मनु-शतरूपा-प्रसूतिः तथा दक्षकन्याविवाहाः (Manu–Śatarūpā, Prasūti, and the Marriages of Dakṣa’s Daughters)

Verse 1

स्वायंभुवसुतायां तु प्रसूत्यां लोकमातरः

Từ Prasūti, ái nữ của Svāyambhuva Manu, đã sinh ra các Bà Mẹ của muôn thế giới.

Verse 3

विराजमसृजद्ब्रह्मा सो ऽर्धन पुरुषो ऽभवत् । स वै स्वायंभुवः पूर्वं पुरुषो मनुरुच्यते । सा देवी शतरूपा तु तपः कृत्वा सुदुश्चरम् । भर्तारं दीप्तयशसं मनुमेवान्वपद्यत

Phạm Thiên (Brahmā) tạo ra Virāj, và hữu thể ấy trở thành Con Người nguyên thủy, Puruṣa đầu tiên. Chính Ngài được gọi là Svāyambhuva Manu, bậc Manu sớm nhất trong loài người. Nữ Thần Śatarūpā, sau khi thực hành khổ hạnh vô cùng khó nhọc, đã chấp nhận chính Manu—đấng rạng danh chói sáng—làm phu quân.

Verse 5

तस्मात्तु शतरूपा सा पुत्रद्वयमसूयत । प्रियव्रतोत्तानपादौ पुत्रौ पुत्रवतां वरौ । कन्ये द्वे च महाभागे याभ्यां जातास्त्विमाः प्रजाः । आकूतिरेका विज्ञेया प्रसूतिरपरा स्मृता

Sau đó, nàng Śatarūpā sinh hai con trai—Priyavrata và Uttānapāda—đều là bậc ưu tú trong hàng người được phúc có con. Nàng cũng sinh hai ái nữ cao quý; nhờ hai nàng mà các dòng giống hữu tình này được truyền lưu: một người được biết là Ākūti, và người kia được ghi nhớ là Prasūti.

Verse 7

स्वायंभुवः प्रसूतिं च ददौ दक्षाय तां प्रभुः । रुचेः प्रजापतिश्चैव चाकूतिं समपादयत् । आकूत्यां मिथुनं जज्ञे मानसस्य रुचेः शुभम् । यज्ञश्च दक्षिणा चैव याभ्यां संवर्तितं जगत्

Đức Chúa Svāyaṃbhuva (Manu) gả Prasūti cho Dakṣa. Còn Prajāpati Ruci cũng kết duyên với Ākūti. Từ Ākūti, nhờ Ruci sinh bởi tâm, sinh ra một đôi cát tường—Yajña và Dakṣiṇā—nhờ họ mà trật tự và sự tiếp nối của thế gian được vận hành.

Verse 9

चतस्रो विंशतिः कन्या दक्षस्त्वजनयत्प्रभुः । श्रद्धा लक्ष्मीर्धृतिः पुष्टिस्तुष्टिर्मेधा क्रिया तथा । बुद्धिर्लज्जा वपुः शांतिस्सिद्धिः कीर्तिस्त्रयोदशी

Đức Dakṣa sinh được hai mươi bốn ái nữ—Śraddhā (đức tin), Lakṣmī (phúc lộc), Dhṛti (kiên định), Puṣṭi (dưỡng nuôi), Tuṣṭi (mãn nguyện), Medhā (trí tuệ), Kriyā (chánh hạnh); lại có Buddhi (minh biện), Lajjā (khiêm thẹn), Vapuḥ (dung sắc), Śānti (an hòa), Siddhi (thành tựu), Kīrti (danh thơm)—đó là mười ba vị được nêu tên ở đây.

Verse 11

पत्न्यर्थं प्रतिजग्राह धर्मो दाक्षायणीः प्रभुः । ताभ्यः शिष्टा यवीयस्य एकादश सुलोचनाः । ख्यातिः सत्यर्थसंभूतिः स्मृतिः प्रीतिः क्षमा तथा । सन्नतिश्चानसूया च ऊर्जा स्वाहा स्वधा तथा

Vì mục đích lấy vợ, Chúa tể Dharma đã chấp nhận các con gái của Dakṣa. Từ những người vợ đó, mười một người con gái có đôi mắt đẹp đã được sinh ra cho người trẻ nhất: Khyāti, Satyārtha-Saṃbhūti, Smṛti, Prīti, Kṣamā, Sannati, Anasūyā, Ūrjā, Svāhā và Svadhā.

