Adhyaya 29

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । कावेरीति च विख्याता त्रिषु लोकेषु सत्तम । माहात्म्यं श्रोतुमिच्छामि तस्या मार्कण्ड तत्त्वतः

Yudhiṣṭhira thưa rằng: Hỡi bậc hiền đức tối thượng, dòng sông mang danh Kāverī lừng danh khắp ba cõi. Hỡi Mārkaṇḍa, con mong được nghe uy đức của nàng theo đúng chân tướng.

Verse 2

कीदृशं दर्शनं तस्याः फलं स्पर्शेऽथवा विभो । स्नाने जाप्येऽथवा दान उपवासे तथा मुने

Bạch đấng oai lực, chỉ cần được chiêm bái nàng hay chạm đến nàng thì công đức ấy có bản chất ra sao? Và bạch hiền triết, việc tắm gội, trì japa, bố thí, cùng việc trai giới nhịn ăn sẽ sinh ra quả báo nào?

Verse 3

कथयस्व महाभाग कावेरीसङ्गमे फलम् । धर्मः श्रुतोऽथ दृष्टो वा कथितो वा कृतोऽपि वा

Bạch bậc đại phúc, xin hãy nói cho con biết quả phúc đạt được tại nơi hợp lưu của sông Kāverī. Dù chỉ là dharma được nghe, hay được thấy, hay được nói ra, hay thậm chí được thực hành—

Verse 4

अनुमोदितो वा विप्रेन्द्र पुनातीति श्रुतं मया । यथा धर्मप्रसङ्गे तु मुने धर्मोऽपि जायते

—hay chỉ cần khởi tâm tán đồng (anumodana) thôi, bạch bậc tối thắng trong hàng Bà-la-môn, con đã nghe rằng điều ấy cũng có năng lực thanh tịnh. Vì, bạch hiền triết, nơi nào có duyên bàn luận và gắn bó với dharma, thì dharma tự sinh khởi trong tâm.

Verse 5

स्वर्गश्च नरकश्चैव इत्येवं वैदिकी श्रुतिः

“Thiên giới và địa ngục”—quả thật, Thánh khải Veda (śruti) tuyên thuyết như vậy.

Verse 6

श्रीमार्कण्डेय उवाच । साधु साधु महाभाग यत्पृष्टोऽहं त्वयाधुना । शृणुष्वैकमना भूत्वा कावेरीफलमुत्तमम्

Śrī Mārkaṇḍeya nói: Lành thay, lành thay, bậc đại phúc! Nay ông đã hỏi ta điều ấy. Hãy nhất tâm lắng nghe về những quả phúc tối thượng do sông Kāverī ban cho.

Verse 7

अस्ति यक्षो महासत्त्वः कुबेरोनाम विश्रुतः । सोऽपि तीर्थप्रभावेन राजन्यक्षाधिपोऽभवत्

Có một Dạ-xoa đại hùng, lừng danh với tên Kubera. Tâu Đại vương, nhờ uy lực của thánh địa (tīrtha), ngay cả ngài ấy cũng trở thành chúa tể các Dạ-xoa.

Verse 8

तच्छृणुष्व विधानेन भक्त्या परमया नृप । सिद्धिं प्राप्तो महाभाग कावेरीसङ्गमेन तु

Vì thế, tâu Đại vương, xin hãy lắng nghe nghi thức đúng pháp với lòng bhakti tối thượng. Bậc phúc đức kia (Kubera) quả thật đã đạt thành tựu nhờ nơi hợp lưu của sông Kāverī.

Verse 9

कावेर्या नर्मदायास्तु सङ्गमे लोकविश्रुते । तत्र स्नात्वा शुचिर्भूत्वा कुबेरः सत्यविक्रमः

Tại nơi hợp lưu lừng danh khắp thế gian của sông Kāverī và Narmadā, Kubera—bậc dũng lực chân thật—đã tắm gội nơi ấy, trở nên thanh tịnh và chuẩn bị cho pháp hành thiêng liêng.

