Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 41

रुद्रस्य रणप्रवेशः तथा दैत्यगणानां बाणवृष्टिः

Rudra Enters the Battlefield; the Daityas’ Arrow-Storm

Devanagari script

यावद्ददर्श चार्वंगी पार्वतीं दनुजेश्वरः । तावत्स वीर्यं मुमुचे जडांगश्चाभवत्तदा

Transliteration

yāvaddadarśa cārvaṃgī pārvatīṃ danujeśvaraḥ | tāvatsa vīryaṃ mumuce jaḍāṃgaścābhavattadā

Translation

Vừa khi chúa tể loài Dānava trông thấy Pārvatī thân thể mỹ lệ, ngay khoảnh khắc ấy dục lực của hắn liền tuôn ra, và thân hắn trở nên đờ đẫn, vô tri.

Word by Word

• यावत्: as long as/when
• यावत्: Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यावत् (अव्यय/सम्बन्ध-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; यावत्-तावत् समुच्चय (correlative)

• ददर्श: saw
• ददर्श: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• चार्वङ्गी: the beautiful-limbed (woman)
• चार्वङ्गी: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: चारु + अङ्गी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; बहुव्रीहिः (चार्वि अङ्गानि यस्याः सा)

• पार्वतीम्: Pārvatī
• पार्वतीम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• दनुजेश्वरः: the lord of the Dānavas
• दनुजेश्वरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दनुज + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दनुजानाम् ईश्वरः)

• तावत्: then/for that long
• तावत्: Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तावत् (अव्यय/सम्बन्ध-प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; यावत्-तावत् समुच्चय (correlative)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन

• वीर्यम्: semen/vital energy
• वीर्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: वीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन

• मुमुचे: released/let go
• मुमुचे: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• जडाङ्गः: one with stiff/numb limbs
• जडाङ्गः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: जड + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; कर्मधारयः (जडम् अङ्गं यस्य)

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)

• अभवत्: became
• अभवत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

Speaker

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Umāpati

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: liberating

Characters & Entities

• Parvati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It depicts how asuric consciousness collapses under uncontrolled desire: the demon-king, unable to master the senses, loses strength and becomes inert, implying that inner discipline is essential for spiritual power.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

In Shaiva understanding, devotion to Saguna Shiva and Shakti purifies perception; without such bhakti and restraint, beauty becomes an object of bondage (pāśa). The verse contrasts the asura’s sense-driven fall with the devotee’s inward orientation toward Shiva.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is sense-restraint supported by japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) and steady devotional contemplation of Shiva-Shakti, helping convert restless desire into disciplined spiritual energy.