रुद्रस्य रणप्रवेशः तथा दैत्यगणानां बाणवृष्टिः (Rudra Enters the Battlefield; the Daityas’ Arrow-Storm)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथ वीरगणै रुद्रो रौद्ररूपो महाप्रभुः । अभ्यगाद्वृषभारूढस्संग्रामं प्रहसन्निव

Sanatkumāra nói: Bấy giờ Đại Chúa Rudra, hiện thân oai nộ (raudra), được các đoàn dũng sĩ vây quanh, cưỡi bò Vṛṣabha tiến vào chiến địa, như thể đang mỉm cười bật cười.

Verse 2

रुद्रमायांतमालोक्य सिंहनादैर्गणाः पुनः । निवृत्ताः संगरे रौद्रा ये हि पूर्वं पराजिताः

Thấy Rudra tiến đến, các Gaṇa lại gầm vang như sư tử; dẫu trước đó đã bại trận, những vị dữ dội ấy vẫn quay trở lại chiến trường.

Verse 3

वीर शब्दं च कुर्वन्तस्तेऽप्यन्ये शांकरा गणाः । सोत्सवास्सायुधा दैत्यान्निजघ्नुश्शरवृष्टिभिः

Cất tiếng hô dũng mãnh, những Gaṇa khác của Śaṅkara cũng—hân hoan và đầy đủ binh khí—đã quật ngã các Daitya bằng những trận mưa tên.

Verse 4

दैत्या हि भीषणं रुद्रं सर्वे दृष्ट्वा विदुद्रुवुः । शांकरं पुरुषं दृष्ट्वा पातकानीव तद्भयात्

Thấy Rudra đáng sợ, toàn thể Daitya hoảng loạn bỏ chạy. Khi trông thấy Śāṅkara—Đấng Purusha Tối Thượng—chúng tan tác vì kinh hãi, như tội lỗi tiêu tan trước sự hiện diện của Ngài.

Verse 5

अथो जलंधरो दैत्यान्निवृत्तान्प्रेक्ष्य संगरे । अभ्यधावत्स चंडीशं मुंचन्बाणान्सहस्रशः

Bấy giờ Jalandhara, thấy bọn Daitya quay lui trong chiến trận, liền lao thẳng đến Caṇḍīśa, tuôn ra hàng ngàn mũi tên.

Verse 6

निशुंभशुंभप्रमुखा दैत्येन्द्राश्च सहस्रशः । अभिजग्मुश्शिवं वेगाद्रोषात्संदष्टदच्छदाः

Dẫn đầu bởi Niśumbha và Śumbha, các chúa tể Daitya—hàng ngàn người—lao về phía Đức Śiva với tốc độ dữ dội; lòng bừng lửa phẫn nộ, răng nghiến chặt vì cuồng nộ.

Verse 7

कालनेमिस्तथा वीरः खड्गरोमा बलाहकः । घस्मरश्च प्रचंडश्चापरे चापि शिवं ययुः

Kālanemi, dũng sĩ Khadgaromā, Balāhaka, Ghasmara, Pracaṇḍa và những kẻ hùng mạnh khác cũng tiến về phía Śiva, nhằm đối đầu Ngài trong chiến trận.

Verse 8

बाणैस्संछादयामासुर्द्रुतं रुद्रगणांश्च ते । अंगानि चिच्छिदुर्वीराः शुंभाद्या निखिला मुने

Hỡi bậc hiền triết, Śumbha và các dũng sĩ khác liền tuôn mưa tên thật nhanh, phủ kín đoàn quân Gaṇa của Rudra; trong cơn cuồng nộ chiến trận, họ còn chém rách và đâm thủng các chi thể của họ.

Verse 9

बाणांधकारसंछन्नं दृष्ट्वा गणबलं हरः । तद्बाणजालमाच्छिद्य बाणैराववृते नभः

Thấy đạo quân Gaṇa bị bóng tối của mưa tên che phủ, Hara liền chém đứt lưới tên ấy; rồi bằng chính tên của Ngài, Ngài phủ kín bầu trời khắp bốn phương.

Verse 10

दैत्यांश्च बाणवात्याभिः पीडितानकरोत्तदा । प्रचंडबाणजालोघैरपातयत भूतले

Rồi Ngài hành hạ bọn quỷ bằng những cơn bão tên, và bằng những dòng lưới tên dày đặc, dữ dội, Ngài đánh quật chúng ngã xuống mặt đất.