Verse 10

विधिवन्नियमं कृत्वा शास्त्रयुक्त्या नरोत्तम । आराधयन्महादेवमेकचित्तः सनातनम्

Hỡi bậc nhân kiệt, sau khi thực hành các niyama đúng nghi thức, hợp với śāstra, ngài đã nhất tâm thờ phụng Mahādeva—Đấng Vĩnh Cửu.

Verse 11

एकाहारो वसन्मासं तथा षष्ठाह्नकालिकः । पक्षोपवासी न्यवसत्कंचित्कालं नृपोत्तम

Tâu bậc vương thượng, suốt một tháng ngài chỉ dùng một bữa mỗi ngày; rồi chỉ thọ thực vào mỗi ngày thứ sáu; và trong một thời gian, ngài còn giữ trai giới nhịn ăn trọn nửa tháng (pakṣa).

Verse 12

मूलशाकफलैश्चान्यं कालं नयति बुद्धिमान् । किंचित्कालं वसंस्तत्र तीर्थे शैवालभोजनः

Bậc trí giả lại trải qua thời gian bằng rễ cây, rau xanh và trái quả. Trong một thời gian ngắn trú tại tīrtha ấy, người còn sống nhờ cả rêu tảo dưới nước làm thực phẩm.

Verse 13

पराकेणानयत्कालं कृच्छ्रेणापि च मानद । चान्द्रायणेन चाप्यन्यमन्यं वाय्वम्बुभोजनः

Hỡi bậc ban danh dự, người ấy đã trải thời gian bằng hạnh nguyện Parāka và khổ hạnh Kṛcchra. Lại có lúc người giữ Cāndrāyaṇa, lấy gió và nước làm nguồn dưỡng nuôi.

Verse 14

एवं तत्र नरश्रेष्ठ कामरागविवर्जितः । स्थितो वर्षशतं साग्रं कर्षयन्स्वं तथा वपुः

Như vậy, hỡi bậc tối thượng trong loài người, lìa dục và lìa ái, người ấy ở đó trọn một trăm năm và còn hơn nữa, lấy khổ hạnh làm thân thể mình gầy mòn.

Verse 15

ततो वर्षशतस्यान्ते देवदेवो महेश्वरः । तुष्टस्तु परया भक्त्या तमुवाच हसन्निव

Rồi đến cuối trăm năm ấy, Maheśvara—Đấng Thần của chư thần—vui lòng trước lòng sùng kính tối thượng, liền nói với người, như thể đang mỉm cười.

Verse 16

भोभो यक्ष महासत्त्व वरं वरय सुव्रत । परितुष्टोऽस्मि ते भक्त्या तव दास्ये यथेप्सितम्

“Này Yakṣa, bậc đại hồn, hỡi người giữ hạnh nguyện thanh cao, hãy chọn một ân phúc. Ta hoàn toàn hoan hỷ vì lòng sùng kính của ngươi; điều ngươi ước muốn, Ta sẽ ban cho.”

Verse 17

यक्ष उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश उमया सह शङ्कर । अद्यप्रभृति सर्वेषां यक्षाणामधिपो भवे

Dạ-xoa thưa: “Nếu Ngài hoan hỷ, ôi Đấng Chúa tể chư thiên, ôi Śaṅkara cùng với Umā—thì từ hôm nay xin cho con làm chủ tể của hết thảy Dạ-xoa.”

Verse 18

अक्षयश्चाव्ययश्चैव तव भक्तिपुरःसरः । धर्मे मतिं च मे नित्यं ददस्व परमेश्वर

“Nguyện con được bất tận, không suy hoại, lấy bhakti đối với Ngài làm đầu; và xin Parameśvara ban cho con tâm ý luôn hướng về dharma.”

Verse 19

ईश्वर उवाच । यत्त्वया प्रार्थितं सर्वं फलं धर्मस्य तत्तथा । इत्येवमुक्त्वा तं तत्र जगामादर्शनं हरः

Īśvara phán: “Tất cả điều ngươi cầu xin—chính là quả trọn vẹn của dharma—ắt sẽ thành tựu.” Nói xong, Hara (Śiva) liền biến mất khỏi tầm mắt ngay tại đó.

