Adhyaya 122

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल कोहनस्वेति विश्रुतम् । सर्वपापहरं पुण्यं तीर्थं मृत्युविनाशनम्

Śrī Mārkaṇḍeya nói: 'Sau đó, tâu Đại vương, người nên đến bến nước thiêng liêng nổi tiếng là Kohanasva—thánh thiện, xóa bỏ mọi tội lỗi, và là tīrtha tiêu diệt cái chết.'

Verse 2

पुरा तत्र द्विजः कश्चिद्वेदवेदाङ्गपारगः । पत्नीपुत्रसुहृद्वर्गैः स्वकर्मनिरतोऽवसत्

Trước đây, có một người sinh hai lần (dvija) sống ở đó, thông thạo các kinh Veda và các nhánh phụ trợ, sống cùng vợ, các con và nhóm bạn bè, tận tụy với bổn phận của mình.

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । ब्राह्मणस्य तु यत्कर्म उत्पत्तिः क्षत्रियस्य तु । वैश्यस्यापि च शूद्रस्य तत्सर्वं कथयस्व मे

Yudhiṣṭhira thưa: “Xin hãy nói cho ta trọn vẹn—bổn phận của Bà-la-môn, nguồn gốc (và pháp) của Sát-đế-lỵ, cùng như vậy của Phệ-xá và Thủ-đà-la.”

Verse 4

धर्मस्यार्हस्य कामस्य मोक्षस्य च परं विधिम् । निखिलं ज्ञातुमिच्छामि नान्यो वेत्ता मतिर्मम

“Ta ước muốn biết trọn vẹn pháp môn tối thượng về Dharma, Artha, Kāma và Mokṣa; theo sự hiểu biết của ta, ngoài ngài không còn bậc tri giả nào xứng đáng dạy ta.”

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच । उत्पत्तिकारणं ब्रह्मा देवदेवः प्रकीर्तितः । प्रथमं सर्वभूतानां चराचरजगद्गुरुः

Mārkaṇḍeya thưa: “Phạm Thiên (Brahmā) được tán dương là nguyên nhân của sự sáng tạo, là Thần của chư thần—bậc Đạo sư nguyên sơ của mọi loài trong thế giới động và bất động này.”

Verse 6

द्विजातयो मुखाज्जाताः क्षत्रिया बाहुयन्त्रतः । ऊरुप्रदेशाद्वैश्यास्तु शूद्राः पादेष्वथाभवन्

Hàng Dvija (nhị sinh) sinh từ miệng; các Kṣatriya sinh từ cánh tay; các Vaiśya sinh từ vùng đùi; và các Śūdra bấy giờ sinh từ bàn chân.

Verse 7

ततस्त्वन्ये पृथग्वर्णाः पृथग्धर्मान् समाचरन् । पर्यायेण समुत्पन्ना ह्यनुलोमविलोमतः

Sau đó, các giai tầng khác biệt khác cũng phát sinh và hành trì những bổn phận riêng; họ lần lượt hình thành do những kết hợp được xem là thuận và nghịch (anuloma và viloma).

Verse 8

तेषां धर्मं प्रवक्ष्यामि श्रुतिस्मृत्यर्थचोदितम् । येन सम्यक्कृतेनैव सर्वे यान्ति परां गतिम्

Ta sẽ tuyên thuyết pháp (dharma) của họ, đúng theo ý chỉ của Śruti và Smṛti; nhờ thực hành viên mãn, hết thảy đều đạt đến cảnh giới tối thượng.

Verse 9

गतिर्ध्यानं विना भक्तैर्ब्राह्मणैः प्राप्यते नृप । अध्यापयन्यतो वेदान्वेदं वापि यथाविधि

Tâu Đại vương, các Bà-la-môn chí thành không thể đạt mục tiêu cao thượng nếu thiếu thiền định; nhờ giảng dạy Veda hoặc học Veda đúng pháp mà thành tựu.