Verse 13

भृगुश्शर्वो मरीचिश्च अंगिराः पुलहः क्रतुः । पुलस्त्यो ऽत्रिर्विशिष्ठश्च पावकः पितरस्तथा । ख्यात्याद्या जगृहुः कन्यामुनयो मुनिसत्तमाः । कामाद्यास्तु यशोंता ये ते त्रयोदश सूनवः

Bhṛgu, Śarva, Marīci, Aṅgiras, Pulaha, Kratu, Pulastya, Atri, Vasiṣṭha và Pāvaka—cùng với các Pitṛ—những bậc hiền triết cao quý này đã lấy những thiếu nữ như Khyāti làm vợ. Từ họ đã sinh ra mười ba người con trai, bắt đầu từ Kāma và kết thúc bằng Yaśas.

Verse 15

धर्मस्य जज्ञिरे तास्तु श्रद्धाद्यास्सुसुखोत्तराः । दुःखोत्तराश्च हिंसायामधर्मस्य च संततौ । निकृत्यादय उत्पन्नाःपुत्राश्च धर्मलक्षणाः । नैषां भार्याश्च पुत्रा वा सर्वे त्वनियमाः स्मृताः

Từ Dharma đã sinh ra những chúng sinh bắt đầu bằng Śraddhā (Đức tin), những người có hậu duệ được đánh dấu bằng hạnh phúc tốt lành. Nhưng trong dòng dõi của Adharma—thông qua Hiṃsā (Bạo lực)—đã nảy sinh hậu duệ mà kết quả là sự đau khổ, chẳng hạn như Nikṛti (Gian dối) và những kẻ khác. Con trai của họ cũng mang những dấu hiệu của bản chất phi nghĩa đó. Trong số này, cả vợ và con đều không được coi là có quy tắc hay trật tự; tất cả đều được ghi nhớ là sống không có luật lệ hay sự kiềm chế.

Verse 17

स एष तामसस्सर्गो जज्ञे धर्मनियामकः । या सा दक्षस्य दुहिता रुद्रस्य दयिता सती । भर्तृनिन्दाप्रसंगेन त्यक्त्वा दाक्षायिणीं तनुम् । दक्षं च दक्षभार्यां च विनिंद्य सह बन्धुभिः

Như vậy đã sinh ra tạo hóa thuộc tính tăm tối (tāmasa), kẻ điều nhiếp luật dharma. Nàng Satī—ái nữ của Dakṣa, người yêu dấu của Rudra—khi gặp cảnh chồng bị phỉ báng, đã lìa bỏ thân Dakṣāyaṇī; rồi quở trách Dakṣa và vợ Dakṣa cùng các thân tộc mà xả thân ấy.

Verse 19

सा मेनायामाविरभूत्पुत्री हिमवतो गिरेः । रुद्रस्तु तां सतीं दृष्ट्वा रुद्रांस्त्वात्मसमप्रभान् । यथासृजदसंख्यातांस्तथा कथितमेव च । भृगोः ख्यात्यां समुत्पन्ना लक्ष्मीर्नारायणप्रिया

Nàng hiển lộ làm con gái của Menā và của Himavat, vua của núi non. Khi Rudra trông thấy Satī ấy, Ngài liền hóa hiện vô số Rudra, rực sáng ngang với chính quang huy của Ngài—như đã thuật trước. Cũng vậy, Lakṣmī, người yêu dấu của Nārāyaṇa, sinh từ Bhṛgu và Khyāti.

Verse 21

देवौ धातृविधातारौ मन्वंतरविधारिणौ । तयोर्वै पुत्रपौत्राद्याश्शतशो ऽथ सहस्रशः । स्वायंभुवे ऽंतरे नीताः सर्वे ते भार्गवा मताः । मरीचेरपि संभूतिः पौर्णमासमसूयत

Có hai quyền năng thần linh—Dhātṛ và Vidhātṛ—gìn giữ và điều hành các Manvantara. Từ hai vị ấy quả thật phát sinh con, cháu và các hậu duệ tiếp nối, hàng trăm rồi đến hàng nghìn. Trong Svāyambhuva Manvantara, tất cả đều được xem thuộc dòng Bhārgava. Từ Marīci cũng sinh ra một dòng dõi; Paurṇamāsī đã hạ sinh.

