvara, với tâm hoàn toàn quy hướng về Śiva-bhakti.

Verse 56

सद्यः पुत्रमवाप्नोति वंशवृद्धिकरं परम् तत्प्रसादान्न संदेहः कार्तिकेय वचो यथा

Nàng liền được một người con trai—một nhân duyên tối thắng làm tăng trưởng dòng tộc. Nhờ ân phúc của Ngài, không còn nghi hoặc; đúng như lời của Kārtikeya.

Verse 128

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽटेश्वरोत्पत्तिमाहात्म्यवर्णनंनामाष्टाविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Skanda Mahāpurāṇa, bản tụng gồm tám mươi mốt nghìn câu, ở quyển thứ sáu gọi là Nāgara-khaṇḍa, trong phần Māhātmya về thánh địa Hāṭakeśvara-kṣetra, kết thúc chương thứ 128, mang tên “Mô tả vinh quang về sự xuất hiện của Aṭeśvara.”