Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

ततश्च विस्मयाविष्टास्तं प्रशंसासमन्वितैः । वचनैर्बहुशो भूयो विकथ्य च मुहुर्मुहुः

Transliteration

tataśca vismayāviṣṭāstaṃ praśaṃsāsamanvitaiḥ | vacanairbahuśo bhūyo vikathya ca muhurmuhuḥ

Translation

Bấy giờ, tràn ngập kinh ngạc, họ hết lần này đến lần khác cất lời—lặp đi lặp lại—dùng muôn lời để tán dương Ngài.

Word by Word

• ततः: then; thereafter
• ततः: Adhikarana (Context/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण) — 'ततः' = 'then/from there'

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक-निपात) — conjunction 'and'

• विस्मय-आविष्टाः: overcome with wonder
• विस्मय-आविष्टाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विस्मय (प्रातिपदिक) + आविष्ट (कृदन्त; √विश् (विश्) + आ- उपसर्ग, क्त)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण — 'आविष्ट' = possessed/overcome; समासः षष्ठी/तत्पुरुष-भावः (विस्मयेन आविष्टाः)

• तम्: him
• तम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचन; सर्वनाम

• प्रशंसा-समन्वितैः: accompanied by praise
• प्रशंसा-समन्वितैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: प्रशंसा (प्रातिपदिक) + समन्वित (कृदन्त; √अन्वि (अन्वि) + सम्- उपसर्ग, क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd) बहुवचन (वचनैः इति विशेष्येण सह); क्त-प्रत्ययान्त विशेषण; समासः तत्पुरुष (प्रशंसया समन्वितैः)

• वचनैः: with words; by speeches
• वचनैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd) बहुवचन

• बहुशः: many times; repeatedly
• बहुशः: Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: बहुशः (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण) — 'many times/abundantly'

• भूयः: again; further
• भूयः: Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: भूयः (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण) — 'again; further; more'

• विकथ्य: having narrated
• विकथ्य: Kriya (Gerundial action/क्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: √कथ् (कथ्) + वि- उपसर्ग, ल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थक अव्यय)
• Form: अव्यय (क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय) — 'having related/told'

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक-निपात)

• मुहुः: again and again
• मुहुः: Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण) — 'again and again' (paired with following)

• मुहुः: repeatedly
• मुहुः: Sambandha (Modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: मुहुः (अव्यय)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण) — पुनरुक्ति-प्रयोगः (intensification)

Speaker

Sūta (contextual continuation)

Visual Art Cues

Scene: A gathered assembly, faces uplifted in astonishment, hands folded, speaking repeated praises toward a newly manifested sacred presence (implied liṅga/king).

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Witnessing sacred power leads to stuti (praise) and repeated remembrance—key devotional responses in Purāṇic dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The glorification is embedded in the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya narrative environment of Nāgara-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it depicts devotional reaction—praising and recounting the event repeatedly.