Verse 20

सोऽपि स्नात्वा विधानेन संतर्प्य पितृदेवताः । आमन्त्रयित्वा तत्तीर्थं कृतार्थश्च गृहं ययौ

Người ấy cũng tắm gội đúng theo nghi thức, làm lễ tarpaṇa để làm thỏa mãn các Pitṛ-devatā; rồi kính cáo từ nơi tīrtha ấy, mãn nguyện mà trở về nhà.

Verse 21

पूजितस्तत्र यक्षैस्तु सोऽभिषिक्तो विधानतः । चकार विपुलं तत्र राज्यमीप्सितमुत्तमम्

Tại đó, các Dạ-xoa tôn kính cúng dường và làm lễ abhiṣeka đúng nghi quỹ để tấn phong; rồi người ấy lập nên ngay nơi ấy một vương quốc rộng lớn, thù thắng, như điều hằng mong ước.

Verse 22

तत्र चान्ये सुराः सिद्धा यक्षगन्धर्वकिंनराः । गणाश्चाप्सरसां तत्र ऋषयश्च तथानघ

Tại đó còn có các chư Thiên và các bậc Siddha khác, cùng Yakṣa, Gandharva và Kiṃnara. Các đoàn Apsaras cũng hiện diện, và các bậc Ṛṣi nữa, hỡi người vô tội.

Verse 23

कावेरीसङ्गमं तेन सर्वपापहरं विदुः । स्वर्गाणामपि सर्वेषां द्वारमेतद्युधिष्ठिर

Vì thế, nơi hợp lưu của sông Kāverī được biết là nơi trừ diệt mọi tội lỗi. Hỡi Yudhiṣṭhira, đây chính là cánh cửa dẫn vào mọi cõi trời.

Verse 24

ते धन्यास्ते महात्मानस्तेषां जन्म सुजीवितम् । कावेरीसङ्गमे स्नात्वा यैर्दत्तं हि तिलोदकम्

Phúc thay họ, quả là những bậc đại hồn; đời sinh ra của họ thật đáng sống—những ai tắm tại hợp lưu Kāverī rồi bố thí/dâng cúng tilodaka, nước hòa mè.

Verse 25

दश पूर्वे परे तात मातृतः पितृतस्तथा । पितरः पितामहास्तेन उद्धृता नरकार्णवात्

Hỡi người thân yêu, mười đời trước và mười đời sau—cả bên mẹ lẫn bên cha—các Pitṛ và các bậc tổ tiên đều nhờ hành vi ấy mà được cứu vớt khỏi biển địa ngục.

Verse 26

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन तत्र स्नायीत मानवः । अर्चयेदीश्वरं देवं यदीच्छेच्छाश्वतीं गतिम्

Vì vậy, con người nên dốc hết nỗ lực mà tắm tại nơi ấy; và nên thờ phụng Thần Īśvara—nếu mong cầu con đường vĩnh cửu.

Verse 27

कावेरीसङ्गमे राजन्स्नानदानार्चनं नरैः । कृतं भक्त्या नरश्रेष्ठ अश्वमेधाधिकं फलम्

Tâu Đại vương, tại nơi hợp lưu sông Kāverī, việc tắm gội, bố thí và lễ bái do người đời thực hành với lòng bhakti—hỡi bậc nhân kiệt—sẽ cho quả phúc vượt cả tế lễ Aśvamedha.

Verse 28

होमेन चाक्षयः स्वर्गो जपादायुर्विवर्धते । ध्यानतो नित्यमायाति पदं शिवकलात्मकम्

Nhờ hỏa cúng (homa) mà được cõi trời bất hoại; nhờ trì tụng (japa) mà thọ mạng tăng trưởng; và nhờ thiền định mà thường hằng đạt đến cảnh giới cấu thành bởi Śiva-kalā, thần lực của Śiva.