Verse 10

कुलजां रूपसम्पन्नां सर्वलक्षणलक्षिताम् । उद्वाहयेत्ततः पत्नीं गुरुणानुमते तदा

Rồi sau đó, được thầy (guru) cho phép, người ấy nên cưới làm vợ một thiếu nữ xuất thân gia tộc hiền lương, dung mạo đoan trang, đủ mọi tướng lành cát tường.

Verse 11

ततः स्मार्तं विवाहाग्निं श्रौतं वा पूजयेत्क्रमात् । प्रतिग्रहधनो भूत्वा दम्भलोभविवर्जितः

Sau đó, theo thứ lớp, người ấy nên kính thờ lửa hôn phối theo nghi Smārta, hoặc cả lửa Śrauta nữa, đúng pháp; sống nhờ vật thí nhận được, nhưng lìa xa giả dối và tham lam.

Verse 12

पञ्चयज्ञविधानानि कारयेद्वै यथाविधि । वनं गच्छेत्ततः पश्चाद्द्वितीयाश्रमसेवनात्

Người ấy nên cử hành các nghi thức của năm đại tế (pañca-yajña) đúng luật; rồi sau khi hoàn tất āśrama thứ hai, bấy giờ mới vào rừng.

Verse 13

पुत्रेषु भार्यां निक्षिप्य सर्वसङ्गविवर्जितः । इष्टांल्लोकानवाप्नोति न चेह जायते पुनः

Trao gửi người vợ cho các con trai và lìa bỏ mọi ràng buộc, người ấy đạt đến các cõi như ý và không còn tái sinh nơi đời này nữa.

Verse 14

क्षत्रियस्तु स्थितो राज्ये पालयित्वा वसुंधराम् । शश्वद्धर्ममनाश्चैव प्राप्नोति परमां गतिम्

Còn bậc Sát-đế-lỵ, an trú trong vương quyền, bảo hộ cõi đất và luôn giữ tâm trong Dharma, sẽ đạt đến cứu cánh tối thượng.

Verse 15

वैश्यधर्मो न सन्देहः कृषिगोरक्षणे रतः । सत्यशौचसमोपेतो गच्छते स्वर्गमुत्तमम्

Dharma của người Phệ-xá, không nghi ngờ, là chuyên cần nông nghiệp và bảo hộ bò; đầy đủ chân thật và thanh tịnh, người ấy đến cõi trời tối thượng.

Verse 16

न शूद्रस्य पृथग्धर्मो विहितः परमेष्ठिना । न मन्त्रो न च संस्कारो न विद्यापरिसेवनम्

Đối với người Thủ-đà-la, Đấng Parameṣṭhin không đặt ra một dharma riêng biệt: không tụng niệm mantra Veda, không các saṁskāra, cũng không theo đuổi việc học thánh điển một cách nghi lễ.

Verse 17

न शब्दविद्यासमयो देवताभ्यर्चनानि च । यथा जातेन सततं वर्तितव्यमहर्निशम्

Cũng không có dịp tu tập học thuật về lời thánh, và không có việc thờ phụng chư thiên theo nghi thức Veda; trái lại, phải luôn luôn, ngày đêm, sống đúng theo địa vị mà mình sinh ra.

Verse 18

स धर्मः सर्ववर्णानां पुरा सृष्टः स्वयम्भुवा । मन्त्रसंस्कारसम्पन्नास्त्रयो वर्णा द्विजातयः

Dharma ấy dành cho mọi varṇa đã được Svayambhū (Đấng Tự Sinh) thiết lập từ thuở xưa. Ba varṇa được đầy đủ bởi mantra và các saṁskāra được gọi là ‘dvija’ (hai lần sinh).