Verse 23

कन्याचतुष्टयं चैव महीयांसस्तदन्वयाः । येषां वंशे समुत्पन्नो बहुपुत्रस्य कश्यपः । स्मृतिश्चांगिरसः पत्नी जनयामास वै सुतौ । आग्नीध्रं शरभञ्चैव तथा कन्याचतुष्टयम्

Từ dòng ấy phát sinh những hậu duệ lỗi lạc; và trong dòng ấy sinh ra Kaśyapa, nổi danh là bậc cha của nhiều người con. Smṛti, hiền thê của hiền giả Aṅgirā, quả thật đã sinh hai con trai—Āgnīdhra và Śarabha—và cũng sinh bốn người con gái.

Verse 25

तदीयाः पुत्रपौत्राश्च येतीतास्ते सहस्रशः । प्रीत्यां पुलस्त्यभार्यायां दन्तोग्निरभवत्सुतः । पूर्वजन्मनि योगस्त्यस्स्मृतः स्वायंभुवे ऽंतरे । तत्संततीया बहवः पौलस्त्या इति विश्रुताः । क्षमा तु सुषुवे पुत्रान्पुलहस्य प्रजापतेः

Con trai và cháu chắt của họ đã qua đời thì có đến hàng nghìn. Từ Prīti, hiền thê của Pulastya, sinh ra một người con trai tên Dantogni. Trong tiền kiếp, ông được nhớ là Yogastya vào thời Svāyambhuva Manvantara. Nhiều hậu duệ của ông trở nên nổi danh với danh xưng Paulastya. Còn Kṣamā thì sinh các người con cho Pulaha, vị Prajāpati.

Verse 27

कर्दमश्च सुरिश्चैव सहिष्णुश्चेति ते त्रयः । त्रेताग्निवर्चसस्सर्वे येषां वंशः प्रतिष्ठितः । क्रतोः क्रतुसमान्भार्या सन्नतिस्सुषुवे सुतान् । नैषां भार्याश्च पुत्राश्च सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः

Kardama, Suri và Sahiṣṇu—ba vị ấy đều rực sáng như những ngọn lửa thánh của thời Tretā, và nhờ họ mà dòng dõi được thiết lập vững bền. Từ Kratu, hiền thê của ngài là Sannati—xứng đáng ngang với Kratu—đã sinh ra các người con trai. Nhưng nơi những người con ấy, không có vợ con nối dõi, vì tất cả đều là ūrdhva-retas, gìn giữ tinh lực bằng hạnh phạm hạnh và khổ hạnh tâm linh.

Verse 29

षष्टिस्तानि सहस्राणि वालखिल्या इति स्मृताः । अनूरोरग्रतो यांति परिवार्य दिवाकरम् । अत्रेर्भार्यानुसूया च पञ्चात्रेयानसूयत । कन्यकां च श्रुतिं नाम माता शंखपदस्य च

Họ được ghi nhớ là các Vālakhilya—sáu vạn vị—vây quanh Thái Dương và đi trước Ngài, ở phía trước đùi của Ngài. Còn Anasūyā, hiền thê của Atri, sinh ra năm người con Ātreya; nàng cũng sinh một thiếu nữ tên Śruti, về sau trở thành mẹ của Śaṅkhapada.

Verse 31

सत्यनेत्रश्च हव्यश्च आपोमूर्तिश्शनैश्चरः । सोमश्च पञ्चमस्त्वेते पञ्चात्रेयाः प्रकीर्तिताः । तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च ह्यात्रेयाणां महात्मनाम् । स्वायंभुवे ऽंतरे ऽतीताः शतशो ऽथ सहस्रशः

Satyanetra và Havya, Āpomūrti và Śanaiścara, và Soma là vị thứ năm—đó là năm Ātreya được tán dương. Con cháu của các bậc Ātreya đại tâm ấy đã lần lượt qua đi trong Svāyambhuva Manvantara—hàng trăm, và thật vậy, hàng nghìn.

Verse 33

ऊर्जायां तु वसिष्ठस्य पुत्रा वै सप्त जज्ञिरे । ज्यायसी च स्वसा तेषां पुंडरीका सुमध्यमा । रजो गात्रोर्ध्वबाहू च सवनश्चानयश्च यः । सुतपाश्शुक्र इत्येते सप्त सप्तर्षयः स्मृताः

Từ Ūrjā, quả thật Vasiṣṭha sinh được bảy người con trai. Chị cả của họ là Jyāyasī; và Puṇḍarīkā, thon thả nơi eo, cũng được sinh ra. Rajo, Gātra, Ūrdhvabāhu, Savana, Anaya, Sutapā và Śukra—đó là bảy vị được ghi nhớ như bảy Saptarṣi.

