Rig Veda 3.6.10: Mandala 3, Sukta 6, Mantra 10

Sukta 3.6

Rishi: Viśvāmitra Gāthina (traditional for RV 3.6)

Devata: Agni as Hotṛ; Heaven-and-Earth as supporting powers in imagery

Chandas: Triṣṭubh (probable; confirm in critical edition)

Samhita Patha (Devanagari)

स होता यस्य रोदसी चिदुर्वी यज्ञंयज्ञमभि वृधे गृणीतः । प्राची अध्वरेव तस्थतुः सुमेके ऋतावरी ऋतजातस्य सत्ये ॥

Recitation with translationRig Veda 3.6.10

Transliteration

sá hótā yásya ródasī cid urvī́ yajñáṃ-yajñam abhí vṛdhé gṛṇītáḥ | prā́cī adhvaréva tasthátuḥ suméke ṛtā́varī ṛtajā́tasya satyé ||

Translation

Ngài ấy là Hotṛ (tư tế chủ lễ), đến nỗi ngay cả Trời–Đất rộng lớn cũng làm Ngài tăng trưởng bằng lời tán dương trong mỗi cuộc tế tự. Trong nghi lễ, đôi ấy đứng như hai cột trụ tiến lên, đẹp đẽ thành một cặp—những vị canh giữ Ṛta (trật tự vũ trụ)—được an lập trong Chân thật (satya) của Đấng sinh từ Ṛta.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सः: he
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स

• होता: the Hotṛ-priest / invoker
• होता: Kartā
• Type: Noun (agent)
• Root: √हु (जुहोति) + तृच् → होतृ

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रोदसी: the two worlds (Heaven and Earth)
• रोदसी: Kartā (with वृधे) / or Karma (with implied action)
• Type: Noun (dual collective)
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)

• चित्: even
• चित्: —
• Type: Indeclinable
• Root: चित्

• उर्वी: broad, wide
• उर्वी: —
• Type: Adjective
• Root: उर्वी (प्रातिपदिक)

• यज्ञम्: sacrifice
• यज्ञम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• यज्ञम्: (each) sacrifice
• यज्ञम्: Karma
• Type: Noun
• Root: यज्ञ (प्रातिपदिक)

• अभि: towards, over
• अभि: —
• Type: Preverb/Indeclinable
• Root: अभि

• वृधे: grows, increases
• वृधे: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √वृध् (वर्धते)

• गृणीते: is praised / is sung
• गृणीते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √गॄ (गृणाति/गृणीते ‘स्तु’)

• प्राची: eastern, forward-facing
• प्राची: Kartā (with तस्थतुः)
• Type: Adjective
• Root: प्राच् (प्रातिपदिक)

• अध्वरे: in the rite, in the sacrifice
• अध्वरे: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अध्वर (प्रातिपदिक)

• इव: as, like
• इव: —
• Type: Indeclinable
• Root: इव

• तस्थतुः: the two have stood / have taken their place
• तस्थतुः: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √स्था (तिष्ठति)

• सु-मेके: as two good supports/pillars
• सु-मेके: Kartā (appositional to the dual subject)
• Type: Noun (compound)
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + मेक (प्रातिपदिक; ‘स्तम्भ/आधार’ इत्यर्थे वैदिक)

• ऋतावरी: the two guardians/possessors of ṛta (cosmic order)
• ऋतावरी: Kartā
• Type: Adjective/Noun
• Root: ऋतावरी (प्रातिपदिक; ऋत + आवरी)

• ऋतजातस्य: of the ṛta-born (one)
• ऋतजातस्य: Sambandha (genitive relation)
• Type: Adjective
• Root: ऋतजात (प्रातिपदिक; ऋत + जात)

• सत्ये: in the truth / in the true (realm)
• सत्ये: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)