Rig Veda 4.42.4: Mandala 4, Sukta 42, Mantra 4

Sukta 4.42

Rishi: Vāmadeva Gautama

Devata: Varuṇa (with ṛta and Aditi complex)

Chandas: Triṣṭubh (probable)

Samhita Patha (Devanagari)

अहमपो अपिन्वमुक्षमाणा धारयं दिवं सदन ऋतस्य । ऋतेन पुत्रो अदितेॠतावोत त्रिधातु प्रथयद्वि भूम ॥

Sanskrit recitationRig Veda 4.42.4

Transliteration

ahám apó apinvam ukṣámāṇā dhāráyaṃ dívaṃ sádana ṛtásya | ṛténa putró áditeḥ ṛtā́vā utá tri-dhā́tu prathayád ví bhū́ma ||

Translation

Ta làm cho các dòng nước dâng tràn, tuôn đổ sự tăng trưởng của chúng; ta nâng giữ bầu trời tại chỗ ngự của ṛta. Nhờ ṛta, người con của Aditi—kẻ an trú trong ṛta—đã trải rộng nền tảng ba phần và làm cho đất đai thêm bao la.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अहम्: I
• अहम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: अहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अपः: waters
• अपः: कर्म
• Type: Noun
• Root: अप् (प्रातिपदिक)

• अपिन्वम्: I caused to swell / I set in motion
• अपिन्वम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पिव्/प्याय् (पिन्वति ‘to swell, make abound, set in motion’)

• उक्षमाणाः: sprinkling / pouring (as rain)
• उक्षमाणाः: कर्तृ (अपः के विशेषणरूपेण)
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √वक्ष्/उक्ष् (उक्षति ‘to sprinkle, pour; make rain’)

• धारयम्: I upheld / I sustained
• धारयम्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √धृ (धारयति ‘to hold, support, sustain’)

• दिवम्: the heaven / sky
• दिवम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: दिव्/द्यौः (प्रातिपदिक ‘sky, heaven’)

• सदने: in the seat / abode
• सदने: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: सदन (प्रातिपदिक ‘seat, abode’)

• ऋतस्य: of ṛta (cosmic order)
• ऋतस्य: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक ‘cosmic order, truth’)

• ऋतेन: by/with ṛta
• ऋतेन: करण
• Type: Noun
• Root: ऋत (प्रातिपदिक)

• पुत्रः: the son
• पुत्रः: कर्तृ
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)

• अदितेः: of Aditi
• अदितेः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun (Proper)
• Root: अदिति (प्रातिपदिक)

• ऋतावो: ṛta-possessing / righteous
• ऋतावो: कर्तृ (पुत्रः के विशेषणरूपेण)
• Type: Adjective
• Root: ऋतावन् (प्रातिपदिक ‘possessing ṛta, righteous’)

• उत: and / also
• उत: (सम्बन्धक)
• Type: Indeclinable
• Root: उत (निपात)

• त्रिधातु: the threefold (foundation/realm)
• त्रिधातु: कर्म
• Type: Noun/Adjective
• Root: त्रि-धातु (प्रातिपदिक ‘threefold foundation/element’)

• प्रथयत्: he spread / extended
• प्रथयत्: (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √प्रथ् (प्रथयति ‘to spread, extend, make broad’)

• वि: apart, widely
• वि: (क्रियाविशेषक)
• Type: Indeclinable (Preverb)
• Root: वि (उपसर्ग/निपात)

• भूम: the earth / the expanse
• भूम: कर्म
• Type: Noun
• Root: भूमन् (प्रातिपदिक ‘earth, ground; expanse’)