Verse 35

गोत्राणि नामभिस्तेषां वासिष्ठानां महात्मनाम् । स्वायंभुवे ऽंतरे ऽतीतान्यर्बुदानि शतानि च । इत्येष ऋषिसर्गस्तु सानुबंधः प्रकीर्तितः । समासाद्विस्तराद्वक्तुमशक्यो ऽयमिति द्विजाः

Như vậy, các gotra và danh xưng của những bậc hậu duệ Vasiṣṭha đại tâm ấy đã được tuyên thuyết, cùng với mối liên hệ và dòng nối tiếp. Trong Svāyambhuva Manvantara, vô số koṭi—thậm chí hàng trăm koṭi—đã trôi qua. Vì thế, hỡi các bậc nhị sinh, sự sinh khởi và truyền lưu của các ṛṣi này chỉ có thể nói lược; kể tường tận thì không thể.

Verse 37

यो ऽसौ रुद्रात्मको बह्निब्रह्मणो मानसस्सुतः । स्वाहा तस्य प्रिया लेभे पुत्रांस्त्रीनमितौजसः । पावकः पवमानश्च शुचिरित्येष ते त्रयः । निर्मंथ्यः पवमानस्स्याद्वैद्युतः पावकस्स्मृतः

Ngọn Lửa ấy, mang chính bản tính của Rudra—người con sinh từ ý niệm của Brahmā—đã nhận Svāhā làm ái thê. Từ Ngài sinh ra ba người con có uy lực vô lượng: Pāvaka, Pavamāna và Śuci—đó là ba vị. Trong số ấy, lửa phát sinh do cọ xát (khuấy lửa) được gọi là Pavamāna; còn lửa sinh từ tia chớp được ghi nhớ là Pāvaka.

Verse 39

सूर्ये तपति यश्चासौ शुचिः सौर उदाहृतः । हव्यवाहः कव्यवाहः सहरक्षा इति त्रयः । त्रयाणां क्रमशः पुत्रा देवपितृसुराश्च ते । एतेषां पुत्रपौत्राश्च चत्वारिंशन्नवैव ते

Đấng rực sáng bừng cháy trong mặt trời được gọi là Śuci, cũng được xưng là Saura. Từ Ngài phát sinh ba vị: Havyavāha, Kavyavāha và Saharakṣā. Theo thứ tự, con trai của ba vị ấy trở thành chư Thiên (Deva), các Pitṛ (linh hồn tổ tiên), và các Sura. Con và cháu của các dòng ấy được nói là tổng cộng bốn mươi chín vị.

Verse 41

काम्यनैमित्तिकाजस्रकर्मसु त्रिषु संस्थिताः । सर्वे तपस्विनो ज्ञेयाः सर्वे व्रतभृतस्तथा । सर्वे रुद्रात्मकश्चैव सर्वे रुद्रपरायणाः । तस्मादग्निमुखे यत्तद्धुतं स्यादेव केनचित्

An lập trong ba loại nghi lễ—nghi lễ cầu quả (kāmya), nghi lễ theo duyên sự (naimittika), và nghi lễ thường hằng (ājasra)—tất cả đều phải biết là bậc khổ hạnh, và cũng là những người trì giới nguyện. Tất cả đều mang bản tính của Rudra, và tất cả đều quy y duy nhất nơi Rudra. Vì thế, bất cứ ai dâng cúng vào miệng lửa (miệng của Agni), thì lễ vật ấy thật sự trở thành sự cúng dường lên Ngài—Rudra.

Verse 43

तत्सर्वं रुद्रमुद्दिश्य दत्तं स्यान्नात्र संशयः । इत्येवं निश्चयोग्नीनामनुक्रांतो यथातथम् । नातिविस्तरतो विप्राः पितॄन्वक्ष्याम्यतः परम् । यस्मात्षडृतवस्तेषां स्थानं स्थानाभिमानिनाम्

Tất cả những điều ấy đều phải được dâng hiến với Rudra làm đối tượng; không hề có nghi ngờ. Như vậy, trật tự đã được xác quyết về các ngọn lửa thiêng đã được trình bày đúng như thật. Nay, hỡi các brāhmaṇa, không nói dài dòng, ta sẽ nói tiếp về các Pitṛ (các bậc tổ linh), bởi sáu mùa là nơi cư ngụ được định cho họ—mỗi mùa do những vị tự đồng nhất với địa vị của mình làm chủ trì.