Verse 11

खड्गरोमशिरः कायात्तथा परशुनाच्छिनत् । बलाहकस्य च शिरः खट्वांगेनाकरोद्द्विधा

Với một chiếc rìu, ngài đã chém lìa đầu của Khadgaroma khỏi thân xác; và với cây trượng khatvanga, ngài đã chẻ đôi đầu của Balahaka.

Verse 12

स बद्ध्वा घस्मरं दैत्यं पाशेनाभ्यहनद्भुवि । महावीर प्रचंडं च चकर्त्त विशिखेन ह

Ngài dùng thòng lọng trói chặt ác quỷ Ghasmara rồi đánh quật hắn xuống đất; lại dùng mũi tên sắc có ngạnh mà chém hạ dũng tướng Pracaṇḍa.

Verse 13

वृषभेण हताः केचित्केचिद्बाणैर्निपातिता । न शेकुरसुराः स्थातुं गजा सिंहार्दिता इव

Kẻ thì bị Ngưu vương (Nandin) đánh gục, kẻ thì bị tên bắn ngã. Bọn asura không sao trụ vững, như voi bị sư tử quấy nhiễu giày vò.

Verse 14

ततः क्रोधपरीतात्मा दैत्यान्धिक्कृतवान्रणे । शुंभादिकान्महादैत्यः प्रहसन्प्राह धैर्यवान्

Bấy giờ, tâm trí bị cơn giận bao trùm, vị đại daitya ấy giữa chiến địa đã mắng nhiếc bọn daitya; rồi vừa cười, kẻ kiên định ấy cất lời với Śumbha và những kẻ khác.

Verse 15

जलंधर उवाच । किं व उच्चरितैर्मातुर्धावद्भिः पृष्ठतो हतैः । न हि भीतवधः श्लाघ्यः स्वर्गदः शूरमानिनाम्

Jalandhara nói: “Những lời khoác lác ầm ĩ ấy có ích gì, khi các ngươi đánh kẻ đang chạy trốn vì sợ hãi và giết từ phía sau? Giết kẻ khiếp nhược chẳng đáng ca ngợi; điều ấy không ban thiên giới cho những kẻ chỉ tưởng mình là anh hùng.”

Verse 16

यदि वः प्रधने श्रदा सारो वा क्षुल्लका हृदि । अग्रे तिष्ठत मात्रं मे न चेद्ग्राम्यसुखे स्पृहा

Nếu các ngươi có niềm tin vào trận chiến này—nếu có dù chỉ một chút lòng can đảm hay sức mạnh trong tim—thì hãy đứng trước mặt ta. Ngược lại, nếu các ngươi vẫn còn khao khát những lạc thú trần tục tầm thường, thì đừng tiến lại gần.

Verse 17

रणे मृत्युर्वरश्चास्ति सर्वकामफलप्रदः । यशःप्रदो विशेषेण मोक्षदोऽपि प्रकीर्त्तितः

Trong chiến trận, cái chết anh dũng quả thật được tuyên xưng là một ân phúc: nó ban quả báo của mọi mục đích mong cầu. Nó đặc biệt ban danh tiếng, và cũng được ca ngợi là kẻ ban giải thoát (mokṣa).

Verse 18

सूर्यस्य मंडलं भित्त्वा यायाद्वै परमं पदम् । परिव्राट् परमज्ञानी रणे यत्संमुखे हतः

Xuyên thủng quầng đĩa mặt trời, người ấy quả thật đạt đến cảnh giới tối thượng. Đó là bậc du hành khất sĩ, bậc trí tri tối thượng: ai bị giết khi đối diện với ngài trong chiến trận đều đạt đến trạng thái cao nhất ấy.

Verse 19

मृत्योर्भयं न कर्तव्यं कदाचित्कुत्रचिद्बुधैः । अनिर्वार्यो यतो ह्येष उपायैर्निखिलैरपि

Bậc trí không bao giờ, dù lúc nào hay nơi đâu, nên để nỗi sợ cái chết khởi lên; vì cái chết là điều không thể ngăn tránh, không thể đẩy lùi—dẫu dùng mọi phương kế của con người.

Verse 20

मृत्युर्जन्मवतां वीरा देहेन सह जायते । अद्य वाब्दशतात् वा मृत्युर्वै प्राणिनां ध्रुवः

Hỡi các dũng sĩ, đối với mọi loài mang thân xác, cái chết sinh ra cùng với chính thân này. Dù đến hôm nay hay sau trăm năm nữa, cái chết đối với chúng sinh quả thật là điều chắc chắn.

