Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 33

Devanagari script

तच्छ्रुत्वा जनाः सर्वे सचिवानां वचोखिलम् । तदाचख्युर्द्रुतं गत्वा सत्यसंधस्य भूपतेः

Transliteration

tacchrutvā janāḥ sarve sacivānāṃ vacokhilam | tadācakhyurdrutaṃ gatvā satyasaṃdhasya bhūpateḥ

Translation

Nghe trọn lời các vị đại thần, mọi người liền vội vã đi và tâu bẩm lên nhà vua, bậc kiên định nơi chân thật.

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; कर्म-प्रयोगे (object of hearing)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: श्रु (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (prior action)

• जनाः: people
• जनाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (जनाः)

• सचिवानाम्: of the ministers
• सचिवानाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सचिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• वचः: speech; statement
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अखिलम्: entire; complete
• अखिलम्: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (वचः)

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• आचख्युः: they reported; they told
• आचख्युः: Kriyā (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-चक्ष् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद

• द्रुतम्: quickly
• द्रुतम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: द्रुत (प्रातिपदिक)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial modifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: गम् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund), पूर्वकालिक-क्रिया

• सत्यसंधस्य: of the truth-pledged (king)
• सत्यसंधस्य: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक) + संध (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कर्मधारय/विशेषण-विशेष्यभावः: सत्यः संधः यस्य), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (भूपतेः)

• भूपतेः: of the king
• भूपतेः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भूपति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Deductive: Purāṇic narrator in Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya (likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Visual Art Cues

Scene: A bustling palace forecourt: ministers finishing counsel; townspeople gathered, then moving swiftly through gates to the audience hall where a truth-steady king sits on a modestly regal throne.

Characters & Entities

• saciva (ministers)
• bhūpati (king, satyasaṃdha)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is upheld when leaders and communities act swiftly on truthful counsel, especially regarding sacred duties.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The report concerns the same Suputradā/Putradā tīrtha and its proclaimed efficacy.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite; it advances the narrative of how the tīrtha’s fame reaches the king.