Verse 45

ऋतवः पितरस्तस्मादित्येषा वैदिकी श्रुतिः । युष्मादृतुषु सर्वे हि जायंते स्थास्नुजंगमा । तस्मादेते पितर आर्तवा इति च श्रुतम् । एवं पितॄणामेतेषामृतुकालाभिमानिनाम्

Vì thế, thánh khải Veda tuyên rằng: “Các mùa chính là các Pitṛ.” Bởi từ các Ngài, trong hình tướng của những mùa, mọi loài—cả bất động lẫn hữu động—đều sinh ra. Do đó cũng nghe rằng các Pitṛ ấy được gọi là “Ārtava” (thuộc về mùa). Như vậy, các Pitṛ này được hiểu là những vị chủ trì thời gian và chu kỳ của các mùa.

Verse 47

आत्मैश्वर्या महात्मानस्तिष्ठंतीहाब्भ्रसंगमात् । आग्निष्वात्ता बर्हिषदः पितरो द्विविधाः स्मृताः । अयज्वानश्च यज्वानः क्रमात्ते मृहमेधिनः । स्वधासूत पितृभ्यश्च द्वे कन्ये लोकविश्रुते

Tại đây, các Pitṛ đại hồn, tự có uy quyền của mình, an trú nơi chỗ hội tụ của mây. Các Pitṛ được ghi nhớ có hai loại: Āgniṣvātta và Barhiṣad. Theo thứ tự, họ cũng được nói là những gia chủ không tế tự và những gia chủ tế tự. Và từ các Pitṛ sinh ra Svadhā, cùng với hai người con gái nổi danh khắp các cõi.

Verse 49

मेनां च धरणीं चैव याभ्यां विश्वमिदं धृतम् । अग्निष्वात्तसुता मेना धरणी बर्हिषत्सुता । मेना हिमवतः पत्नी मैनाकं क्रौंचमेव च । गौरीं गंगां च सुषुवे भवांगाश्लेषपावनीम्

Menā và Dharaṇī—nhờ hai vị mà toàn thể vũ trụ này được nâng đỡ. Menā là con gái của Āgniṣvātta, còn Dharaṇī là con gái của Barhiṣad. Menā trở thành hiền thê của Himavat và sinh ra Maināka cùng Krauñca; lại sinh Gaurī và Gaṅgā—Gaṅgā, đấng thanh tẩy nhờ được chạm vào thân thể của Bhava (Đức Śiva).

Verse 51

मेरोस्तु धरणी पत्नी दिव्यौषधिसमन्वितम् । मंदरं सुषुवे पुत्रं चित्रिसुन्दरकन्धरम् । स एव मंदरः श्रीमान्मेरुपुत्रस्तपोबलात् । साक्षाच्छ्रीकंठनाथस्य शिवस्यावसथं गतः

Dharaṇī, hiền thê của núi Meru, sinh một người con trai tên Mandara, đầy đủ các thảo dược thần diệu chữa lành và mang dung mạo đẹp lạ kỳ. Mandara rạng danh ấy—con của Meru—nhờ sức mạnh khổ hạnh, đã trực tiếp đến chính nơi cư ngụ của Śiva, bậc Chúa Tể cổ xanh (Śrīkaṇṭha).

Verse 53

सासूता धरणी भूयस्त्रिंशत्कन्याश्च विश्रुताः । वेलां च नियतिं चैव तृतीयामपि चायतिम् । आयतिर्नियतिश्चैव पत्न्यौ द्वे भृगुपुत्रयोः । स्वायंभुवे ऽंतरे पूर्वं कथितस्ते तदन्वयः

Dharaṇī, Nữ thần Đất, lại làm mẹ và nổi danh với ba mươi người con gái. Trong số ấy có Velā và Niyati, và người thứ ba là Āyati. Āyati và Niyati trở thành hai người vợ của các con trai của Bhṛgu. Dòng dõi của họ đã được kể cho ngươi trước đây, trong Svāyambhuva Manvantara.