Verse 19

तेषां मतमनादृत्य यदि वर्तेत कामतः । स मृतो जायते श्वा वै गतिरूर्ध्वा न विद्यते

Nếu khinh suất giáo quy đã định của các bậc ấy mà hành động chỉ theo dục vọng, thì sau khi chết người ấy quả thật sinh làm chó; đối với người ấy không có con đường thăng lên cõi cao.

Verse 20

न तेषां प्रेषणं नित्यं तेषां मतमनुस्मरन् । यशोभागी स्वधर्मस्थः स्वर्गभागी स जायते

Không cần họ phải luôn sai bảo; chỉ cần ghi nhớ lời dạy của các bậc ấy, an trú trong svadharma của mình, người ấy sẽ được phần danh tiếng và phần cõi trời (svarga).

Verse 21

एवं गुणगणाकीर्णोऽवसद्विप्रः स भारत । हनस्वेति हनस्वेति शृणोति वाक्यमीदृशम्

Như vậy, hỡi Bhārata, vị brāhmaṇa ấy—tâm bị vây phủ bởi muôn điều khuấy động—ở lại nơi đó và nghe lời truyền như thế: “Đánh! Đánh!”

Verse 22

ततो निरीक्षते चोर्ध्वमधश्चैव दिशो दश । वेपमानः स भीतश्च प्रस्खलंश्च पदे पदे

Rồi người ấy nhìn lên trên, nhìn xuống dưới, và ngoảnh về khắp mười phương. Run rẩy vì sợ hãi, người ấy vấp ngã ở mỗi bước chân.

Verse 23

शृङ्खलायुधहस्तैश्च पाशैश्चैव सुदारुणैः । वेष्टितं महिषारूढं नरं पश्यति मन्मुखम्

Ông thấy ngay trước mặt một người cưỡi trâu, bị vây quanh bởi bọn tùy tùng cầm xiềng xích và vũ khí, cùng những thòng lọng dữ tợn—một hiện thân điềm gở đối diện thẳng với ông.

Verse 24

कृष्णांजनचयप्रख्यं कृष्णाम्बरविभूषितम् । रक्ताक्षमायतभुजं सर्वलक्षणलक्षितम्

Hắn đen như một đống than chì (collyrium), khoác y phục đen; mắt đỏ rực, tay dài, và mang đủ mọi dấu hiệu ghê rợn.

Verse 25

दृष्ट्वा तं तु समायान्तं निरीक्ष्यात्मानमात्मना । जपञ्जाप्यं च परमं शतरुद्रीयसंस्तवम्

Thấy hắn tiến đến, vị bà-la-môn tự soi xét nội tâm; rồi bắt đầu trì tụng thần chú tối thượng—thánh tụng Śatarudrīya, lời tán dương Rudra.

Verse 26

ततः प्रोवाच भगवान्यमः संयमनो महान् । शृणु वाक्यमतो ब्रह्मन्यमोऽहं सर्वजन्तुषु

Bấy giờ Đức Yama, bậc Đại Saṁyamana, cất lời: “Này bà-la-môn, hãy nghe lời ta; giữa mọi loài hữu tình, ta chính là Yama—đấng điều ngự theo mệnh định.”

Verse 27

संहरस्व महाभाग रुद्रजाप्यं सुदुर्भिदम् । येनाहं कालपाशैस्त्वां संयमामि गतव्यथः

“Hỡi bậc hữu phúc, hãy thu lại sự trì tụng Rudra khó bề khuất phục ấy; nhờ đó ngươi thoát khỏi khổ não, và ta phải chế ngự ngươi bằng những thòng lọng của Kāla (Thời gian).”

Verse 28

तच्छ्रुत्वा निष्ठुरं वाक्यं यमस्य मुखनिर्गतम् । महाभयसमोपेतो ब्राह्मणः प्रपलायितः

Nghe những lời nghiêm khắc phát ra từ miệng Diêm Vương, vị bà-la-môn bị nỗi kinh hãi lớn bao trùm liền bỏ chạy.