Verse 21

तन्मृत्युभयमुत्सार्य युध्यध्वं समरे मुदा । सर्वथा परमानन्द इहामुत्राप्यसंशयः

Hãy gạt bỏ nỗi sợ tử vong ấy, mà vui lòng chiến đấu nơi chiến địa. Bằng mọi cách, sẽ có an lạc tối thượng—ở đời này và cả đời sau—không chút nghi ngờ.

Verse 22

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायांपञ्चमे युद्धखंडे जलंधरवधोपाख्याने जलंधरयुद्धवर्णनंनाम द्वाविंशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa—thuộc phần thứ hai, Rudra-saṃhitā; trong phần thứ năm, Yuddha-khaṇḍa; trong tiểu truyện về việc diệt Jalandhara—kết thúc chương hai mươi hai, mang tên “Mô tả trận chiến của Jalandhara.”

Verse 23

अथ दृष्ट्वा स्वसैन्यं तत्पलायनपरायणम् । चुक्रोधाति महावीरस्सिंधुपुत्रो जलंधरः

Bấy giờ, thấy quân mình đều chỉ chăm chăm tháo chạy, Jalandhara—dũng tướng hùng mạnh, con của Đại Dương—bừng bừng nổi cơn thịnh nộ.

Verse 24

ततः क्रोधपरीतात्मा क्रोधाद्रुद्रं जलंधरः । आह्वापयामास रणे तीव्राशनिसमस्वनः

Rồi Jalandhara—tâm hoàn toàn bị cơn giận chiếm giữ—vì phẫn nộ mà triệu thỉnh Rudra đến chiến địa, gầm vang như tiếng sét dữ dội.

Verse 25

जलंधर उवाच । युद्ध्यस्वाद्य मया सार्द्धं किमेभिर्निहतैस्तव । यच्च किञ्चिद्बलं तेऽस्ति तद्दर्शय जटाधर

Jalandhara nói: “Hãy giao chiến với ta ngay bây giờ—những kẻ khác mà ngươi đã đánh ngã thì có ích gì cho ngươi? Bất cứ sức lực nào ngươi còn giữ, hãy bày tỏ ra, hỡi Đấng Tóc Bện (Jaṭādhara).”

Verse 26

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा बाण सप्तत्या जघान वृषभध्वजम् । जलंधरो महादैत्यश्शंभुमक्लिष्टकारिणम्

Sanatkumāra nói: Nói xong như vậy, Jalandhara—đại Daitya—bắn Śambhu, Đấng mang cờ hiệu bò, bằng một loạt bảy mươi mũi tên, toan khuấy nhiễu vị Chúa vốn không hề bị khuấy nhiễu.

Verse 27

तानप्राप्तान्महादेवो जलंधरशरान्द्रुतम् । निजैर्हि निशितैर्बाणैश्चिच्छेद प्रहसन्निव

Khi những mũi tên của Jalandhara lao tới, Mahādeva liền nhanh chóng dùng những mũi tên sắc bén của chính Ngài chém đứt chúng—dường như mỉm cười đầy ung dung.

Verse 28

ततो हयान्ध्वजं छत्रं धनुश्चिच्छेद सप्तभिः । जलंधरस्य दैत्यस्य न तच्चित्रं हरे मुने

Rồi với bảy mũi tên, Hari chém đứt con ngựa, lá cờ, chiếc lọng và cây cung của quỷ Jalandhara. Ôi bậc hiền triết, đối với Hari, điều ấy chẳng có gì kỳ lạ.

Verse 29

स च्छिन्नधन्वा विरथः पाथोधितनयोऽसुरः । अभ्यधावच्छिवं क्रुद्धो गदामुद्यम्य वेगवान्

Bấy giờ a-tu-la—con của Đại Dương—cung đã gãy, xe đã mất, liền giận dữ lao thẳng đến Đức Śiva; nhanh như gió, hắn giơ chùy lên và xông vào đánh.

Verse 30

प्रभुर्गदां च तत्क्षिप्तां सहसैव महेश्वरः । पाराशर्यं महालीलो द्रुतं बाणैर्द्विधाकरोत्

Bấy giờ Đức Maheśvara, trong đại lila thần diệu của Ngài, lập tức dùng những mũi tên mau lẹ làm vỡ tan cây chùy vừa bị ném tới, cùng cả Pārāśarya, chẻ đôi chúng.

Verse 31

तथापि मुष्टिमुद्यम्य महाक्रुद्धो महासुरः । अभ्युद्ययौ महावेगाद्द्रुतं तं तज्जिघांसया

Dẫu vậy, đại A-tu-la ấy—giận dữ tột cùng—giơ nắm tay siết chặt và lao thẳng về phía đối phương với tốc lực kinh người, quyết ý giết cho bằng được.

