Rig Veda 8.1.33: Mandala 8, Sukta 1, Mantra 33

Sukta 8.1

Rishi: Medhyātithi Kāṇva (with patronage references)

Devata: Agni (explicit vocative), within a context that also supports Indra-centered sequence

Chandas: Tr̥ṣṭubh (probable; requires metrical verification)

Samhita Patha (Devanagari)

अध प्लायोगिरति दासदन्यानासङ्गो अग्ने दशभिः सहस्रैः । अधोक्षणो दश मह्यं रुशन्तो नळा इव सरसो निरतिष्ठन् ॥

Recitation with translationRig Veda 8.1.33

Transliteration

ádha plāyógiḥ áti dāsad anyā́nāsaṅgó agne daśábhíḥ sahásraiḥ | ádho ukṣáṇo dáśa máhyaṃ rúśanto naḷā́ iva sáraso nír atiṣṭhan ||

Translation

Rồi Plāyogi, khi vượt qua mà tiến, đã ban—hỡi Agni—cho Āsaṅga mười nghìn. Kế đó, mười con bò đực rực sáng được đưa ra cho ta, như lau sậy vươn lên khỏi hồ: những năng lực trồi lên từ vực sâu vào cõi rộng mở.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अध: then, thereafter
• अध: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• प्लायोगिः: Plāyogi (a person/poet)
• प्लायोगिः: Kartā
• Type: Noun (proper name)
• Root: प्लायोगि- (प्रातिपदिक)

• अति: beyond, exceedingly
• अति: Upapada (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय)

• दासदन्यान्: the Dāsa-enemies/hostile Dāsas
• दासदन्यान्: Karma
• Type: Adjective/Noun
• Root: दासदन्य- (प्रातिपदिक)

• आसङ्गः: attachment, close contact; (here) a close encounter/pressing on
• आसङ्गः: Kartā
• Type: Noun
• Root: आसङ्ग- (प्रातिपदिक; आ-√सञ्ज्/सङ्ग ‘to cling, attach’ से)

• अग्ने: O Agni
• अग्ने: Sambodhana
• Type: Noun (deity)
• Root: अग्नि- (प्रातिपदिक)

• दशभिः: with ten
• दशभिः: Karaṇa
• Type: Numeral
• Root: दशन्- (संख्या-प्रातिपदिक)

• सहस्रैः: with thousands
• सहस्रैः: Karaṇa
• Type: Noun/Numeral
• Root: सहस्र- (प्रातिपदिक)

• अध: then
• अध: Adhikaraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: अध (अव्यय)

• उक्षणः: the bull (strong one)
• उक्षणः: Kartā
• Type: Noun
• Root: उक्षन्- (प्रातिपदिक)

• दश: ten
• दश: Viśeṣaṇa (संख्या)
• Type: Numeral
• Root: दशन्- (संख्या-प्रातिपदिक)

• मह्यम्: to me
• मह्यम्: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम)

• रुशन्तः: shining, bright
• रुशन्तः: Kartā (बहुवचन कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective/Participle
• Root: रुशन्त् (वर्तमान कृदन्त; √रुश्/रुच् ‘to shine, be bright’)

• नळाः: reeds
• नळाः: Kartā
• Type: Noun
• Root: नळ- (प्रातिपदिक)

• इव: like
• इव: Upamā
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)

• सरसः: of the lake/pond
• सरसः: Adhikaraṇa (सम्बन्ध/स्थान-निर्देश)
• Type: Noun
• Root: सरस्- (प्रातिपदिक)

• निः: out, forth
• निः: Upasarga (क्रियासंबन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: निः/निर् (उपसर्ग/अव्यय)

• अतिष्ठन्: they stood up / they rose / they came forth
• अतिष्ठन्: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √स्था (तिष्ठति)