Verse 29

तस्य मार्गे गताः सर्वे यमेन सह किंकराः । तिष्ठ तिष्ठेति तं विप्रमूचुस्ते सोऽप्यधावत

Tất cả các kẻ hầu của Diêm Vương, cùng chính Diêm Vương, đều đuổi theo ông trên đường. Họ kêu với bà-la-môn: “Dừng lại! Dừng lại!” nhưng ông vẫn cứ chạy.

Verse 30

त्वरमाणः परिश्रान्तो हा हतोऽहं दुरात्मभिः । रक्ष रक्ष महादेव शरणागतवत्सल

Vừa vội vã vừa kiệt sức, ông kêu lên: “Than ôi, ta bị bọn ác nhân sát hại! Xin che chở, xin che chở, hỡi Mahādeva—Đấng thương yêu kẻ nương tựa!”

Verse 31

एवमुक्त्वापतद्भूमौ लिङ्गमालिङ्ग्य भारत । गतसत्त्वः स विप्रेन्द्रः समाश्रित्य सुरेश्वरम्

Nói xong, hỡi Bhārata, vị bà-la-môn tối thượng ấy ngã xuống đất, ôm chặt liṅga. Sức lực tàn lụi, ông nương tựa nơi Chúa tể chư thiên.

Verse 32

तं दृष्ट्वा पतितं भूमौ देवदेवो महेश्वरः । को हनिष्यति माभैस्त्वं हुङ्कारमकरोत्तदा

Thấy ông ngã xuống đất, Maheśvara—Đấng là Thần của chư thần—phán: “Ai có thể hại ngươi? Đừng sợ.” Ngay lúc ấy, Ngài cất lên tiếng huṅkāra vang như sấm.

Verse 33

तेन ते किंकराः सर्वे यमेन सह भारत । हुङ्कारेण गताः सर्वे मेघा वातहता यथा

Bởi tiếng hống «huṅkāra» ấy, hỡi Bhārata, hết thảy bọn tùy tùng—cùng với Diêm Vương—đều bị xua tan như mây bị gió thổi tản mác.

Verse 34

तदाप्रभृति तत्तीर्थं कोहनस्वेति विश्रुतम् । सर्वपापहरं पुण्यं सर्वतीर्थेष्वनुत्तमम्

Từ đó về sau, thánh địa ấy được truyền danh là ‘Kohanasve’; thật thanh tịnh, trừ sạch mọi tội lỗi, và vô song giữa mọi tīrtha.

Verse 35

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेत्परमेश्वरम् । अग्निष्टोमस्य यज्ञस्य फलमाप्नोत्यनुत्तमम्

Ai tắm gội tại tīrtha ấy rồi phụng thờ Parameśvara, sẽ đạt công đức vô thượng, ngang với quả báo của lễ tế Agniṣṭoma.

Verse 36

तत्र तीर्थे तु राजेन्द्र प्राणत्यागं करोति यः । न पश्यति यमं देवमित्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

Hỡi bậc vương giả tối thượng, ai xả bỏ thân mạng tại tīrtha ấy sẽ chẳng thấy Diêm Vương; đó là lời Śaṅkara đã phán.

Verse 37

अग्निप्रवेशं यः कुर्याज्जले वा नृपसत्तम । अग्निलोके वसेत्तावद्यावत्कल्पशतत्रयम्

Hỡi bậc minh quân, ai bước vào lửa hoặc gieo mình xuống nước sẽ trú ở cõi Agni suốt ba trăm kalpa.

Verse 38

एवं वरुणलोकेऽपि वसित्वा कालमीप्सितम् । इह लोकमनुप्राप्तो महाधनपतिर्भवेत्

Cũng vậy, sau khi cư trú nơi cõi của thần Varuṇa trong thời gian như ý, khi trở lại thế gian này người ấy sẽ trở thành bậc chủ nhân của đại tài phú.

Verse 122

। अध्याय

Tại đây kết thúc chương (dấu kết chương).