Verse 32

तावदेवेश्वरेणाशु बाणोघैस्स जलंधरः । अक्लिष्टकर्मकारेण क्रोशमात्रमपाकृतः

Ngay khoảnh khắc ấy, nhờ Đấng Īśvara, Jalandhara lập tức bị những loạt tên dồn dập đẩy lùi, bị xua xa chừng một krośa, bởi Đấng hành động không chút gắng sức.

Verse 33

ततो जलंधरो दैत्यो रुद्रं मत्वा बलाधिकम् । ससर्ज मायां गांधर्वीमद्भुतां रुद्रमोहिनीम्

Rồi quỷ Jalandhara, thấy Rudra vượt trội về sức lực, liền phóng ra một ảo thuật kỳ diệu như của Gandharva—một mê chú nhằm làm Rudra mê hoặc.

Verse 34

तस्य मायाप्रभावात्तु गंधर्वाप्सरसां गणाः । आविर्भूता अनेके च रुद्रमोहनहेतवे

Do sức mạnh của māyā ấy, vô số đoàn Gandharva và Apsarā hiện ra, xuất hiện chỉ để làm Rudra (và quân của Ngài) bị mê hoặc.

Verse 35

ततो जगुश्च ननृतुर्गंधर्वाप्सरसां गणाः । तालवेणुमृदंगांश्च वादयन्तिस्म चापरे

Bấy giờ, các đoàn Gandharva và Apsara bắt đầu ca hát và múa; những vị khác gõ chũm chọe, thổi sáo và đánh trống mṛdaṅga—dâng lên âm nhạc cõi trời để mừng sự hiện diện cát tường, chiến thắng của Rudra.

Verse 36

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं गणै रुद्रो विमोहितः । पतितान्यपि शस्त्राणि करेभ्यो न विवेद सः

Thấy kỳ diệu lớn lao ấy, Rudra cùng các Gaṇa bàng hoàng kinh ngạc; đến nỗi Ngài cũng không hay biết rằng vũ khí đã rơi khỏi tay họ.

Verse 37

एकाग्रीभूतमालोक्य रुद्रं दैत्यो जलंधरः । कामतस्स जगामाशु यत्र गौरी स्थिताऽभवत्

Thấy Rudra chuyên nhất trong định, quỷ Jalandhara bị dục vọng thúc đẩy liền vội vã đến nơi Gaurī đang ngự.

Verse 38

युद्धे शुंभनिशुंभाख्यौ स्थापयित्वा महाबलौ । दशदोर्दण्डपंचास्यस्त्रिनेत्रश्च जटाधरः

Giữa chiến trận, sau khi an trí hai dũng lực lớn mang danh Śumbha và Niśumbha, liền hiện ra một chiến thần uy nghiêm: mười tay, năm mặt, ba mắt, tóc kết jaṭā—biểu lộ oai lực hữu tướng của Chúa Tể để hộ trì chánh pháp.

Verse 39

महावृषभमारूढस्सर्वथा रुद्रसंनिभः । आसुर्य्या मायया व्यास स बभूव जलंधरः

Hỡi Vyāsa, cưỡi trên con bò lớn và giống Rudra trong mọi phương diện, nhờ huyễn lực của loài asura mà hắn đã hóa thành Jalandhara.

Verse 40

अथ रुद्रं समायातमालोक्य भववल्लभा । अभ्याययौ सखीमध्यात्तद्दर्शनपथेऽभवत्

Bấy giờ, thấy Rudra đang đến, ái thê của Bhava (Pārvatī) vội bước ra khỏi vòng bạn hữu, tiến lên con đường nơi Ngài có thể trông thấy nàng.

Verse 41

यावद्ददर्श चार्वंगी पार्वतीं दनुजेश्वरः । तावत्स वीर्यं मुमुचे जडांगश्चाभवत्तदा

Vừa khi chúa tể loài Dānava trông thấy Pārvatī thân thể mỹ lệ, ngay khoảnh khắc ấy dục lực của hắn liền tuôn ra, và thân hắn trở nên đờ đẫn, vô tri.

Verse 42

अथ ज्ञात्वा तदा गौरी दानवं भयविह्वला । जगामांतर्हिता वेगात्सा तदोत्तरमानसम्

Bấy giờ, biết có Daitya ấy, Gaurī run sợ; nàng liền ẩn hình, vội vã lao đi về phương Bắc, đến vùng Uttara-mānasa.