Verse 29

। अध्याय

Adhyāya — dấu chỉ tiêu đề chương.

Verse 30

अनाशकं तु यः कुर्यात्तस्मिंस्तीर्थे नराधिप । तस्य पुण्यफलं यद्वै तच्छृणुष्व नरोत्तम

Tâu bậc quân vương, ai thực hành trai giới (upavāsa) tại thánh địa ấy—hỡi bậc nhân tối thượng—xin hãy lắng nghe quả phúc chân thật phát sinh từ đó.

Verse 31

गन्धर्वाप्सरःसंकीर्णे विमाने सूर्यसन्निभे । वीज्यमानो वरस्त्रीभिर्दैवतैः सह मोदते

Trong cỗ thiên xa (vimāna) rực sáng như mặt trời, đầy ắp Gandharva và Apsarā, được các phụ nữ cao quý quạt hầu, người ấy hoan hỷ cùng chư thiên.

Verse 32

षष्टिवर्षसहस्राणि षष्टिवर्षशतानि च । क्रीडते रुद्रलोकस्थस्तदन्ते भुवि चागतः

Trong sáu vạn năm và thêm sáu ngàn năm nữa, người ấy vui chơi nơi cõi của Rudra; đến cuối thời hạn ấy, lại trở về trần gian.

Verse 33

भोगवान्दानशीलश्च जायते पृथिवीपतिः । आधिशोकविनिर्मुक्तो जीवेच्च शरदां शतम्

Người ấy sinh làm bậc quân vương của cõi đất—phú túc và chuyên tâm bố thí; thoát khỏi lo âu sầu khổ, sống trọn một trăm mùa thu.

Verse 34

एवं गुणगणाकीर्णा कावेरी सा सरिन्नृप । त्रिषु लोकेषु विख्याता नर्मदासङ्गमे सदा

Vì thế, tâu Đại vương, sông Kāverī ấy tràn đầy muôn đức hạnh; tại nơi hợp lưu với Narmadā, nàng luôn lừng danh khắp ba cõi.

Verse 35

जितवाक्कायचित्ताश्च ध्येयध्यानरतास्तथा । कावेरीसङ्गमे तात तेऽपि मोक्षमवाप्नुयुः

Những người ấy nữa—đã chế ngự lời nói, thân và tâm, vui trong quán niệm và thiền định—tại nơi hợp lưu của Kāverī, hỡi người thân yêu, cũng đạt giải thoát.

Verse 36

शृणु तेऽन्यत्प्रवक्ष्यामि आश्चर्यं नृपसत्तम । त्रिषु लोकेषु का त्वन्या दृश्यते सरिता समा

Hãy lắng nghe, hỡi bậc vương tối thượng, nay ta sẽ nói thêm một điều kỳ diệu: trong ba cõi, còn con sông nào được thấy là ngang bằng với nàng?

Verse 37

लब्धं यैर्नर्मदातोयं ये च कुर्युः प्रदक्षिणम् । ये पिबन्ति जलं तत्र ते पुण्या नात्र संशयः

Ai được thọ nhận dòng nước thiêng Narmadā, ai đi nhiễu (pradakṣiṇā) tại nơi ấy, và ai uống nước ở chốn ấy—người ấy chắc chắn được phước đức; không hề nghi ngờ.

Verse 38

न तेषां सन्ततिच्छेदो दश जन्मानि पञ्च च । तेषां पापं विलीयेत हिमं सूर्योदये यथा

Với họ, dòng dõi không bị đứt đoạn suốt mười lăm đời sinh; và tội lỗi tan biến như sương giá tiêu tan khi mặt trời mọc.

Verse 39

गङ्गायमुनसङ्गे वै यत्फलं लभते नरः । तत्फलं लभते मर्त्यः कावेरीस्नानमाचरन्

Phước quả nào người đời đạt được tại nơi hợp lưu thiêng của Gaṅgā và Yamunā, thì phàm nhân cũng đạt đúng phước ấy khi thực hành tắm gội thánh thiện nơi sông Kāverī.

