Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल कोहनस्वेति विश्रुतम् । सर्वपापहरं पुण्यं तीर्थं मृत्युविनाशनम्

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tato gacchenmahīpāla kohanasveti viśrutam | sarvapāpaharaṃ puṇyaṃ tīrthaṃ mṛtyuvināśanam

Translation

Śrī Mārkaṇḍeya nói: 'Sau đó, tâu Đại vương, người nên đến bến nước thiêng liêng nổi tiếng là Kohanasva—thánh thiện, xóa bỏ mọi tội lỗi, và là tīrtha tiêu diệt cái chết.'

Word by Word

• श्रीमार्कण्डेयः: the venerable Mārkaṇḍeya
• श्रीमार्कण्डेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रीमार्कण्डेय (प्रातिपदिक; श्री + मार्कण्डेय)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा (1st) एकवचनम्; समासः—कर्मधारयः (श्रीमान् मार्कण्डेयः)

• उवाच: said
• उवाच: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्

• ततः: then / from there
• ततः: Kāla/Hetu (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-तसिल्)
• Form: अव्यय; तसिल्-प्रत्ययान्त (ablatival adverb)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: Kriyā (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आदेश/विधान

• महीपाल: O king
• महीपाल: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महीपाल (प्रातिपदिक; मही + पाल)
• Form: पुंलिङ्गे सम्बोधन (8th) एकवचनम्; समासः—तत्पुरुषः (महीम् पालयति इति)

• कोहनस्व: Kohanasva (place-name)
• कोहनस्व: Karma (Goal as object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कोहनस्व (प्रातिपदिक; स्थान-नाम)
• Form: नपुंसकलिङ्गे/पुंलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; गन्तव्य-स्थाननाम (as object of motion)

• इति: thus
• इति: Vākyārtha-bodhaka (Quotative)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्ति-निपात (quotative particle)

• विश्रुतम्: well-known
• विश्रुतम्: Karma-viśeṣaṇa (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: विश्रुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √श्रु (धातु) + वि; क्त)
• Form: नपुंसकलिङ्गे प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd) एकवचनम्; क्त-प्रत्ययान्त; कोहनस्व इत्यस्य विशेषणम् (प्रसिद्धम्)

• सर्वपापहरम्: removing all sins
• सर्वपापहरम्: Karma-viśeṣaṇa (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्वपापहर (प्रातिपदिक; सर्व + पाप + हर)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; विशेषण; समासः—तत्पुरुषः (सर्वाणि पापानि हरति)

• पुण्यम्: holy / meritorious
• पुण्यम्: Karma-viśeṣaṇa (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; विशेषण

• तीर्थम्: pilgrimage place / ford
• तीर्थम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; गच्छेत् इत्यस्य कर्म (destination as object)

• मृत्युविनाशनम्: destroying death (i.e., death-dispelling)
• मृत्युविनाशनम्: Karma-viśeṣaṇa (Object qualifier)
• Type: Adjective
• Root: मृत्युविनाशन (प्रातिपदिक; मृत्यु + विनाशन)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd) एकवचनम्; विशेषण; समासः—तत्पुरुषः (मृत्योः विनाशनम्)

Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kohanasva

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: King (mahīpāla)

Visual Art Cues

Scene: Mārkaṇḍeya instructs a king on a riverbank map-like setting; in the distance, the Kohanasva ford with pilgrims bathing; a symbolic motif of Yama receding or a broken noose to signify ‘mṛtyu-vināśana’.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Mahīpāla (king)
• Kohanasva-tīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage to a praised tīrtha is upheld as a dharmic means for purification and conquering fear of death.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kohanasva tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

A directive to go/undertake tīrtha-yātrā to Kohanasva (implying tīrtha-sevana such as darśana and snāna).