Verse 43

तामदृश्य ततो दैत्यः क्षणाद्विद्युल्लतामिव । जवेनागात्पुनर्योद्धुं यत्र देवो महेश्वरः

Không thấy nàng, tên quỷ liền như tia chớp trong khoảnh khắc, lao vút trở lại nơi Đức Chúa Maheśvara đang đứng, để tiếp tục giao chiến.

Verse 44

पार्वत्यपि महाविष्णुं सस्मार मनसा तदा । तावद्ददर्श तं देवं सोपविष्टं समीपगम्

Bấy giờ Pārvatī cũng tưởng niệm Mahāviṣṇu trong tâm; ngay khoảnh khắc ấy, nàng thấy vị thần ấy đã ngồi sẵn, hiện diện ở gần bên.

Verse 45

तं दृष्ट्वा पार्वती विष्णुं जगन्माता शिवप्रिया । प्रसन्नमनसोवाच प्रणमंतं कृतांजलिम्

Thấy Viṣṇu đang chắp tay cúi lạy, Pārvatī—Mẹ của muôn cõi, người yêu dấu của Śiva—với tâm ý an hòa và từ ái, liền cất lời nói cùng Ngài.

Verse 46

पार्वत्युवाच । विष्णो जलंधरो दैत्यः कृतवान्परमाद्भुतम् । तत्किं न विदितं तेऽस्ति चेष्टितं तस्य दुर्मतेः

Nữ thần Pārvatī nói: "Hỡi thần Viṣṇu, con quỷ Jalandhara đã thực hiện những hành vi vô cùng kinh ngạc. Có điều gì—bất kỳ hành động nào của kẻ tâm địa độc ác đó—mà Ngài không biết hay sao?"

Verse 47

तच्छ्रुत्वा जगदम्बाया वचनं गरुडध्वजः । प्रत्युवाच शिवां नत्वा सांजलिर्नम्रकंधरः

Nghe những lời của Jagadambā (Mẹ của vũ trụ), Garuḍadhvaja (Viṣṇu) đã cúi chào Śivā và với đôi tay chắp lại cùng cái cổ cúi thấp khiêm nhường, Ngài đã đáp lại.

Verse 48

श्रीभगवानुवाच । भवत्याः कृपया देवि तद्वृत्तं विदितं मया । यदाज्ञापय मां मातस्तत्कुर्य्यां त्वदनुज्ञया

Đức Thế Tôn nói: "Hỡi Nữ thần, nhờ lòng từ bi của Người mà toàn bộ sự việc đã được con thấu hiểu. Hỡi Mẹ, xin hãy ra lệnh cho con phải làm gì; với sự cho phép của Người, con sẽ thực hiện điều đó."

Verse 49

सनत्कुमार उचाच । तच्छ्रुत्वा विष्णुवचन्ं पुनरप्याह पार्वती । हृषीकेशं जगन्माता धर्मनीतिं सुशिक्षयन्

Sanatkumāra nói: Nghe những lời của Viṣṇu, Pārvatī lại lên tiếng. Mẹ của vũ trụ, với ý định truyền dạy đạo đức đúng đắn và con đường của pháp (dharma), đã hướng dẫn Hṛṣīkeśa (Viṣṇu).

Verse 50

पार्वत्युवाच । तेनैव दर्शितः पन्था बुध्यस्व त्वं तथैव हि । तत्स्त्रीपातिव्रतं धर्मं भ्रष्टं कुरु मदाज्ञया

Pārvatī nói: “Chính con đường ấy đã được người kia chỉ bày—hãy hiểu rõ và hành xử đúng như vậy. Theo lệnh ta, hãy làm cho lời thệ nguyện trinh tín với chồng (pātivratya-dharma) của người đàn bà ấy bị lung lay và tan vỡ.”

Verse 51

नान्यथा स महादैत्यो भवेद्वध्यो रमेश्वर । पातिव्रतसमो नान्यो धर्मोऽस्ति पृथिवीतले

“Không còn cách nào khác, hỡi Đấng là Chúa của Ramā (Lakṣmī), để đại ác ma kia trở nên đáng bị giết. Vì trên mặt đất này không có dharma nào sánh bằng dharma của pātivratā—lòng thủy chung thánh thiện, hiến dâng trọn vẹn cho chồng.”

Verse 52

सनत्कुमार उवाच । इत्यनुज्ञां समाकर्ण्य शिरसाधाय तां हरिः । छल कर्त्तुं जगामाशु पुनर्जालंधरं पुरम्

Sanatkumāra nói: Nghe lời cho phép ấy, Hari cúi đầu kính nhận. Rồi Ngài vội vã trở lại thành Jālandhara, với ý định dùng một kế mưu (māyā) để hành sự.