Verse 55

सुषुवे सागराद्वेला कन्यामेकामनिंदिताम् । सवर्णां नाम सामुद्रीं पत्नीं प्राचीनबर्हिषः । सामुद्री सुषुवे पुत्रान्दश प्राचीनबर्हिषः । सर्वे प्राचेतसा नाम धनुर्वेदस्य पारगाः

Từ đại dương, Velā sinh ra một thiếu nữ duy nhất, thanh khiết không tì vết. Nàng được đặt tên là Savarṇā, cũng gọi là Sāmudrī, và trở thành hiền thê của Prācīnabarhiṣ. Rồi Sāmudrī sinh cho Prācīnabarhiṣ mười người con trai; tất cả đều được gọi là các Prācetas, và mỗi vị đều tinh thông Đhanurveda—khoa học cung tiễn.

Verse 57

येषां स्वायंभुवे दक्षः पुत्रत्वमगमत्पुरा । त्रियम्बकस्य शापेन चाक्षुषस्यांतरे मनोः । इत्येते ब्रह्मपुत्राणां धर्मादीनाम्महात्मनाम् । नातिसंक्षेपतो विप्रा नाति विस्तरतः क्रमात्

Những bậc đại hồn—Dharma và các vị khác—được biết là các con của Phạm Thiên: trong số ấy, Dakṣa xưa kia đã đạt địa vị làm con trong thời Svāyambhuva Manvantara; và do lời nguyền của Tryambaka (Śiva), ngài lại một lần nữa trở thành con trong khoảng giữa thời Cākṣuṣa Manu. Vì vậy, hỡi các Bà-la-môn, ta đã thuật lại theo thứ tự câu chuyện về các con của Phạm Thiên—không quá vắn tắt, cũng không quá dài dòng.

Verse 59

वर्णिता वै मया वंशा दिव्या देवगणान्विताः । क्रियावंतः प्रजावंतो महर्धिभिरलंकृताः । प्रजानां संनिवेशो ऽयं प्रजापतिसमुद्भवः । न हि शक्यः प्रसंख्यातुं वर्षकोटिशतैरपि

Quả thật ta đã mô tả các dòng dõi thiêng liêng, cùng với đoàn thể chư thiên—siêng năng trong các nghi lễ, dồi dào con cháu, và rực rỡ bởi đại thần lực. Sự sắp đặt mênh mông của muôn loài này phát sinh từ các Prajāpati; và dù trải qua hàng trăm ức năm cũng không thể đếm cho hết.

Verse 61

राज्ञामपि च यो वंशो द्विधा सो ऽपि प्रवर्तते । सूर्यवंशस्सोमवंश इति पुण्यतमः क्षितौ । इक्ष्वाकुरम्बरीषश्च ययातिर्नाहुषादयः । पुण्यश्लोकाः श्रुता ये ऽत्र ते पि तद्वंशसंभवाः

Ngay cả dòng dõi các bậc quân vương cũng lưu truyền theo hai nhánh. Trên cõi đất này, được tôn là phúc đức bậc nhất chính là Sūryavaṃśa (Vương triều Mặt Trời) và Somavaṃśa (Vương triều Mặt Trăng). Ikṣvāku, Ambarīṣa, Yayāti, Nahuṣa và các vị khác—những bậc được ca tụng bằng danh tiếng thánh thiện mà người đời vẫn nghe—đều sinh ra từ chính hai vương triều ấy.

Verse 63

अन्ये च राजऋषयो नानावीर्यसमन्विता । किं तैः फलमनुत्क्रांतैरुक्तपूर्वैः पुरातनैः । किं चेश्वरकथा वृत्ता यत्र तत्रान्यकीर्तनम् । न सद्भिः संमतं मत्वा नोत्सहे बहुभाषितुम्

“Cũng còn những bậc vương tiên khác, đầy đủ nhiều loại dũng lực. Nhưng kể lại những chuyện xưa đã nói rồi, vốn không đưa người vượt khỏi trói buộc, thì có ích gì? Và kể chuyện về Đấng Chúa Tể (Īśvara) mà lại rẽ sang ca tụng kẻ khác nơi này nơi kia, thì có ý nghĩa gì? Biết rằng lời nói như thế không được bậc hiền trí tán đồng, ta không muốn nói dài dòng.”

Verse 65

प्रसंगादीश्वरस्यैव प्रभावद्योतनादपि । सर्गादयो ऽपि कथिता इत्यत्र तत्प्रविस्तरैः

Ở đây, ngay cả những thuật chuyện về sự sáng tạo và các điều khác cũng chỉ được nói đến một cách phụ thuộc—chỉ để làm sáng tỏ uy nghi của chính Đấng Tối Thượng. Vì vậy, cần hiểu chúng trong bối cảnh ấy, cùng với những triển khai thích đáng.