Verse 40

भौमे तु भूतजायोगे व्यतीपाते च संक्रमे । राहुसोमसमायोगे तदेवाष्टगुणं स्मृतम्

Nhưng vào ngày thứ Ba, hoặc khi có Bhūtajā-yoga, Vyatīpāta, Saṅkrānti (chuyển vận của Mặt Trời), hay khi Rāhu hội với Mặt Trăng—thì chính công đức ấy được truyền nhớ là tăng gấp tám lần.

Verse 41

अशीतिश्च यवाः प्रोक्ता गङ्गायामुनसङ्गमे । कावेरीनर्मदायोगे तदेवाष्टगुणं स्मृतम्

Tại nơi hợp lưu Gaṅgā–Yamunā, có lời dạy dâng tám mươi phần lúa mạch; còn tại nơi hội tụ Kāverī–Narmadā, chính công đức ấy được truyền nhớ là tăng gấp tám lần.

Verse 42

गङ्गा षष्टिसहस्रैस्तु क्षेत्रपालैः प्रपूज्यते । तदर्धैरन्यतीर्थानि रक्षन्ते नात्र संशयः

Sông Gaṅgā được tôn thờ trang nghiêm bởi sáu vạn vị kṣetrapāla, những hộ thần giữ gìn thánh địa. Các bến thánh khác được bảo hộ với một nửa số ấy—không hề nghi ngờ.

Verse 43

अमरेश्वरे तु सरितां ये योगाः परिकीर्तिताः । ते त्वशीतिसहस्रैस्तु क्षेत्रपालैस्तु रक्षिताः

Nhưng tại Amareśvara, những nơi hợp lưu của các dòng sông đã được tán dương ấy được bảo vệ bởi tám vạn vị kṣetrapāla hộ thần.

Verse 44

तथामरेश्वरे याम्ये लिङ्गं वै चपलेश्वरम् । द्वितीयं चण्डहस्ताख्यं द्वे लिङ्गे तीर्थरक्षके

Cũng vậy, về phía nam Amareśvara quả thật có một liṅga mang danh Capaleśvara; và liṅga thứ hai tên Caṇḍahasta—hai liṅga hộ trì bến thánh.

Verse 45

शिवेन स्थापिते पूर्वं कावेर्याद्यभिरक्षके । लक्षेण रक्षिता देवी नर्मदा बहुकल्पगा

Thuở trước, Śiva đã thiết lập các vị hộ vệ làm người canh giữ, khởi từ sông Kāverī. Nữ thần Narmadā, chảy qua bao kiếp kalpa, được bảo hộ bởi một trăm nghìn vị hộ thần.

Verse 46

धनुषां षष्ट्यभियुतैः पुरुषैरीशयोजितैः । ॐ कारशतसाहस्रैः पर्वतश्चाभिरक्षितः

Ngọn núi ấy cũng được canh giữ vững bền bởi những người đàn ông mang sáu mươi cây cung, do Đấng Chúa tể chỉ định; và còn được hộ trì bởi hàng trăm nghìn Oṃkāra—những hiện thân linh thiêng của Praṇava.

Verse 47

अन्यदेशकृतं पापमस्मिन् क्षेत्रे विनश्यति । अस्मिंस्तीर्थे कृतं पापं वज्रलेपो भविष्यति

Tội lỗi gây ở xứ khác sẽ tiêu tan trong thánh địa này; nhưng tội lỗi gây ngay tại tīrtha này lại hóa thành “vajra-lepa” — như lớp kim cương phủ, khó gột rửa và để lại quả báo lâu dài.

Verse 48

एषा ते कथिता तात कावेरी सरितां वरा । रुद्रदेहसमुत्पन्ना तेन पुण्या सरिद्वरा

Này con yêu, ta đã kể cho con về sông Kāverī, bậc nhất trong các dòng sông. Vì sinh từ chính thân thể của Rudra, nên nàng cực kỳ thanh tịnh, là dòng thánh thủy tối thượng.